ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2017-جىلى 20-قىركۇيەك 208-سان
2017-جىلى 19-قىركۇيەك 207-سان
2017-جىلى 18-قىركۇيەك 206-سان
2017-جىلى 16-قىركۇيەك 205-سان
قىزمەت اترەتى پارتيانىڭ تيىمدى ساياساتتارىن مالشىلار وتباسىنا جەتكىزدى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن مىقتى ۇستادى
عىلىم-تەحنيكا ىستەرى قارىشتاپ دامىدى
«اقىن بولۋ ءوز ەركىڭ...»
ايماعىمىز اۆتونوميالى رايوننىڭ حاۋىپسىز ءوندىرىس جۇرگىزۋدى ارالاپ تەكسەرۋىن قارسى الۋ قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
اۆتونوميالى رايوننىڭ «ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسىنىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ قىزمەتىنەن جاۋاپ قايتارۋ ءماجىلىسى اشىلدى
شاعانتوعاي اۋدانىنداعى ءار ۇلت جۇرتشىلىعى قورشاعان ورتانى قورعاۋدى باقىلاۋ - تەكسەرۋ قىزمەتىن القادى
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا قۇدىرەتتى وڭ ەنەرگيا ۇيىستىردى
2017-جىلى 15-قىركۇيەك 204-سان
اۆتونوميالى رايوننىڭ « ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداماداعى» ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋ جاعدايىن باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزعا كەلدى
مەيربان انالار قيىنشىلىعى بار وقۋشىلاردان قال سۇرادى
قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگى بۇقارانىڭ جۇرەگىندە
قىزمەت اترەتى مالشىلاردىڭ شىعىنسىز ءتول الۋىنا تاماشا شارت جاعداي ازىرلەدى
اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، پارتياعا ىلەسىپ، ايقىن تۋ ۇستاپ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرامىن
بۇگىنگى شينجياڭدى بۇلدىرۋگە استە جول بەرمەيمىز
قانجاردى «ءۇش ءتۇرلى كۇش» پەن «ەكىبەتكەيلەرگە» قادايىق
ايماعىمىزداعى ءار دارەجەلى ساياسي كەڭەس مۇشەلەرى «ءۇش ءتۇرلى كۇشكە» باتىل ءۇن قاتىپ، ايقىن پوزيتسيا ءبىلدىردى
شيحۋ قالاسىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى جاقسارا ءتۇستى
جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستى ەسكە ءتۇسىرۋ كۇنىندە ءتۇرلى فورماداعى قيمىلدار ورىستەتتى
ماڭىزدى ءسوز رۋحىن مالشىلارعا جەتكىزدى
2017-جىلى 14-قىركۇيەك 203-سان
«تارباعاتاي گازەتى» مەكەمەسى جۇمىسشى -قىزمەتشىلەردىڭ مادەني تۇرمىسىن جاقسارتتى
ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ كاسىپتەنۋىن جەبەدى
قامقور جاندارعا العىس ايتتى
قىزمەت اترەتى ءورت وشىرۋ بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
ساياحات،سەرۋەن قالاسىن قۇرۋعا بەرىك نەگىز قالادى

قازاقتىڭ كوشى – قونى

جولدانعان ۋاقىتى : 2013/11/14 17:23:59

قازاقتىڭ كوشى – قونى

                                                                  

 

قازاقتىڭ كوشى – قونىندا وزىندىك مادەنيەت ، سالت – سانا ٴداستۇر بار . ونى ٴبىر قونىستان ەندى ٴبىر قونىسقا انشەيىن كوشە سالۋ دەپ قاراۋعا بولمايدى . كوشتىڭ سىنى – قازاق سىنىنىڭ ىشىندەگى ەڭ بىرەگەيى . قازاق حالقى كوشكەندە اسىرەسە جايلاۋ مەن كۇزەۋگە كوشكەندە بارىن كيىنىپ، باقانىن الىپ، جورعاسىن تايپالتىپ سانىمەن كوشەدى . مۇندا كوش يەسى ٴبىر كيەرىن كيىپ، ەڭ جاقسى اتىن ٴمىنىپ، ەڭ تاڭداۋلى كولىگىنە ارتىنىپ، اناۋ قايسى اۋىلدىڭ كوشى دەگەندە ، سىنىنا تۇسسە دە ، سوگىسكە قالماۋعا تىرىسادى . مۇندايدا تۇيەدەگى جۇكتىڭ ارتىلۋى ، وعان جابىلعان اسەم سىرماققا ، كىلەم – كىلشەگە ، تەڭدەلگەن تەڭگە ، كەبەجە – ساندىقتارعا نازارىن اۋدارادى. ارتقان تۇيەسىنىڭ سانى بايلىعىن ايگىلەيدى . ال تۇيە جەتەلەگەن اق شىلاۋىشتى انانىڭ كيىنۋى مەن استىنداعى اتى ، كوشكە ىلەسكەن اتتى كەلىن – كەلىنشەك ، بويجەتكەندەر ٴبارىنىڭ ٴسان – سالتاناتى ەرۋ ەلدى قىزىقتىرادى . قازاق كوشىندە ەرلەر قونىس شالۋ ، مال ايداۋ ، اۋعان تۇيەلەردى باسۋ سياقتى جۇمىستاردى اتقارادى . ونان قالسا ، بۇركىتىن قولىنا قوندىرىپ، قارۋ – جاراعىن اسىنىپ، اڭعا ، ساياتقا ، سالبۋرىنعا شىققان كىسىدەي ٴسان قۇرادى . ساۋىقشىل قىز – جىگىتتەر ۇكىلى دومبىرا الىپ، جول بويى ٴان سالىپ، كوشتىڭ سالتاناتىن اسىرادى . كوشتە جول بويى اڭگىمە قىزىپ، ٴازىل – قالجىڭ جاراسىپ، دىر – دۋمان اسقاقتاي تۇسەدى . قىسقاسى ، قازاقتىڭ كوشىنىڭ ٴوزى ۇلگىلى وركەنيەت ، وزىق مادەنيەت سانالادى . كوشى قوننىڭ جول بويىنداعى ىرىم – جىرىمدارىنىڭ ٴوزى ٴبىر توبە. كوشكەن اۋىلدىڭ الدىنان ەرۋ ەل سۋسىن الىپ شىعادى . جاڭا قونعان اۋىلعا ەرۋ اۋىل ەرۋلىك اپارادى . ونىڭ جۇگىن ٴتۇسىرىسىپ، ٷيىن تىگىسەدى . ال كوشكەن ەلدىڭ جاس كەلىندەرى قابىردىڭ جانە اتالى ۇلكەن اۋىلداردىڭ جانىنان اتتان ٴتۇسىپ، جاياۋلاپ وتەدى .

 

قازاقتىڭ قۋانىشى ، ٴسان – سالتاناتى ، داۋلەتى كوشكەندە بايقالاتىنى سياقتى ونىڭ قايعى – قاسىرەتى دە كوشكەندە بىلىنەدى .  قازاقتا ٴولىم شىعارعانىنا ٴبىر جىل تولماعان قارالى اۋىل كوشكەندە ، ولگەن ادامنىڭ تۇلدانعان اتىن ەرىن ەرتتەپ، كيمىن جاۋىپ، كوشتىڭ الدىندا جەتەلەپ وتىراتىن جانە قارالى اۋىل ەسكى جۇرتتان كوشكەندە ، سونداي – اق جول –جونەكەي ەرۋ اۋىلدىڭ تۇسىنان وتكەندە جوقتاۋ ايتاتىن سالت بار . مىنە ، قازاق كوشىنىڭ ماڭىزىن ، ٴسان – سالتاناتىن وسىدان بىلەتىن بولامىز.

 

جايلاۋعا كوشۋ

 

جايلاۋعا كوشۋ- جازعى الىس جايىلىمعا كوشۋ. كوكتەمگى قاتىگەز تابيعاتقا مالىنىڭ بەرەرىن بەرىپ، الارىن الىپ، مالى كوككە ، قوراسى تولگە ، ٴوزى اققا تويعان قازاق ەندىگى جەردە ويى دا بويى دا سەرگىپ، سەرپىلىپ، كەشەگى ميحناتتى ادا – كۇدە ۇمىتىپ، قىس پەن ماۋسىمنىڭ ورتالارىندا سولتۇستىكتى بەتكە العان جىل قۇسىنشا جايلاۋعا كوشەدى. جايلاۋ قازاقتىڭ مالىن تويىندىراتىن ، ٴوزىن سەرگىتەتىن ەڭ ٴساندى قۇتتى قونىسى . قازاق « جايلاۋ كورمەي جان دا ، مال دا سەرگىمەيدى » دەسەدى. جاز جايلاۋدا قازاق جەلىلەپ بيە ، قوساقتاپ قوي ساۋادى. سارى قىمىز ساپىرىپ ، قارىن – قارىن سارى ماي ، قاپ – قاپ قۇرت ، ىرىمشىك الادى . توشالا تەرىپ، قاراقات جەيدى.  قىمىزدىق سورادى.

 

كۇزەۋگە كوشۋ

 

جايلاۋدىڭ سونىسىن باسىپ ، مال تويىنىپ، جايلاۋ سارالا تارتىپ ، تامىزدىڭ سوڭىنا تاياعاندا ەل ٴتور جايلاۋدا ەتەكتەگى كۇزەۋلىككە كوشە باستايدى.  بۇل كوش قازاق كوشىنىڭ ٴسان – سالتاناتتى كەزى سانالادى. مالى جازداي جايلاۋدىڭ تۇنىعىن ٴىشىپ، شۇيگىنىن جەگەن ، جانى قىمىزعا تويىپ، اققا ابدەن قانعان اۋىل ەندىگى جەردە كۇزەۋلىككە كەلىپ ٴبىر تىنىستاپ قالادى. وسى ورايدا قىز ۇزاتىپ، كەلىن ٴتۇسىرىپ، بالا سۇندەتتەپ، اس بەرىپ، دىر – دۋمان توي جاسايدى. ٴجۇن ساباپ ، كيىز باسىپ، ٴۇي جابادى . وتاۋ كوتەرەدى. كۇز باسى قازاق حالقىنىڭ ەڭ ٴبىر شاتتىققا تولى كەزى سانالادى. قاراشا دىر دۋمانمەن ٴوتىپ، قازان كەلگەندە مالدىڭ كۇيەگى الىنىپ، قىستىڭ ازىرلىگى جاسالىپ، مالشى قاۋىم ەڭبەك تىرلىگىنە ورالادى.

 

قىستاۋعا كوشۋ

 

قازاق مالشى قاۋىمى قىستاۋعا قاراشانىڭ سوڭىنا الا كوشىپ كەلەدى. مالشى قاۋىمنىڭ قىستاۋداعى جاعدايى قىستىڭ العاشقى مەزگىلىندە ٴتاۋىر بولادى. قىستاۋلىققا قار جۇقا تۇسەتىن ، قاتتى سۋىق جۇرمەيتىن ، ىقتاسىن ، ٴشوبى شۇيگىن ، جىلىمىق ورىن تاڭدالادى. قىستاۋعا كوشىپ كەلگەننەن كەيىن بۇكىل اۋىل قىستىق سوعىمىن سويادى. بۇل كەزدە كۇزدەگىدەي دابىرالى توي بولماعانىمەن ، سوعىم باسىنا شاقىرۋ، سوعىم ەتىنەن اۋىز تيگىزۋ، سوعىمنان سىباعا اپارۋ، سىباعا اكەلۋ سياقتى ٴداستۇرلى دىر – دۋماندى قوناعاسى باستالادى. سوندىقتان قىس ماۋىمىندا ٴسۇت ، ايران قىمىز مول بولماعانىمەن ، اس – تاماقتىڭ ەڭ ٴبىر اسپا – توك مولشىلىق مەرزىمى سانالادى. قازاق ٴۇشىن قىستىڭ دا وزىندىك قىزىعى مەن راحاتى بار. قازاق قىستا ات شاپتىرىپ، قىز قۋار سالىپ توي جاساماعانىمەن ، ساياتشىلىق قۇرىپ، سالبۋرىنعا شىعىپ، ەتتى بىلقىتىپ اسىپ، ٴتۇنى بويى ەرتەك قيسا ايتىپ، ٴان – كۇيگە باسىپ، قىستىڭ قىزىعىن ارتتىرا تۇسەدى.

 

كوكتەۋلىككە كوشۋ

 

قازاق كوكتەۋلىككە اۋارايىنىڭ وتە سۇركەي مەزگىلىندە ، بىلايشا ايتقاندا، قىستاۋلىق ابدەن تاقىرلانىپ بولعاندا كوشە باستايدى. بۇل كەزدە قازاق جۇرگەن جەرلەردە نەگىزىنەن كوكتەم ماۋسىمى تايادى دەگەنىمەن ، ٴالى دە قار جامىلىپ، مۇز قۇرسانىپ جاتادى. قارلى بوران قۇبىلمالى اۋا ريى ۇنەمى قايتالانىپ تۇرادى. دەسە دە ونىڭ ار جاعىنداعى كۇلىمدەگەن كوكتەمدى ، ەڭبەك جەمىس بەرەتىن ٴتول الۋ كەزدەرىن كوزدەگەن قازاق بالاسى قاقاعان ايازعا قاراماي ، كۇلتەلى ۇمىتپەن كوكتەۋلىككە بەت الادى . ٴدال وسى جۋاننىڭ جىڭىشكەرىپ، جىڭىشكەنىڭ ۇزىلگەلى تۇرعان كەزەڭىندە كوكتەۋلىك قازاقتان الارىن ساناپ الىپ، بەرەرىن ساناپ بەرەدى. ال ، كۇن جىلىنىپ، قار كەتىپ، جەر كوكتەپ، مال تولدەپ، اۋىزى اققا ىلىنگەندە قايسار دا، اق ەدەل قازاق كەشەگى تارتقان قيىندىقتى ، اپاتقا بەرگەن مالدى ٴبىراق ۇمىتىپ، شىت جاڭا جايناڭداپ شىعا كەلەدى . قازاقتىڭ مىنەزى جاراتىلىس زاڭىنا ۇقسايدى . كوكتەۋلىككە وي ، كوكتەم ەرتە كەلەتىن ، ەرتە كوكتەپ، كۇن ەرتە جىلىناتىن جەردى تاڭدايدى .

 

رەداكتورى : جازيرا قاجىكەن قىزى