ەەڭ جاڭا مازمۇندار
لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودىن وزگەرتتى
حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەگىن تەكسەردى
ءتۇرلى قاتىناس شىرعالاڭىنىڭ تۋىلۋىنىڭ الدىن الدى
«5+X» تاقىرىپتى پارتيا كۇنىن وتكىزدى
سۋدىڭ سارىپ بولۋىن ءونىمدى تەجەي الدى
قيىنشىلىعى بار قىستاق تۇرعىندارىنا كومەكتەستى
جەردى اينالىمعا سالۋ كىرىستىڭ ارتۋىنا تىڭ جول اشتى
ايماق نەگىزگى ساتى ۇيىمدىق قۇرىلىسى مەن «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قيمىلى بويىنشا قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتىنەن تاجىريبە الماستىرۋ، ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن اشتى
2018-جىلى 8-ايدىڭ 16-كۇنى 182-سان
2018-جىلى 8-ايدىڭ 15-كۇنى 181-سان
شينجياڭعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەرى تەرەڭدەي ءتۇستى
بۇرحان تاۋىنا كەلگەن ساياحاتشىلار مولايدى
ايماقتىق پارتكوم 8-رەتكى ارالاپ تەكسەرۋ قىزمەتىنە جۇمىلدىرۋ، ورنالاستىرۋ جاساۋ ءماجىلىسىن اشتى
كوكونىس ەگىپ، كىرىستەرىن ارتتى
شاپپالىقتىڭ ءشوبىن شابۋ جۇمىسى باستالدى
بۇقارانىڭ دەنە شىنىقتىرۋ بەلسەندىلىگىن جوعارىلاتتى
مول ءونىم شاتتىعى مەرەكەسى تويلاندى
جۇرت كوڭىلىنەن ورىن الىپ، بۇقارعا تاماشا اسەر قالدىردى
جارقىرايدى التىن كۇن اسپانىڭنان
جاڭا ءداۋىر جاڭا نۇر
شۋاق بولعان مەيىرى
شۋە بين شاۋەشەك قالاسىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زور كولەمدە باقىلاۋ-تەكسەرۋىنىڭ اۆتونوميالى رايوندىق باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزدا ناقتىلى ورىندارعا بارىپ باقىلاۋ-تەكسەرۋ جۇرگىزدى
2018-جىلى 8-ايدىڭ 14-كۇنى 180-سان
شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ حالىقتى يگىلىككە كەنەلدىردى
2018-جىلى 8-ايدىڭ 13-كۇنى 179-سان
تابىسكەر ازامات تاسقىن
2018-جىلى 8-ايدىڭ 11-كۇنى 178-سان
كوپتىڭ القاۋىنا بولەنگەن قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى
قارامايلى-شاۋەشەك تەمىر جولى بويىنداعى توك جولدارىن كوشىرۋ-وزگەرتۋ ينجەنەرياسى 8-ايدا تولىق اياقتايدى

جاڭا ءداۋىر-تىڭ بەتالىس

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/2/6 11:06:32

جۇماباي ءبىلال ۇلى

  جاقىندا جەڭىسپەن اشىلعان پارتيامىزدىڭ 19-قۇرىلتايى مەملەكەتتى  اناعۇرلىم كوركەيتە ءتۇسۋدىڭ جاڭا بەتالىسىن ايقىنداپ بەردى.
بۇكىل ەل حالقىن ىنتالاندىرا  تۇسكەن، الەم نازار اۋدارعان پارتيا 19-قۇرىلتايى جۇڭگولىق قالامگەرلەرگە «مەملەكەتتىڭ، ۇلتتىڭ جانى» بولعان مادەنيەت شارۋاشىلىعىن  وركەندەتىپ،«جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىنان اۋىتقىماي،جالپى ۇلتتىڭ مادەنيەتتە جاڭالىق اشۋ، جاسامپاز بولۋ ومىرشەڭدىگىن تاسقىنداتىپ، مادەنيەتتە قۋاتتى سوتسياليستىك مەملەكەت قۇرۋ كەرەك» دەپ دارىپتەۋمەن بىرگە، «بارلىق گۇل شەشەك اتسىن، جالپى جارىسا ءۇن قاتسىن» باعىتىنىڭ جاڭا شۇعىلالى تابىستارىن جىرلاۋعا شابىتتاندىردى.  مەن جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى سىندى ۇلى مەملەكەتتىڭ باۋلۋىنىڭ ارقاسىندا ءوسىپ ەرجەتكەن مەملەكەت ىشىندەگى ەلەۋلى جازۋشىلاردىڭ ءبىرىمىن. تۇڭعىش رەتكى (1982-جىل) ماۋدۇن ادەبيەت سيلىعىنا شىعارمام  ۇسىنىلعان جازۋشىنىڭ ءبىرىمىن، سول جيىنعا قاتىناسقان 1981-جىلدان قازىرگە دەيىن جۇڭگو جازۋشىلار قوعامىنىڭ 5-،6- قۇرىلتايلارىنىڭ ۋاكىلى 7-،8-،9- قۇرىلتايلارىنىڭ قۇرمەتتى جوراسى  ءارى 9-قۇرىلتايدىڭ ءتوراعالار القاسى قاتارىنان ورىن بەرىلدى. قازىرگە دەيىن  قازاق تىلىندە ون تومدىق، حانزۋ تىلىندە التى تومدىق شىعارمالارىم مەملەكەت ىشىندە كەڭىنەن تاراتىلدى،زامانا ماپەسى، ءتورت رەت جۇڭگو جازۋشىلار قوعامى،جۇڭگو از ۇلتتار ادەبيەت قوعامى،مەملەكەتتىك ۇلتتىق ىستەر كوميتەتى سەكىلدى   ورىنداردىڭ سيلىعىنا، ەكى رەت تيانشان ادەبيەت-كوركەمونەر سيلىعى، مەملەكەت  دارەجەلى  اقساي ادەبيەت سيلىعى سەكىلدى ماراپاتتارعا قولىمدى جەتكىزدى.

  قالامگەرلىك كەڭىستىگىمنىڭ وشپەيتىن ساۋلەسى حانزۋ تىلىندەگى شىعارمالارىم جايلى،جۇڭگو جازۋشىلار قوعامى،ادەبيەت زەرتتەۋ ورنى جاعىنان بەيجيڭدە 2 رەت، شينجياڭدا 2 رەت عىلىمي تالقى وزدىرىلدى. ەل  ىشىندەگى ەڭ ايگىلى سىن-ساراپشىلاردىڭ اسا قۇندى زەرتتەۋ، ۇلگىلەپ كورسەتۋ فورمىنداعى ءبىر توپ ماقالالارى مەملەكەت  ءىشى-سىرتىنداعى باسىلىمداردا جارىق كوردى. ىلە پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ جۇڭگونىڭ  ادەبيەت فاكۋلتەتى قازىرگە دەيىن پروزالارىم تۋرالى توپتىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدە، اڭگىمەلەرىم شەتەل تىلدەرىنە اۋدارىلدى. دەمەك، وسى  تەكتەس مۇعجيزالار سوتسياليستىك زامانا شاراپاتىمەن، كوممۋنيستىك پارتيانىڭ باۋلىپ-جەتىلدىرۋىنە ءتان. شي جينپيڭ جولداس پارتيا 19-قۇرىلتايىندا جاساعان بايانداماسىندا «سوتسياليستىك ادەبيەت-كوركەمونەر-حالىقتىڭ ادەبيەت-كوركەمونەرى،حالىقتى وزەك ەتكەن جاسامپازدىق باعىتقا، ءسوز جوق،تاباندى بولىپ، ومىرگە ىشكەرىلەي ارالاسىپ، حالىقتىڭ اراسىنا تامىر تارتىپ،زامانعا لايىق ادەبيەت-كوركەمونەر تۋىندىلارىن جاراتۋ كەرەك» دەپ اتاپ كورسەتتى.

  «زامانعا لايىق» دەگەن تۇجىرىم  الدىڭعى جاسامپازدىق ساپارىمدى   بايقاستاپ كورۋگە،كەيىنگى قالامگەرلىك قيمىل تۋرالى كوڭىلىمە جاڭاشا ءبىر ساڭلاۋ ءتۇسىردى.
ارينە الدىڭعى الپىس جىلدا از جازسامدا تارباعاتايداعى كەيبىر تاريحي سىلكىنۋلەر، ازاتتىقتىڭ العاشقى وتپەلى ءداۋىر تۇسىنداعى سوتسياليستىك وزگەرىس، حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ قالىپقا ءتۇسۋ بارىسىنداعى تابىستارى مەن بۇراڭدىقتار،سىرتقا ەسىك اشۋمەن رەفورمانىڭ باستاپقى اياق  الىسى، ونىڭ قالىپقا ءتۇسۋى تۇرعىسىنداعى جەتىستىكتەردىڭ كۇيىن شەرتتىم.
باس شۋجي شي جينپيڭ: «ادامزات تابيعاتتىڭ زاڭدىلىعىنا بويسۇنعاندا عانا تابيعاتتى اشۋدا، پايدالانۋدا بۇراڭ جولعا ءتۇسىپ كەتۋدەن ۇتىمدى ساقتانۋىنا بولادى» دەپ كورسەتتى.

  تابيعاتتى پايدالانۋدا ءبىز «بۇراڭ جولدارعا تۇستىك»، تۋعان ولكەم، وسكەن ورتام قۇلىستاي كەۋدە قۋىسىم بولعاندا، كەزىندە بارلىققا، قىستاۋلىققا باراتىن كوشى-قوندى قورا-قورا قويمەن كولىگىمەن باروممەن وتكىزەتىن، باسباي كوپىر سالعان ەمىل   وزەنى جۇرەگىمە قان ايداپ تۇراتىن كۇرە تامىرىم.

  سول ەسىل وزەنىنىڭ سۋى ازايعاندىقتان، بۇكىل قۇلىستاي جازىعىنىڭ،ورقاشار، تارباعاتاي، ازىنانىڭ وسىلاردىڭ ارالىعى- كەڭ دالانىڭ اينالدىرعان شەرىك عاسىر ىشىندە ەكولوگياسى ۇلكەن وزگەرىسكە ۇشىرادى.

  وسى كەۋدە كۇرە تامىردىڭ كىناراتقا جولىعۋى ادام ورگانيزمى تەكتى وزەننىڭ جەر استى  قان  تامىرلارى  سەمىپ،سولعىن تارتتى. وسى كەۋدە كۇرە تامىردىڭ كىناراتقا جولىعۋى مەنىڭ تورعايىمدى شىرىلداتتى. «ەرتەڭ كۇنىڭ نە بولار ەكەن» دەپ توڭىرەگىمە ايعاي سالدىم، ويتكەنى وسىدان ون جىلدىڭ الدىندا كىندىك  قانىم  تامعان ەمىلدىڭ ۇشار باسى «اققاپتال»، «دايىنسۋ»، «قارا شوقى» قاپتالىنداعى تۇيە كورىنبەيتىن بۇتا-قاراعان ازايعان. ال ات  اعىزاتىن سارى ەمىلدىڭ قارا كۇزدە قىستاۋلىققا بارعاندا كۇن كوزى كورىنبەيتىن ورمانى سەلدىرەگەن...
ءوز باسىم قازىرگى شاعانتوعايدا ۇزاق تۇردىم.

  كەزىندە قالاشىقتىڭ ىرگەسىنەن جان قيناماي-اق وتىندىق ءۇشىن ىلەزىمدە شاۋىپ الاتىن ءبىر ارقا توبىلعى ۇركىپ  وتىرىپ ەكى كوش جەر تاۋدىڭ بوكتەرىنە شىعىپ كەتتى. مەنىڭ جازۋشىلىق جان دۇنيەم وسى قاسىرەتتى ەرتە تارتتى.
وسىدان 30 جىل بۇرىن «قوڭىر تاۋدىڭ كۇڭگىرى»،«تاۋ ساعاسى تاسبەيت»، «قۇستارىم قايدا قۇشتارىم» «مازا بەر ادامزات»،«قارا تاۋ قاي كۇن شوگەرسىڭ»،«جەر استىندا ءبىر ىزىڭ» سەكىلدى شىعارمالارىممەن ويراندالعان تابيعات تۋرالى ەسى بارعا ەسكەرتكەن ەكەنمىن. ال قازىر ورتانى قورعاۋ تۋرالى پارتيا 19-قۇرىلتاي قۇجاتتارى ماعان ءالى دە جاڭا، تىڭ تولعانىستار تۋدىردى. وتكەن بەس جىلدا بۇكىل ەل كولەمىندەگى،شينجياڭ توڭىرەگىندەگى ەلەۋلى وزگەرىستەردى قويا تۇرعاندا، ءوزىم ءومىر وتكىزىپ جاتقان شاۋەشەكتەگى بۇرىق ەتە تۇسكەن دامۋشىلىقتارعا دا كوزىمنىڭ نۇرىن جايدىم.

  ءبىر ايدىڭ الدىندا قىستىق سوعىمنىڭ بۇيىمتايىمەن كادىمگى شاعانتوعاي-شاۋەشەك تاس جولىمەن ءجۇرىپ باسباي كوپىرىنەن وتە سالىپ بۇرىنعى يسا قاجى مەشىتىنىڭ جۇلگەسىمەن اقبەلدەۋگە دەيىن ورلەي تاعان تاستاعان قالىڭ جىم-جىرت قورجانى سۇيكەپ ءوتتىم. قۇلىستايدىڭ بۇرىنعى ەكولوگيالىق ورتاسى قالپىنا كەلە باستاپتى، قۋراعان ءشي ءتۇبىر قايتا كوكتەي باستاعان. تارتىلعان سىمداي اسفالت جولدىڭ ەكى ەزۋى زاماندىق ۇلگىدەگى قىزىل كەرپىشتى مالشىلار ءۇيى، توك كوزدەرى، وزگە  تەحنيكالىق قۇرىلىمدار ورنىققان. الدى-ارتى قورشاۋ ىشىندە ەگىلگەن تال جەمىستىك كوشەتتەر،كوپ-كورىم اۋلاقتا توبەلىگى جارقىراعان مال قورا، كورنەۋ تاي شاپتىرىم تۇستا سول مالشىنىڭ توڭىرەگى تالمەن قورشاۋلى  ەگىن،جەم-ءشوپ بازاسى. كولىگىمدى توقتاتىپ ارەڭ دەگەندە كەزىككەن ءبىر جىگىتپەن قىسقا عانا تىلدەسىپ كوردىم، ۇزاققا سوزىلعان كىشى-گىرىم قالاشىقتىڭ جىم-جىرت بولاتىنى، مالشىلار ورىستە مال سوڭىندا قوراداعى كۇتىمدى مالعا ايەلدەر قارايدى، ال وزگە ەڭبەككۇش اتاۋلىنىڭ  ءبارى مىنا قىسقى ارەدىكتە قالادا، كاسىپورىن، ياكى جەكەلەر يەلىگىندەگى ۇجىمدىق شارۋاشىلىققا سۇعىنىپ اقشا تاۋىپ ءجۇر. مىنەكي  بۇرىنعى اقجالاق باتباقتى،سور توپىراق دالادا  قارا شەڭگەلمەن قارا جاعال قامىس  اراسىنان جاباعى تارتىپ قانا كوزگە شالىعا باستاپتى،جەر ۇيلەردى ىزدەسەڭ تاپپايسىڭ،مىنە بۇل الدىڭعى بەس جىلداعى قۇلىستايدىڭ جاڭا سىرتقى تۇلعاسى. ال ەندى وسى شاۋەشەك قالا ماڭىنداعى  ەگىنشى-مالشىلار تۇرمىسىنىڭ 5 جىلدان بەرگى جاڭالىعى تۇرعىسىنان ناقتىلاپ كوزىم كورگەن مىنا ەكى دالەلدى تىلىمە تيەك ەتەيىن.

  شاۋەشەك قالاسىنىڭ بەتكە ۇستار تياناعىنىڭ ءبىرى،ويجايلاۋ فەرماسىنىڭ تۇرعىندار الاڭى،بارقىتجون تارباعاتايدىڭ بەرگى بوكتەرى اناۋ ءبىر سيىر بۇيرەك قولقاتتىڭ ورتاسىن جارىپ تۇسكەن اسفالت جولدىڭ ەكى تۇسى، شەتىنەن تەڭگەشە دوڭگەلەنگەن   بەيقۇت ۇيلەر،قارت قالا شاۋەشەكتىڭ التىن ءداۋىرى 20-،21-عاسىرلار تۇسىندا قازىرگى «قىزىل ۇيمەن» قوس مۇنارانى توڭىرەكتەپ ءار تۇسقا شاشاۋلاپ تۇسكەن ەۆروپا ۇلگىسىندەگى بابسەك تۇمسىق كوكجال جوندى توبەسى شاتىرلى ەسىل ەسكى كوزدىڭ كوشىرمەسى سول ويجايلاۋدا وزگەشە كوز تارتادى.

  دوڭگەلەنىپ مونشاقتاپ تۇسكەن وسى جاڭا داۋىرگە ءتان سۇلۋ تۇراقتار شوعىرىنىڭ قيىس شەتىندەگى ەكى تۇسى سوزىلىپ تۇسكەن سۇلۋ جوتا، ورتاسى استاۋشا كەلگەن،ورماندى، جىلعادا، جاز-كۇز بويى شاۋەشەككە اياعى تيگەندى ساپارلاتىپ، كۇتىمدەپ، كوڭىلىن كوتەرتىپ قايتاتىن  قىزىمىز قاينەنگۇل سەنتاي قىزىنىڭ بال بارماعىنىڭ ءدامى الىس-جۋىقتىڭ  اۋزىنان كەتپەيدى. بەس جىلدىڭ الدىندا وزدەرىنە عانا جەتەرلىك قالىپتى عانا كۇي-جايى بار شارۋا وتباسىنىڭ قازىر تاعاندارى كۇمبىرلەگەن تاقتايلى ىشكى اشەكەيى جاساۋ-جابدىعى كوز تارتاتىن تۇمارشا ءۇش كيىز ءۇيدىڭ ساياحات كىرىمىنەن سىرت 100 دەن  ارتىق ءىرى-قارا، بىرەر قوساق قوي، 150 مۋلىق جوڭىشقالىق جەردىڭ، وسى شارۋاشىلىقتىڭ باسقارۋ ميحىناتىن قاينەنگۇل قىزىمىز،ۇلى  التىنبەكپەن ەكەۋى تەڭ كوتەرگەن، بۇل ءتۇتىننىڭ جىلدىق كىرىمى 100 مىڭ يۋاننان اسىپ تۇسەدى.

  بۇل فەرمانىڭ ات بايلارى سىندى بۇل شاڭىراقتىڭ يەسى جەڭىس جۇماش ۇلى ءار ۇلتتان قۇرام تاپقان 1497 جان ساننىڭ قوعامدىق، وندىرىستىك، تۇرمىستىق قامىن ارقالاپ كەلەدى. وسى اۋىر مىندەتتى وڭىنە كەلتىرىپ اتقارىپ جۇرگەن جەڭىس قالالىق پارتكوم، حالىق ۇكىمەت جانە ويجايلاۋ باسقارۋ كوميتەتى نەگىزگى ساتى ۇيىمىنىڭ دەم بەرۋىندە «بۇقارانى ىنتىماقتاستىراتىن، جۇمىلدىراتىن رەفورما مەن دامۋدى    ىلگەرىلەتەتىن كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدە شىنداپ كۇش شىعاراتىن نەگىزگى ساتى تايانىشتارى مەن تىزە قوسىپ بۇكىل فەرماداعى 536 ءتۇتىندى شەتىنەن 2020-جىلى دوڭگەلەك داۋلەتتىلەر قاتارىنا جەتكىزۋ ءۇشىن ادال قىزمەت اتقارۋدا. جەڭىس جۇماش ۇلى قالالىق پارتكوم مەن  قالالىق ۇكىمەتتىڭ ەكسكۋرسيا قۇرامىمەن بىرگە  ەل ءىشى ىشكى موڭعۇل، ال سىرتى جاڭا زەللانديا، اۆسترالياعا بارىپ كوز اياسىن كەڭىتىپ قايتتى.

  شاۋەشەكتىڭ بەس جىلدان بەرگى ەڭسە كوتەرگەن قىرۋار شارۋالارى قاتارىندا مەنىڭ نازارىما باقىتبەك نۇكە ۇلى دەيتىن جاس جىگىتتىڭ قازىرگى قامسىز باقىتتى تۇرمىسى ەسىمە كەلە قالدى.
توعاناقتاپ جۇگىن ارتىپ ازعانا  ۇساق مالىن قارا كۇزدە نەشە كۇن تۇرتكىلەپ ايداپ،جول ءۇستى ەرۋلەپ سوناۋ بارلىققا ارىپ-شارشاپ   ارەڭ جەتەتىن شارۋانىڭ قىستاۋلىعىنا ماي جول سالىندى. جايلاۋلىعى، كۇزەۋلىگى وزىندە ۇساق مال سانى قازىر 500 تۇياقتان اسقان ازاماتقا ۇكىمەت جاعىنان قىسقى وتارىنا بەيقۇت ءۇي، 90 كۆادراتتىق قورا-جاي سالىپ بەردى. قالانىڭ ناق ورتاسىنان كەڭ جانە جارىق قابات ءۇي بەرىلدى.
مالشىسىن اۆتوكولىكپەن كوشىرەدى، ءوزىنىڭ استىندا تەمىر تۇلپارى تاعى بار، قازىر ءوزىمىز تۇرعان شاۋەشەكتەن پارتيا 18-قۇرىلتايى سول 5 جىلدان بەرى وسىلاي دوڭگەلەك داۋلەتتىگە ىرشىپ شىققان  قالادان قونىس تاپقان مالىن مال كوتەرىپ باعاتىن مالشىعا وتكىزىپ  بەرگەن،ەگىنشى-مالشىلاردى ەكىنىڭ بىرىنەن كەزىكتىرەسىڭ، ەركەگى اقشالى  كەلىن قىزدارىمىزدا كەلىسىپ كيىنگەن، قالادا وقىپ جاتقان بالالارى شۇناڭ قاعادى.
مىنە بۇل 5 جىلدان بەرگى رۋحاني وزگەرىستىڭ جاڭا بەينەسى.

  مۇمكىن جاس قۇرعىردىڭ ەسەپ بەرەتىن كەزەڭگە وكشە قاداعاندىعى بولار، سوڭعى تۇستارى ءوزىمنىڭ ولشەۋلى شاعىن قالامگەرلىك ءورىسىمدى ىسكەكتەپ تاۋىسقان، ات ارقانىمنىڭ توڭىرەگىن وتارلاپ بولعان ىسپەتتى. ءبىر قيالدا جۇرگەن سەكىلدى ەدىم.
ال،باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ پارتيا 19-قۇرىلتايى بايانداماسىنان سۋسىنداي كەلە، ۇلكەن ميدىڭ     قۋىسىنا جاڭاشا ءبىر ساڭلاۋ بەلگى   تۇسكەندەي بولدى.

  ول ساڭلاۋ، ەندىگى قالامدى رۋحاني وزگەرىستىڭ جاڭا بەتالىسىنا بۇرۋ، ءسىرى جاندى قيناپ بولسا دا بىلايعى ەل جۇرتپەن ارالاسىپ، تۇرمىسىن بايقاستاپ، جاڭا داۋىرگە لايىق جاڭا تۋىندىنى دۇنيەگە كورسەتۋدىڭ قامىنا كىرىسۋ بولدى.

  رەداكتورى ؛ گۇلنۇر جۇماش قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.                                                    

  مىسالى؛ « تارباعاتاي اقپارات تورابىنان »الىندى