ەەڭ جاڭا مازمۇندار
الۋان ءتۇرلى قيمىلدارمەن ” 1 ـ شىلدەنى“ قارسى الدى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 1 -كۇنى 146 ـ سان
شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنان جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەملەكەتتىك 20 - قۇرىلتايىنا قاتىناساتىن ۋاكىلدەر سايلانىپ شىقتى
«شياڭگاڭنىڭ ۇزاق ۋاقىت گۇلدەنۋىن، ورنىقتىلىعىن بۇلجىماستان قورعادى − باس شۋجي شي جينپيڭ ”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىمنىڭ“ شياڭگاڭداعى امالياتىنىڭ ورنىقتى قاداممەن الىسقا جەتۋىنە جەتەكشىلىك ەتتى»
عىلىم - تەحنيكانىڭ جان تامىرىن ءوز قولىمىزدا مىقتاپ ۇستاپ، ەلىمىز دامۋىنىڭ دەربەستىگىن، ءوزىن -ءوزى باسقارۋىن، حاۋىپسىزدىگىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ كەرەك
شىنايى قامقورلىق تيانشاندى مەيىرگە بولەدى، ىقىلاستى تاپسىرما العا باسۋعا ۇندەدى
ءتۇيىندى يگەرىپ، ولقىلىقتاردى تولىقتاپ، ساياحات ارقىلى شينجياڭدى گۇلدەندىرۋ ستراتەگياسىن ىشكەرىلەي اتقارايىق
بۇكىل رايوننىڭ ارىز - ارمان قىزمەتى ءماجىلىسى اشىلدى
شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنان جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەملەكەتتىك 20 - قۇرىلتايىنا قاتىناساتىن ۋاكىلدەر سايلانىپ شىقتى
مەيىرگە شومعان تيانشاننىڭ بار الابىنان كوكتەم لەبى ەستى
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى كەڭسەسى «ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ - تەكسەرۋ ورگاندارى وكىلەتتى قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەت ەرەجەسىن» باسىپ تاراتتى
قالىڭ شاعىن شارۋالاردى استىقتى كوپتەپ ەگۋگە، جاقسى استىق ەگۋگە جەتەكتەپ، مەملەكەتتىڭ استىق حاۋىپسىزدىگىنە بىرگە كۇش قوسىڭىزدار
ساياحات كاسىپ كۇيىن بايىتىپ، ايماقتىڭ ساياحات كاسىبىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتەمىز
تارباعاتاي ايماقتىق پارتيا قۇرىلىسىن زەرتتەۋ قوعامى 4 -رەتكى مۇشەلەر قۇرىلتايىن اشتى
2022-جىلى 6-ايدىڭ 30 -كۇنى 145 ـ سان
جازداعى سالتاناتتى كەڭەس، ونان دا ماڭىزدىسى، كوكتەمگى ساپارعا اتتانۋ
شينجياڭ ساياحاتىندا ”قايتا اتتانۋدىڭ“ دابىلىن قاعايىق
زىجيڭ گۇلى قۇلپىرا اشىلدى، اسقاق جىگەرمەن قايراتتانا ۇمتىلىپ، جاڭا ساپارعا اتتاندى
ءسىز اتپەن كەلىپ ءبىزدى ساپارعا ۇزاتىپ سالعان ەدىڭىز، ءبىز جەڭىسپەن ورالىپ سىزگە قۇرمەت بىلدىرەمىز
قار - مۇز ساڭلاقتارى جۇڭگونىڭ قار قالاسىمەن رومانتيكالى كەزدەستى
شينجياڭ ورتا، شاعىن كاسىپورىندارعا فينانستىق قىزمەت وتەۋ تۇعىرى رەسمي ىسكە قوسىلدى
شينجياڭ ساياحاتىندا ”قايتا اتتانۋدىڭ“ دابىلىن قاعايىق
اۆتونوميالى رايوننىڭ ساياحاتتى دامىتۋ جينالىسى اشىلدى
زىجيڭ گۇلى قۇلپىرا اشىلدى، اسقاق جىگەرمەن قايراتتانا ۇمتىلىپ، جاڭا ساپارعا اتتاندى
شيحۋ: ءتۇبىتتى ەشكى سوناۋ گۋاڭجوۋعا دەيىن ساتىلىپ، تاماشا كىرىس كوزىنە اينالدى
اۋىل شارۋاشىلىق سەيىل -سەرۋەن باقشاسى اشىلىپ، قوناقتاردى قارسى الدى
ارالاسۋ، ىشتەسۋ، توعىسۋ قيمىلىن ورىستەتىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن بىرلىكتە تىلگە تيەك ەتتى
كوكباس جۇگەرى جيناستى
مالشىلاردىڭ قىرقىمىنا كومەكتەستى
2022-جىلى 6-ايدىڭ 29 -كۇنى 144 ـ سان

«اقتەرەك ءانى» اسقاقتاي بەرسىن

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/11/17 18:07:35

كامالبەك بوقان ۇلى
 
  كەرىم شىڭدارى كوككە بوي سوزىپ، بالاۋسالى باۋرايىنداعى الۋان گۇلدەرى قۇلپىرا اشىلعان، شالقار ءتوسىن التىن كۇن ايمالاپ،جانباستاي جاتقان باي بارلىق  اياعىن وسىناۋ قۇتى ۇيىعان قۇلىستايعا دەيىن سوزىپ،ءتىپتى دە شالقاق شىرەنەدى. «تاۋ گۇلى مەرەكەسى» ءوزىنىڭ تاڭعاجايىپ كوركەم كورىنىستەرىمەن بيىل دا كوزىمىزگە شوقتاي باسىلىپ، تىم ءلاززاتتى كۇي كەشتىرەدى. ءدال وسى كۇنى ايگىلى اقتەرەك شەكارا قاراۋىل ورنىنا دا سەيىلدەي بارعان ەدىك. الىستان قاراعاندا،كوك كەرىم بيىك بەلەگىردە كوگىلجىم تارتىپ مۇنارتىپ كورىنەتىن اقتەرەكتىڭ تۇبىندە مىنە تاعى دا وي كەرۋەنىن كەشىپ، قيال شىركىن،قيانعا قانات قاعادى. قۇشاعىڭ جەتپەس اقتەرەكتى قۇشاقتاپ تۇرىپ، جاپىراعىن جايعان الىپ بايتەرەكتىڭ ۇشار باسىنا كوز سالعانىڭدا، تامىرىنىڭ قانشاما تەرەڭگە تارتىپ بارا جاتقانىنا ويىڭ جەتەر ەمەس. ۋا،اقتەرەك، اقتەرەك، سەندەي تامىرىن تەرەڭگە تارتىپ، ۇنەمى بيىكتەپ، تولىسىپ كەمەلدەنسە، الاشاپقىن بولىپ، گۇرىلدەپ، دۇرىلدەپ، ايداعارداي ىسقىرىپ كەلگەن دۇلەي داۋىل مەن بوران - شاشىنعا توتەپ بەرۋدەي قايسار رۋحىڭمەن سومدالۋ  قانشاما ادامنىڭ ارمانى دەسەڭىزشى!

   قيال شىركىن، تاعى دا قيانعا قانات قاقتى،بۇگىن ءدال وسى كيەلى اقتەرەكتىڭ ساياسىندا مامىردىڭ مايدا قوڭىر جۇپارداي سامالى ەسكەن اسا شابىتتى شالقار شاقتا اقتەرەككە بايلانىستى مىناداي ءبىر تاڭعاجايىپ، اسا ماعىنالى ءومىر ەلەستەرى ەسىمىزگە ورالا بەرەدى.
 
  جىلان جىلعى حانزۋ حالقىنىڭ ءداستۇرلى كوكتەم مەرەكەسىنىڭ كەلۋى بايلانىسىمەن، ورتالىق تەلەۆيزيا ستانسياسى كەڭ كولەمدى ويىن - ساۋىق كەشىن  وزدىردى. ساۋىقتىڭ كەزەكتى ءبىر نومىرىندە ساحنانىڭ ارتقى كورىنىس ەكرانىنان شاعانتوعاي اۋدانى شەكارا قورعانىس لەنياسىنداعى «اقتەرەك قاراۋىلى» ءبىزدىڭ كوزىمىزگە شوقتاي باسىلا كەتتى. تۋعان جەرىمىزدەگى «اقتەرەك قاراۋىلىنىڭ»  ورتالىق تەلەۆيزيادان كورىنۋى ءبىزدىڭ  كوڭىل قۇسىمىزدى ءتىپتى دە كوككە   ۇشىردى. 1980-جىلدارى ومىرگە    كەلىپ،بۇل كۇندەرى مەملەكەت دارەجەلى اسكەري انشىلەردىڭ ورىندايتىن ايگىلى انىنە اينالعان «اقتەرەك» اتتى ءاننىڭ ءسوزى (اۋدارعان-قىدىرقان مۇقاتاي  ۇلى) ويىمىزعا ورالىپ، كوكىرەگىمىزدە قايتادان جاتتالىپ جاتتى. ءان

 ءسوزى:
«بالاپان اقتەرەك،
زاستاپتا ەگىلدىڭ.
تامىر تارتىپ تەرەڭگە،
جاۋىنگەرشە كورىندىڭ.
كۇن نۇرىمەن جاپىراق جايدىڭ،
ەركەلەپ جەلمەن وينادىڭ.
ءلاي،ءلاي،ءلاي...
بالاپان اقتەرەك،
اينىماس جولداسىڭ،
شەكارانى قورعايسىڭ.
سول كەزدە تەرەكتى اۋىلىنان اتتاناردا،
بەردى قالامشا انا ويىن اقتارا.
تۋىستارداي كورىنەدى،
تۇلعاڭنان اۋىلىم كوز الدىما ەلەستەدى.
ءلاي،ءلاي،ءلاي...
بالاپان اقتەرەك،
اينىماس جولداسىڭ،
شەكارانى قورعايسىىڭ».
 
  مىنە، وسىلاي جىرلاناتىن «اقتەرەك قاراۋىلى» شاعانتوعاي اۋدانىنداعى شەكارا لەنياسىنىڭ شەكارانى باقىلايتىن ەڭ قولايلى جەرىنە ورنالاسقان بولىپ، كەيىن مەملەكەت قورعانىسى جاعىنان 204 - شەكارا قورعانىس بەكەتىنىڭ ارناۋلى قاراۋىل ورنى ەتىپ  بەلگىلەنگەن. اۋەلدە تاستى شەكارا اسكەري قاراۋىلى دەپ اتالاتىن. ال ەندى وسى قاراۋىلدىڭ «اقتەرەك» قاراۋىلىنا كەلسەك، سول كەزدە مىندەت وتەپ جاتقان ءبىر  اسكەر ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى شاپشال اۋدانىنداعى ۇيىنە دەمالىسقا بارىپ قايتقاندا، تۋعان جەرىندەگى اقتەرەك قالامشاسىنان 10 ءتۇپ الا كەلىپ، وسى قاراۋىل تەكشەسىنىڭ تۇبىنە ەگەدى. الايدا،بۇل جەردە سۋ جوق بولعاندىقتان، قاراۋىلداعى اسكەرلەر بەتى-قولىن جۋاتىن سۋمەن  وسى اقتەرەك قالامشالارىن سۋارا ءجۇرىپ، 10 ءتۇپ قالامشادان بىرەۋى ارەڭ قاتارعا قوسىلادى. كەيىن كەلە ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەتى جاعىنان وسى قاراۋىل ورنىنا حال سۇراي كەلگەن ءبىر اسكەري كومپوزيتور وسى ىستەن حابار تاپقاننان كەيىن، «اقتەرەك» دەگەن وسى ءاننىڭ ءسوزى مەن مۋزيكاسىن جازىپ شىعادى ءارى وسى ءان مەملەكەت دارەجەلى اسكەري انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا بۇكىل ەلىمىزگە تارالادى.

  ال، وسى ءاندى جانە «اقتەرەك قاراۋىلىن» تىلگە تيەك ەتكەندە، وسى قاراۋىلعا قاتىسى بار سۇن لۇڭجىن اتتى ايەل  قاھارماندى تىلگە تيەك ەتپەۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز بىلگەندە 1984 - جىلدان قازىرگە دەيىن ءار جىلى «1-تامىز»  ارميانىڭ قۇرىلعان كۇنىندە جەرگىلىكتى پارتيا، ۇكىمەت ورىندارى وسى اقتەرەك شەكارا قاراۋىل ورنىنان ءتۇرلى فورمالارمەن حال سۇراپ تۇراتىن. ەسىمىزدە قالۋىنشا، 1989 -جىلى وسى قاراۋىلدىڭ ۇستىنە شىعىپ تۇرىپ، سول كەزدەگى شەكارا قورعانىس 6-تۋانىنىڭ ساياسي كوميسسارى بىزگە 1968-جىلى وسى جەردە ءجۇز بەرگەن ءبىر وقيعانى ەسكە الدى، ول كىسى بىزگە تاستى وزەنى مەن بۇرعان وزەنىنىڭ تۇيىلىسىندەگى قۇيعاندى سۇق ساۋساعىمەن نۇسقاپ تۇرىپ: «ءدال وسى جەردە، -دەپ باستاعان ەدى اڭگىمەسىن، -سول كەزدە 9 - ديۆيزيا 161 - تۋان الاڭىنىڭ مالشىسى سۇن  لۇڭجىن قوي باعىپ جۇرگەندە، سۋدىڭ ار جاعىنان كەنەتتەن شەكارانى بۇزىپ، سول كەزدەگى سوۆەت وداعىنىڭ ءبىر توپ اتتى اسكەرلەرى جەتىپ كەلەدى ءارى ولار زاڭسىز شەكارانى بۇزعانىمەن قويماي، ءبىر قورا قويدى باستىرمالاتىپ قۋا جونەلەدى. قوي جۇرمەسە، قويدى مىلتىقتارىنىڭ نايزاسىمەن پىسپەكتەپ ايداي باستايدى. وتان شەكاراسىنىڭ مۇنداي بۇزعىنشىلىققا ۇشىراۋىنا جانى توزبەگەن سۇن لۇڭجىن جەردە جاتقان تاستاردى  ولارعا جاۋدىرتا جونەلەدى. سوڭىنان  ماڭايىنان تاس تابىلماي قالعاندا،اياعىنداعى شاقايىن شەشىپ الىپ ولارعا لاقتىرادى. ءدال وسى كەزدە تارس ەتكەن مىلتىق داۋىسى ەستىلىپ، سۇن لۇڭجىن ەرلىكپەن قۇربان بولادى. مىلتىق داۋىسىن ەستىگەن ‹اقتەرەك قاراۋىل› ورنىنداعى  اسكەرلەر دەرەۋ جەتىپ كەلىپ، شەكارانى بۇزعان سوۆەت وداعىنىڭ اسكەرلەرىن تاباندا جايراتىپ، وتان توپىراعىنىڭ جات ەلدىڭ تابانىندا تاپتالۋىنىڭ الدىن الىپ، جۇڭحۋا ۇل-قىزدارىنىڭ ەرلىك-جىگەرى مەن باتىرلىعىن بۇكىل دۇنيە جۇزىنە تاعى ءبىر رەت ايگىلەدى» دەپ تولقىپ بارىپ اڭگىمەسىن اياقتاعان ەدى. قازىر ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا تۇرعان اقتەرەك جۇڭحۋا حالقىنىڭ مىزعىماس ەرلىگىندەي، بارعان سايىن بيىكتەپ بارا جاتقانداي كورىندى.
 
  وسى وقيعادان كەيىن وسىنداي ءبىر قاراپايىم مالشىنىڭ وتان شەكاراسىن  قورعاۋ جولىندا ءوزىنىڭ قىرشىن جانىن قيعان ەرلىگىن ۇنەمى ەسكە ساقتاپ، وسىندا كەلگەن ءاربىر جاۋىنگەرگە ساباق رەتىندە ەسكەرتىپ تۇرۋ ءۇشىن، سۇن لۇڭجىننىڭ سۇيەگىن وسى قاراۋىل ورنىنىڭ قاسىنداعى اقتەرەكتىڭ تۇبىنە جەرلەيدى ءارى اۆتونوميالى رايوندىق اسكەري ىستەر ورگانى جاعىنان «توڭكەرىستىك قۇربان»  اتاعى بەرىلىپ، باسىنا ەسكەرتكىش تۇرعىزىلادى. كەيىن كەلە شاعانتوعاي اۋداندىق حالىق باقشاسىنان دا ەسكە الۋ ەسكەرتكىشى تۇرعىزىلادى.
 
  بۇل كۇندەردە وسى «اقتەرەك قاراۋىل» قورعانىس ورنىنىڭ قۇرىلعى قۇرىلىستارى ءتىپتى دە كەمەلدەنىپ، كوركەم كورىنىستى اعاشتارمەن، الۋان ءتۇرلى گۇلدەرمەن كومكەرىلگەن كورىنىسى كوز تارتاتىن ساياحات ورنىنا اينالعان. جاۋىنگەرلەردىڭ ومىرىنەن سىر شەرتەتىن مۇراجاي اشىلىپتى، ءبىز وسى مۇراجايدى تاماشالاۋ بارىسىندا سول كەزدەگى جاۋىنگەرلەردىڭ قۇرال- جاراق، وق-ءدارى، گرانات، پاتيفون، تەلەفون، ماشىقتانۋدا ىستەتەتىن ءتۇرلى دەنە تاربيە اسپاپتارى، تۇرمىستا پايدالاناتىن تىم قاراپايىم بۇيىمدارىن رەت- رەتىمەن قويىلىپ تۇسىندىرۋلەرى جازىلعانىن كوردىك، وتە-موتە،1968-جىلعى سوۆەت وداعى اسكەرلەرىنىڭ ەلىمىز شەكاراسىن بۇزىپ كىرگەندە «اقتەرەك قاراۋىل» ورنىنداعى جاۋىنگەرلەرىمىزدىڭ جاۋعا قارسى وتان ءۇشىن سۇيەم جەرىندە تاپتاتپايتىن رۋحپەن بىردە جەر باۋىرلاپ بارىپ گرانات تاستاعانداعى، بىردە مىلتىقتارىن سەرت ۇستاپ العا قاراي ۇمتىلعان ايبىندى كورىنىستى مۇسىندەرى كوز الدىڭا سول تۇستاعى قاھارمان جاۋىنگەرلەرىمىزدىڭ ءتىرى وبرازىن ەلەستەتەدى.

  ەندىگى ءبىر بولمەدە ۇلكەن ەكراندى تەلەۆيزيادا سول تۇستا تۇسىرىلگەن شەكاراداعى ناقتى تۋىلعان قاقتىعىستار مەن وقيعالار، اسىرەسە، سول 1968 - جىلعى وسى شاعانتوعاي اۋدانى «اقتەرەك قاراۋىل» ورنىندا تۋىلعان قاندى وقيعانىڭ ناقتىلى مايداننىڭ كورىنىستەرىن ءوز  كوزىمىزبەن كورگەنىمىزدە كوزىمىزگە ىستىق جاس كىلكىپ، ۇلى وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىمىز ءتىپتى دە ارتىپ، بويداعى ىستىق قانىمىز تاسىپ، ءور سەرپىدى. «اققايىڭ قاراۋىل» ورنىنداعى قاھارماندىقتىڭ سيمۆولىنداي «اقتەرەك ءانى» ماڭگى اسقاقتاپ،وتاننىڭ باتىسىنداعى «اقتەرەك قاراۋىلى» وتاننىڭ تۇتاستىعى  ءۇشىن وتان شەكاراسىندا ءوز بورىشىن بۇلجىتپاي اتقارىپ،ۇرپاق جۇرەگىندەگى ەرلىكتىڭ وتىن مازداتا بەرمەك.
ءيا، جاۋىنگەرلەرىمىزدىڭ رۋحىن سەرپىلتىپ، قىراعىلىعىن ارتتىرىپ،  قايراتىن تاسقىنداتاتىن «اقتەرەك ءانى»  وتانىمىزدىڭ كوگىلدىر اسپانىندا ماڭگىلىك اسقاقتاي بەرسىن!

  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى
 

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn