ەەڭ جاڭا مازمۇندار
اۋەلگى ماقساتقا،بورىشقا تاباندى بولىپ،مۇرات-سەنىمدى بەكەمدەدى
چىن چۋانگو قاشقار ايماعىندا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە مىنانى باسا دارىپتەدى
وڭايلىقپەن قولعا كەلمەگەن تاماشا جاعدايدى بەكەمدەپ جانە دامىتىپ، ورنىقتىلىقتىڭ،دامۋدىڭ ءتۇرلى ىستەرىنىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
كورىكتى شيحۋ قوناقتاردى قىزۋ قارسى الدى
كۇش-قۋاتتى ۇيىستىرىپ، شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ كوركەم پاراعىن بىرلىكتە جازدى
شيحۋ قالاسى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋدى ناقتى تياناقتاندىردى
دۋ جۇڭيۋان: جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرىپ،وتاندى قۇتقارۋ -ءبىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىز
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
جاڭبىرداعى كوشى-قون...
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارىنىڭ 3 كۇندىك تيجارات سوماسى 513 مىڭ يۋانعا جەتتى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ،تياناقتاندىرىپ، جۇڭگوشا سوتسياليستىك شينجياڭ قۇرۋ ءۇشىن حاۋىپسىز، ورنىقتى ورتا جاراتايىق
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
توڭكەرىستىك اندەردى شىرقاپ،پارتيانىڭ قامقورلىعىن جىرلادى
سۋرەت كورگىزبەسى وتانىمىزعا تارتۋ ۇسىندى
دەمالىسقا، زەينەتكە شىققان كادرلار وزگەرىستەردى تاماشالادى
ادەبيەت-كوركەمونەر كونسەرتىن وتكىزدى
پارتياعا جۇرەگىمىزدى ارناپ، وتانىمىزدى جىرلايىق
تەڭىز ونىمدەرىنىڭ دامىنەن ءلاززات الىڭىز
«اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ» نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىن قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ، تياناقتاندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشايىق
تىڭ وراي، ويداعىداي وزگەرىس
قاتىناس حاۋىپسىزدىك بىلىمدەرى مەكتەپكە كىردى
تابيعي گازدى حاۋىپسىز پايدالانۋدى ۇگىتتەدى
حاۋىپسىز ءوندىرىستى كوكەيدە ساقتايىق
قورقىس قالاشىعى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتىپ،قىزمەت وتەۋدى جەبەدى
سىرا مەكەنىنە قوناق بولىپ قايتىڭىزدار
بىلعارىعا ورنەك سالۋ شەبەرى ءپۇرىنجاپ
لياۋنيڭ كۇشى تارباعاتاي حالقىن يگىلىككە كەنەلتتى
تارباعاتايدىڭ سىرتقا باعىتتالعان ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ جاڭا پاراعىن جازايىق
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارى اشىلىپ،بۇقارانى تيىمدىلىككە كەنەلتتى

دەنساۋلىق ۇقىعىنا كەسىرى ءتيىپ مۇگەدەك بولعان جاعدايدا، ونىڭ تولەم قاراجاتى قالاي ەسەپتەلەدى

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/2/6 11:22:12

تۇركىستان قايىسپاي ۇلى
 
  وتباسى تۇرمىسىن شالقىتۋ ءۇشىن تولىپ جاتقان كاسىپپەن شۇعىلدانىپ جۇرگەن ازاماتتارعا ءدان ريزامىز، الدى موتورلى كولىك مىنسە، ەندى ءبىر بولىمدەرى جەكە كاسىپكەر بولىپ، ءار ءتۇرلى ساۋدامەن شۇعىلدانىپ ءجۇر، ماڭدايىنىڭ تەرىنەن تامشىلاعان وتباسى كىرىسى ەشكىمنىڭ تالاسى جوق، وزىنە بىتكەن ادال ەڭبەگىنىڭ اق ءدامى عوي! وعان راقىمەت پەن العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. ال،ەندى ءبىر جاعىنان،جەكە كاسىپپەن شۇعىلدانىپ جۇرگەن كاسىپكەرلەرىمىزدەن جۇمىس اعاتتىعىنان نە اناداي،نە مىناداي ون ەكى مۇشەدەن سەلكەۋ شىعاتىن،مۇگەدەككە اينالاتىن جايتتەردە تۋىلىپ وتىرادى، تۋىلىپ وتىرعانىندا كورىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان زاڭ - قاعيدالارعا سۇيەنگەنىمىز ءجون.

  « ازاماتتىق ىستەر زاڭىنىڭ جالپى ەرەجەسىنىڭ » 119- تارماعىندا بۇل جونىندە بەلگىلەنگەنى مۇگەدەك تولەم قاراجاتى ەمەس، قايتا تۇرمىستىق كومەك قاراجاتى بولىپ تابىلادى. بۇل ارادا قولدانىپ وتىرعانى تۇرمىس   قاينارىنان ايىرىلۋى تولەم بەرۋ جونىندەگى نەگىزى ەسەپتەلەدى. « زاقىمدالعان ادامعا تولەم بەرۋ جونىندەگى  ادىليالىق تۇسىندىرمەنىڭ » 25-  تارماعىندا: « مۇگەدەك تولەم قاراجاتى زاقىمدالۋشىنىڭ ەڭبەك قابىلەتىنەن ايىرىلۋ دارەجەسىنە نەمەسە زاقىمدالۋ دارەجەسىنە قاراي ەسەپتەلەدى، بىلايشا ايتقاندا،ارىز قابىلداعان سوت مەكەمەسى تۇرعان ورىنداعى قالا- قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ سول جىلداعى جان باسىنا تۋرا كەلەتىن شىعىم، كىرىمى نەمەسە اۋىل- قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جان باسىنا تۋرا كەلەتىن تازا كىرىسى ولشەمى بويىنشا ەسەپتەلەدى،مۇگەدەك دەپ تۇراقتاندىرىلعان كۇننەن باستاپ 20 جىل بويىنشا ەسەپتەلەدى. ءبىراق جاسى 60 تان اسقاندا، جاسى ءبىر جاس ارتسا ءبىر جىل كەمەيتىلەدى، 75 جاستان جوعارىلار 5 جىل كەمەيتىلىپ ەسەپتەلەدى. زاقىمدالۋشى زاقىمدالعانىمەن، ونىڭ ناقتىلى كىرىسى   ازايماسا نەمەسە زاقىمدالۋ دارەجەسى ءبىرشاما جەڭىل بولعانىمەن، ونىڭ ەڭبەكتەنىپ كاسىپتەنۋىنە ىقپال جەتكىزسە، وندا ونىڭ مۇگەدەك تولەم قاراجاتىن سايكەستى تەڭشەۋگە بولادى» دەپ بەلگىلەنگەن.
مۇگەدەك تولەم قاراجاتىن ەسەپتەۋ ءادىسى مىناداي:
  1. تولەم  نەگىزى: مۇگەدەك تولەم قاراجاتى زاقىمدالۋشىنىڭ ەڭبەك قابىلەتىنەن ايىرىلۋ دارەجەسى نەمەسە زاقىمدالۋ دارەجەسىنە قاراي تۇراقتاندىرىلادى. ەڭبەك قابىلەتىنەن ايرىلسا نەمەسە  مۇگەدەك بولسا، وندا وعان مۇگەدەك تولەم  قاراجاتىن بەرۋ كەرەك.
  2. تولەم ولشەمى: ارىز قابىلداعان سوت مەكەمەسى تۇرعان ورىنداعى  قالاشىق تۇرعىندارىنىڭ ءبىر جىلداعى جان باسىنا تۋرا كەلەتىن كىرىم-شىعىمى ولشەم ەتىلەدى، اۋىل- قىستاقتا قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جان باسىنا تۋرا كەلەتىن تازا كىرىسى ولشەم ەتىلەدى.
  3. تولەم مەرزىمى: مۇگەدەك دەپ تۇراقتانعان كۇننەن باستاپ 20 جىل ەسەپتەلەدى. ءبىراق 60 جاستان    اسقاندا،ءبىر جىل كەمەيتىلىپ ەسەپتەلەدى،75 جاستان اسقانداردىكى 5 جىل كەمەيتىلىپ ەسەپتەلەدى.
  4. ايىرىم تەڭشەۋ: ءبىرىنشى، زاقىمدالسا، ءبىراق ناقتىلى كىرىسى  ازايماسا،ەكىنشى، زاقىمدالۋ دارەجەسى ءبىرشاما جەڭىل بولعانىمەن، كاسىبىنە اۋىر زيان جەتكىزسە، وندا ونىڭ تولەم قاراجاتىن لايىقتى تەڭشەۋ كەرەك.

  تولەم بەرۋ ءادىسى: ءبىر جولدا بەرۋگە دە، مەرزىمگە ءبولىپ بەرۋگە دە بولادى. ءبىر جولدا بەرىلەتىندەردى جوعارىدا باياندالعان بەلگىلەمە بويىنشا بەرەدى. مەرزىمگە ءبولىپ بەرىلەتىندەردى مۇگەدەك بولعان ۋاقىتىنان باستاپ ولگەنگە دەيىن اي سايىن ەسەپتەپ، جىل بويىنشا بەرەدى. ۇقىققا قول سۇعۋشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشقالاقتاۋىنان ساقتانۋ ءۇشىن، تولەمدى مەرزىمدى ۋاقىتتا بەرگەندە، ۇقىققا قول سۇعۋشى ادامدى بۇل   تۋرالى كەپىلدىك بەرۋگە بۇيىرۋ ءتيىس. جوعارىداعى ەكى ءتۇرلى ءادىس ناقتىلى احۋالعا قاراي قولدانىلادى.

  رەداكتورى ؛ گۇلنۇر جۇماش قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.                                                    

  مىسالى؛ « تارباعاتاي اقپارات تورابىنان »الىندى

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn