ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2018-جىلى 10-ايدىڭ 19-كۇنى 229-سان
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىنە باسا ءمان بەردى
مول ءونىم شاتتىعىنا شومدى
شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلار رولىن بەلسەنە ساۋلەلەندىردى
كەستەشى قىز كەستەسىمەن باقىتتى تۇرمىسىن كەستەلەۋدە
عىلىم-تەحنيكا كورمەسى ساۋان اۋدانىندا اشىلدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 18-كۇنى 228-سان
عىلىم-تەحنيكانىڭ ءتىلسىم كۇشى بالا ارمانىنا قانات ءبىتىردى
وقۋ-اعارتۋ شەبىن تاپجىلماي قورعاپ، يدەيا قامالىن بەكەمدەيمىن
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا ايبىندى كۇش ۇيىستىرايىق
باس نىسانانى بەكەم، باتىل تياناقتاندىرامىن
وڭ ەنەرگيا جەتكىزىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن قورعايمىن
ايماق ەكونوميكالىق قىزمەتتى ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن اشتى
ايماعىمىزدىڭ ماقتا جيناۋ جۇمىسى جاپپاي باستالدى
قۇلىستاي قويناۋى بەزگەلدەكتىڭ قۇت مەكەنىنە اينالدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 17-كۇنى 227-سان
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ- وركەندەتۋگە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن جاقسى ىستەدى
قالا تۇرعىندارىنا تازا دا جانعا جايلى ورتا جاراتتى
قاتىناس كولىكتەرىنىڭ قاتىستى كۋالىكتەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزدى
جاسىل، ورگانيكالى ونىمدەر شارۋالاردىڭ اۋقاتتانۋىنا جارقىن جول اشتى
كۇزگى جيىن-تەرىن مەزگىلىندەگى قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سالاسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ، ءتارتىپ اتقارۋ، جاۋاپكەرلىكتى قۋزاستىرۋ قىزمەتى جونىندەگى ءۇشىنشى رەتكى تاراۋلار بىرلەسكەن ءماجىلىسىن اشتى
ءدوربىلجىن اۋدانى باعىمشىلىق كاسىبىن زەردەلى باسقارۋدى الدىمەن اتقاردى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 16-كۇنى 226-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 15-كۇنى 225-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 13-كۇنى 224-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 12-كۇنى 223-سان
ساحارانىڭ كوز تارتقان كۇزگى كورىنىسى

باقىتتى بولۋ ءۇشىن كىتاپ وقيىق

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/5/1 12:15:48

بەكمۇقان اكەشە ۇلى
 
    دۇنيەدەگى بارلىق نارسە ءوزارا سالىستىرمالى قاتىناستا بولادى. بەينە «دەنەگە تۇسكەن كۇشتەردىڭ تەپە - تەڭدىگىندە دەنە سالىستىرمالى قوزعالىس نەمەسە تىنىشتىق كۇيىن ساقتايدى» دەيتىن فيزيكالىق زاڭدىلىقتا ايتىلعانداي، بارلىق نارسەنىڭ ءوزارا تەپە - تەڭدىگى بۇزىلسا، دامۋ ريتىمى بۇزىلادى نەمەسە قۇردىمعا بەت الادى. ادامنىڭ تىرشىلىگى دە زاتتىق قاجەت پەن رۋحاني قاجەت سىندى تەپە - تەڭ قاجەتتەن ايرىلا المايدى. ادام كۇشتىلىگىمەن ەمەس، اقىلدىلىعىمەن دۇنيەدەگى جان - انۋاردىڭ مىقتىسىنا اينالعان. بۇل جان قاجەتىنىڭ بيىكتىگىنىڭ ناتيجەسى. ءداۋىردىڭ العا باسۋىمەن ادامداردىڭ زاتتىق قاجەتى بارىنشا جوعارىلادى، ءتىپتى، ءبىزدىڭ كۇندەلىك تۇرمىسىمىزعا پايدالاناتىن زاتتىق قاجەتتى نارسەلەرىمىزدىڭ ءتۇرى دە بارىنشا مولايدى جانە دامىدى. ءبىراق، باسقالار جاراتقان وزىق ءوندىرىس ءبىزدىڭ زاتتىق تۇرمىسىمىزدى بەلگىلى جاقتان جوعارىلاتقانىمەن، ءالى دە سول وزىق ءوندىرىستى تولىق پايدالانۋعا قابىلەتىمىز جەتپەي جۇرگەن جايىمىز دە بار. مىنە، بۇل رۋحاني قاجەتىمىزدىڭ سايكەستى دامىماعاندىعىنىڭ بەلگىسى. قارنى اش، كيىمى جۇتاڭقى، زاتتىق جاقتان كۇن كورىسى ناشارلاعان ادامنىڭ سايكەستى رۋحاني جان دۇنيەسى تىم جۇتاڭقى. بىلايشا ايتقاندا، اقىلىنا ساۋلە قونباعاندىقتان، حايۋاندىق قاجەتتە ءجۇر دەۋگە بولادى.
 
  وسى عاسىرداعى ادام ساناسىنىڭ حيكمەتتى قوپارىلىس سيپاتتى دامۋى بارلىق ادامداردى تاڭعالدىرعانىمەن، ال سانا جاقتان دامىعان ادامدار جالپى ادامزات سانىمەن سالىستىرمالى ايتقاندا تىم از. «ادام مەن ادامدى، ۇلت پەن ۇلتتى    تەڭەستىرەتىن نارسە ــ عىلىم» دەگەن. سول عىلىمدى ادام ساناسىنا قۇياتىن قۇرال ــ كىتاپ. ۇلتىمىزدىڭ كىتاپ وقۋ ورەسىمەن سالىستىرمالى ايتقاندا، وزىق ۇلتتارمەن تەڭەسۋ ەمەس، ءداۋىر اعىمىنا ىلەسە الساق قۇبا - قۇپ. تۇگەل ءسوزدىڭ تۇيىنىنە كەلسەك، اقىل - پاراساتى باسقالاردان ۇستەم، ءبىلىم - عىلىمدى ەرتە يگەرىپ، تىڭ جاڭالىقتاردى جاراتقانداردىڭ باقىتى باياندى، قاسىرەتى از، قوعامدىق ورنى دا جوعارى. ولاردىڭ تاريحىنا ۇڭىلسەڭىز، ساناسىن وياتقان كىتاپتاعى ءبىلىم ەكەندىگىن اڭعاراسىز.
 
  ەۆرەيلەر عىلىم جانە بايلىق جاراتۋدا ەڭ الدىڭعى قاتاردا تۇرادى. كىتاپ وقۋ ەۆرەيلەردىڭ قانىنا سىڭگەن دارا قاسيەت. نەمىستەر جاراتقان تەحنيكالىق جاڭالىقتاردىڭ وزىقتىعى مەن ساپالىلىعىن بۇكىل دۇنيە مويىندايدى. نەمىس ۇلتىنىڭ ەڭ جاقسى ادەتىنىڭ ءبىرى كىتاپ وقۋ. گەرمانيادا ەرەسەكتەر مەن جاستاردىڭ ىشىندە اپتاسىنا ۇنەمىلىك كىتاپ وقىپ تۇراتىن وقىرماندار %25 تى ۇستايدى، كىتاپ - ولاردىڭ كەم بولسا بولمايتىن دوسى. گەرمانيادا ەڭ قىزۋ قارسى الىنعان كاسىپتەن سىرتقى 38 ءتۇرلى اۋەستىكتىڭ ىشىندە كىتاپ وقۋ 8 - ورىندا تۇرادى. ال، توراپقا شىعۋ 16 - ورىندا ەكەن. مىنە، وسىدان-اق اڭعارۋعا بولادى. ولاردىڭ وزىقتىعى، ەڭ الدىمەن، كىتاپ وقۋدان باستاۋ العان. ءبىز سەبەپ - سالدار ەتىپ ايتىپ جۇرگەن توراپ تەحنيكاسىنىڭ كومەگىندە، كومپيۋتەر نەمەسە قولفون تەكتەس قۇرالداردىڭ جەتەگىندە دۇنيەنىڭ تۇكپىر - تۇكپىرىندە بولىپ جاتقان وقيعالاردان حاباردار بولىپ، حابار - وشارلاردى تەز يگەرىپ، كىتاپتىڭ ورنى وگەيسىدى دەيتىن ۋاجىمىزدى ولار الدەقاشان باستان وتكەرگەن. قايتا ينتەرنەت سەكىلدى ەلەكتروندى  ينفورماتسيا جۇيەسى كىتاپ وقۋعا سارا جول سالدى. «ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارى كىتاپ وقۋعا تۇساۋ ەمەس، وراي» دەپ قارايدى ەستەر دەپوحاد. زەرتتەرمەندەر كىتاپ وقۋ مەن ينتەرنەتتەن پايدالانۋ ءبىر - بىرىنەن ايرىلا المايدى، كىتاپ وقۋ مادەنيەتتىك شەبەرلىكتىڭ ءبىر ءتۇرى، ينتەرنەت سەكىلدى ەلەكتروندى ينفورماتسيا جۇيەسىمەن قاراما - قارسى كۇيدە بولمايدى دەپ ەسەپتەۋدە. قازىر ءبىزدىڭ قولىمىزداعى كىتاپتاردىڭ كوبىنىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسى بار. ونى الىپ ءجۇرىپ، قاي كەزدە دە وقۋىڭىزعا بولادى. كەيبىر دىبىستى نۇسقالارىن قالاعان ۋاقىتتا تىڭداۋىمىزعا دا قولايلى. ماسەلەنىڭ تەتىگى ءبىزدىڭ كىتاپ وقۋعا ىنتى-شىنتىمەن كىرىسەتىن قۇلىقتى بولۋ - بولماۋىمىزدا. ودان قالسا قانداي كىتاپ وقۋدا. ءوزىمىزدىڭ قاجەتىمىزگە ساي كەلەتىن كىتاپتاردى تاۋىپ، تاباندىلىقپەن سوڭىنا دەيىن وقىپ، رۋحاني دۇنيەمىزدى قاناعات تاپتىرىپ، ءبىلىم الا بىلۋىمىزدە. مىنە، وسىنداي كىتاپ وقۋ ادەتىن جەتىلدىرگەن ادام  ينتەرنەت سەكىلدى ەلەكتروندى ينفورماتسيا جۇيەسىن دۇرىس پايدالانا الادى. ءاسىلى، كىتاپتى جىرعاتىپ وقىمايتىن ادام تەلەفون سەكىلدى ەلەكتروندى ينفورماتسيانىڭ جەڭىل دۇنيەلەرىنە ءۇڭىلىپ، ءار ءشوپتىڭ باسىن ءبىر شالىپ، قىمباتتى ۋاقىتىن بوسقا ىسىراپ ەتەدى، ءتىپتى، قيتۇرقى ينفورماتسيانىڭ ەلىكتىرۋىمەن جامان جولعا دا ءتۇسۋى مۇمكىن. جوعارىدا ايتقانىمىزداي، بارلىق نارسەنىڭ قاراما - قارسى ەكى جاعى قاتار ءومىر سۇرەدى. سوندىقتان ادامدا الدىمەن وزىندىك تالعام بولۋى كەرەك.

  بيىلعى 4 - ايدىڭ 23 - كۇنى 23 - كەزەكتى «دۇنيە جۇزىلىك كىتاپ وقۋ» كۇنى. بۇل كۇننىڭ جارناماسىندا: «دۇنيە ءجۇزىنىڭ جەر - جەرىندەگى حالىقتار، مەيلى، كارى نە جاس بولسىن، مەيلى، باي نە كەدەي بولسىن، مەيلى، اۋرۋ - سىرقاۋ بولسىن، بارلىعى كىتاپ وقۋدان ءلاززاتتانۋىنا؛ ادامزات وركەنيەتىنە وشپەس ۇلەس قوسقان ادەبيەت، مادەنيەت، عىلىم، فيلوسوفيا ۇستازدارىنا قۇرمەت ەتۋ مەن شەكسىز العىس جاۋدىرۋىنا؛ ءبىلىم مەنشىك ۇقىعىن قورعاۋىنا بولادى» دەلىنگەن. قانداي تاماشا جارناما. كىتاپتىڭ ادام ساناسىن اشىپ، ومىرىنە ۇلكەن وزگەرىس اكەلەتىندىگىن؛ رۋحاني جۇتاڭدىقتان سەرپىلتىپ، تۇرمىسىنا ءسان قوساتىندىعىن؛ وتباسىن دۇرىس باسقارىپ، ۇرپاق تاربيەلەۋدە تابىلماس ۇستاز ەكەندىگىن؛ كىتاپ ارقىلى الدىمەن رۋحاني كەدەيلىكتەن ارىلعان ادام زاتتىق تۇرمىسى كوركەيەتىندىگىن، ءتىپتى، رۋحى سەرگەك ادامداردىڭ بويىنا اۋرۋ جولامايتىنىن، كىتاپتىڭ جانعا دا، تانگە دە شيپالىعىن كىتاپتى ءسۇيىپ وقيتىن ادامداردىڭ ءبارى بىلەدى. كىتاپتى قادىرلەيتىن ادامدار ادامزات وركەنيەتىنە وشپەس ۇلەس قوسقان ادەبيەت، مادەنيەت، عىلىم، فيلوسوفيا ۇستازدارىنا قۇرمەت ەتۋمەن بىرگە، اينالاسىنداعى تابيعاتتى دا ايالاپ، جارقىن بولاشاققا ۇمىتپەن قارايدى.

  جاقىندا ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ءتول شىعارماسى «كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ» اتتى كىتاپتىڭ اعىلشىن، فرانسۋز تىلدەرىنە اۋدارىلعان نۇسقاسى شەتەلدىك وقىرمانداردىڭ قىزۋ قارسى الۋىنا يە بولدى ءارى وسى كىتاپتىڭ ەلەكتروندىق نۇسقاسى دا جاريالاندى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ اتا - اناعا وپالى، وتباسىنا مەيىرلى، حالقىنا  جاناشىر بولىپ، تاباندىلىقپەن قاجىماي - تالماي كۇرەس جۇرگىزىپ، بۇگىنگىدەي كەمەڭگەر باسشى بولۋى ونىڭ جاستايىنان كىتاپ وقۋعا قۇمار بولعاندىعىمەن تىكە قاتىستى. شي جينپيڭ: «تابىسقا جەتكەن ارداگەرلەردىڭ كوبى ارنايى تاربيە الماعان. بۇل بەرىلە كىتاپ وقىپ ىزدەنبەسە دە، ءسوزسىز، تابىسقا جەتە بەرەدى دەگەندىك ەمەس. سەنىڭ ۇيرەنگەن ءبىلىمىڭ سەنىڭ قارۋىڭ، ادام بالاسى قۇر قول  كاسىپ باستاي الادى دەسەك تە، بىلىمنەن قۇر بولسا دا بولادى دەگەندىك ەمەس» دەيدى. ايتسا ايتقانداي، كاسىپ جاراتۋ ءۇشىن ءبىلىم قاجەت. ال، كىتاپ بىزگە ءبىلىم بەرەتىن تاپتىرماس ۇستاز. بۇرىن كوپ ادامدار «ادەبي شىعارمالاردى»  وقۋدى جاقسى كورەتىن. قازىرگى ءداۋىر  تالابى ادامداردى ماقساتتى تۇردە ءوز قاجەتىنە قاراي قولدانىلمالى قۇرالدىق كىتاپتاردى وقۋعا ۇندەۋدە. قالىڭ ەگىنشى - مالشى بۇقاراسى جونىنەن الىپ ايتقاندا، مەملەكەت بويىنشا ءبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ءتىلدى يگەرۋى قاجەت جانە ءتۇرلى اۋقاتتانۋعا باستايتىن قولدانىلمالى كىتاپتاردى وقۋ توتەنشە قاجەتتى.

  امەريكاندىق اقىن يوسيف برودسكيدىڭ: «ەگەر ءبىر ادام كىتاپ وقىماسا، بۇل ونىڭ ءوز قاسىرەتى. ال، ميلليونداعان  ادامدار كىتاپ وقىماسا، تۇتاس ءبىر ۇلتتىڭ قاسىرەتى» دەگەن. مەن وزگەلەردى قاسىرەتتى دەي المايمىن. ءبىراق كىتاپ وقىمايتىنداردىڭ كوپتىگىنەن قينالامىن. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ دانا باسشىلىعىندا جاڭا ءداۋىر ەلىمىزدەگى بارلىق ۇلتتى ورتاق دامۋعا باستادى. تۇرمىسىمىز كۇننەن - كۇنگە جاقسارۋدا. مىنە، باقىتتى بولۋ ءۇشىن كىتاپ وقيىق. ۇرپاققا ۇلگى بولۋ ءۇشىن كىتاپ وقيىق. ءوزىمىزدى وزگەرتىپ، زامان كوشىنە ىلەسۋ ءۇشىن كىتاپ وقيىق.


 
  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان الىندى»