ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ءار ۇلت بۇقاراسىن يگىلىككە كەنەلدىردى
كوكتەم مەرەكەسىن بىرلىكتە قارسى الدى
ايماق باسشىلارى كوكتەم مەرەكەسى بايلانىسىمەن حال سۇراۋ قيمىلىن ورىستەتتى
شۋە بين شاعانتوعاي اۋدانى مەن ءدوربىلجىن اۋدانىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، حال سۇراۋ قيمىلىن ورىستەتتى
2018-جىلى 23-اقپان 40-سان
تۋىستار باس قوسىپ كوكتەم مەرەكەسىن قىزۋ قارسى الدى
ۇلتتىق سپورت قيمىلدارىن وزدىردى
تۋىستارىمەن بىرگە اڭگىمە جيىنىن وتكىزدى
ايماقتىق پارتكوم اۋىل-قىستاق قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
ايماق پەن بيڭتۋان 9 ـ ديۆيزياسى كوكتەم مەرەكەسىن قارسى الۋ بايلانىسىمەن اڭگىمە ءماجىلىسىن وتكىزدى
ايماقتىق پارتكومنىڭ وزەكتى گرۋپپاسى 4 ـ رەتكى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
ايماق اۋداندىق، قالالىق پارتكوم شۋجيلارىنىڭ نەگىزگى ساتى پارتيا قۇرىلىسى قىزمەتىن يگەرۋدەن ەسەپ بەرۋ، باعالاۋ بەينە ەكران ءماجىلىسىن اشتى
توراپ ساۋداسى كاسىپتەنۋدىڭ جولىن اشتى
نەگىزگى ساتىعا بارىپ، مەيىر باعىشتادى
ايەلدەردىڭ كاسىپتەنۋىنە وراي جاراتتى
كۇلمەسە دە جىپ –جىلى ونىڭ جانارى
ايماق باسشىلارى كوكتەم مەرەكەسى قارساڭىندا حال سۇراۋ قيمىلىن ورىستەتتى
2018-جىلى 15-اقپان 39-سان
2018-جىلى 14-اقپان 38-سان
2018-جىلى 13-اقپان 37-سان
2018-جىلى 12-اقپان 36-سان
2018-جىلى 10-اقپان 35-سان
شاعان مەرەكەسىن شات مەرەيمەن قارسى الدى
ەمدەۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ساياساتى ويداعىداي تياناقتاندى
كورىكتى اۋىل-قىستاق قۇرىلىسىن دامىتىپ، بۇقارانى يگىلىككە كەنەلدىردى
اۋقاتتانۋدىڭ تىڭ جولىن قاراستىردى
«ارداقتى انا، باقىتتى وتباسى» اتتى ۇگىت - لەكسيا قيمىلىن ورىستەتتى
تارباعاتاي حالقىنىڭ باقىت كورسەتكىشى جوعارىلاي ءتۇستى
جاڭا جىلدا نەگىزگى ساتىعا ساپار
2018-جىلى 9-اقپان 34-سان

جاس شاماڭىزعا قاراي عىلمي ازىقتانا ءبىلىڭىز

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/1/12 12:49:42

  
  « اس ادامنىڭ ارقاۋى » دەگەن ءسوز بار، الايدا، قالاي ازىقتانعاندا عىلمي بولاتىندىعىن بىلەسىز بە؟ قورەكتىك ماماندارى عىلمي ازىقتانۋ اسا كۇردەلى عىلىم ەكەندىگىن، بارلىعى دا قورەكتىكتىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋ نەگىزىندە تىرشىلىك قاجەتىن قاناعاتتاندىرعانىمەن، ءارقايسى جاس شاماسىنداعى دەنەنىڭ قورەكتىككە بولعان قاجەتى ۇقسامايتىندىقتان ازىقتانۋعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن باسا دارىپتەيدى.
   جاستار جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ازىقتىقتاردى از جەگەنى ءجون
  
  قورەكتىك ماماندارى مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: جاستاردىڭ دەنە قۋاتى مىعىم، زات الماسۋ جىلدامدىعى تەز بولاتىندىقتان، قابىلدايتىن ەنەرگياسى دا سولعۇرلىم مول بولعانى ءجون. جاستاردىڭ دەنە قۋاتىنا كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن، قورەكتىگى مول قارا استىق، جەمىس-جيدەك پەن كوكونىس، جۇمىرتقا جانە بۇرشاق تەكتەس ازىقتىقتاردان قاجەتتى ەنەرگيالاردى تىكەلەي قابىلداۋى قاجەت، جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ازىقتىقتارعا سۇيەنۋگە بولمايدى.

     جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ازىقتىق دەگەنىمىز ونەركاسىپتە مانەرلەنگەن جانە حيميالىق قوسپالار قوسىلعان ازىقتىقتار، ءدامىن كەلتىرىپ، ءتۇرلى تۇسكە ەنگىزۋ ءۇشىن، ۇنەمى كوپتەگەن بوياعىش زات، جاس كۇيىندە ساقتاۋ دارىلەرى سياقتى قوسپا زاتتار قوسىلادى.
  
  ادام دەنەسىنە قاجەتتى ماڭىزدى قورەكتىك ەلەمەنتتەر B توبىنداعى ۆيتاميندەردى قامتيدى، ال B توبىنداعى ۆيتاميندەر سۇلى،  قاراكەسەك ەت، باسىم كوپ ساندى كوكونىس، سيىر ءسۇتى سياقتى مانەرلەنبەگەن تابيعي ازىقتىقتىڭ قۇرامىندا مول بولادى.
  
  جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ازىقتىقتارمەن سالىستىرعاندا تابيعي ازىقتىقتاردىڭ قۇرامىندا قورەكتىك مول بولادى، ءتۇرلى قورەكتىك زاتتار بۇلىنبەگەن بولىپ، دەنەگە وڭاي سىمىرىلەدى.
  
  مۇنان تىس، تابيعي ازىقتىقتاردىڭ قۇرامىندا ءتۇرلى حيميالىق قوسپالار از بولاتىندىقتان، تابيعي ازىقتىقتاردى كوپ جەۋ دەنساۋلىققا پايدالى بولادى.
   ورتا جاستاعىلار جاسىل كوكونىستەردى كوپ جەپ، باۋىرىن قورعاي بىلگەنى ءجون
  
  ورتا جاستاعىلاردىڭ تۇرمىس پەن قىزمەت باسىمدىلىعى ءبىرشاما جوعارى بولىپ، بۇلشىق ەتتەرى قاربالاس كۇيدە بولادى، ونىڭ ۇستىنە ۇيقى ساپاسى جاقسى بولمايدى.
  
  قورەكتىك ماماندارى مىنانى ۇسىنىس ەتەدى: كوپ مولشەردەگى جاسىل جاپىراقتى كوكونىس نەمەسە قورەكتىك تولىقتىرعىشتاردان پايدالانىپ ماگنيدى تولىقتىرۋعا بولادى، ول بۇلشىق ەتتى بوساتىپ، ۇيقىنى جاقسارتىپ، گورموننىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋعا كومەكتەسەدى.
 
    40 جاسقا كەلگەن سوڭ كوپتەگەن ادامنىڭ بۋىندارى قاقساپ، اجىمدارى كوبەيە باستايدى. قورەكتىك ماماندارى ءتۇرلى-تۇستەگى كوكونىستەردەن كوپ مولشەردەگى توتىعۋعا جانە قابىنۋعا قارسى تۇرۋ رولى بار قورەكتىك ەلەمەنتتەردى قابىلداعاندا جوعارىداعى جاعدايدى تومەندەتۋگە بولاتىندىعىن ۇسىنىس  ەتەدى. ماسەلەن، قانىق جاسىل ءتۇستى  كوكونىس، پياز، ۋسارىمساق جانە شارشى گۇلدەر تۇرىندەگى كوكونىستەر باۋىردى قورعايدى.
  
  جايشىلىقتا جۇرەكتەگى اقاۋسىزدىق ماسەلەسى وسى جاس شاماسىندا كورنەكتىلەنە باستايدى. سوندىقتان ريتىمدى تۇردە دەنە شىنىقتىرىپ، اس تۇزىنىڭ ءسىمىرىلۋ مولشەرىنە  كوڭىل ءبولۋ كەرەك.

     قورەكتىك ماماندارى كوپ مولشەردە كوكونىس جانە جەمىس-جيدەك جەۋ ارقىلى قورەكتىك تالشىقتارى مەن توتىعۋعا قارسى زاتتاردى قابىلداۋدىڭ جۇرەكتىڭ اقاۋسىزدىعىن ساقتاۋدا اسا ماڭىزدى رول اتقاراتىندىعىن ەسكەرتەدى.
 
    40 جاستان 50 جاسقا دەيىنگى 10 جىلدا كوپتەگەن ادامدا كورۋ قۋاتىنىڭ تومەندەۋ جاعدايى بايقالادى، مىنە وسىنداي جاعدايدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قورەكتىك ماماندارى قۇرامىندا كسانتوفيل مول ازىقتىقتاردى كوپ جەۋدى، ماسەلەن، ساۋمالدىق، كاپۋستا، بۇيرا كوكونىس، سارى بۇرىش، اسقاباق، جۇمىرتقا جانە ءسۇت ونىمدەرى سياقتىلاردى كوپ تۇتىنۋدى ۇسىنىس ەتەدى.
 
    50 جاسقا كەلگەندە كوپتەگەن بەلگىلەر تەرىدەن وڭاي بايقالاتىن بولادى. سوندىقتان قورەكتىك ماماندارى سارعىلت، سارى جانە جاسىل ءتۇستى كوكونىستەردى كوپ جەۋدى دارىپتەيدى، ويتكەنى وسى تەكتەس ازىقتىقتار كوپ مولشەردەگى كاروتينمەن قامداپ،   تەرىنىڭ زاقىمدالۋىن تەجەيدى.
   قارتتار تەڭىز ونىمدەرىن كوپ جەپ،  نەرۆتى قورعاعانى ءجون
 
    60 جاسقا كەلگەندە سۇيەكتىڭ بەرىكتىگى تومەندەي باستايدى. كالتسي مەن ۆيتامين D سۇيەكتىڭ اقاۋسىزدىعىن ساقتاۋدا اسا ماڭىزدى رول اتقارادى.
   قورەكتىك ماماندارى ءسۇت ونىمدەرى، جاسىل كوكونىس جانە قاتتى قابىقتى جەمىستەردەن تىس، قورەكتىك تولىقتىرعىشتار دا كالتسي مەن ۆيتامين D نى تولىقتىرۋداعى  تاماشا تالعام ەكەنىن، ول تەرىنى قورعاپ، تەرىدەگى سۋ مولشەرىنىڭ سارىپ بولۋىن تەجەپ، جاسارتا تۇسەتىندىگىن ەسكەرتەدى.
   70 جاسقا كەلگەندە بۇلشىق ەتتىڭ سەرپىمدىلىگى تومەندەپ، ءجۇرىس-تۇرىسى باياۋلايدى دا ءتىپتى دە كوپ ماسەلەلەردى كەلتىرىپ شىعارادى. قورەكتىك ماماندارى وسى جاس شاماسىنداعىلار بالىق مايى مەن سارى جەمجەمىل جەۋدى ادەتكە اينالدىرعاندا قابىنۋعا قارسى تۇرىپ، بۋىننىڭ يكەمدىلىگىن ارتتىراتىندىعىن ەسكەرتەدى.
  
  ەسكەرۋگە ءتيىستىسى، قارتتار ۇلكەن ميى مەن ەستە ساقتاۋ قۋاتىن جاقسى قورعاۋى  قاجەت، بالىق مايى مەن DHA دى ۇنەمى تۇتىنۋ ۇلكەن ميدى قورعاۋعا پايدالى. جۇمىرتقا دا ميدى قورعاۋداعى تاماشا ازىقتىق، كۇندەلىكتى تۇرمىستا لايىقتى مولشەردە تۇتىنعان ءجون.
   مۇنان تىس، قورەكتىك ماماندارى مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: ادام دەنەسىنە قاجەتتى قورەكتىك ەلەمەنتتەر 50 گە جەتەدى، مۇنىڭ ءبىرى كەم بولسا بولمايدى، ءارقايسى جاس شاماسىندا دەنەنىڭ قورەكتىككە بولعان قاجەتى دە ۇقساس بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە دەنەگە قاجەتتى قورەكتىكتى ءبىر جولاتا تولىقتاي سالاتىن ازىقتىق بولمايدى، سوندىقتان تۇتىناتىن ازىقتىق ءتۇرىنىڭ مول بولۋى دەنەدەگى قورەكتىكتەردىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋدىڭ نەگىزى. سول ءۇشىن ۇقساماعان جاس شاماسىنا قاراي ازىقتىق قۇرىلىمىن ۇيلەسىمدى تەڭشەپ تۇرعان ءجون.

  اۋدارعان ـ احات سانياز ۇلى

  رەداكتورى ؛ گۇلنۇر جۇماش قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.                                                    

   مىسالى؛ « تارباعاتاي اقپارات تورابىنان » الىندى