ەەڭ جاڭا مازمۇندار
دەنە تاربيەدە قۋاتتى مەملەكەت بولۋ ارمانىنا تالپىنىپ، قايراتتانا العا باسۋدىڭ جاڭا تاراۋىن جازدى
14- كەزەكتى مەملەكەتتىك سپورت جارىسى شانشيدىڭ شي - ان قالاسىندا سالتاناتپەن باستالدى
مەملەكەتتىك ۇلت ىستەرى كوميتەتىنىڭ ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى ۇلگىلى ورىن قۇرۋدى ارناۋلى تاقىرىپتىق تەكسەرۋ -زەرتتەۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزعا كەلىپ تەكسەرۋ -زەرتتەۋ جۇرگىزدى
قۋانىشتى حابار! تارباعاتاي راديو -تەلەۆيزور داشۋەسى كايفاڭ داشۋەسى بولىپ دارەجەسىن جوعارىلاتتى
كوشپەلى شاعىن ساباقحانا پارتيا تاريحىن ۇيرەنۋدى ىلگەرىلەتتى
قىستاق دارەجەلى مادەنيەت بازاسى قۇرىلىسىن كەمەلدەندىردى
جىڭ ياشىڭ: قىزىل بۇرىش مەكەنىنەن شىققان تاپقىر
ايماق ساياسات شىعارىپ، شينجياڭ تارباعاتاي ءتۇيىندى دامىتۋ، ەسىك اشۋ سىناق رايونىن جوعارى ساپادا قۇرۋدى جەدەلدەتتى
دۇڭ حايتاۋ _____ «ون ساۋساعىنان ونەر تامعان» اۋىل-قىستاق وقىتۋشىسى
ءبىر جاقتا قيىنشىلىق بولعاندا، بارلىق جاق كومەكتەستى
قيىنشىلىق قىسپاعىنان قۇتىلۋلارىنا شىن نيەتىمەن كومەكتەستى
تىكە تاراتىلىمدا زات ساتىپ كىرىستى ارتتىردى
اكىمشىلىك مەكەمەسى 2021-جىلعى 15-رەتكى ۋاليلەر قىزمەت ءماجىلىسىن اشتى
ماڭىزدى ءسوزدىڭ رۋحىن جۇرت جۇرەگىنە ۇيالاتتى
2021-جىلى 9-ايدىڭ 16-كۇنى 212سان
دوستىق سۇيىسپەنشىلىكتەرىن نىعايتىپ، جۇرەكتەرى توعىستى
شاعىن اۋلادا جاساعان ۇگىت لەكسيا حالىق تۇرمىسىمەن جاناستى
اكىمشىلىك مەكەمەسى 2021-جىلعى 15-رەتكى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
اكىمشىلىك مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسى نازاريا ۇيرەنۋ وزەكتى گرۋپپاسىنىڭ توپتىق ۇيرەنۋىن وتكىزدى
سىرعا تولى عىلىم-تەحنيكا الەمىنە ساپار شەگەيىك
يمپورت-ەكسپورت ونىمدەرىن مانەرلەۋ باقشا رايونى قۇرىلىس قارقىنىن جەدەلدەتتى
2021-جىلى 9-ايدىڭ 15-كۇنى 211سان
امەريكانىڭ ءناسىل كەمسىتۋ ماسەلەسىنىڭ تامىرى تەرەڭدە جاتىر
وتاندى قورعاۋ، شەكارانى كۇزەتۋ مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن ادالدىقپەن جاقسى اتقارىپ، پارتيا مەن حالىق ءۇشىن تاعى دا تىڭ ەڭبەك سىڭىرۋگە قۇلشىنۋعا شابىتتاندىردى
”اعا - باۋىرلار“ قول ۇستاسىپ، شينجياڭ حيكاياسىن جاقسى اڭگىمەلەدى
قىستاقتاعى تۇستەن كەيىنگى ارەدىك شاي
ىلە وبلىسى: نازاردى بۇقارا كوڭىل ءبولىپ وتىرعان ىستەرگە شوعىرلاندىرىپ، حالىق تۇرمىسىنداعى قيىن ماسەلەلەردى شەشتى
الدىڭعى 8 ايدا رايونىمىز ورنالاستىرعان توتە كەلگەن قارجى 100 ميلليارد يۋاننان استى
”بارىنشا قۇلشىنىپ، بۇقاراعا قىزمەت وتەيمىز“
كۇشار قالاسى يۇڭكۋ ىنتىماق قىستاعى: جۇرتتىڭ ءبارى ىنتىماقتى دارىپتەدى، بارلىق ىستە ىنتىماقتى كوزدەدى

«قىستاق ىستەرىن باقىلاۋ كوميتەتىن قۇرۋ، كەمەلدەندىرۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىردى» باسىپ تاراتتى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/12/12 16:54:34

اۋەسقان قاسەيىن قىزى

  ورتا (ورتالاۋ مەكتەپتى قامتيدى)، باستاۋىش مەكتەپ جانە بالالار باقشاسىنداعى وقۋشىلاردىڭ مەكتەپتە جارالانىپ قالاتىن، مەكتەپ سىرتىنداعىلار جاعىنان زياندالاتىن احۋالدار كوپ كەزدەسەدى، وسى بارىستا تۋىلعان داۋ- شارلاردى ءبىر جاقتى ەتۋ،  جاۋاپكەرلىكتى كىم ارقالاۋ ماسەلەسى جونىندە اتا- انالار مەن مەكتەپ ورتاسىندا ۇنەمى قايشىلىقتار تۋىلىپ، قالىپتى وقۋ- وقىتۋ ءتارتىبى بۇزىلاتىن، زياندالۋشىلار دەر  كەزىندە  ءتيىستى تولەمگە يە بولا الماي، زاڭدى ۇقىق- مۇددەسى زيانعا ۇشىرايتىن، داۋ- شاردىڭ سوڭى ۋشىعىپ قوعامنىڭ ورنىقتىلىعى مەن قالىپتى وقۋ- وقىتۋ قىزمەتىنە اۋىر ىقپال جەتكىزەتىن زارداپتار كەلىپ شىعادى. وسى ماسەلەلەردى ويداعىداي ءبىر جاقتى ەتۋگە سەپتىگى تيەر دەگەن ماقساتتا ورتا، باستاۋىش مەكتەپ جانە بالالار باقشاسىندا تۋىلعان ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ دەلولارىن ءبىر جاقتى ەتۋدەگى جاۋاپكەرلىك ماسەلەسى جونىندە توقتالماقشىمىن.

  ەلىمىزدىڭ « ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى زاڭىنىڭ» ( تومەندە قىسقارتىلىپ وسى زاڭ دەپ الىنادى)  38- تارماعىنان 40- تارماعىنا دەيىنگى 3 تارماقتا ازامات جاسىنا تولماعان وقۋشىلار مەكتەپتەگى كەزىندە زياندالسا جاۋاپكەرلىك قالاي ءبىر جاقتى ەتىلەتىندىگى جونىندە ايقىن بەلگىلەمە شىعارىلىپ، بۇل بەلگىلەمەلەردە مەكتەپ اۋلاسىندا تۋىلعان ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ دەلولارىنا قاتىستى ماڭىزدى زاڭدىق تۇيىندەر قامتىلۋمەن بىرگە، ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى جوقتار مەن ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى شەكتى بولعانداردىڭ ارەكەت قابىلەتىن پارىقتاندىرا وتىرىپ، جاۋاپكەرلىك ارقالاۋدا اعاتتىق جاۋاپكەرلىگى، اعاتتىعى بار دەپ تۇجىرىمداۋ جانە تولىقتاما جاۋاپكەرلىك سياقتى 3 ءتۇرلى ولشەم قولدانىلعان.

  وسى زاڭنىڭ 38- تارماعىندا: «ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى جوقتار بالالار باقشاسىندا، مەكتەپتە نەمەسە باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارىندا وقۋ، تۇرمىس بارىسىندا زياندالسا، بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارى جاۋاپكەرلىك ارقالايدى. مەكتەپ تاربيەلەۋ، باسقارۋ قىزمەت مىندەتىن وتەگەندىگىن دالەلدەي السا، جاۋاپكەرلىك ارقالامايدى» دەپ بەلگىلەنگەن.

  بۇل جەردە ايتىلعان بالالار باقشاسى 3 جاستان جوعارى، وقۋ جاسىنا تولماعان جەتكىنشەكتەردى باعىپ تاربيەلەيتىن قۇرىلىمدى مەڭزەيدى. مەكتەپ مەملەكەت نەمەسە قوعامدىق توپتار قۇرعان تولىق كۇندىك ورتا  (ورتالاۋ)، باستاۋىش مەكتەپتەردى (ارناۋلى كاسىپكە تاربيەلەۋ مەكتەپتەرىن قامتىعان)، ءتۇرلى ورتا دارەجەلى كاسىپتىك مەكتەپتەردى، جوعارى مەكتەپتەردى كورسەتەدى. باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارى جەتكىنشەكتەر سارايى، سونداي- اق ەلەكترلى وقىتۋ قۇرىلىمدارى سياقتىلاردى مەڭزەيدى. ازاماتتىق ارەكەت قابىلەتى جوقتار 8 جاستان تومەنگى ازامات جاسىنا تولماعاندار مەن ءوز ارەكەتىن مەڭگەرە المايتىن رۋحاني  اۋرۋى بارلاردى مەڭزەيدى.
  
  وسى تارماقتاعى بەلگىلەمەگە نەگىزدەلگەندە، مەكتەپ پەن باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جاۋاپكەرلىك ارقالاۋىنىڭ سيپاتى زاڭدا بەلگىلەنگەن حاۋىپسىز قورعاۋ بورىشىن نەگىز ەتۋ مەن ءمالىم دارەجەدەگى توقتام جاۋاپكەرلىگى قاتىناسى بىرىكتىرىلگەن زاڭدىق جاۋاپكەرلىك ەسەپتەلىنەدى. زاڭدا وسىلاي بەلگىلەمە شىعارۋداعى ماقسات ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى جوقتاردا ەشقانداي پارىقتاندىرۋ قابىلەتى جوق، ونىڭ ۇستىنە ولاردىڭ قامقورشىسى جانىندا بولماعاندىقتان مەكتەپ پەن باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارىنا ارقالاۋعا ءتيىستى اناعۇرلىم زور، قاتاڭ بولعان زاڭدىق بورىش بەلگىلەپ بەرگەن. بۇل تارماقتا قولدانىلعان بارىسىن جورامالداۋ پرينسيبى مەن اعاتتىعىن جورامالداۋ پرينسيبى بولسا، دالەل - سىپات كورسەتۋ جاۋاپكەرلىگىنىڭ ورىن اۋىسۋى ارقىلى بەينەلەنەدى. بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارى ءوزىنىڭ وقۋ - وقىتۋ، تاربيەلەۋ، باسقارۋ، حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ قىزمەت جاۋاپكەرلىگىن تولىق اتقارعاندىعىن دالەلدەپ بەرە الماعاندا، زاڭدا ولاردىڭ اعاتتىعى بار دەپ جورامالدانىپ، وسى سەبەپتى تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى. بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارىنىڭ اعاتتىعىن تۇراقتاندىرۋدا ادىليا ءامالياتىندا وبيەكتيۆ تۇجىرىم جاساۋ ولشەمىن قولدانعان بولىپ، الدىمەن، ءسوزسىز، كوڭىل ءبولۋ بورىشى بارما، جوق، سونىمەن بىرگە قايسى تۇردەگى ەسكەرۋ بورىشىنىڭ دارەجەسىن ايقىنداۋ كەرەك.  ودان كەيىن، ەگەر ەسكەرۋ بورىشى بولسا، ءىس جۇزىندە ەسكەرۋ بورىشىنا قايشىلىق جاسادى ما، جوق دەگەندەرگە ناقتى جاعىدايعا قاراي تالداۋ جاساپ، قورىتىندى شىعارۋ كەرەك. بۇل جەردە ەسكەرتە كەتەتىن ءبىر ءجايت، باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى مەكتەپ سىرتىنداعى تاربيەلەۋ كۋرىستارى، جەتكىنشەكتەر سارايى سياقتى قاتىستى تولىمدىلىعى بار پىسىقتاۋ جاساتۋ (جەتەكشىلىك ەتۋ) قۇرىلىمدارىن قامتىعانىمەن، وتباسىندا ساباق پىسىقتاۋعا جەتەكشىلىك ەتەتىن مۇعالىمدى قامتىمايدى. مەكتەپ اۋلاسى ىشىندەگى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ دەلولارىندا مەكتەپ پەن باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى جاۋاپكەرلىك ارقالايتىن سەبەپتەر جالپى جاقتان مىنالاردى قامتيدى: مەكتەپ حاۋىپسىز باسقارۋ ءتۇزىمىن ورناتپاسا، حاۋىپسىزدىك كىناراتتارى ساقتالسا، تۇزەۋ شارالارىن قولدانباسا، وقىتۋ قۇرىلعىلارى ولشەمسىز بولسا، تازالىقتا ولشەمگە جەتپەگەن بولسا، وقىتۋ قۇرىلعى اسپابىن باسقارۋ، ىستەتۋ ولشەمسىز بولسا، قاتەرلى قيمىلدار وزدىرىپ قاتەر توندىرەتىن كىناراتتاردى الاستاماعان نەمەسە قاجەتتى شارالاردى قولدانباعان بولسا، وقۋشىنىڭ شۇعىل ناۋقاسى قوزعالعاندا دەر كەزىندە قۇتقارۋ شاراسىن قولدانباي ناۋقاسى اسقىنىپ كەتسە نەمەسە قۇتقارۋ ءونىم بەرمەسە، وقىتۋشى - قىزمەتشىلەر وقۋشىلاردى قورلاسا، وقۋشىلارعا ءتان جازاسىن بەرسە نەمەسە ءتۇسى وزگەرگەن ءتان جازاسىن بەرۋ سياقتى ارەكەتتەردى جۇرگىزۋ سياقتىلار.
  
  وسى زاڭنىڭ 39 - تارماعىندا: « ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى شەكتى بولعاندار مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارىندا وقۋ، تۇرمىس بارىسىندا زياندالىپ، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى وقىتۋ، باسقارۋ قىزمەت بورىشىن تولىق وتەمەگەندە جاۋاپكەرلىك ارقالايدى» دەپ بەلگىلەنگەن.
  
  بۇل تارماقتا مەكتەپ پەن باسقاداي وقۋ- اعارتۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جاۋاپكەرلىك ارقالاۋىندا اعاتتىق جاۋاپكەرلىگى پرينسيبى قولدانىلعان. ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى شەكتى بولعانداردىڭ بولمىسقا دەگەن تانىمى مەن تالداۋ جاساۋ قابىلەتىنىڭ بارلىعىن،  ءمالىم دارەجەدەگى ارەكەتتەردى دەربەس جۇرگىزە الۋ قابىلەتىنىڭ بار ەكەنىن ويلاستىرىپ، زاڭدا وسىلاي بەلگىلەمە شىعارىلعان. ەگەر مەكتەپكە ارتىق تالاپ قويىپ، شەكتەن ارتىق دالەل - سىپات كورسەتۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالاتسا، ءبىر جاعىنان، مەكتەپكە قاراتا ءادىل بولمايدى، ەندى ءبىر جاعىنان، مەكتەپ بارلىق قيمىلدا قاتەر تۋىلۋ مۇمكىنشىلىگى بار دەگەندى ارتىقشا ويلاسىپ، وقۋشىلاردىڭ قيمىلىن شەكتەپ تاستاپ، وقۋشىلاردىڭ بۇدان كەيىنگى تۇرمىسى مەن دامۋىنا قولايسىزدىق الا كەلەدى. سوندىقتان مەكتەپ پەن باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمىنىڭ تاربيەلەۋ، باسقارۋ، قورعاۋ بورىشىن تولىق وتەمەگەن  اعاتتىق جاۋاپكەرلىگىن سىپاتتايتىن  دالەل - سىپاتتى كورسەتۋ بورىشىن  زياندالۋشىنىڭ قامقورشىسى ۇستىنە الاتىندىعىن بەلگىلەگەن.
   وسى زاڭنىڭ 40 - تارماعىندا: « ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى جوقتار نەمەسە ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتى شەكتى بولعاندار بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارىندا وقۋ، تۇرمىس بارىسىندا سىرتقى ادامدار  جاعىنان زياندالعاندا، زيانداۋشى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى؛ بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى باسقارۋ قىزمەت بورىشىن  تولىق وتەمەگەن بولسا، سايكەستى تولىقتاما جاۋاپكەرلىكتى ارقالايدى» دەپ بەلگىلەنگەن.
   
     سىرتقى ادامدار دەگەندە بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمىنىڭ وقىتۋشى، وقۋشىسى جانە باسقا قىزمەتشىلەرىنەن سىرت ادامدار مەڭزەلەدى. بۇل جەردە جانە تومەندەگى ەكى تۇيىنگە كوڭىل ءبولۋ كەرەك:
  
  ءبىرىنشى، 3 - ادامنىڭ ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى مەن حاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك ەتۋ بورىشى بولعان ادامنىڭ تولىقتاما جاۋاپكەرلىگىندە ىلگەرى - كەيىندىلىك ءتارتىبى بولادى. الدىمەن 3 - ادام ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالايدى، 3 - ادامدى تابا الماعاندا نەمەسە 3 - ادامنىڭ ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرشىلىگىن تولىق ارقالاۋعا شاماسى جەتپەگەندە عانا بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى. ەگەر 3 - ادام بارلىق ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالاپ بولعان بولسا، بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىن ارقالامايدى.
  
  ەكىنشى، بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمدارى ۇستىنە الاتىن تولىقتاما جاۋاپكەرلىك وزىنە قاتىستى تولىقتاما جاۋاپكەرلىك بولىپ، 3 - ادام ۇستىنە الۋعا ءتيىستى بولعان ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىنىڭ بارلىعىن ارقالاماي، تەك ءوزىنىڭ حاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك ەتۋ بورىشىن وتەمەگەندىك كولەمى ىشىندە عانا جاۋاپكەرلىك ارقالايدى، بالالار باقشاسى، مەكتەپ نەمەسە باسقاداي وقۋ - اعارتۋ قۇرىلىمىنىڭ قىزمەتتەگى باسقارۋ جاۋاپكەرلىگىن تولىق وتەمەگەندىك دارەجەسىنە قاراي ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى تولەم سوماسىن تۇراقتاندىرۋ كەرەك.

  بۇل تارماقتا ادەتتەگى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى مەن تولىقتاما جاۋاپكەرلىك بەلگىلەنگەن. مەكتەپ سىرتىنداعى 3 - بىرەۋدىڭ ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگى ادەتتەگى ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋ جاۋاپكەرلىگىنىڭ قالىپتاسۋ شارتى بويىنشا تۇراقتاندىرىلادى، مەكتەپتىڭ تولىقتاما جاۋاپكەرلىكتى ارقالاۋى نەگىزىنەن مەكتەپتىڭ لايىقتى كوڭىل ءبولۋ بورىشىن وتەگەن - وتەمەگەندىگىنە قارالادى، ەگەر باسقارۋ، قورعاۋ قىزمەت مىندەتىن وتەمەسە تولىقتاما تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالايدى، ەگەر قىزمەتتەگى باسقارۋ بورىشىن وتەگەن بولسا، تولىقتاما تولەم جاۋاپكەرلىگىن ارقالاۋى قاجەتسىز. ەسكەرۋگە ءتيىستى تاعى ءبىر ءتۇيىن، تولىقتاما جاۋاپكەرلىك 3 - جاق جاۋاپكەرلىكتى ارقالاعاننان كەيىن زياندالۋشىنىڭ زيانىنا جەتپەگەن ءبولىمىن مەكتەپ ارقالايدى دەگەندىك، ەگەر 3 - جاق الدەقاشان زياندالۋشىنىڭ بارلىق زيانىن تولەپ بولعان بولسا، مەكتەپ جالعاستى جاۋاپكەرلىك ارقالامايدى، ەگەر مەكتەپ تولەگەن بولسا، زيانداۋشى بولعان 3 - جاقتان قۋزاستىرىپ تولەتىپ الۋ ۇقىعى بولادى.


  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
 
  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
 
 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn