ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2018-جىلى 8-ايدىڭ 15-كۇنى 181-سان
شينجياڭعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەرى تەرەڭدەي ءتۇستى
بۇرحان تاۋىنا كەلگەن ساياحاتشىلار مولايدى
ايماقتىق پارتكوم 8-رەتكى ارالاپ تەكسەرۋ قىزمەتىنە جۇمىلدىرۋ، ورنالاستىرۋ جاساۋ ءماجىلىسىن اشتى
كوكونىس ەگىپ، كىرىستەرىن ارتتى
شاپپالىقتىڭ ءشوبىن شابۋ جۇمىسى باستالدى
بۇقارانىڭ دەنە شىنىقتىرۋ بەلسەندىلىگىن جوعارىلاتتى
مول ءونىم شاتتىعى مەرەكەسى تويلاندى
جۇرت كوڭىلىنەن ورىن الىپ، بۇقارعا تاماشا اسەر قالدىردى
جارقىرايدى التىن كۇن اسپانىڭنان
جاڭا ءداۋىر جاڭا نۇر
شۋاق بولعان مەيىرى
شۋە بين شاۋەشەك قالاسىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زور كولەمدە باقىلاۋ-تەكسەرۋىنىڭ اۆتونوميالى رايوندىق باقىلاۋ-تەكسەرۋ گرۋپپاسى ايماعىمىزدا ناقتىلى ورىندارعا بارىپ باقىلاۋ-تەكسەرۋ جۇرگىزدى
2018-جىلى 8-ايدىڭ 14-كۇنى 180-سان
شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ حالىقتى يگىلىككە كەنەلدىردى
2018-جىلى 8-ايدىڭ 13-كۇنى 179-سان
تابىسكەر ازامات تاسقىن
2018-جىلى 8-ايدىڭ 11-كۇنى 178-سان
كوپتىڭ القاۋىنا بولەنگەن قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى
قارامايلى-شاۋەشەك تەمىر جولى بويىنداعى توك جولدارىن كوشىرۋ-وزگەرتۋ ينجەنەرياسى 8-ايدا تولىق اياقتايدى
شارتاراپ مول ءونىم شاتتىعىنا شومدى
بولاشاققا جول اشقان اقكوڭىلدىلىك
قىزمەت اترەتىندەگىلەر اسكەريلەر وتباسىنان حال سۇرادى
قىزمەت اترەتى قىستاق تۇرعىندارىن اۋقاتتانۋعا باستادى
«اتتى ەمدەۋ اترەتى» تاۋلى رايونداعى مالشىلارعا قىزمەت وتەدى
ءۇش كەزەك ايتىس مۇراگەرلەرىن تاربيەلەدى
ستۋدەنتتەردىڭ جازدىق كانيكۋل تۇرمىسىن بايىتتى
حاۋىپسىز قاتىناس ورتاسىن جاراتۋعا كۇش سالدى
شەكارا وڭىرگە تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك ورناتىپ، سەلبەسە ىستەپ، ۇلگى تىكتەدى

جاي جاندار جاراتقان كەرەمەت

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/5/7 12:58:45

حۋ ۋيحۇڭ
   
  دۇنيە جۇزىلىك ەكىنشى سوعىستا دانكيرك زور شەگىنۋ دۇنيەنى دۇر سىلكىندىرگەن «الەمەت» دەپ  اتالعان. الاقانداي عانا جەردە قامالعان ءتورت ءجۇز مىڭ ۇلى بريتانيا، فرانسيا، بەلگيا بىرىككەن ارمياسى نە بارى توعىز كۇندە 335 مىڭ اسكەردى شەگىندىرىپ، تاريحشىلاردىڭ دانكيرك زور شەگىنۋ «جەڭىستىڭ باستالعانى» دەگەن مارتەبەلى باعاسىنا يە بولعان.

  زور شەگىنىستە، ۇلى بريتانيا تەڭىز ارمياسى اسكەري پاراحوتتار مەن تاسىمال كەمەلەرىن اتتانىسقا كەلتىرىپ، تاسىمال قۋاتىنىڭ جەتەرسىز بولۋ جاعدايىن تولىقتاۋعا ۇلى بريتانيا، فرانسيا، نيدەرلاند، بەلگيا كەمەلەرى قۇتقارۋ قوسىنىنا ات سالىستى. ولاردىڭ قاتارى بانكير، كىرە كولىك شوفەرى، جۇردەك قايىق شوفەرى، كەمەتۇراق جۇمىسشىسى، وقۋشى، ينجەنەر، ءتىس شيپاگەرى، بالىقشى، اكىمشىلىك ءمانساپتىلاردان قۇرالىپ، ولار فاشيزمگە قارسى شايقاستا بوراپ جاۋعان وققا قاراماي، ەرلىكپەن اتويلاپ العا شىعىپ، جاۋىنگەرلەردى قاتەردەن قۇتىلدىرادى.

  دانكيرك زور شەگىنۋدە، قولباسشىنىڭ ۇيىمداستىرۋىندا بايىپتىلىقپەن، تارتىپپەن كەمەگە شىققان كورىنىسى اسقان ۇيىمشىلدىقتى، تارتىپكە قاتاڭ بويسۇنۋدى بەينەلەنىپ، ماقتاۋعا تاتىرلىقتاي بولعان.
 
  كەيىنتىننەن، ادەبي تۋىندىلاردا، تاريح زەرتتەۋشىلەردىڭ شىعارمالارىندا «دانكيرك زور شەگىنۋدىڭ» تارتىمدى اڭگىمەلەرى اۋىق - اۋىق جازىلىپ ءجۇردى. ءبىزدى ءتانتى ەتكەنى ىلعي دا وسى زور شەگىنۋدەگى ەرلىك ىستەر، تارتىپشەڭدىك
 
  بەن ادامدار ارا مەيىرىمدىلىك. راسىندا، ولاردىڭ بارلىعى ەرجۇرەك، تارتىپشەڭ، كوكىرەگى سۇيىسپەنشىلىككە تولى جانداردان با؟

  ارينە، ناعايبىل. ولاردىڭ باسىم كوپ ساندىسى قاراپايىم جاندار، ولار تەگى قانداي قاراپايىم جاندار؟

  ولاردىڭ ىشىندە، فاشيستەردىڭ تانكىسى بەلگيا بەكىنىسىنە باسىپ كىرگەندە، وفيتسەرلەر مەن اسكەرلەر ءبىر-بىرىنە قاراماي، قوسىن بولىپ جاۋعا توتەپ بەرۋ يقۋاتىنان، مۇلدەم، ايرىلعان. ءوز باسىنىڭ اماندىعىن كۇيتتەپ، وق شىعارماق تۇگىل، مىلتىقتارى مەن بولات دۋلىعالارىن لاقتىرا سالىپ، ەرلىك كورسەتىپ، ەڭبەك سىڭىرۋدەن تايساعان. بەلگيا وفيتسەرى قاشىپ ۇلى بريتانيالىقتاردىڭ بەكىنىسىنە كەلگەندە ۇلى بريتانيانىڭ كاپيتانى ەكى بەلگيا وفيتسەرىنەن:
   

      -سەندەردىڭ نە ويلاعاندارىڭ بار؟قايدا بارماقشىسىڭدار؟ دەپ سۇراعاندا، بەلگيا وفيتسەرى:

  -ءبىز كەرى شەگىنىپ، اسكەر توپتاپ، قايتا تويتارىس جاساماقشىمىز،- دەپ  جاۋاپ قايتارادى. ال شىنتۋايتتا، شەگىنىپ دانكيرككە جەتكەنشە اسكەري بولىمدەرىنىڭ قايتا شابۋىلعا شىققانىن كەزدەستىرمەگەن.

  ولاردىڭ ىشىندە  قويان جۇرەكتەر دە بولعان. ۇلى بريتانيا پاتشالىق تانكى پولك لەيتەنانتى زور شەگىنىستە ءبىر تانكىگە قولباسشىلىق جاساۋ بارىسىندا فاشيستەردىڭ جۇك اۆتوكولىگىنە جولىعىپ قالادى. جۇك اۆتوكولىگى تانكىگە قايدان شاماسى جەتسىن؟ شوفەر جۇك اۆتوكولىكتەن قارعىپ ءتۇسىپ، قاشا جونەلگەن. تانكى شوفەرى ءبىر وقپەن جۇك اۆتوكولىگىنىڭ كۇلىن كوككە ۇشىرعانىمەن، شوفەرىن قانشا اتسادا وعى دارىماعان. جان ۇشىرتا قاشقان شوفەر اقىرى ءبىر ءۇيدىڭ ارتىنا تىعىلىپ جان ساۋعالاپ، قاشىپ قۇتىلادى.

  سوڭىندا، كىشى - گىرىم، بەتپە - بەت شايقاس ويلاماعان زارداپ تۋدىرادى. سول كۇننەن باستاپ تانكى شوفەرى ىلعي تۇسىندە الگى قاشىپ قۇتىلعان فاشيس شوفەردى كورىپ، تۇسىنەن شوشىپ ويانىپ، ءبىرقانشا كۇننەن كەيىن رۋحاني سوققىعا توتەپ بەرە الماعان تانكى شوفەرى اقىرى دانكيركتە جان تاپسىردى.

  ولاردىڭ ىشىندە، اۋەلى، پايداكوستەردە كەزىككەن. ءبىر توپ ۇلى بريتانيا اسكەرلەرى مەن فرانسيا اسكەرلەرى بىرەۋدىڭ باسپاناسىنان اراقپەن، ازىق - تۇلىك تاۋىپ الىپ، اراقتارىن ءىشىپ، قارىندارىن تويدىرىپ، مارە - سارە بولىپ جاتقاندارىندا، كەنەتتەن: « ۋلى گاز» دەپ باقىرىپ قالعان داۋىستان، كوپشىلىك اپىل - عۇپىل ۋلى گازدان ساقتايتىن ماسكالارىن تاعىپ ۇلگىردى. ۋلى گاز ماسكاسى جوق ۇلى بريتانيا اسكەرى بار پارمەنىمەن، فرانسيا اسكەرىنىڭ ۋلى گازدان ساقتايتىن ماسكاسىن تارتىپ الىپ، سول ساتتە، ساپتاسىن ولىمگە قيىپ، ءوز باسىنىڭ اماندىعىن كۇيتتەدى.

  بۇل ءىس-ارەكەتىن ابەس كورگەن باستىعىنىڭ شىدامى تاۋسىلىپ، ءوزىنىڭ ۋلى گازدان ساقتاناتىن ماسكاسىن فرانسيالىق اسكەرگە بەرەدى. سالدەن سوڭ قاراداي قورىققان ولار بۇل قوڭىرسىعان ءيىستىڭ ۋلى گاز ەمەس ەكەندىگىن بىلگەن.

  ولاردىڭ ىشتەرىندە ولىمنەن قورقاتىندار دا بولعان. زور شەگىنىس اياقتالار الدىندا، تاعى ءتورت مىڭ ۇلى بريتانيا اسكەرى بەكىنىستە قالىپ قويعان. ادام جەتىسپەگەن سەبەپتى، اۋىر جارالى اسكەرلەردى تاسىپ اكەتۋ مىندەتى دە ءبىر مەزەت توقتاپ قالدى. ۇلى بريتانيا قولباسشىلىق شتابى:

   - ءار جۇز جارالى جاۋىنگەرگە ءبىر شيپاگەر، ون سەسترا قالىپ، قالعان ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرى تولقىن بوگەرگە جينالىپ، ولاردى تاسۋعا كەلگەن كەمەنى توسىڭدار،- دەپ بۇيرىق تۇسىرەدى. ال فاشيستەر كوزالدا عانا دانكيرككە باسىپ كىرمەكشى. ەشكىمنىڭ دە قالۋ ويى جوق. بۇل جاعدايعا كوماندير نە ىستەرىن بىلمەيدى. سونىمەن ۇلى بريتانيا قۇرلىق اسكەرلەرىندە تاريحتا بولماعان شەك تارتۋ قيمىلى باستالدى. ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرى اتتارىن قاعازعا جازىپ، بىرلىكتە مالاقايعا سالىپ، شەك ارقىلى كىمنىڭ قالاتىن، كىمنىڭ كەتەتىن تاعدىرىن بەلگىلەدى.

  كەيىن ءبىر فرانسيا تاريحشىسى: «دانكيرك زور شايقاسىندا مۇنان وتەر قاسىرەت بولماعان -دى» دەپ كۇرسىنەدى.

  قورىتىپ ايتقاندا، ولاردىڭ بارلىعى قاراپايىم جاندار. ءبىراق، ولار دانكيرك زور شەگىنىسىن جەڭىسپەن اياقتاتتى. كەيىنتىننەن، تاعى وسى قاراپايىم جاندار ەۆروپا قۇرلىعىنا قارسى شابۋىلعا ءوتىپ، فاشيستەردى تالقانداپ، ەڭ سوڭعى جەڭىسكە دە قول جەتكىزەدى.

   بۇل ءىستەن: جاي ادامداردى جاقسى ۇيىمداستىرۋدان نە حيكمەتتەر جاراتاتىنىن بىردەن تۇسىندىرەدى.

اۋدارعان- ايمان ءرابين

 

 
  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى

  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
 
  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان الىندى»