ەەڭ جاڭا مازمۇندار
اۋەلگى ماقساتقا،بورىشقا تاباندى بولىپ،مۇرات-سەنىمدى بەكەمدەدى
چىن چۋانگو قاشقار ايماعىندا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە مىنانى باسا دارىپتەدى
وڭايلىقپەن قولعا كەلمەگەن تاماشا جاعدايدى بەكەمدەپ جانە دامىتىپ، ورنىقتىلىقتىڭ،دامۋدىڭ ءتۇرلى ىستەرىنىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
كورىكتى شيحۋ قوناقتاردى قىزۋ قارسى الدى
كۇش-قۋاتتى ۇيىستىرىپ، شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ كوركەم پاراعىن بىرلىكتە جازدى
شيحۋ قالاسى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋدى ناقتى تياناقتاندىردى
دۋ جۇڭيۋان: جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرىپ،وتاندى قۇتقارۋ -ءبىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىز
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
جاڭبىرداعى كوشى-قون...
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارىنىڭ 3 كۇندىك تيجارات سوماسى 513 مىڭ يۋانعا جەتتى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ،تياناقتاندىرىپ، جۇڭگوشا سوتسياليستىك شينجياڭ قۇرۋ ءۇشىن حاۋىپسىز، ورنىقتى ورتا جاراتايىق
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
توڭكەرىستىك اندەردى شىرقاپ،پارتيانىڭ قامقورلىعىن جىرلادى
سۋرەت كورگىزبەسى وتانىمىزعا تارتۋ ۇسىندى
دەمالىسقا، زەينەتكە شىققان كادرلار وزگەرىستەردى تاماشالادى
ادەبيەت-كوركەمونەر كونسەرتىن وتكىزدى
پارتياعا جۇرەگىمىزدى ارناپ، وتانىمىزدى جىرلايىق
تەڭىز ونىمدەرىنىڭ دامىنەن ءلاززات الىڭىز
«اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ» نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىن قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ، تياناقتاندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشايىق
تىڭ وراي، ويداعىداي وزگەرىس
قاتىناس حاۋىپسىزدىك بىلىمدەرى مەكتەپكە كىردى
تابيعي گازدى حاۋىپسىز پايدالانۋدى ۇگىتتەدى
حاۋىپسىز ءوندىرىستى كوكەيدە ساقتايىق
قورقىس قالاشىعى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتىپ،قىزمەت وتەۋدى جەبەدى
سىرا مەكەنىنە قوناق بولىپ قايتىڭىزدار
بىلعارىعا ورنەك سالۋ شەبەرى ءپۇرىنجاپ
لياۋنيڭ كۇشى تارباعاتاي حالقىن يگىلىككە كەنەلتتى
تارباعاتايدىڭ سىرتقا باعىتتالعان ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ جاڭا پاراعىن جازايىق
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارى اشىلىپ،بۇقارانى تيىمدىلىككە كەنەلتتى

اۋا رايى تۋرالى ىزدەنىستەرىم

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/6/8 11:55:35

رايىمبەك مولداباي ۇلى
  مەن جاسىمنان اۋا رايى تۋرالى،تابيعاتتىڭ قۇبىلىسى، جەل، جاڭبىر، قىس، جاز، بۇلت، حايۋانداردىڭ، جاندىكتەردىڭ جىبىرلاۋى تۋرالى كوپتەگەن نارسەلەرگە نازار اۋداردىم. حالىقتىڭ بۇل تۋرالى تاريحتان بەرگى بولجالدارىنا زەر سالا ءجۇردىم. قازاقتىڭ قاراپايىم، وقىماعان، توقىعانى كوپ قازىرەتباي، قامادىل سياقتى ءومىردى زەرتتەگەن ءتىلسىم تابيعاتتىڭ سىرىن اشۋعا   تىرىسقان ادامدارىمەن اڭگىمەلەستىم. زەردەلەپ وي جۇگىرتتىم، تابيعاتتىڭ سىرىن اشۋعا    بولمايتىن ەشنارسە جوق ەكەنىن ءبىلدىم. ۇڭىلە زەرتتەپ تاجىريبە جيناقتاساڭ تابيعاتتىڭ ءوزى سويلەيدى ەكەن دەپ ءتۇيدىم.

  ەندى سول ماتەريالىمدى قىسقاشا كەيىنگى ۇرپاققا بىلاي باياندايىن، جاستار ءبىلىپ زەر سالا جۇرەر دەگەن ۇمىتتەمىن.

  جاز كۇندەرى كۇننىڭ تۇماندى مۇناردان كوتەرىلۋى اۋا رايىنىڭ ىستىق بولۋىنىڭ نىشانى. ال، باتار كۇن قىزىل شاپاققا مالىنىپ بارىپ كوزدەن تاسا بولسا ەرتەڭىندە شىجىعان ىستىق بولادى. قىس ايلارىندا كۇن باتاردا كوك جيەك اشىق بولىپ، قىزىل شاپاق شاشسا، اۋا رايىنىڭ جىلى بولاتىنىنىڭ نىشانى. كۇن كوزى جاز ايلارىندا بۇلتتانىپ باتسا،جاڭبىر جاۋادى. قىس  ايلارىندا بۇلتتانىپ باتسا،قار جاۋادى.

  مامىر ايىنىڭ بىرىنەن باستاپ ۇركەر كوكجيەكتەن كوتەرىلمەيدى. سودان ماۋسىم ايىنىڭ ونىندا كورىنەدى. ال، شىلدەنىڭ 21 ىندە   ۇركەردى ايدىڭ جانىنان كورۋگە بولادى.

  ۇركەر مەن ايدىڭ قاتار كورىنۋىن قازاق «توعىس» دەيدى. ءبىر جىلدا ون رەت توعىس بولادى. مىسالى: شىلدەنىڭ 21-كۇنى،تامىزدىڭ 19-كۇنى، قىركۇيەك ايىنىڭ 13-كۇنى، جەلتوقسان ايىنىڭ 11-كۇنى، قاڭتار ايىنىڭ 9-كۇنى،اقپان ايىنىڭ 7-كۇنى،ناۋرىزدىڭ 5-كۇنى، كوكەكتىڭ 3-كۇنى. توعىس كەزىندە ۇركەر مەن اي ءبىر-بىرىنەن الىس بولسا، حالىق تاجىريبەسىندە بۇل ەكەۋى ءبىر-بىرىنە قىرباي بولعان ەكەن، قىرسىعى مال مەن جانعا تيە مە دەپ قاۋىپ ەتىسەدى. ال،ۇركەر مەن اي جاقىن ورنالاسسا، شارۋاقور قازاق مىنا ەكەۋى امپەي-جامپەي بولا قالعان ەكەن،مال مەن جانىنىڭ جاعدايى جامان بولماس دەپ وتىرادى. ەگەر جاز كۇندەرى كوك ءجۇزى كۇن جەگەن شۇپەرەكتەي بوزارىپ كورىنەتىن بولسا، قىستىڭ ادەتتەگىدەن قاتاڭ بولاتىندىعىن اڭعارتادى. شىقتىڭ قالىڭ ءتۇسۋى،ءشوپتىڭ ەرەسەن جاقسى بولۋىنىڭ نىشانى.

  ەگەر قىس ايلارىندا بۇلت جەلگە قاراي كوشسە، كەشىكپەي جاڭبىر جاۋادى. ەگەر بۇلت ورتاسىنان ىدىراسا، اۋا رايىنىڭ بۇزىلايىن   دەگەنى. ەگەر بۇلت شەتىنەن كەتىلسە، اۋا رايىنىڭ وڭالۋعا بەت العانى. ەگەر وڭتۇستىكتەن ۇزاق سوققان جەل باعىتىن وزگەرتىپ، شىعىس جاقتان سوعار بولسا، اۋا رايى جاقسارادى. ال، وڭتۇستىكتەن ۇزاق سوققان جەل باعىتىن وزگەرتىپ، باتىستان سوعار بولسا، اۋا رايى بۇلىنەدى. مۇندايدا، جاز ايلارىندا، ارقاڭدى كەپتىرىپ اڭىزعاق سوقسا، قىس ايلارىندا سۇيەگىڭدى سىرقىراتار ۇسكىرىك سوعادى.

  جاز قۇيىندى بولسا، قىس اياز بولادى. ەگەر كوكتەمنىڭ ءبىرىنشى جاڭبىرىندا كۇن كۇركىرەسە،ءشوپ شۇيگىن بولادى. ەگەر جاز ايلارىندا سوققان جەلگە قىس ايلارىندا سوققان جەل كەرى باعىتتا بولسا بوراندى كۇن كوپ بولادى.

  ەگەر قازان ايىندا كۇن كۇركىرەسە، قىس قامشى سابىنداي كەلتە بولادى. جاز ناجاعايلى بولسا، قىس مالعا جايلى بولادى.

  قىسقى تۇندە تۇيە ىسقىرسا بوران بولادى. قىس ايلارىندا تۇيە ەرنىن جىبىرلاتسا،جىلقى  وقىرانىپ جۇتىنار بولسا، وندا كەشىكپەي-اق تۇيە مەن جىلقى قار سۋىن ىشەدى. كوكتەم ەرتە كەلەدى.

  ەگەر جىلقى وقىرانىپ جاتار بولسا، بوران سوعادى. ەگەر قوي تۇياعىمەن ءتوسىن قاسىسا، قار قالىڭ تۇسەدى. قوي ءتىسىن قايراسا، كەشىكپەي بوران بولادى. قوي قىستىڭ كۇنى قوراسىنا ەركىن كىرسە، اۋا رايى جاقسى بولادى.

  اتا-بابالارىمىزدىڭ ۇزاق تاريحتان بەرى جيناعان تاجىريبەلەرىن،اۋا رايى تۋرالى زەرتتەۋىن سوڭعى ۇرپاققا ۇيرەتۋ، زەر سالا ءجۇرۋدى، قاداعالاي ءجۇرۋدى دارىپتەۋ ەندىگى قارتتاردىڭ مىندەتى، تاريحي تاجىريبەلەردى كەڭىنەن جيناپ، حالىققا قىس قىرىنان امان ءوتۋدى ۇقتىرىپ، جازدا تۋىلاتىن تابيعي اپاتتان ساقتانۋدى ايتىپ وتىرعاننىڭ زيانى بولماس. سوندىقتان از دا بولسا حالىققا پايداسى تيەر   دەگەن ۇمىتپەن  قولدا بار ماتەريالىمدى جيناقتاپ، باسپاعا ۇسىنىپ وتىرمىن.


  رەداكتورى : اراي ەركىن قىزى

   تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

   مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى

 

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn