ەەڭ جاڭا مازمۇندار
يۋانشياۋ مەرەكەسىن بىرگە قۇتتىقتادى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، وركەندەتۋ باسشىلىق گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
قىراعىلىقتى ارتتىرىپ، دۇرىس پەن بۇرىستى ايىرىپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ كورىكتى مەكەنىن بىرلىكتە قورعايىق
الەۋمەتتىك اۋماق كادرلارى مەن اۋىلعا قايتقان ستۋدەنتتەر بىرلىكتە تاڭيۋان جاسادى
تۋىسىنا تاڭيۋان ۇسىندى
تۋىسىمەن بىرگە اشەكەيلى شامدى تاماشالادى
تاڭداۋلى زات دايارلاپ، يۋانشياۋ مەرەكەسىن قارسى الدى
تاڭيۋان ساتىپ الىپ،مەرەكەگە دايىندالدى
تولى اۋدانىنىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋگە ارنالعان فوتوۆولتتىق نىسانى بۇقارانىڭ تۇرمىسىنا شۇلەن نۇرىن توگەدى
شىراق جۇمباعىن شەشىپ، يۋانشياۋ مەرەكەسىن شاتتىقپەن قارسى الدى
تۋىسىممەن بىرگە تاڭيۋان جەدىك
شيحۋ قالاسى: ءتۇرلى فورمامەن يۋانشياۋ مەرەكەسىن قارسى الدى
ساياحاتشىلاردى وزىنە باۋرادى
قىسقى مەيىر جەتكىزۋ قيمىلى حالىقتى سۇيىسپەنشىلىككە بولەدى
شيحۋ قالاسى تاعى 50 جاڭا ەنەرگيالى اۆتوبۋز ەنگىزدى
2019-جىلى 2-ايدىڭ 19-كۇنى 43-سان
جىلجىمالى ساباقحانا قارسى الۋعا بولەندى
مايداندى بەكەمدەپ، ورنىقتىلىقتى قورعاپ، ۇلتتار ىنتىماعىن امالياتتا ايگىلەۋشى بولۋعا كۇش سالامىن
زاڭ ۇگىتىن اۋىل-قىستاققا جەتكىزدى
جول قاتىناس ۇگىتىن جۇرگىزىپ، حاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك ەتتى
شەكارا قورعانىس جاۋىنگەرى وتان ءۇشىن كۇزەتتە
«مۇز قورعان» قارسى الۋعا بولەندى
اراق ىشكەن جىگىت حالىق ساقشىسىن ياناتتاپ 15 كۇن قامالدى
ايماعىمىزداعى 60 مىڭعا جۋىق پارتيالى كادر ءبىلىم تولىقتادى
كوكتەم مەرەكەسىندە نەگىزگى ساتىنى ارالاپ، وتباسىلارىنا شاتتىق جەتكىزدى
تۋىسىنا امانداسا باردى
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءتۇرلى رەفورما ورنالاستىرۋلارىنىڭ ناقتى تياناقتانۋىن تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتىپ، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا قوزعاۋشى كۇش جانە ومىرشەڭدىك كۇش قوسايىق
شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ،ساياسي قۇرىلىستى بۇلجىماي باسشىلىققا الىپ، پارتيا قۇرىلىسىن جان-جاقتى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
«بۇل ساباقتى بارلىعىمىز ۇناتتىق»

شيپاگەردىڭ ون اۋىز ءسوزى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/7/28 17:29:06

     جوعارى قان قىسىم اۋرۋى ءسىز ويلاعاننان دا سالماقتى، وعان جاي قاراماڭىز

   جوعارى قان قىسىم اۋرۋى شەتەلدە «ءۇنسىز جان العىش» دەپ اتالعان. نەلىكتەن بۇلاي دەلىنەتىندىگى جونىندە شيپاگەر بىلاي دەپ كەڭەس ايتادى: ەگەر جوعارى قان قىسىم اۋرۋى مەڭگەرىلمەسە، ايدارشا ارتەريانىڭ قابىنۋىنان تۋىلاتىن جۇرەك اۋرۋىن، بۇيرەك الىسرەۋدى، ءتىپتى، مي اپوبلەكسياسىن (脑 卒中)كەلتىرىپ شىعارادى، سوندىقتان ادام دەنساۋلىعىنا بولعان حاۋپى راسىندا سالماقتى.

   جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىقساڭىز ءدارىنى، ءسوزسىز، ۋاعىندا ءىشىڭىز

   جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار اۋرۋىم تىم سالماقتى ەمەس دەپ ويلاپ،  ءدارى ءىشۋدى ەسىنەن شىعارىپ قويادى دا سول كۇنى ءدارى ىشپەيدى، سونىمەن ۇنەمى بىردە ءىشىپ، بىردە ىشپەۋدى ادەتكە اينالدىرىپ الادى. شىندىعىندا بۇل دۇرىس ادەت ەمەس. ويتكەنى جوعارى قان قىسىم اۋرۋى − ۋاقىتتىق بومبى، كوڭىل كۇيدە شاتتانۋ، قاپالانۋ سياقتى ەموتسيالىق وزگەرىس بولعاندا قان قىسىم كەنەت ورلەپ، قان تامىر جارىلۋ نەمەسە ميعا قان قۇيىلۋى مۇمكىن. سوندىقتان ءدارىنى، ءسوزسىز، ۋاعىندا ءىشۋ كەرەك.

   جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار جوعارى حولەستەريندى ازىقتىقتاردى تۇتىنباۋ كەرەك

     كوپ ادام بۇل كەڭەستى تولىق ءتۇسىنىپ   كەتپەيدى. شىندىعىندا،حولەستەرين (胆固醇) دەنساۋلىققا پايدالى بولعانىمەن، الايدا ناتريعا ۇقساس حولەستەريننىڭ مولشەرى ارتاتىن بولسا، قان قىسىمدى ورلەتەدى. ساندى مالىمەتتەردە كورسەتىلۋىنشە، دەنەدەگى حولەستەريننىڭ مولشەرى ءار بىرلىك ارتقان سايىن جۇرەك–مي–قان تامىر اۋرۋىنا شالدىعۋ مەن ءولىم حاۋپى %30 تەن جوعارى بولادى    ەكەن. حايۋاناتتاردىڭ ىشكى مۇشەلەرىندە حولەستەرين ءبىرشاما جوعارى بولادى،  جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار وسى ازىقتىقتاردان تيىلۋى كەرەك.

   كوڭىل كۇيدى مەڭگەرە الماۋ جوعارى قان قىسىم اۋرۋىن پايدا قىلادى

   دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ءبىر رەتكى تەكسەرۋىندە ۇنەمى جابىرقاڭقى كوڭىل كۇيدە جۇرەتىن ەرلەردىڭ اشىق–جارقىن جۇرەتىن ەرلەرگە قاراعاندا جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىعۋ مولشەرى 1.5   ەسە، ال ايەلدەردە 1.7 ەسە جوعارى بولاتىندىعى بەلگىلى بولعان. كوڭىل كۇي − دەنساۋلىقتىڭ ايىرىپ–قوسقىشى. كوڭىل كۇيدە تولقۋ بولعاندا قان قىسىم دا تابيعي تۇردە  ورلەيدى، ەگەر ورلەپ بەلگىلى دەڭگەيگە جەتسە، وندا حاۋىپتى جاعداي تۋىلۋى مۇمكىن.

   ەرتەسى كۇنگى قان قىسىم ورنىقتى بولۋ ءۇشىن، ءبىر كۇن بۇرىن قانىپ ۇيىقتاۋ كەرەك

   حارۆەرد الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ينستيتۋتىنىڭ ءبىر رەتكى زەرتتەۋىنەن جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار ادەتتەگى كەزدەن ءبىر ساعات بۇرىن ۇيىقتاسا، ەرتەسى كۇنگى قان قىسىم 10mm/hg تومەندەيتىندىگى بايقالعان. سوندىقتان جوعارى قان قىسىم اۋرۋى بارلار ەرتە ۇيىقتاۋى كەرەك.

  تاماق «جەڭىل» بولعان سايىن قان قىسىم دا سولعۇرلىم جاقسى بولادى

   باسىم كوپ ادام جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنىڭ ازىقتانۋمەن تىكە بايلانىستا بولاتىندىعىن بىلەدى، تۇزى اشتى تاعامدى تۇتىنعاندا دەنە قابىلداعان تۇز قۇرامىنداعى ناتري يونى قان تامىرداعى قان مولشەرىن مولايتادى دا قان تامىردىڭ قىسىمىن زورايتادى. سوندىقتان ەڭ تاماشا ءادىس- تۇزدى از تۇتىنىپ، ءار كۇنگى تۇتىناتىن تۇز مولشەرىن 4–5 گرامنان  اسىرماۋ كەرەك.

   تەڭىز بالىقتارىن كوپ تۇتىنىپ، ەسكيمولىقتاردان ۇيرەنۋ كەرەك

   ەسكيمولىقتار − ەۆروپانىڭ سولتۇستىك بولىگىندەگى گريلانديا ارالىندا تۇراتىن ۇلت. دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەسكيمولىقتارعا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ارقىلى   ولاردا ايدارشا ارتەريانىڭ قابىنۋىنان تۋىلاتىن جۇرەك اۋرۋىنا شالدىعۋ مولشەرى ەڭ تومەن بولاتىندىعىن بايقاعان. ىشكەرىلەي تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ارقىلى بۇل جاعدايدىڭ ەسكيمولىقتاردىڭ تەڭىز بالىعىن نەگىزگى ازىق ەتەتىندىگىن تۇراقتاندىرعان. تەڭىز بالىقتارىنىڭ ماي قۇرامى تومەن بولىپ قانا قالماستان، ولاردا مول قانىقپاعان ماي قىشقىلى بار، بۇل زاتتار جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار ءۇشىن وتە پايدالى.

  كوپتەگەن ازىقتىقتاردا تۇز قۇرامى بار ەكەندىگىن ەسكەرۋ كەرەك

   تۇزدىڭ قان قىسىمدى جوعارىلاتاتىن باستى قاتەر ەكەنىن ايتىپ وتتىك. تاماق ىستەگەندە تۇزدى از قوسۋدان سىرت، تاعى دا تۇرمىستاعى تۇز قۇرامى مول ازىقتىقتاردى ءبىلۋ كەرەك. مىسالى، بۇرشاق ىرىمشىگى، مانەرلەنگەن ازىقتىقتار، تۇزدالعان كوكونىس سياقتىلاردىڭ تۇز قۇرامى جوعارى بولادى.

   جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندار شامادان تىس ارەكەت جاساماۋ كەرەك

   كلينيكادا جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندارعا شامادان تىس ارەكەت جاساماۋ ەسكەرتىلەدى. ويتكەنى تۇتقيىل ارەكەت قان قىسىمدى كەنەت جوعارىلاتىپ، تۇتقيىل قايتىس بولۋ حاۋپىن كۇشەيتەدى. سوندىقتان جاي ارەكەت جاساعان ءجون.

   تۇرمىستاعى كەيبىر نازىك بۋىندارعا كوڭىل بولمەۋدەن وڭاي حاۋىپ–قاتەر تۋىلادى

   سوڭىندا جوعارى قان قىسىم اۋرۋىنا شالدىققاندارعا مىنانى ەسكەرتەمىز: كۇز بەن قىس ماۋسىمى الماسقان، ءار دۇيسەنبى كۇنگى قىزمەتكە شىققان، قوناقاسىدا بولىپ،       اراق ىشكەن ساتتەردىڭ بارلىعى قان قىسىم جوعارىلايتىن مەزگىل ەسەپتەلەدى. وسى  مەزگىلدەردە، ءسوز جوق، قىراعى بولۋ  كەرەك.
 
    اۋدارعان- نۇركەلدى نۇراقىن ۇلى




   رەداكتورى: الماگۇل اقاتبەك قىزى
 
   تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

   مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.