ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2019- جىلى 9-ايدىڭ 20-كۇنى 218-سان
جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى ءتوراعاسىنىڭ بۇيرىعى
مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ءتوراعا بۇيرىعىنا قول قويدى
نەگىزگى ارقاۋدى كورنەكتىلەندىرىپ، رەتتەۋ-تۇزەتۋگە كىرىسىپ، ناقتى ونىمدىلىگىنە ءمان بەردى
شىنياڭنىڭ اۋىز قۋىسى اۋرۋلارى ماماندارى شاۋەشەككە كەلدى
مادەنيەت-دەنە تاربيە ىستەرى كوركەيە ءتۇستى
تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى
شاعانتوعاي: قارجى ۇسىنىلىمىن ارتتىرىپ، ساياحاتتىڭ نەگىزىن بەكەمدەدى
دوستىق داۋرەن رەستورانىنىڭ قاقتامالارى مەن ءدامدى تاعامدارى
2019-جىلى 9-ايدىڭ 19-كۇنى 217-سان
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، «ۇشتە ۇلگى» بولۋدى امالياتتا ايگىلەپ، ونەگەلى ورگان قۇرۋعا قۇلشىنۋ كەرەك
حاۋىپسىز، تىزگىندەمەلى بولۋعا جانە اشىق، جاسامپاز بولۋعا بىردەي ءمان بەرۋدەن جازباي، قالىڭ حالىق بۇقاراسىنىڭ ينتەرنەت كەڭىستىگىندەگى تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن،حاۋىپسىزدىك سەزىمىن جوعارىلاتۋ كەرەك
ايماعىمىز جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم، قونىستانۋعا جايلى ورتا جاراتۋعا كۇش سالدى
تەرەڭدەي ۇيرەنىپ، ەگجەي-تەگجەيلى ۇعىنىپ، دەن قويا سالىستىرىپ، شىنايى ىستەدى
سوتسياليستىك وزگەرىس جاساۋدىڭ ورىندالۋى
جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى شاڭىراعى
جۇڭگونىڭ ءوز جولى جونىندەگى تولعانىس جانە ىزدەنىس
شۇعىلالى مادەنيەتتى ايگىلەپ، وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ءبىلدىردى
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى قۇرىلعاندىعىنىڭ 60 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەنگەن ءسوز
شيحۋ سىراسى ءوندىرىستى قاربالاس جۇرگىزۋدە
نىسانانى ايقىنداپ، نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەنى جوعارى ساپالى ورىستەتتى
مەملەكەت تۋىن ءىلىپ، مەملەكەت مەرەكەسىن قارسى الدى
شيحۋ: وقۋ-اعارتۋدى بارىنشا دامىتىپ، بۇقاراعا تيىمدىلىك جەتكىزدى
2019-جىلى 9-ايدىڭ 18-كۇنى 216-سان
ءدوربىلجىن اۋدانىنىڭ ساياحات كورىنىس تۇيىندەرى(1)
جۇڭچيۋ مەرەكەسىن قارسى الۋ ۇلتتار ىنتىماعى دوستىق قيمىلىن وتكىزدى
قىزىقتى دەنە تاربيە جارىسىمەن جۇڭچيۋ مەرەكەسىن قارسى الدى
ءدوربىلجىن: «مەيىرىم ايكۇلشەسى» جان شۋاعىنا بولەدى
ءتۇپ نۇسقانى وقىپ، ءماتىندى ۇيرەنىپ، قاعيدانى ۇعىندى
شۇعىلالى تاريحتى ساعىنىشپەن ەسكە الىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن بىرگە جاراتايىق

قازاق ەمشىلىگىنىڭ ارشىندى قادامى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/5/23 12:29:56

-تارباعاتاي ايماعىنىڭ قازاق شيپاگەرلىك،دارىشىلىك قىزمەتىنىڭ حال–جايى جونىندە (2)
باعدات نۇرمۇقاش ۇلى
  ايماعىمىزعا اتى شىققان، قازاق ەمشىلىگىن ۇستانعان شيپاگەرلەر
 
  1. قالي بىتكە ۇلى. ايماعىمىزدىڭ قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قىزمەتىن الىس – جاقىنعا اتى ايگىلى قازاق شيپاگەرى قالي بىتكە ۇلىنىڭ ەڭبەگىنەن بولە قاراۋعا بولمايدى. قالي بىتكە ۇلى (1911- 1991 جىلدارى جاساعان) قازاق شيپاگەرلىگى سىندى باعا جەتپەس ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزدى ۇلىقتاپ، قادىر- قاسيەتىن ەرتە سەزىنىپ، اتادان بالاعا جالعاستىرىپ، حالىقتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قيساپسىز تەر توككەن، كيەلى ونەردىڭ تامىرىن تەرەڭگە تارتقىزعان، ۇرپاق جۇرەگىنە ۇيالاتقان تارلانبوز ەمشى. قاليدىڭ ارعى اتاسى بۇعىباي قورجىنباي ۇلى (ءبي بولعان)، ەل باسقارىپ، بيلىك تىزگىنىن ۇستاپ قانا قالماي، سىنىق- مەرتىك، كۇيىك، ۇسىك، تاز- قوتىر، ءار ءتۇرلى اۋرۋ- سىرقاۋ، سىرتقى جاراقاتتارعا ءونىمدى ەم جاساعان، قولى شيپالى ەمشى بولعان. قاليدىڭ اكەسى بىتكە دە اكەسى بۇعىبايدى ۇلگى تۇتىپ، ارىدان كەلە جاتقان    اتامزامانعى ۇلىق ونەردى قاستەرلەپ، حالىقتىڭ قاجەتىنە جاراتىپ، اۋرۋ ازابىن ارقالاعانداردىڭ قايعىسىن جەڭىلدەتىپ، قاسيەتتى   ونەردى ءوزىنىڭ ءىزىن باسقان ۇلى قاليعا   اماناتتايدى.

  قالي بىتكە ۇلى اتا – باباسىنان دارىعان قۇدىرەتتى ونەردىڭ قادىرىنە جەتىپ، مازمۇنىن بايىتتى، بەرىلە ىزدەنىپ، ءدارى شوپتەردىڭ، جان – جانۋارلاردىڭ، مەتال- مەتالويتتاردىڭ دارىلىك قاسيەتتەرىن تانىپ جەتىپ، ەمدىك رولدارىن مەڭگەرىپ، شىبىن جانى شىرقىراپ، جانى قينالعاندارعا ەم ءزارۋاتىن تيگىزدى. اسىرەسە، ادامداردا ۇنەمى كورىلەتىن ىشكى- سىرتقى اۋرۋلاردى،    ءتۇرلى تەرى اۋرۋلارىن، كۇردەلى سىنىقتاردى... دەن قويا داۋالاپ، ساۋىعۋ مولشەرىن جوعارى ورەگە جەتكىزىپ، حالىقتىڭ سەنىمىنە، ىقىلاسىنا، ماراپاتىنا بولەنىپ، اتاعى اسپاندادى. قاقاعان قىستىڭ قاھارىنان قايمىقپاي، شىلىڭگىر ىستىقتىڭ اپتابىنا قاراماي، قارا   باسىنىڭ قامىن ويلاماي، قارا حالىقتىڭ اۋرۋ ازابىن ارىلتىپ، موينىنداعى اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتتى. جۇرت ونىڭ ەمدەۋ ادىستەرىن ءالى كۇنگە دەيىن اۋزىنان تاستاماي كەلەدى.  ول تالاي جىلدىق ەمدەۋ تاجىريبەلەرىن قورىتىندىلاپ، ءار ءتۇرلى سىنىق – مەرتىكتى داۋالاۋدى نەگىز ەتكەن «وتاشىلىق» اتتى كىتابىن 1987- جىلى باسپادان شىعارىپ، 1989 – جىلى مەملەكەت جاعىنان عىلمي كىتاپتاردى  باعالاۋدا 2- دارەجەلى جۇلدەنى قانجىعالادى. قالي اقساقال مۇرا بوپ جالعاسقان شيپاگەرلىك ونەردى ولتىرمەۋ، تامىرىن تەرەڭگە تارتقىزىپ، بۇتاعىن كەڭگە قۇلاش جايدىرۋ     ءۇشىن، ءوزىنىڭ بەكەن،  امەنوللا،    پاريوللا، يزات، نۇسىرەت، ءۇمىت قاتارلى ۇلدارىن وسى شيپاگەرلىك ونەرگە باۋلۋمەن قاتار، احات سادەن ۇلى، جاقيا قابيدەن   ۇلى،گو يۋان سياقتى ءبىر شوعىر شاكىرتتەر تاربيەلەپ،   ءداستۇرلى شيپاگەرلىكتىڭ قىر – سىرىنا قانىقتىرىپ، ۇستازدىق ەتتى، ايتىپ – ايتپاي ۇلت مۇراسىن كوزقاراشىعىنداي قورعاپ، بۇرىنعىعا مۇراگەر، كەيىنگىگە بۇيداگەر بولدى. ونىڭ   ەسەلى ەڭبەگى، قازاقتىڭ   ءداستۇرلى شيپاگەرلىگىنە قوسقان ۇلەسى جۇرت جۇرەگىندە سونبەس الاۋداي جارقىراي  بەرمەك.

  2. احات سادەن ۇلى. 1953-جىلى تولى اۋدانىندا ءومىر ەسىگىن اشقان، قالي بىتكە ۇلىنىڭ ءتول شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى. جۇڭگو دارىشىلىك قوعامى قازاق دارىگەرلىك كوميتەتىنىڭ جوراسى، اۆتونوميالى رايوندىق ۇلتتىق ەمشىلىك قوعامىنىڭ، شينجياڭ قازاق شيپاگەرلىك قوعامىنىڭ، ىلە وبلىستىق قازاق شيپاگەرلىك قوعامىنىڭ جوراسى. 1970-جىلى قىزمەتكە قاتىناسىپ، قىستاقتا جالاڭاياق شيپاگەر، كۇپ اۋىلدىق ەمحانادا شيپاگەر، شيپاحانا باستىعى بولعان. 1984 – جىلى ايگىلى ەمشى قالي بىتكە ۇلى احاتتىڭ شيپاگەرلىككە دەگەن ىنتاسىن، تالانتىن بايقاپ، شاكىرتتىككە الىپ، شيپاگەرلىك ونەرگە باۋليدى. قالي اقساقالدىڭ مول ەمشىلىك ونەرىنەن سۋسىنداعان احات ۇستازىنىڭ ءۇمىتىن اقتايدى. قىرىق نەشە جىلدىق جاپالى قىزمەت بارىسىندا،قاجىرلىلىقپەن ۇيرەنىپ، ىزدەنىس جاساۋ ارقىلى وزىندىك ەرەكشەلىككە يە قازاق ەمشىلىك تەحنيكاسىن جاراتىپ، سۇيەك تۋبەركۋلەزى، بەل-مويىن ومىرتقاسىنىڭ بۇلتيىپ شىعۋى، سۇيەكتىڭ ءشىرۋى، سوربۋىن، تەرى  اۋرۋلارى، ۇرشىقتىڭ ميكروبسىز ءشىرۋى، سۇيەك قالتالى قۇرتى، سۇيەك وسپەسى، ءار  ءتۇرلى ومىرتقا شەرشەۋلەرى قاتارلى اۋرۋلاردى قازاق ەمشىلىگىمەن داۋالاپ ساۋىقتىرىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ القاۋىنا يە بولدى. تالاي مارتە   اۋىلدىق، اۋداندىق، ايماقتىق، اۆتونوميالى رايوندىق سيلىقتاردى ەنشىلەپ، 2012-جىلى تەتە اعا شيپاگەرلىك اتاعىن الادى. قازاق ەمشىلىگى جونىندە جازىلعان كوپتەگەن عىلمي ماقالالارى ءتۇرلى باسىلىمداردا جارىق كورگەن. 2015-جىلى مەملەكەتتىك جۇڭگوشا ەمدەۋدى باسقارۋ مەكەمەسى جاعىنان ‹‹مەملەكەتتىك جۇڭگوشا ەمشىلىكتى جالعاستىرۋشى ايتۋلى مامان›› اتاعىن الىپ، شينجياڭداعى جۇڭگوشا، ۇلتتىقشا ەمدەۋدەگى 8 ايگىلى ماماننىڭ     قاتارىنان ورىن الدى، احات بۇل ابرويلى قىزمەتتەن ەلىمىزدە قازاق ۇلتىنان بىردەن – ءبىر يگىلىكتەنىپ وتىرعان مامان. مەملەكەتتىك جۇڭگوشا ەمشىلىكتى جالعاستىرۋشى ايتۋلى مامانداردىڭ قىزمەت كەڭسەسىن قۇرۋ نىسانى احاتتى ارناۋلى كەڭسەمەن قامداپ، جىلىنا 200 مىڭ يۋانمەن قارجىلاندىپ وتىر.

  3. نۇسىرەت قالي ۇلى. 1953- جىلى تولى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. « اتادان ۇل تۋسا يگى ەدى، اتا جولىن قۋسا يگى ەدى» دەگەندەي، قالي ۇرپاقتارىنىڭ ىشىندە اكەسىنە ۇزاق ۋاقىت ەرىپ، ونىڭ ەمشىلىك ونەرىن ءبىرشاما جۇيەلى يگەرگەن وسى نۇسىرەت. ەڭ العاشقى قىزمەت ساپارىن 1970- جىلى قىستاق شيپاگەرىنەن باستاعان، 1979 – جىلدان 1992 – جىلعا دەيىن تولى اۋدانى كۇپ اۋىلىندا قازاق ەمشىلىك شيپاگەرى، شيپاحانا باستىعى بولىپ ىستەگەن. 1992- جىلدان 2001- جىلعا دەيىن ايماقتىق ۇلتتىق، جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسىنىڭ قازاق شيپاگەرلىك ءبولىمىنىڭ باستىعى بولىپ، وسى   ورىننان زەينەتكە شىققان. ءبىر اۋلەتكە ەكى ءجۇز جىل بويى مۇرا بوپ جالعاسقان ءداستۇرلى ۇلتتىق شيپاگەرلىك سىندى اتا مۇرانى ارداقتاعان، ونى حالىق يگىلىگىنە جاراتقان  ونەگەلى ۇرپاق. كوپ رەت اۋىل، اۋدان، ايماق، وبلىس، اۆتونوميالى رايون جاعىنان ماداقتالعان. ول اۆتونوميالى رايوندىق ۇلتتىق شيپاگەرلىك عىلمي قوعامىنىڭ جوراسى، ىلە وبلىستىق، تارباعاتاي ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك عىلمي قوعامىنىڭ ورىنباسار حاتشىسى، باس حاتشىسى سياقتى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ مىندەتتەرىن وتەگەن. قازاق شيپاگەرلىگىنە قاتىستى بىرنەشە ماقالاسى مەملەكەتتىك، حالىقارالىق سيلىقتاردى يەلەگەن. ايتالىق: «سۇيەك، بۋىنداردا بولاتىن اۋرۋلاردى قازاق ەمشىلىگىمەن ەمدەۋ تاجىريبەلەرى» اتتى ماقالاسى اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلىپ، 1997 ـ جىلى بەيجيڭدە اشىلعان حالىقارالىق عىلمي تالقى جينالىسىندا جۇلدەلى بولعان. نۇكەڭ 2001- جىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جاعىنان ‹وسى زامان حۋاتوسى› سيلىعىمەن ماراپاتتالعان. 2006-، 2008- جىلدارى قازاق شيپاگەرلىگى، دارىشىلىگىن قازاق ەلىنە ۇگىتتەۋ، دارىپتەۋدى ماقسات تۇتىپ، ونداعى عۇزىرلى ورىنداردىڭ قىزۋ قارسى الۋىنا يە بولعان، نۇسىرەتتىڭ ەمشىلىك ونەرىن بيىك باعالاعان  قازاقستان  «شىعىستىڭ دارىندى ەمشىسى»، «قازاقتىڭ جۇلدىزدى ەمشىسى» وردەنىمەن سيلادى.

  4. ەربول جۇمادىل ۇلى.1967 –جىلى   تۋىلعان، ساۋان اۋدانىنىڭ تۋماسى. 1985-جىلدان 1989-جىلعا دەيىن قاشقار قالاسىندا شينجياڭ ۇلتتىق شيپاگەرلىك جوعارى تەحنيكۋم مەكتەبىنەن ءبىلىم العان. 1990-جىلدان باستاپ قازاق شيپاگەرلىگىمەن اينالىسا باستاعان. 2003-جىلى شينجياڭ مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەمدەۋ كاسىبىنەن تولىق كۋرستى   تامامداعان، « اعا شيپاگەر» اتاعىن العان. 2008-جىلى ءساۋىر ايىندا تارباعاتاي ايماقتىق ۇلتتىق جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاحاناسىنىڭ ەرەكشە تالابىمەن (قىزمەت الماستىرىپ)،    وسى شيپاحانانىڭ قازاق شيپاگەرلىك كاسىپتىك  ءبولىمىنىڭ باستىعى ەتىپ تاعايىندالدى. ەربول قازاق شيپاگەرلىك ونەرىمەن ءار ءتۇرلى ناۋقاستاردى اقاۋسىز ەمدەۋمەن قاتار، تارباعاتاي ايماعى كولەمىندەگى اۋدان، قالاداعى قازاق شيپاگەرلىگىمەن اينالىساتىن شيپاگەرلەردى  ىزدەپ تاۋىپ، قولدانىلىپ وتىرعان قىرۋار شيپاشاقتاردى جيناستىرىپ، رەتتەپ، قاتىستى قازاق شيپاگەرلىگىن زەرتتەۋ ورىندارىنا تابىس ەتتى. نەگىزگى ساتىعا قازاق شيپاگەرلىگىن جالپىلاستىرۋعا ات سالىسىپ، ءبىرسىپىرا شاكىرت تاربيەلەدى، قازاق شيپاگەرلىك ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا جەتەكشىلىك رول اتقاردى. ول قازاق شيپاگەرلىگىندە ۇنەمى قولدانىلاتىن   الماس، سىناپ، توتىيايىن قاتارلى ۋلى دارىلەردى ىستەتۋ مولشەرىن ارنالاستىرۋعا ۇلەس قوستى. تاۋ  اسىپ، تاس باسىپ الۋان ءتۇرلى ءشوپ   دارىلەردى جيناپ، قازاق شيپاگەرلىگىنىڭ  قاناتىنىڭ قاتىپ، بۋىنىنىڭ بەكۋىنە ءبىر كىسىلىك تەر توكتى. ول اۆتونوميالى رايوندىق، وبلىستىق، ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك عىلمي قوعامىنىڭ ورىنباسار حاتشىسى، باس حاتشىسى سياقتى مىندەتتەردى دە تاباندىلىقپەن وتەپ كەلەدى. ايماقتىق، وبلىستىق، اۆتونوميالى رايوندىق الدەنەشە رەتكى سيلىقتاردىڭ يەگەرى. جوعارى دارەجەلى باسىلىمدارعا قازاق شيپاگەرلىگىنە ساياتىن الپىستان ارتىق عىلمي ماقالا جاريالاعان، «قازاقتىڭ   ءداستۇرلى ەمشىلىگى» اتتى كىتابى 2009-جىلى ەلىمىز قۇرىلعاندىعىنىڭ 60 جىلدىعى بايلانىسىمەن وزدىرىلعان «مەملەكەتتىك جۇڭگوشا ەمشىلىكتى جالپىلاستىرۋ جاسامپازدىق سيلىعىنىڭ» 3-دارەجەسىن جانە باسپا سيلىعىن ەنشىلەگەن. تاياۋدا تولى اۋداندىق قازاق ەمشىلىك شيپاحاناسىنىڭ باستىعى بولىپ تاعايىندالدى.

  5. قادىلبەك نيازبەك ۇلى. 1976-جىلى تولى اۋدانىندا تۋىلعان. ىلە مەديتسينا مەكتەبىن بىتىرگەن، كەيىن شينجياڭ مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنەن ءبىلىم اسىرعان. 2001-جىلدان بەرى تولى اۋدانى كۇپ اۋىلى قازاق ەمشىلىك شيپاحاناسىندا ىستەگەن ءارى 2007-جىلدان بەرى كۇپ اۋىلدىق قازاق ەمشىلىك شيپاحاناسىنىڭ باستىعى مىندەتىن اتقارعان. قازىر تولى اۋداندىق قازاق ەمشىلىك شيپاحاناسىنىڭ  ورىنباسار باستىعى، وراش. « قازاق دارىلەرىنىڭ جاسالۋىنداعى تولعانىستار»،« وكپە تۋبەركۋلەز اۋرۋىن قازاق ەمشىلىگىمەن بىرلەسىپ داۋالاۋ» قاتارلى زەرتتەۋ ماقالالارىن جازىپ جاريالادى. « سۇيەك-جىلىك مايى اۋرۋى جانە وعان   دياگنوز قويۋ» اتتى زەرتتەۋ كىتابى 2008-جىلى شينجياڭ حالىق باسپاسىنان جارىق  كوردى.

  قادىلبەك جۇڭگو ۇلتتىق ەمشىلىك قوعامىنىڭ تۇراقتى جوراسى، اۆتونوميالى رايوندىق قازاق ەمشىلىك-دارىشىلىك قوعامىنىڭ تۇراقتى القا مۇشەسى، تارباعاتاي ايماقتىق قازاق ەمشىلىك قوعامىنىڭ ورىنباسار باس حاتشىسى ءارى تولى اۋداندىق قازاق ەمشىلىك قوعامىنىڭ باس حاتشىسى قاتارلى قوعامدىق مىندەتتەردى وتەيدى. قازاق ەمشىلىگىنە ۇلەس قوسقان  دارىندى ازاماتتىڭ ءبىرى.

  جوعارىدا ايماعىمىز قازاق شيپاگەرلىك،  دارىشىلىك قىزمەتىنە ەگەي ەڭبەك سىڭىرگەن ساۋساقپەن سانارلىق مامانداردى قىسقاشا تانىستىرعان بولدىق، بۇل تەك ۋاكىلدىك سيپات الادى. بۇلاردان سىرت، ءار اۋدان، قالادا ىلگەرىندى - كەيىندى قازاق شيپاگەرلىگىنە قىزۋ ىنتامەن بەل شەشىپ كىرىسىپ، حالىق اراسىندا قازاق ەمشىلىگىنە ءۇن – ءتۇنسىز  ۇلەس قوسقان ارداگەرلەردىڭ ورنى بولەك. ولاردىڭ وشپەس ۇلەستەرىن پارتيا مەن ۇكىمەت ماڭگى ۇمىتپايدى. ايتالىق: ساۋانداعى باياشباي ەمشى، دوربىلجىندەگى ايتمۇقان  وتاشى، بيداقان اپا،تولىداعى بەك ەمشى، نۇرمۇقاش شيپاگەر، قوبىقتاعى ابدىكارىم،شاۋەشەكتەگى اسىلبەك، ت.ب ... ايتا بەرسەك بۇل تىزىمدىك كوپ.  وسى اعا بۋىن ەمشىلەردىڭ كوزىن  كورىپ، ونەرىن ۇستانعان ءبىر شوعىر جاس جەتكىنشەك شيپاگەرلەردىڭ قاراسى دا مولايىپ كەلەدى، بۇل ايتا قالسىن قۋانارلىق جاعداي ءارى ەڭسەسىن ەندى   كوتەرگەن ۇلتتىق شيپاگەرلىگىمىزدىڭ داڭقىن ءتىپتى دە اسقاقتاتاتىنىنا سەنىمىمىز مىعىم.
 
   تارباعاتاي ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك،  دارىشىلىك عىلمي قوعامى
  تارباعاتاي ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامى ايماقتاعى قاتىستى باسشىلاردىڭ نۇسقاۋ بەرىپ، جول كورسەتۋىمەن 1995- جىلى مامىر ايىندا بارلىققا كەلدى. ايماعىمىزعا قاراستى اۋدان، قالالارداعى، توتە قاراستى ەمدەۋ-دەنساۋلىق ساقتاۋ ورىندارىنىڭ قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قىزمەتشىلەرىن قامتىعان 200 گە تارتا ادامنان قۇرام تاپقان تارباعاتاي ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامى نەگىزىنەن ايماعىمىزداعى قازاق ۇلتىنىڭ شيپاگەرلىك،  دارىشىلىك جاعىنداعى ءداستۇرلى مادەنيەتىن اشۋ، رەتتەۋ، زەرتتەۋ، تالقى جۇرگىزۋ   جانە وعان مۇراگەرلىك ەتۋ قىزمەتىن ورىستەتتى.

  تاياۋ جىلداردان بەرى ايماقتىق پارتكوم مەن اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ دۇرىس باسشىلىق ەتۋىندە جانە كورشىلەس ىلە وبلىسى مەن التاي ايماعىنداعى قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامدارىنىڭ ىزگى نيەتتى قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا، ايماقتىق عىلىم-تەحنيكا قوعامى، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە جوسپارلى تۋىت كوميتەتى، حالىق ىستەرى مەكەمەسى سياقتى باسقارۋ تاراۋلارىنىڭ ءمان بەرۋىندە، تارباعاتاي ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامى ۇلتتىق شيپاگەرلىك ونەرىن ساۋلەلەندىرۋ، ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي تالقىسىن ورىستەتۋ، زەرتتەۋ جانە دامىتۋدى وزەك ەتە وتىرىپ، قىرۋار ءونىمدى جۇمىستار ىستەپ، تاماشا جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى.

  عىلمي تالقىنى ورىستەتۋ قيمىلىنا بەلسەنە ات سالىسىپ، عىلمي اۋىس-كۇيىس جاندانا ءتۇستى. قازىرگە دەيىن ايماق كولەمىندە ون رەت عىلمي تالقى جيىنى اشىلسا؛ وبلىستىڭ بەس رەتكى جيىنى ايماعىمىزدا وتكىزىلدى. 2013- جىلى تامىزدا ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامى جاۋاپتى بولىپ، اۆتونوميالى رايوندىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىگىن زەرتتەۋ ورىنى باس بولىپ، حالىقارالىق دارەجەدەگى عىلمي تالقى ءماجىلىسىن شاۋەشەك قالاسىندا وتكىزدى، جيىننىڭ تاۋداي تابىسى ەل ىشىندە زور ءدۇمپۋ قوزعادى.

  عىلمي قوعام ـ ايماعىمىزداعى قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ عىلمي ورنى بولىپ، قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك كلينيكاسى، عىلمي زەرتتەۋ، ساباق ءوتۋ، شيپاحانا باسقارۋ، ءدارى جاساۋ سياقتى سالالاردى قامتيدى. عىلمي قوعامنىڭ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەۋدىڭ تەتىگى ـ وزىندىك قۇرىلىستى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، ىسكەر باسشىلىق القاسى مەن عىلمي قوعامنىڭ قالىڭ مۇشەلەرىنە قالاۋلى قىزمەت وتەيتىن قوسىندى قۇرىپ، قوعام مۇشەلەرىنە كوپتەگەن يگى ىستەر ىستەۋ بولىپ تابىلادى. الدىڭعى كەزەكتى القالار كەڭەسى عىلىم-تەحنيكالىق جاڭالىق جاراتۋ جاعدايىنا نەگىزدەلە وتىرىپ، عىلمي قوعامنىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، كاسىپتىك تەحنيكتەردىڭ ۇيىسۋ ابزالدىلىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، « عىلمي قوعامنىڭ   ومىرشەڭدىك قۋاتى-ۇزدىكسىز قيمىل وتكىزۋ» دەگەن ءتۇبىرلى ماقساتىندا تاباندى بولىپ، كوپ ساتىلى، الۋان فورمالى عىلمي قيمىلدارعا بەلسەنە قاتىناسىپ وتىردى. تاياۋ جىلداردان بەرى، ايماعىمىزدىڭ قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قوعامىنىڭ القا ورىندارى ىلە وبلىستىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك عىلمي قوعامى مەن اۆتونوميالى رايوندىق ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قوعامىنىڭ القا مۇشەسى قۇرىلتايىنا جانە ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىشىلىكتى جالعاستىرىپ دامىتۋ، جاڭالىق جاراتۋ جونىندەگى عىلمي تالقى ماجىلىسىنە بەلسەنە قاتىناسىپ، عىلمي قوعامنىڭ كوپىرلىك رولىن   ءونىمدى تۇردە ساۋلەلەندىرۋ، قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك كاسىبى مەن باسقا از ساندى ۇلتتاردىڭ شيپاگەرلىك، دارىشىلىك ءىسىن ىلگەرىلەتۋ تۋرالى تىڭ پىكىرلەردى  ۇسىندى.

  ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قىزمەتكەرلەرىنە جالعاستى تاربيەلەنۋ، ءبىلىم اسىرۋ شارت-جاعدايىن جاساپ، كاسىپتىك قوسىننىڭ ءبىلىم ورەسىن جوعارىلاتىپ، ۇلتتىق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك ءىسىنىڭ عىلمي جولمەن دامۋىن جەبەدى، ەمدەۋ ورىندارىنىڭ قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىگى مەن دياگنوز قويۋ، داۋالاۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن، اسىرەسە، ۇلتتىق ەمدەۋ قۇرىلىمىنىڭ ەرەكشە ەمدەۋ تاسىلدەرىن تاپقىرلاۋ، رەتتەۋ، زەرتتەۋ ورەسىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن، ايماقتىق قازاق شيپاگەرلىك، دارىشىلىك قوعامى قىزمەتشىلەرگە سىرت ورىنعا بارىپ، ءبىلىم الۋ شارت-جاعدايىن جاراتىپ بەردى.

  زامان دامۋىنىڭ تالابىنا، كۇن ساناپ ارتىپ وتىرعان حالىقتىڭ سۇرانىسىنا ساي، قازاق شيپاگەرلىگى، دارىشىلىگى دە ءوسىپ – وركەندەپ، تۇلەپ،  دامۋ باسقىشىنا ءوتتى ءارى ادامزات شيپاگەرلىك مادەنيەتىنىڭ التىن قورىنا اينالىپ، الەم حالىقتارىنىڭ يگىلىگىنە دە ىستەتىلە باستادى. ايماعىمىزدىڭ ءتاي – ءتاي باسقان قازاق شيپاگەرلىك قىزمەتى سۇيەمەل قارجىنىڭ تاپشى بولۋى، تىرەكتى كاسىپتىك شيپاگەرلەردى ارناۋلى تاربيەلەۋ، حالىق اراسىنداعى قۇپيا شيپاشاقتاردى جيناقتاۋ، رەتتەۋ، ارناعا ءتۇسىرۋ، ءدارى جاساپ بازارعا سالۋ جاعىندا ءالى تالاي جەتەرسىز تۇستارى بولىپ وتىر، «كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەگەندەي، قولداپ – قۋاتتاۋلار كوبەيىپ، قيىنشىلىقتارىمىز شەشىلسە، جۇگىمىز جەڭىلدەپ، ۇلتتىق شيپاگەرلىگىمىز بيىك بەلەستەردەن قول بۇلعايتىنىنا كوز جۇمبايمىز.

  رەداكتورى: اراي ەركىن قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 


 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn