ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شاعانتوعاي اۋدانىنىڭ 150 مىڭ مۋلىق ماقسارىسى كوركەم كورىنىسكە اينالدى
شيحۋ توراڭعى ورمانى سۋ ءۇستى باقشاسى ءسىزدى جازدى كوڭىلدى وتكىزۋگە شاقىرادى
ءسىز اڭساعان جاز كەلبەتى وسىندا
شينجياڭعا كومەكتەسۋ بارىسىندا ءومىرىن ارلەندىرە ءتۇستى
بۇقارانىڭ كوڭىل تۇپكىرىنەن ورىن الدى
الۋان ءتۇر، اسقاق كوڭىلمەن مەرەكەنى قارسى الدى
شاۋەشەك قالاسى شارلاپ تەكسەرۋدىڭ كولەمىن اتىز باسىنا دەيىن كەڭەيتتى
وقۋ-اعارتۋ ىستەرىنە تاباندى بولىپ، شۇعىلالى تابىستارعا قول جەتكىزدى
ەڭ سۇيىكتى ءورت ءوشىرۋشى
پارتيا قۇرىلىسىنىڭ نەگىزگى كاسىبىن مىقتى يگەرىپ، جاۋىنگەرلىك قامالدى بەكەمدەيىك
ازىق-تۇلىك حاۋىپسىزدىگى وتكەلىن
ماڭايىمىزداعى كوركەمونەرشىلەرمەن تانىسايىق
ايماعىمىزدىڭ الدىڭعى جارىم جىلداعى جۇمىستاندىرۋ جاعدايى ورنىقتى ارتتى
چىن چۋانگو ۇرىمجىدە كاسىپورىنداردىڭ ءوندىرىس،تيجارات جاعدايىنا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى
شاۋەشەك قالاسى 90 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ،50 كيلومەتر ۇزىندىقتاعى جىلۋمەن قامداۋ قۇبىر تورابىن جاڭالادى
«جاقسى ىستەپ، تىپتى دە جوعارى ەڭبەكاقى الۋعا كۇش سالامىن»
قۇرىلىم رەفورماسىنىڭ جاڭا جاعدايىن بارشا جۇرت القادى
ىنتا-پەيىلىمەن كۇش سالا قىزمەت وتەدى
مەيىرگە تولى جانۇيا قۇردى
ەكولوگيالىق ورتاسى كوركەم سۋرەتتەي شاعانتوعاي
شاۋەشەكتە باس قوسىپ، اككوردەون مەرەكەسىنەن ءلاززاتتانايىق
شاعانتوعاي اۋدانىندا ماقسارى گۇل اشىپ، شارۋالار شاتتىققا شومدى
ءبيدايعا وراق سالىندى
تاربيە ايىندا ستيل تازارتۋ قيمىلى تەبىندى ورىستەتىلدى
اۋقاتتانۋ شەبەرلەرى شارۋالار شاتتىعى ساياجايىن اشىپ، قىستاق تۇرعىندارىءوز جەرلەرىندە كاسىپتەندى
تيانشان جابايى قىزىل بۇعىسى بايقالدى
كوشە جاڭالانىپ، قالا شت-جاڭا بەينەگە ەندى
نازاردى باس نىساناعا شوعىرلاندىرىپ، قۇرىلىم رەفورماسىن تەرەڭدەتۋ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەپ، رايونىمىزدىڭ رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋىنىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك
تولى مىنە وسىنداي كوركەم
«ولار ءبىزدىڭ ۇيرەنەتىن ۇلگىمىز»

قۇماننىڭ قاسيەتى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/6/15 18:19:00

نۇقان كاكاشا ۇلى
  قۇمان _ تازالىقتىڭ جارشىسى. اتاپ ايتار بولساق، قۇمانداعى سۋمەن اۋىز شايىلادى، بەتى ـ قول جانە اياق جۋىلادى. ءتىپتى، ۇلى دەنەسىن قۇيىنۋمەن بىرگە،بارلىق اس ـ سۋ  اسپاپتارى سىندى ىدىس ـ اياق تۇگەلىمەن تازالانىپ جۋىلادى. ءارقانداي ۋاقىتتا ەڭ الدىمەن قۇماندى ىسكە سالىپ، قول شايىلىپ بارىپ باسقا جۇمىس باستالادى. ايتار بولساق، ات سوعىپ الىستان جولاۋشى    ءجۇرىپ، ارىپ ـ شارشاپ ات باسىن تىرەگەن ءارقانداي قوناققا اس-تاماق الدىندا قۇمانمەن قولىنا سۋ قۇيامىز.

  قازاق وتباسىندا وزگە بولماسا دا، ءوزىم بىلگەندە قۇمانسىز وتباسى بولماسا كەرەك دەپ بىلەمىن. كىمدە-كىم بولماسىن بەتى-قول جانە دەنە تازالىعىن الدىڭعى ورىنعا  قويادى. باسقاسىن باسا ايتپاساق تا قول   تازالىعى بارىنەن ماڭىزدى.

  ارقىراپ اعىپ جاتقان وزەننەن، سىلدىراپ اققان بۇلاقتان نەمەسە باستاۋدىڭ باسىنان توتەلەي ەمەس، كاتەلدەپ نەمەسە شەلەكپەن ۇيگە تاسىپ اكەلىنگەن سۋدى ءشومىش تەكتەس شاعىن ىدىسپەن قۇمانعا قۇيامىز، شىنىمەن قۇمانعا سۋ قۇيمايدى. ەستە بولاتىنى تاڭەرتەڭگى تاماقتىڭ الدىنداعى بەتى-قول جۋعاندا قولعا ءوزارا قۇمانمەن سۋ قۇيىسپايدى دا، قالعان جاعدايدىڭ ءبارىن دە ادامدار ءبىر-بىرىنە سۋ قۇيىپ،قۇمان   ارقىلى دا قۇرمەتىن ءبىلدىرىسىپ جاتادى.

  قۇمان سۋى ءارقاشان دا ىستىق، الدە سۋىق بولماي جىلىمان بولۋى شارت. ۇلتىمىز كەلىنگە ءجۇزىنىڭ جىلىلىعىمەن قوسا، قۇمانداعى سۋىنىڭ جىلىلىعىنا دا قاراپ باعا بەرگەن. ايتساق، قۇماننىڭ قۇر تۇرماۋى ءارى قۇمانداعى سۋدىڭ جىلى تۇرعانى سول شاڭىراقتىڭ كەلىنىمەن تىكەلەي قاتىستى دەپ قاراعان. كەلىننىڭ كۇندەلىكتى مىندەتى دە ەرتە تۇرىپ، جاي جاتىپ تۇندىك اشقاننان كەيىن ەڭ العاش ەسكەرەتىنى قۇماننىڭ  ءىشىن تازالاپ، سۋىن تولتىرىپ،كوزىن  ءسۇرتىپ، جاققان وتتىڭ جانىنا شاۋگىمنەن بۇرىن قۇماندى قويىپ، اتا ـ ەنەسىنىڭ، ۇلكەندەردىڭ دارەت الاتىن سۋىنا دايىندىق جاساۋدان باستالادى. ارينە، اعىپ جاتقان   اعىندى سۋ بولسىن، قۇدىق سۋى الدە قۇبىر سۋ ارقىلى نەمەسە تەگەنە تەكتەس ىدىسپەن  دارەت الۋ امالسىزدىڭ ءىسى سانالىپ، وعان قاراعاندا قۇمان وتە قولايلى، قۇمان سۋ   ۇنەمدەۋدىڭ يكەمدى قۇرالى ەكەنىن ويلاپ، قۇماننىڭ قۇدىرەتىن ودان دا كوپ ادام سەزە الاتىن بولادى.

  ءارقانداي ادام سۋ تولتىرىلعان قۇماندى بىرەۋگە بەرەردە ەڭ الدىمەن ءوز قولىنا قۇيىپ كورىپ، ودان قوناقتىڭ قولىنا قۇمانمەن سۋ قۇيۋ قوناققا دەگەن ۇلكەن قۇرمەت ەسەپتەلىنسە، دالا زاڭىندا قۇمانداعى سۋ قالىپتان تىس ىستىق الدە مۇزداي سۋىق بولعاندا قارسى جاق ايىپ تارتتىرۋىنا ابدەن ۇقىقتى دەلىنگەن. تاباق تارتىلار الدىندا  قوناقتاردىڭ قولدارىنا قۇمانمەن قۇنتتاپ سۋ قۇيىلادى. سۋ قۇيىلار الدىندا سۋلىق ورامالدى دايىنداپ الىپ،سول وتباسىنداعى قولعاناتقا جاراعان بالا نە بولماسا جاسى ەڭ كىشىسى قوناقتىڭ قولىنا وڭىنان باستاپ سۋ قۇيادى. ەت جەلىنىپ بولىپ،تاباق جينالعاننان كەيىن سولىنان باستاپ قۇمانمەن  قايىرىپ قۇيىپ، سۋ قۇيۋشى قوناقتاردان باتاسىن الادى. سوڭعى قۇيىلعان بۇل سۋ، ارينە،قولدىڭ مايىن الاتىنداي جىلى بولۋى كەرەك.

  ادەتتە، قۇمان كۇندىز-ءتۇنى وتباسىنان ۇزىلمەيتىندىكتەن، ىستىققا ءتوزىمدى، مىس، كۇمىس نەمەسە جەز، قالاي، قالا بەرسە قالىڭ قاڭىلتىردان ءتۇرلى فورمادا   اشەكەيلى ەتىپ جاسالادى. ءتىپتى، ەسكەرگەندەر ەستەلىك رەتىندە كونەنىڭ كوزى قۇتتى قۇمان دەپ قۇنتتاپ، اتادان قالعان اسىل قازىنا،باعالى بۇيىم رەتىندە  سورەدەن ورىن بەرىپ وتىرعان وتباستارى ودان كوپ.

   ارامىزدا ۇنەمى ايتىلاتىن:
  «كۇمىس قۇمان ـ اي،
  وتتا تۇرعان ـ اي!
  اينالايىن كوزىڭنەن،
  اشىپ ـ جۇمعان ـ اي!» نەمەسە،
  «قۇمان العان،
  سۋعا بارعان،
  سۇلۋىڭدى ساعىندىم» دەگەن سياقتى ويناقى ايتىلاتىن ءان اۋەنىندەگى ولەڭ  جولدارىندا دا قۇماننىڭ قۇدىرەتىن سۇلۋلاردىڭ بويىنان ىزدەگەن.

  قۇماننىڭ يەسىنەن بۇرىن،كيەسى بارلىعىن اۋزى دۋالى اپالارىمىز اۋزىنان ايتىلعان «قۇمان قۇر تۇرسا جاتىرداعى بالا جاتىرقايدى» دەگەن ىرىم-تيىمدارىمىز بارلىق وتباسىنا باسا ايتىلىپ، قۇماننىڭ قۇر تۇرماۋىن ەرەكشە ەسكەرتسە، قاتىستى ماقال ـ ماتەلدەر ارقىلى دا ماراپاتىن جەتكىزگەن.
   
  «ەل جاتسا دا ەلەكەم جاتپايدى» دەپ قۇماندى ەلدەن ەرەك ەلگەزەك، ەڭبەكشىل ەتىپ كورسەتسە، «وتباسىندا قۇمان، ەكى كوزىن جۇمعان»، «قۇمانداي عانا بويى بار، اۋدارىپ كيگەن تونى بار» دەگەن سياقتى جۇمباقتار دا شىعارعان حالقىمىز.

  ەندەشە، قۇماننىڭ قۇدىرەتىن كىمدەر ءبىلىپ، كىمدەر تۇسىنەر دەگەنگە كەلسەك، قۇماننىڭ ءوز بەرەكەسى وزىندە بولىپ، ءبىر قۇمان سۋمەن ءبىر ءۇيلى جان بەتى-قولىن جۋسا، قۇمانسىز ءبىر تەگەنە سۋ ءبىر بەتكە جەتپەي قالاتىنىن بىلەمىز. سوسىن دا،قۇمانمەن  قۇيىنىپ جۋىنۋ مەن قۇيىلعان سۋمەن جۋىنۋ جونىندە مەديتسينا ماماندارى جاعىنان ەگجەي ـ تەگجەيلى قورىتىندىلانىپ،«تەگەنەگە قۇيىلعان سۋمەن بەت جۋۋ ءوز كىرىڭدى ءوز بەتىڭە جاققانمەن تەڭ» دەگەن  قورىتىندى شىعارعان.

  قورىتىپ كەلگەندە، اتا ـ بابامىزدىڭ اتام زاماننان تارتىپ پايدالانىپ كەلگەن قۇماندايىن تازالىق قۇرالىنىڭ قۇدىرەتىن قۋدالاۋ  ارقىلى ۇرپاقتارعا قۇماننىڭ كوزگە كورىنبەيتىن قۇپيالىعىن ۇعىندىرا جۇرگەنىمىز ابزال.

  رەداكتورى : اراي ەركىن قىزى

   تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

   مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى
 

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn