ەەڭ جاڭا مازمۇندار
توپىراق قۇرامىن ولشەپ، دالمە-ءدال تىڭايتقىش بەرۋ ورتالىعى قۇرىلدى
سۇرقۇتان ءساتتى قۇتقارىلىپ، تابيعاتقا قويا بەرىلدى
بيڭتۋان مەن جەرلىك بىرگە ەلىكتەمە جاتتىعۋ جاسادى
قىزمەتشى-جۇمىسشىلار تۋىستارىمەن بىرگە پراندىك جاساۋدى ۇيرەندى
ورتتەن ساقتانۋ حاۋىپسىزدىك ساناسىن جوعارىلاتتى
شاۋەشەك قالاسىنىڭ شەكارا ەكونوميكالىق سەلبەستىك رايونى قۇرىلىسى جەدەلدەدى
100 دەن استام ادامدى كاسىپكە تاربيەلەدى
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
ايماقتىق پارتكومنىڭ وزەكتى گرۋپپاسى 33-رەتكى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
شيحۋ قالاسى ءتۇرلى تاسىلدەردەن پايدالانىپ، وقۋ-اعارتۋدىڭ بىركەلكى دامۋىن جەبەدى
قىزمەت اترەتى قيىنشىلىعى بار جۇرتشىلىققا 80 توننا كومىر ءتۇسىرىپ بەردى
«وتباسى جانە قانتتى نەسەپ اۋرۋى» تاقىرىبىندا اقىسىز ەمدەۋ قيمىلىن ورىستەتتى
قانتتى نەسەپ اۋرۋىنان ساقتانۋ جونىندە ۇگىت قيمىلىن ورىستەتتى
ناعىم اجەيدىڭ ارمانى ورىندالدى
ما فۋحۋانىڭ وتباسىنا بارىپ، اۋلاسىنىڭ قارىن تازالاپ بەردى
لەكسيا جاساۋ سياقتى فورمالارمەن ۇگىت جۇرگىزدى
بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن قالپىنا كەلتىرۋ ورتالىعىنا بارىپ، سۋرەت سىزۋ ساباعىن ءوتتى
وتاننىڭ تۇتاستىعىن قورعاۋدىڭ، ۇلتتىق بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋدىڭ قۇرىش قورعانىن ورناتامىن
جاڭا ءداۋىردىڭ اۋىر مىندەتىن ارقالاپ، باس نىسانا نەگىزىن مىقتاپ بەكەمدەيمىن
ۇلتتار ىنتىماعىن، قوعام ورنىقتىلىعىن بۇلجىماستان قورعايمىن
قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلەس قوسامىن
پارتيانىڭ قامقورلىعىن جەتكىزدى
قىستاققا تۇسكەن كادرلار ديقاندارعا كومەكتەسىپ جۇگەرى ساتىستى
قىستاق تۇرعىنىن اۋقاتتانۋعا باستادى
جەردى اينالىمعا سالۋ ايماعىمىزدىڭ كەدەيلىكتەن دالمە-ءدال قۇتىلدىرۋ قىزمەتىن جەبەدى
ساۋان اۋدانى دالمە-ءدال كۇش سالىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى
شاعىن كولەمدى قارىز شاعانتوعاي اۋدانىنداعى شارۋالاردىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋىنا دەم بەردى
وقۋ-اعارتۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزدى
جەرلىك ەرەكشەلىككە يە ونىمدەر ىشكى ولكە بازارىندا ءوتىمدى بولدى
مال شيپاگەرلەرىنىڭ كۋرسى اشىلدى

اتا-انالار قايتكەندە ءوز پەرزەنتتەرىنە شىنايى كۇيىنگەن بولادى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/12/22 13:33:34

نۇرمۇقان جانىمقان ۇلى
 
  بالا اتا-انانىڭ باۋىر ەتى، كوزىنىڭ نۇرى، كوڭىلىنىڭ گۇلى، بالا اتا-انانىڭ ايالاۋىنا، كوڭىل بولۋىنە جانە شىنايى مەيىرىن توگىپ، باعىپ-باپتاۋىنا مۇقتاج. اتا-انالار قايتكەندە ءوز پەرزەنتتەرىنە شىنايى كۇيىنەدى دەگەن بۇل ماسەلە جۋىق جىلداردان بەرى اتا-انالاردىڭ كوڭىل ءبولىپ كەلە جاتقا تولعاقتى  تۇيىندەرىنىڭ ءبىرى. ناقتىلاپ وي جۇگىرتكەندە بۇل ماسەلەدە بالالاردىڭ ناقتىلى احۋالىنا نەگىزدەلىپ شەشىم جاساۋ ءتيىس.

  1. اتا-انالار ەڭ الدىمەن بالالارى ءۇشىن كەم دەگەندە ءبىر ساعات ۋاقىت شىعارا الۋى كەرەك. بۇلاي دەيتىنىمىز اتا-انالار بالالارىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ءوزارا سەنىم، تۇسىنىك ورناتىپ، كوكەي تەستى وي-پىكىرىن ورتاقتاستىرۋ ورايىنا يە بولادى. سونىمەن،بالالار جاس شاماسىنىڭ ەسەيۋىمەن بىرگە،ءوز تۇستاستارىمەن ەمىن-ەركىن اڭگىمەلەسىپ، پىكىر اۋىستىرا الاتىن بولادى، سونداي-اق وي ءورىسى كەڭەيىپ، ومىرگە دۇرىس كوزقاراس قالىپتاستىرا الادى. اتا-انالار بالالارىمەن بىرگە بولۋعا ۋاقىت اجىراتقاندا الۋان ءتۇرلى باۋراۋ قۋاتىنا يە مازمۇنداردى ماقساتتى تۇردە ورنالاستىرۋعا شەبەر بولۋى كەرەك. بىردە اڭگىمەلەسۋ، سىرلاسۋ مازمۇنىن نەگىز ەتسە، ەندى بىردە تاربيەلىك ءمانى بار اڭگىمەلەردى ايتسا نەمەسە ويىن تۇرلەرىن ورنالاستىرسا دا بولادى. وسىلاي بولعاندا،اتا-انا مەن بالالاردىڭ ارا قاتىناسى جاقىنداپ،ءبىرىن-ءبىرى تەرەڭدەي ءتۇسىنىپ، ءبىر-بىرىنە دەگەن مەيىر-ماحابباتى قويۋلاي تۇسەدى. ناتيجەدە بالالار اتا-انانىڭ تاربيەسىن ىرىقتى تۇردە قابىلداپ، وزىنە دەگەن سەنىمى ارتا تۇسەدى. كەرىسىنشە بولعاندا،زەيىن-قۋاتى شوعىرلانباي،ادامدار ارا قاتىناستا ۇنەمى جابىعىپ جۇرەتىن جاسقانشاق جامان ادەتتى قالىپتاستىرىپ الادى.
  

     2. بالالاردىڭ ازىقتانۋى مەن كيىنۋىن لايىقتى ورنالاستىرۋ كەرەك. كوپتەگەن جاس اتا-انالار بالاسىنا دەگەن مەيىرى مەن كۇيىنۋىن بالاسىنىڭ اسپا- توك ءىشىپ-جەۋىمەن، ۇلدە مەن بۇلدەگە  ورانىپ كيىنۋىمەن بەينەلەگىسى كەلەدى، مەنىڭ بالام بالەنبايدىڭ بالاسىنان ارتىق ءىشىپ-جەسە، ەرەكشە كيىنسە دەپ قارايدى. امالياتتا ويىن ەمەس بويىن، باسىن ەمەس اسىن تۇزەتۋگە قۇلشىنادى. ارينە،بالانى عىلىمي ازىقتاندىرۋ، دەنساۋلىعىنا ۇيلەسىمدى كيىندىرۋدىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىنە پايداسى بولماسا زيانى جوق. دەسەدە، كەيبىر اتا-انالار بالالاردى كيىندىرۋدە حيميالىق تالشىقتاردان تىگىلگەن كيىمدەر ادەتتەگى كەزدەمەدەن جاقسى، كيىم قانشالىق قىمبات بولسا، سونشالىق جاقسى دەپ قارايدى. ال،ازىقتانۋ جاعىندا دا تاماق ساپاسىنىڭ جاقسى بولۋىن، قانشالىق كالتسي، بەلوك،ۆيتاميندەردىڭ قاجەت ەكەندىگىن ەسكەرمەيدى، بالالاردىڭ پسيحيكالىق جاقتا نەگە ءزارۋ ەكەندىگىن، فيزيولوگيالىق جاقتا نەگە مۇقتاج ەكەندىگىن ويلامايدى. «بالا تاربيەلەۋدەگى جاڭا تۇسىنىكتەن» دەگەن كىتاپتا تومەندەگىدەي ءبىر مازمۇن بەينەلەنگەن: مۇندا «ءسابي بالا جىلاعان زامان كوتەرۋ كەرەك» دەيدى. ويتكەنى، بالانى دەرەۋ كوتەرگەندە بالا وزىنە باسقالاردىڭ كوڭىل بولەتىنىن،مەيىرىمدىلىك كورسەتەتىنىن سەزىنەدى ەكەن، كەرىسىنشە بولعاندا،بالا نە قىلارىن بىلمەي جىلاي-جىلاي ءوزى ۋانادى ەكەن. ۇنەمى وسىلاي بولسا، بۇل بالا  ەسەيگەندە باسقالارعا كۇيىنە بىلمەيتىن، باسقالار قيىنشىلىققا جولىققاندا جاناشىرلىق سەزىمدە بولىپ جاردەم ەتە بىلمەيتىن ءوزىمشىل بولىپ ەرجەتەدى ەكەن. بالالار ءوسىپ-جەتىلۋ بارىسىندا ازىقتىق ءتۇرىنىڭ مول بولۋى، بەلوكتى ازىقتىقتاردىڭ جەتەرلىك بولۋىمەن بىرگە،ۆيتاميندىق قۇرامداردىڭ، مينەرالدىق ازىقتىقتاردىڭ دا كەم بولسا بولمايتىندىعى اسا ماڭىزدى. سونىمەن بىرگە، ولاردىڭ ۇيلەسىمدى  كيىنۋىنە، ماعىنالى ويناۋىنا دا ءمان بەرۋ اتا-انانىڭ بىلۋگە ءتيىستى تۇيىندەرى بولىپ تابىلادى. اتا-انالار بالالاردىڭ فيزيولوگيالىق جاقتان اقاۋسىز ءوسىپ-جەتىلۋىنە ءمان بەرىپ قالماستان، رۋحاني جاقتاعى اۋەسى مەن قاجەتىن  قاناعاتتاندىرۋعا كوڭىل ءبولۋى،ولارعا ەستەتيكالىق، تاربيەلىك قۇنعا يە بالالار ەرتەگىلەرىن،ولەڭ-جىرلارىن ۋاقىت   اجىراتىپ وقىپ بەرۋى، سول ارقىلى بالالاردى سەزىمگە باي، جاسامپازدىق قۋاتقا يە، ءومىردى كىسىلىك تۇرمىستى سۇيەتىن ەتىپ تاربيەلەۋگە جەتەلەۋ    كەرەك.
 
  3. اتا-انالار بالالارىن ءوز ءىسىن  ءوزى ىستەي الاتىن دەربەستىككە تاربيەلەۋ كەرەك. ءوز بالاسىن جاقسى كورمەيتىن اتا-انا بولماسا كەرەك، كەيبىر اتا-انالار بالاسىن جاقسى كورگەندە قانداي، ءتىپتى، شەكتەن تىس ەركەلەتىپ، ءوز شاماسى كەلەتىن جۇمىستاردى دا ىستەتكىسى كەلمەيدى. جاقسى ءىشسىن، جاقسى كيسىن دەيدى، سونىمەن بالا دايىن استىڭ يەسى، راقاتقۇمار،ءۇيدىڭ ەركەسى مەن سەركەسى، مەنىكى ءجون دەيتىن، باسىنان ءسوز اسىرمايتىن شولجاڭ بولىپ شىعا كەلەدى، مۇنداي بالالاردىڭ بولاشاعىن ەلەستەتۋ وتە قيىن. اتا-انالار بالاسىن جاقسى كورۋى، جاقسى كورگەندە ىشتەي جاقسى كورۋى، سىرتىنا شىعارماۋى كەرەك، بالالار دا سەنىڭ جاقسى كورگەنىڭدى ىشتەي سەزىنسە،وزىنە  دەگەن سەنىمى ارتا تۇسەدى. بالانى كىشكەنتايىنان قاراپايىم دا قاجىرلى،ءوز جۇمىسىن ءوزى ىستەيتىن،باسقالارعا كومەكتەسۋدى ابىروي سەزىنەتىن ەتىپ تاربيەلەۋگە ءمان بەرۋءتيىس،وسىلاي بولعاندا  عانا،اتا-انالار ءوز پەرزەنتتەرىنە شىنايى كۇيىنگەن بولادى.

  رەداكتورى :گۇلنۇر جۇماش قىزى

تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى