ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2018-جىلى 11 -ايدىڭ 16-كۇنى 253-سان
2018-جىلى 11-ايدىڭ 15-كۇنى 252-سان
كاسىپ جاعىنان شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ جەرلىك ورىننىڭ ەكونوميكالىق دامۋىن جەبەدى
قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى ىستەدى
وتباسى كىرىسىن ارتتىرۋىنا جەبەۋشى بولدى
پارتيانىڭ قامقورلىعىنا العىس ايتىپ، پارتياعا ىلەسۋگە ۇندەدى
وتباسى كىرىسىن ارتتىردى
پارتيانىڭ مەيىر-شاپاعاتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، كورىكتى اتا مەكەنىمىزدى باتىل قورعايىق
جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، «ءۇش ءتۇرلى كۇشتىڭ» تامىرىنا بالتا شابايىق
ايماقتىق پارتكوم كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدى ارالاپ تەكسەرۋ قىزمەتىنە جۇمىلدىرۋ ءماجىلىسىن اشتى
ءدوربىلجىن اۋدانىنداعى قارتتاردىڭ باقىتتى تۇرمىسى
19-رەتكى جۇڭگو تىلشىلەر مەرەكەسىن قىزۋ قۇتتىقتايمىز
«قينالساق قىزمەت اترەتىن ىزدەيتىن بولدىق»
2018-جىلى 11-ايدىڭ 14-كۇنى 251-سان
ىنتىماعى جاراسقان اعا-ءىنى
قىستاق تۇرعىندارىنىڭ القاۋىنا بولەندى
قارتتاردىڭ تۇرمىس ورتاسىنىڭ حاۋىپسىز بولۋىنا كەپىلدىك ەتتى
2018-جىلى 11-ايدىڭ 13-كۇنى 250-سان
2018-جىلى 11-ايدىڭ 12-كۇنى 249-سان
2018-جىلى 11-ايدىڭ 10-كۇنى 248-سان
«ءبىز قىزمەت اترەتىنە العىس ايتامىز»
مۇقيات حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسى نىساندارىنا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
ءدوربىلجىن اۋدانىندا اۋلاعا ەگىلگەن ساپالى جەمىس-جيدەك، كوكونىستەردى سارالاۋ جارىسى ءوتتى
مەملەكەتتە ءبىرتۇتاس قولدانىلاتىن ءتىل-جازۋدى ۇيرەنۋ ارناۋلى ايدارى
2018-جىلى 11-ايدىڭ 9-كۇنى 247-سان
2018-جىلى 11-ايدىڭ 8-كۇنى 246-سان
2018-جىلى 11-ايدىڭ 7-كۇنى 245-سان
ماقتا تەرۋ قىزمەتى ءساتتى اياقتالدى
حالىق بۇقاراسىنا پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ قامقورلىعىن سەزىندىردى
قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قيىنشىلىقتارىن شەشىم ەتىپ كەلەدى

جۇمىرتقانى ساقتاي دا، تۇتىنا دا ءبىلىڭىز

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/5/24 12:53:05


  جۇمىرتقا ادامدار تۇرمىسىندا كەم بولسا بولمايتىن ازىقتىق. الايدا،جۇمىرتقانى قالاي ساقتاۋ، قالاي ىستەتۋگە كوپ ادام كوڭىل بولمەيدى. تومەندە جۇمىرتقا تۇتىنۋدا كوڭىل بولەتىن بىرنەشە  تۇيىنگە توقتالامىز.

  جۇمىرتقانى كولدەنەڭ قويۋعا بولمايدى

  جاڭا جۇمىرتقانىڭ اعى قويمالجىڭ بولادى دا، جۇمىرتقانىڭ سارىسى جۇمىرتقانىڭ اعىنىڭ ءدال ورتاسىنا ورنالاسىپ، ۇزاق ساقتالعاندا، اسىرەسە، سىرتقى تەمپەراتۋرا جوعارىلاعان كەزدە جۇمىرتقا اعى سۋسىزدانىپ جۇمىرتقا سارىسىنىڭ تۇراقتىلىعى جويىلادى. وسى كەزدە جۇمىرتقا كولدەنەڭ قويىلسا، جۇمىرتقا سارىسىنىڭ سالماعى جۇمىرتقا اعىنىڭ سالماعىنان تومەندەپ كەتەدى دە جۇمىرتقا سارىسى  جوعارى قالقىپ شىعىپ، جۇمىرتقا قابىعىنا جابىسىپ، جۇمىرتقا قابىعى بۇزىلادى. سوندىقتان جۇمىرتقانى كولدەنەڭ  قويىپ ساقتاۋعا  بولمايدى.

  مىناداي ىستەۋ ارقىلى جۇمىرتقانى ەكى ايدان ارتىق ساقتاۋعا بولادى

  1. بازاردان اكەلگەن جۇمىرتقانى ۋاعىندا توڭازىتقىشتىڭ سالقىن ساندىعىنا دۇرىس قويۋ كەرەك. ادامدار ادەتتە جۇمىرتقانى ساتىپ اكەلگەننەن كەيىن توڭازىتقىشتىڭ ىشىنە قالاي بولسا سولاي قويا سالادى. مۇندا جۇمىرتقانىڭ ۇلكەن جاعىن جوعارى، كىشىلەۋ جاعىن تومەن قاراتىپ قويۋ. وسىلاي بولعاندا جۇمىرتقا سارىسى جوعارى قاراي  كوتەرىلىپ، ميكروپتىڭ  جۇمىرتقا سارىسىن بۇزۋىنان  ساقتانۋعا ءارى جۇمىرتقانى ۇزاق ۋاقىت ساقتاۋعا بولادى.

  2. جۇمىرتقانى وڭاي بۋلاناتىن زاتتارمەن بىرگە ساقتاۋعا بولمايدى. ناقتىلاپ ايتقاندا، جۇمىرتقانى سارىمساق، جەمجەمىل، قىزىل بۇرىش سياقتى ءيىسى كۇشتى ازىقتىقتارمەن بىرگە قويعاندا، مۇنداي ونىمدەر جۇمىرتقا قابىعىنىڭ تىنىس ساڭلاۋى ارقىلى جۇمىرتقانىڭ ىشىنە كىرىپ، جۇمىرتقانى بۇزادى.

  3. توڭازىتقىشتا ساقتالعان جۇمىرتقانى  توڭازىتقىشتان الىپ شىققاننان كەيىن تەزدەتىپ پايدالانۋ كەرەك، ونى ۇزاق ساقتاۋعا نەمەسە قايتالاي توڭازىتقىشقا  قويىپ ساقتاۋعا بولمايدى. ويتكەنى، جۇمىرتقا توڭازىتقىشتان شىعارىلعاننان كەيىن سۋىق ورتادان جىلى ورتاعا بارىپ، جۇمىرتقانىڭ سىرتى دىمقىلدانادى، وسىنداي جاعدايدا باكتەريالار مەن ميكرو ورگانيزمدەر جابال ءوربىپ، جۇمىرتقا قابىعىنان جۇمىرتقانىڭ ىشىنە وتەدى. سوندىقتان جۇمىرتقانى توڭازىتقىشتان  الىپ  شىققاننان  كەيىن دەرەۋ ىستەتكەن ءجون.

  4. جۇمىرتقانى ساقتاۋدان بۇرىن جۋۋعابولمايدى. ءىشىنارا جۇمىرتقانىڭ سىرتى تازا بولمايتىندىقتان، ادامدار جۋىپ ساقتاۋ ارقىلى باسقا ازىقتىقتاردىڭ بىلعانۋىنان ساقتانادى، ءبىراق جۇمىرتقانى جۋۋ بارىسىندا جۇمىرتقانىڭ قابىعىنداعى جارعاقشا بۇلىنەدى دە باكتەريالار مەن ميكرو ورگانيزمدەر جۇمىرتقاعا وڭاي ءسىڭىپ، جۇمىرتقانىڭ ساپاسى وزگەرەدى. جۇمىرتقانى جۋىپ ساقتايمىز دەگەندەر بولسا، جۋىلعان جۇمىرتقانى ساقتىق قالتاسىنا نەمەسە حاۋىپسىز ساقتىق جارعاعىنا وراپ ساقتاسا، جۇمىرتقانىڭ ساپاسىنا كەپىلدىك ەتۋگە بولادى.

  5. ايىرىم ساقتاۋ. ۇيدە توڭازىتقىش بولماعان جاعدايدا، ءاربىر  جۇمىرتقانى  مۇمكىندىگىنشە تازا قاعازعا نەمەسە شۇپەرەككە وراپ ساقتاۋ كەرەك. مۇندا ءاربىر جۇمىرتقانى بولەك-بولەك وراپ، وزىندىك ورتا جاساۋ  كەرەك،بۇل ءارى جۇمىرتقانى اۋا وزگەرىسنەن ساقتاۋعا پايدالى بولسا، ەندى بىر جاعىنان، باكتەريالار مەن ميكرو ورگانيزمدەردىڭ جۇمىرتقاعا ءسىڭۋىن ازايتىپ، جۇمىرتقانىڭ حاۋىپسىز ساقتالۋ ۋاقىتىن ۇزارتادى.

  ۇزاق ساقتالعان جۇمىرتقانى جەمەڭىز

  جۇمىرتقا ساپاسىنىڭ وزگەرۋى ساقتاۋ  ۋاقىتى جانە ساقتاعان كەزدەگى تەمپەراتۋرامەن تىعىز قاتىستى بولادى. ەلىمىز سولتۇستىك وڭىرىندە جازداعى ءۇي ءىشىنىڭ تەمپەراتۋراسى قالىپتى بولعان جاعدايدا 30 دا 35 كۇن ساقتاۋعا، قىستا نولدەن تومەن 15 سەلتسي گرادۋستا 40 تا  50 كۇن ساقتاۋعا بولادى، وسىنداي جاعدايدا جۇمىرتقا بۇزىلا قويمايدى. اۋا تەمپەراتۋراسى جوعارى ءارى ىلعال بولاتىن وڭتۇستىكتە جۇمىرتقانى 25 تە 40 كۇن ساقتاۋعا بولادى. اۋا تەمپەراتۋراسى 25 سەلتسي گرادۋس بولعاندا جۇمىرتقانىڭ ساپاسىنىڭ وزگەرۋى تەز بولادى.
 
  بۇدان تىس، جۇمىرتقانىڭ بازارعا شىعارىلعان ۋاقىتى، جۇمىرتقانىڭ وندىرىلگەن مەزگىلى مەن زاۆوتىڭ قوراپتاعان كەزدەگى ۋاقىتىن شىعارىپ تاستاعان ءجون. جۇمىرتقا قانشا جاڭا بولعان سايىن ساپاسى سونشا  جاقسى بولادى، جۇمىرتقانىڭ ساقتالۋ نەمەسە بازارعا كىرگىزىلگەن كەزدەگى  ۋاقىتى انىق جازىلۋ كەرەك، وسىلاي بولعاندا جۇمىرتقانىڭ قورەكتىك قۇنى جوعارى بولادى.

   قارتتاردىڭ جۇمىرتقا سارىسىن جەۋدەن الاڭداۋىنىڭ قاجەتى جوق
 
  ءداستۇرلى كوزقاراستا جۇمىرتقانىڭ قۇرامىندا حولەستەرين جوعارى، ول ادامداردى جوعارى قان قىسىمى اۋرۋىنا، ارتەريانىڭ  قاتايۋ اۋرۋىنا، ايدارشا ارتەريانىڭ قابىنۋىنان جابىسقان جۇرەك ءتاجى ارتەريا اۋرۋىنا جانە ميعا قان قۇيىلۋ اۋرۋىنا  شالدىقتىراتىن باستى فاكتور دەپ قارالعان. سوندىقتان كوپتەگەن ادام، اسىرەسە ورتا جاستاعىلار مەن قارتتار جۇمىرتقا سارىسىن جەۋدەن قورقادى. اق ش-تىڭ قورەكتىك ماماندارى جۋىردا جۇمىرتقا مەن حولەستەريندى ارناۋلى زەرتتەيتىن گرۋپپا قۇرىپ، 50 مەن 65 جاس ارالىعىنداعى 116 ەرگە جارىم جىل تاجىريبە جاساعان، ولار الدىمەن تاجىريبەگە قاتىناسقان ءارقايسى ادامنىڭ دەنەسىندەگى حولەستەرين مولشەرىن تىزىمگە  العان سوڭ، وسى توپتاعى ادامدارعا الدىمەن جالعاستى ءۇش اي جۇمىرتقا جەگىزبەي، ولاردىڭ دەنەسىندەگى حولەستەرين مولشەرىن ولشەگەن، سونان سوڭعى 3 ايدا ءارقايسى  ادامعا كۇنىنە ەكىدەن جۇمىرتقا جەگىزگەن، 90 كۇننەن كەيىن ولاردىڭ دەنەسىندەگى حولەستەرين مولشەرىن تاعى ولشەگەن، ناتيجەدە سىناققا قاتىناسقان ادامداردىڭ دەنەسىندەگى حولەستەرين مولشەرىنە جەگەن جۇمىرتقا  ەشقانداي اسەر ەتپەگەن.

  وسى سىناققا دۇنيە مەديتسيناسى ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ، جۇمىرتقانىڭ قۇرامىندا بەلوك، ماي، ۆيتامين A، ۆيتامين B2، ۆيتامين B6، ۆيتامين D، تەمىر، كالتسي، فوسفور قاتارلى قورەكتىك قۇرام ءبىرشاما  مول ەكەنىن بايقادى، ماماندار قارتتار كۇنىنە ءبىر دە  ەكى جۇمىرتقا جەگەندە  (جۇمىرتقا سارىسىن دا قامتيدى)  دەنساۋلىققا پايدالى دەپ قارادى، ارينە قالىپتان تىس كوپ جەۋگە بولمايدى. 
 اۋدارعان _ قۇرىلىسحان ءتاليان قىزى

  رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى                                           


  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مىسالى: « تارباعاتاي اقپارات تورابىنان »الىندى