ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شىبارجيدە الەۋمەتتىك اۋماعىندا تەكسەرىپ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
حاۋىپسىز وندىرىستەن كەڭەس بەرۋ قيمىلىن ورىستەتتى
ءتۇرلى قىزمەتتىڭ ورىستەتىلۋ جاعدايىن ۇعىستى
مول ءونىم الۋعا بەرىك نەگىز قالادى
دەنساۋلىقتى قورعاۋ جونىندە ۇگىت جۇرگىزدى
ءار ۇلت حالقى مەرەكەنى بىرلىكتە وتكىزدى
شەكارا قورعانىسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەردى
ءتيىمدى ساياساتتار مەن زاڭ-ءتۇزىم بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
ايماق اۋدان، باسقارما دارەجەلى كادرلار ساقتىق تاربيەسى ءماجىلىسىن اشتى
اۋىل-قىستاققا شىنايى قىزمەت وتەدى
جول بولەگى توسىلۋىنىڭ الدىن الدى
قوس مەرەكەنىڭ مەرەيىن اسىردى
ءار ۇلت حالقى مەرەكە شاتتىعىنا شومدى
ورتالىقتىڭ تەكسەرۋ-زەرتتەۋ گرۋپپاسى شينجياڭعا كەلىپ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ قىزمەتىن تەكسەردى
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ جارقىن كەلبەتى
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
ايماقتىق پارتكومنىڭ وزەكتى گرۋپپاسى 20-رەتكى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
ونەردەن ومىرگە جالعاسقان دوستىق
كورىكتى اۋىل-قىستاق قۇرۋعا ات سالىستى
ەمدەۋ ارقىلى جۇرتشىلىققا تيىمدىلىك اكەلدى
قوقسىقتى تۇرگە ايىرىپ ءبىر جايلى ەتۋ ۇگىتىن ورىستەتتى
جۇڭگو ارمانىن قالاي ءتۇسىنۋ كەرەك
جاراسىمدى، باي-باقىتتى ورتا جاراتۋدا باس نىساناعا تاباندى بولۋىمىز كەرەك
ساياحاتشىلاردى قىزۋ قارسى الدى
شاعىن قىستاقتا ادامگەرشىلىكتىڭ تۋى جەلبىرەدى
2018-جىلى 6-ايدىڭ 14-كۇنى
تولىقسىعان تولى
ەلەكتروندى ساۋدا تەكشەسى شارۋالاردىڭ اۋقاتتانۋىنا سارا جول اشتى
2018-جىلى 6-ايدىڭ 13-كۇنى
بۇقاراعا قولايلىلىق جاراتتى

ەلىمىزدىڭ اسكەري ىستەرىندەگى تۇڭعىشتار

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/8/21 13:07:42

تۇڭعىش ەرەكشە سوعىس قوسىنى


 
   2015-جىلى ساۋىردە ارميامىزدىڭ ەرەكشە اسكەرلەرىن نەگىزگى كەيىپكەر ەتكەن « سوعىس ءبورىسى » اتتى كينو فيلم كورەرمەندەرمەن جۇزدەستى، بۇل فيلمدەگى ەرەكشە اسكەرلەردىڭ سوعىس جۇرگىزۋ قۋاتى، قاجىماس قايراتى جانە ۇيىمدىق سايكەسۋ ورەسى كورەرمەندەردى  ءتانتى ەتىپ، جۇرتتىڭ القاۋىنا بولەندى. 

   اسكەري ىستەر عىلىم اكادەمياسىنىڭ زەرتتەۋشىسى يۋان حۇڭشان: « ارميامىز ەڭ العاش قۇرعان ەرەكشە اسكەري قوسىن بولعان ‹ وڭتۇستىكتىڭ وتكىر سەمسەرى › اتانعان بۇرىنعى گۋاڭجوۋ اسكەري رايونىنىڭ ءمالىم ەرەكشە اسكەرلەر ۇلكەن اترەتى ‹ سوعىس ءبورىسىنىڭ › ءپىرى اتانعان. بۇل قوسىن 1988-جىلى قۇرىلىپ، جايشىلىقتا سوعىسقا دايىندىق كورۋ، تاربيەلەپ-جاتتىقتىرۋ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ قاتەردەن اراشالاپ، اپاتتان قۇتقارۋ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋ قىزمەتىنە سايكەسۋ سياقتى مىندەتتەردى وتەگەن » دەدى. 
 
تۇڭعىش ايەلدەر ەرەكشە سوعىس روتاسى 


 
      2013-جىلى 30-ناۋرىزدا جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ تۇڭعىش ايەلدەر ەرەكشە سوعىس روتاسى بۇرىنعى بەيجيڭ اسكەري رايونى 38-ارميا قۇراماسىنىڭ ءمالىم ەرەكشە سوعىس بريگاداسىندا قۇرىلدى. 

     اسكەري ىستەر عىلىم اكادەمياسىنىڭ زەرتتەۋشىسى گۋان ليڭ: « ايەلدەر ەرەكشە اسكەرىنىڭ   ەرەكشە قوسىنعا رەسمي ەنگىزىلۋى ارميامىزدىڭ ەرەكشە قوسىنىنىڭ ءبىر جاڭا كۇشىنە اينالعاندىعىنان دەرەك بەرەدى » دەدى. 
 
تۇڭعىش توپتاعى ايەل ۇشقىشتار


 
   اسكەري ىستەر عىلىم اكادەمياسىنىڭ زەرتتەۋشىسى ديڭ ۋيدىڭ تانىستىرۋىنشا، 1951-جىلى قاراشادا جاڭا جۇڭگونىڭ تۇڭعىش توپتاعى ايەل ۇشقىشتارى ۇشۋ ونەرىن يگەرگەن، سونىمەن ءبىر ۋاقىتتا تاربيەلەنگەن 6 اۋەدەن جول نۇسقاۋشى، 5 اۋەدەن بايلانىس جاساۋشى، 30 اۋە مەحانيگى قاتارلى 41 ادام وقۋ تاۋىسقان. جاڭا جۇڭگونىڭ تۇڭعىش توپتاعى ايەل ۇشقىشتارى  وتانىمىزدىڭ جەر-جەرىندە اۋە تاسىمالى، اۋەدەن ءتۇسىرۋ، اپاتتان قۇتقارۋ، جاساندى جولمەن جاڭبىر جاۋدىرۋ، اۋەدەن ولشەۋ، عىلمي زەرتتەۋگە ارنالعان سىناق رەتىندە ۇشۋ سياقتى مىندەتتەردى ءساتتى ورىنداپ، سوتسياليزم قۇرىلىسى مەن مەملەكەت قورعانىسىن بەكەمدەۋدە   ماڭىزدى ۇلەستەر قوسقان. 
 
تۇڭعىش باسقارىلمالى بومبى،جاساندى سەرىك ۇشىرۋ ورتالىعى 


 
   1958-جىلى قازاندا باتىس سولتۇستىكتەگى باداين جاران شولىندە ەلىمىزدەگى تۇڭعىش باسقارىلمالى بومبى، جاساندى سەرىك ۇشىرۋ ورتالىعى بولعان جيۋچۋان   جاساندى سەرىك ۇشىرۋ ورتالىعى رەسمي قۇرىلدى. 
 
جەر سىلكىنىسىنە قارسى اتتانىپ، اپاتتان قۇتقارۋدىڭ تۇڭعىش كاسىپتىك قوسىنى 


 
    ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق قۇتقارۋ قوسىنى جەر سىلكىنىسىنە قارسى اتتانىپ، اپاتتان قۇتقارۋدىڭ تۇڭعىش  كاسىپتىك قوسىنىنان كەلىپ شىققان بولىپ، 2001-جىلى قۇرىلعان. 

   اسكەري ىستەر عىلىم اكادەمياسىنىڭ زەرتتەۋشىسى گاۋ باۋشيننىڭ تانىستىرۋىنشا، ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق قۇتقارۋ قوسىنى « ءبىر قوسىن ۇقساماعان رول اتقارۋ، كاسىپتىك جانە قوسىمشا قىزمەت وتەۋدى ءوزارا ۇشتاستىرۋ، ارميا مەن حالىقتى توعىستىرۋ، قورعانىس پەن قوعامعا قىزمەت وتەۋدى سايكەستىرۋ » پرينسيبى نەگىزىندە قۇرىلعان، العاشىندا جۇڭگو جەر سىلكىنىسىن باقىلاۋ مەكەمەسىنىڭ باسقارۋشىلارى جانە تەحنيكالىق ماماندار، بۇرىنعى 38-ارميا قۇراماسى قۇرىلىسشى اسكەرلەر پولكىنىڭ قۇتقارۋشى قىزمەتكەرلەرى مەن قارۋلى ساقشى باس شيپاحاناسىنىڭ ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنەن قۇرالعان بولىپ، نەگىزگى مىندەتى ەل ءىشى-سىرتىنداعى جەر سىلكىنىسى اپاتى نەمەسە باسقا دا توسىن وقيعالار سەبەپتى قۇلاعان قۇرىلىستىڭ استىندا باستىرىلىپ قالعان ادامداردى ىزدەۋ جانە قۇتقارۋ بولعان. 
 
تۇڭعىش رەت سۇڭگۋىر كەمەمەن سوعىس دايىندىعى باسقارىلمالى بومبىسىن اتۋ


 
     سۇڭگۋىر كەمەنى ۇشىرۋ تەكشەسى ەتىپ، سۋ استىنان تاسىمال راكەتاسىن قويا بەرۋ بۇل كۇنگى دۇنيە ءجۇزىنىڭ « ءۇشتى ءبىر تۇلعالاندىرعان » (قۇرلىق ارالىق باسقارىلمالى بومبى،بومبىلاۋشى ۇشاق،سۋ استىنان قويا بەرىلەتىن باسقارىلمالى بومبى) ستراتەگيالىق يادرولىق قارۋلار جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولەگى ەسەپتەلەدى. سونىمەن بىرگە، قوزعالىس اۋماعى كەڭ، جاسىرىنۋ قۋاتى جاقسى، شابۋىلداۋ قۋاتى مەن   ومىرشەڭدىك قۋاتى كۇشتى بولۋداي ابزالدىلىقتارعا يە. 
 
تۇڭعىش زاپاس اسكەري قوسىن 


 
    زاپاس اسكەري قوسىن جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ زاپاس كۇش-قۋاتى بولۋ تۇرعىسىنان ەڭ ۇلكەن ەرەكشەلىگى جايشىلىقتا جاي بۇقارا بولىپ، سوعىس كەزىندە لەزدە مىندەت وتەيتىن اسكەري قوسىنعا اينالىپ، دالالىق اسكەري قوسىندى تولىقتايدى نەمەسە دەربەس اسكەري مىندەت وتەي الادى. 

   ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش زاپاس اسكەرلەر ديۆيزياسى بولعان جينجوۋ زاپاس اسكەرلەر ديۆيزياسى وتكەن    عاسىردىڭ 80-جىلدارىنىڭ باسىندا لياۋنيڭ ولكەسىنىڭ جينجوۋ قالاسىندا قۇرىلعان. 1984-جىلعا دەيىن بۇرىنعى شىنياڭ اسكەري رايونىندا قۇرلىق ارمياسىنىڭ 12 زاپاس اسكەرلەر ديۆيزياسى، 26 زاپاس اسكەرلەر دەربەس پولكى قۇرىلىپ، جالپى اسكەري قۋاتى 200 مىڭ ادامنان اسقان. 

   وسىدان كەيىن ۇزدىكسىز سىناق ءتۇيىنىن اشۋ جانە جالپىلاستىرۋ ارقىلى ەلىمىز جوسپارلى جانە ساتىلى تۇردە ءبىر توپ زاپاس اسكەري قوسىنىن قۇرىپ، جاياۋ اسكەر، زەڭبىرەكشى اسكەرلەر، تانكىشىلەر،  قۇرىلىسشى اسكەرلەر، حيميالىق قارۋلاردان قورعاۋشى اسكەرلەر، بايلانىسشى اسكەر جانە اۋە ارمياسى مەن تەڭىز ارمياسى سياقتى كوپتەگەن اسكەري قوسىننان قۇرام تاپتى. بۇل زاپاس اسكەري قوسىننىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمى كەمەلدى، جاتتىعۋى ساپالى، جابدىقتارى، زاتتىق زاپاس ماتەريالدارى تولىق بولىپ، ارميامىزدىڭ زاپاس كۇش-قۋاتىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولەگىنە اينالدى.
 
 
تۇڭعىش رادار قوسىنى 


   1949-جىلى قىركۇيەكتە  8 تەحنيك قىزمەتكەرى جانە گومينداڭ ارمياسىنان قالعان جاپونيادا وندىرىلگەن 2 راداردان پايدالانىپ، ارميامىز شاڭحايدا تۇڭعىش رادار قوسىنىن قۇردى؛ 1950-جىلى ساۋىردە ارميامىزدىڭ تۇڭعىش رادار باتاليونى نانجيڭدە قۇرىلىپ، جاپونيادا جانە ا ق ش-تا وندىرىلگەن رادارمەن جابدىقتالدى؛ 1952-جىلى قاراشادا ارميامىزدىڭ اۋە قورعانىسى قوسىنىنىڭ تۇڭعىش رادار پولكى قۇرىلدى. 




  رەداكتورى: الماگۇل اقاتبەك قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.