ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شي جينپيڭ ازيا وركەنيەتتەر تىلدەسۋى جينالىسىنىڭ اشىلۋ سالتىنا قاتىناستى ءارى ارقاۋ ءسوز سويلەدى
جاقۇتتاي جارقىراعان ازيا وركەنيەتى _ دۇنيە ءجۇزى وركەنيەتىنىڭ ايشىقتى تاراۋى
ساحاراداعى شەبەر شيپاگەر
ءدوربىلجىن اۋدانىنداعى جابايى الما باقشاسى
قارامايلى-شاۋەشەك تەمىر جولى
قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ،ايماقتىڭ ۇگىت-يدەيا قىزمەتىنىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشايىق
شارلاپ تەكسەرۋدىڭ «ميكروسكوپ»ى ايماعىمىزدىڭ قارا كۇشتەردى الاستاپ، سۇرقيا كۇشتەردى جويۋ ارناۋلى كۇرەسىن ىلگەرىلەتتى
اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسى 2019-جىلعى 5-رەتكى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ ارناۋلى تاقىرىبىنداعى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
2019-جىلى 5-ايدىڭ 17-كۇنى 115-سان
شاعانتوعايداعى «اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارىن رەمونتتاۋدىڭ مايتالمانى»
قارامايلى-شاۋەشەك تەمىر جولى
2019-جىلى 5-ايدىڭ 16-كۇنى 114-سان
سالىنۋ ۇستىندەگى جىبەك جول
اۋىل-قىستاق ساياحاتىنىڭ دامۋىن جەبەپ، ساپاسىن جوعارىلاتىپ، دەڭگەيىن كوتەرەدى
اياعىمەن كەستە تىگىپ، ارمانىن جۇزەگە اسىردى
قارا كۇشتەردى الاستاۋ، سۇرقيا كۇشتەردى جويۋ جونىندەگى بىلىمدەردى جۇرت جۇرەگىنە ۇيالاتتى
قارا - سۇرقيا كۇش زاڭسىز قىلمىسىن وتكىزگەندەردى ءوزىن مالىمدەۋگە قۋزاۋ جونىندەگى حابارلاندىرۋ
«80-جىلدار» تۇلەگىنىڭ زاۆود قۇرۋ ارمانى
سارباس قىستاعىنىڭ شىت جاڭا بەينەگە ەنۋىندەگى «اسىلى»
جاڭا ءداۋىردى بار ىنتا-پەيىلىمەن جازدى
ۇلتتار ىنتىماعى مەن قوعام ورنىقتىلىعىن باتىل قورعايمىن
2019-جىلى 5-ايدىڭ 15-كۇنى 113-سان
«سەرىكتەس زاۆودتار» ارماندى جۇزەگە اسىراتىن ورىنعا اينالدى
شاۋەشەك قالاسى ورتانى جاسىلداندىرىپ، ورمانمەن كومكەردى
ءدوربىلجىن اۋدانىنداعى شۇي جۇڭۋي تالاسقىش اتەش باعىمشىلىعىن كاسىپكە اينالدىردى
انجىحاي قالاشىعى تابيعاتى كورىكتى، قونىستانۋعا جايلى مەكەن قۇردى
جانارگۇل نان ساتىپ اۋقاتتاندى
وزگەشە ۇيلەنۋ تويى، ەستەن كەتپەس ەستەمە
رايونىمىزداعى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگاندارى قارا كۇشتەرگە، سۇرقيا كۇشتەرگە ساياتىن ءبىر توپ دەلونى ءساتتى انىقتادى
گاۋ ۋي ۇشقىشسىز ۇشاقتى ۇشىرۋدا

اكە تاربيەسى شۋاق،انا تاربيەسى بۇلاق

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/6/14 11:41:53

وجەت ايدارقان ۇلى
  ۇرپاق تاربيەسى ۇلى تاربيە. وعان استە،ءسال قاراۋعا بولمايدى. سەبەبى،بالا ءبىر وتباسىنىڭ بالاسى بولعانىمەن، الايدا ول ءبىر ۇلتتىڭ ۇرپاعى. انە سول ءۇشىن ۇرپاق تاربيەسى كىرشىكسىز بولۋى كەرەك. ءبىزدىڭ كەيبىر اتا-انالارىمىزدىڭ ۇرپاق تاربيەلەۋى جۇيەلى عىلىمي بولماي وتىر. مۇنىڭ سەبەبىن ولاردىڭ ۇرپاق تاربيەسىنە بولعان كوزقاراسى، تاربيەلەۋ ءتاسىلىنىڭ دۇرىس بولماۋىنان    قاراستىرۋعا بولادى. كەيبىر وتاعاسى «انا تاربيەسى الەم تاربيەسى›› دەگەن دانا تاعىلىمدى قاتە ءتۇسىنىپ، «مەن بالانى ىشەر اس،كيەر كيىممەن قامداسام بولعانى، بالانى تاربيەلەۋ شەشەسىنىڭ مىندەتى›› دەپ قارايدى. مۇنداي سىڭار جاقتىلى كوزقاراس دۇرىس ەمەس. اكە بولعان ادام بالانى تەك ىشەر اس،كيەر كيىممەن عانا قامداپ قالماستان،ۇرپاعىنا ۇزبەي ءتالىم-تاربيە بەرىپ وتىرۋى كەرەك. ۇلتىمىزدا ‹‹اي جارىعى تۇندە كەرەك، اكە تاربيەسى كۇندە كەرەك›› دەيتىن تاعىلىم بار.

  عۇلاما ۇلى ويشىل اباي قۇنانباي ۇلى «بالانىڭ جاقسىسى _ قىزىق،جامانى _ كۇيىك»دەگەن ەدى. بالانىڭ كۇيىك بولۋىنا دا،قىزىق بولۋىنادا اتا-انا تاربيەسىنىڭ اتقاراتىن رولى جوعارى بولادى. كەيبىر اتا-انالار بالاسىن جاقسى كورگەندىكتىڭ ءجونى وسى دەپ قاراپ، ەركە-شولجاڭ ەتىپ ءوسىرىپ، بالانىڭ دۇرىس ادام بولماۋىنا وزدەرى كوپە-كورنەۋ مۇرىندىق بولادى،ءتىپتى، كەي اتا-انالار بالاسىنا  «قۋ بول،سۇم  بول» دەپ تاربيە بەرەدى. بۇل دۇرىس تاربيە ەمەس. اباي  قۇنانباي ۇلى ءبىر اقىليا سوزىندە: « ‹قۋ،سۇم بول› دەپ،‹پالەنشەنىڭ بالاسى سەنى سىرتىڭنان ساتىپ كەتەدى› دەپ،ءتىرى جانعا سەندىرمەي جات مىنەز قىلىپ،وسى ما بەرگەن ءتالىمىڭ؟ وسى بالادان قايىر كۇتەسىڭ بە؟›› دەگەن ەدى. ۇرپاقتى تۇرمىستا پىسىق،شيراقى،ۇقىپتى بولۋعا تاربيەلەۋ ورىندى،ءبىراق تاربيەنىڭ  حاراكتەرىن وزگەرتىپ، قۋ، سۇم بولۋعا باۋلىپ نەمەسە تىم شەكتەن تىس ەركە- شولجاڭ ەتىپ وسىرسەڭ،بۇل تاربيەنىڭ بالاعا زيانىنان باسقا بەرەر پايداسى جوق.

  ءبىزدىڭ اتا-انالارىمىز بالانى جاقسى كورۋدەگى تۇسىنىگىن ايقىنداپ الۋلارى كەرەك. «قارعا ءوز بالاسىن اپپاعىم،كىرپى ءوز بالاسىن جۇمساعىم دەيدى» دەگەندەي، كىم باۋىر ەتى بالاسىن جەك كورەدى دەيسىڭ. ءبىراق بالانى جاقسى كورۋ عىلىمي بولۋى كەرەك. ەندەشە، بالانى قايتكەندە شىنايى جاقسى كورگەندىك بولادى؟ اتا-انانىڭ بالاسىن جاقسى كورۋى _ادامدا بولاتىن تۋما قاسيەت. ءبىراق اتا-انالىق مەيىردىڭ ءبارى-ءبارى دە بالانىڭ ەسەيىپ-ەرجەتۋىنە ءتيىمدى بولۋى ەكىتالاي. كەي اتا- انالار ‹‹بالا نە ىستەگىسى كەلسە سونى ىستەسىن،قالاي ويلاسا سولاي ىستەسىن. مىنە، بۇل بالانى جاقسى كورگەنىم ءارى وعان   جاراتىپ بەرگەن ەركىندىگىم» دەپ جاڭساق تۇسىنەدى. بۇل استە،دۇرىس تالعام ەمەس. ەگەر وسىلاي بولسا وندا بالا ويىنا كەلگەنىن ىستەيتىن تيداۋسىز، بەيباستاق بولىپ وسەدى دە  ەسەيە كەلە ەشكىمگە ىرىق بەرمەيتىن سىڭار ەزۋ بولىپ شىعادى دا، باسى ەلگە، اياعى جەرگە سيماي كورىنگەنگە جەكسۇرىن بولادى.

  اتا-انا بالانى جاقسى كورۋدىڭ ماقساتى مەن ءونىمىن بىرلىككە كەلتىرۋلەرى كەرەك. بالانى جاقسى كورۋ،بالانىڭ جاقسى بولۋى ءۇشىن ەكەنى شىندىق. الايدا، ماقسات ايقىن، كوزقاراس دۇرىس بولماۋى، بالاعا مەيىر توككەندە  تالعامسىز ەركەلەتۋ بالانى يناباتتان شىعاراتىن فاكتور ەسەپتەلەدى. اتا-انا بالاسىن جۇرەگىمەن ءسۇيۋى، ورىنسىز ىرقىنا قويا بەرمەۋى كەرەك. بالانىڭ بولىمسىز جاقسى ءىسى بولسادا ورنىن تاۋىپ القاپ وتىرۋ بالانىڭ العا باسۋىنا زور شابىت بولادى. سەبەبى، «بالانىڭ ون كەمشىلىگىن ايتىپ بەتىنە باسقانشا،ءبىر ارتىقشىلىعىن ايت» دەيتىن ءسوز بار.

  كەيبىر اتا-انالار بالانى بارلىق ىستەن شەكتەپ ارالاستىرعىسى كەلمەيدى، اسىرەسە وتباسىنىڭ ىسىنە ارالاسۋىن قاتتى شەكتەپ، «كەيىن ۇلكەيگەندە ارالاسسا دا جەتىپ جاتىر»دەپ تەجەيدى، بۇل دا ورىندى تاربيە تالعامى ەمەس. اتا-انا بالانى وتباسىن باسقارۋعا ارالاستىرۋلارى كەرەك. سەبەبى، وتباسى قوعامنىڭ ءبىر كلەتكاسى. ال، بالا وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسى. بالاعا وتباسىندا ءوز كولەمىندە وتباسىن باسقارۋعا، اقىل قوسۋعا لايىقتى ورىن بەرۋ كەرەك. وتباسىن باسقارۋعا ارالاسا بىلگەن بالا بولاشاقتا ءوز وتباسىن جۇيەلى باسقارا الاتىن بولۋمەن بىرگە، قوعامدىق تۇرمىسقا ىشكەرىلەي ارالاسۋىنا جول اشادى ءارى بالانىڭ وزىنە بولعان سەنىمىن ارتتىرىپ، ۇيىستىرۋ  قابىلەتىن جوعارىلاتىپ،بولاشاقتا قوعامدىق ىستەرگە ەسە قوسۋ سىندى وسكەلەڭ قوعامدىق جاۋاپكەرشىلىك سەزىم ورناتۋىنا زور سەپتىگىن تيگىزەدى. ءسويتىپ، قىزمەتتە كەڭ بولاشاققا جول اشادى.

  وتباسىلىق تۇرمىستىڭ مازمۇنى قوعامدىق تۇرمىس مازمۇنىن قامتىپ جاتاتىندىقتان،اتا- انالار وتباسىلىق تۇرمىسقا ۇشتاستىرا وتىرىپ جۇرگىزىلەگەن تاربيە قاشاندا ءونىمدى تاربيە بولاتىندىعىن ەسكەرگەندەرى ءجون. جيىپ ايتقاندا،بالانى وتباسىن باسقارۋعا قاتىناستىرىپ ءارى ايتقان پىكىرىنە قۇلاق اسىپ قۇرمەت  ەتىپ، سول ارقىلى بالاعا ءوزىنىڭ سول وتباسىندا وزىندىك ورنى بار ماڭىزدى ءبىر مۇشەسى ەكەنىن سەزىندىرۋ كەرەك.

  «اكە تاربيەسى _ شىراق،انا تاربيەسى _ بۇلاق» دەيدى دانالار. بالا تاربيەلەۋدە اتا-انا تاربيەسى تەڭ ءجۇرىلۋى بىردەي الىنىپ بارىلۋى كەرەك. بىلايشا ايتقاندا،بالا تاربيەلەۋدە اتا-انالار جوقتى سىلتاۋ ەتىپ،ءبىر-بىرىنە يتەرمەلەپ نەمەسە ەرىنشەكتىك ىستەۋىنە ءسال قاراۋىنا استە بولمايدى، تەك اتا-انا تاربيەسى بىردەي عىلىمي جۇرىلگەندە عانا بالا بەينە قوس تىزگىنمەن مەڭگەرىلگەندەي دۇرىس جولمەن ءتۇزۋ جۇرە الادى.

  قىسقاسى، بالا تاربيەسى استە،ءسال قاراۋعا بولمايتىن ماڭىزدى تاربيە. سول ءۇشىن اتا-انالار بالا تاربيەلەۋگە عىلىمي وي جۇگىرتىپ، جاقسى جاقتاردان ءوز باسىنان ونەگە كورسەتىپ، ۇرپاقتاردى وتاندى،حالىقتى،جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىن قىزۋ سۇيەتىن،ۇلتتاردىڭ ۇلى ىنتىماعىن قورعايتىن،ءىس-ارەكەتى ءمۇلايىم،ءسوزى   ادەپتى بولىپ،قوعامنىڭ جارامدى ازاماتى بولۋعا جالىقپاي باۋلىپ وتىرۋلارى كەرەك.

  رەداكتورى : اراي ەركىن قىزى

تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى