ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2018-جىلى 10-ايدىڭ 19-كۇنى 229-سان
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىنە باسا ءمان بەردى
مول ءونىم شاتتىعىنا شومدى
شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلار رولىن بەلسەنە ساۋلەلەندىردى
كەستەشى قىز كەستەسىمەن باقىتتى تۇرمىسىن كەستەلەۋدە
عىلىم-تەحنيكا كورمەسى ساۋان اۋدانىندا اشىلدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 18-كۇنى 228-سان
عىلىم-تەحنيكانىڭ ءتىلسىم كۇشى بالا ارمانىنا قانات ءبىتىردى
وقۋ-اعارتۋ شەبىن تاپجىلماي قورعاپ، يدەيا قامالىن بەكەمدەيمىن
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا ايبىندى كۇش ۇيىستىرايىق
باس نىسانانى بەكەم، باتىل تياناقتاندىرامىن
وڭ ەنەرگيا جەتكىزىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن قورعايمىن
ايماق ەكونوميكالىق قىزمەتتى ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن اشتى
ايماعىمىزدىڭ ماقتا جيناۋ جۇمىسى جاپپاي باستالدى
قۇلىستاي قويناۋى بەزگەلدەكتىڭ قۇت مەكەنىنە اينالدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 17-كۇنى 227-سان
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ- وركەندەتۋگە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن جاقسى ىستەدى
قالا تۇرعىندارىنا تازا دا جانعا جايلى ورتا جاراتتى
قاتىناس كولىكتەرىنىڭ قاتىستى كۋالىكتەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزدى
جاسىل، ورگانيكالى ونىمدەر شارۋالاردىڭ اۋقاتتانۋىنا جارقىن جول اشتى
كۇزگى جيىن-تەرىن مەزگىلىندەگى قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سالاسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ، ءتارتىپ اتقارۋ، جاۋاپكەرلىكتى قۋزاستىرۋ قىزمەتى جونىندەگى ءۇشىنشى رەتكى تاراۋلار بىرلەسكەن ءماجىلىسىن اشتى
ءدوربىلجىن اۋدانى باعىمشىلىق كاسىبىن زەردەلى باسقارۋدى الدىمەن اتقاردى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 16-كۇنى 226-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 15-كۇنى 225-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 13-كۇنى 224-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 12-كۇنى 223-سان
ساحارانىڭ كوز تارتقان كۇزگى كورىنىسى

قارىز الۋشى قايتىس بولسا دا، قارىزدى قايتارىپ الۋعا بولادى

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/6/8 17:12:58

ورال قاسەيىن ۇلى

  ءبىرىنشى، قارىز الۋشى قايتىس بولعانىمەن قارىز جوعالمايدى

   قارىز الۋشى قايتىس بولعانىمەن قارىز جوعالمايدى. ەلىمىزدىڭ «مۇراگەرلىك زاڭى» مەن قاتىستى زاڭدارىندا، بۇل جونىندە ايقىن بەلگىلەمە بار. قارىز يەسى قارىزىن قۋزاستىرعاندا الدىمەن قارىز الۋشىنىڭ ارتىندا قالعان مال -مۇلكىنىڭ بار-جوقتىعىنا قاراۋ، ونان كەيىن قارىزعا كەپىل بولعان ادامنىڭ بار - جوقتىعىن ويلاسۋ كەرەك.

   قايتىس بولعاننان كەيىن، ارتىندا مال - مۇلكى بولسا، ونىڭ قارىزىن مۇراگەرلەرى سول مال - مۇلىكتەن قايتارادى؛ مال - مۇلكى جوق بولسا نەمەسە مۇراگەرلەرى ونىڭ مال-مۇلكىنە مۇراگەرلىك ەتۋدەن باس تارتسا، مۇراگەرلەر مۇرا قالدىرۋشىنىڭ قارىزىن ارقالامايدى. «كەپىلدىك زاڭىنىڭ» 6-تارماعىندا: «كەپىل دەگەنىمىز كەپىلدىك بەرۋشى مەن قارىز يەسىنىڭ قارىز الۋشى بورىشىن وتەمەگەن كەزدە كەپىلدىك بەرۋشى كەلىسىم بويىنشا قارىزدى قايتارۋ نەمەسە جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاۋ  ارەكەتى  جونىندەگى كەلىسىم»دەپ بەلگىلەنگەن. مۇنان سىرت، وسى زاڭنىڭ 18-تارماعىندا: «ىلىكتەس جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن كەپىل بولۋشى نەگىزگى توقتامدا بەلگىلەنگەن قارىزدىڭ مەرزىمى تولسادا قايتارماسا، قارىز يەسى قارىز الۋشىدان قارىزدى قايتارۋدى تالاپ ەتۋىنە، كەپىل بولۋشىدان كەپىلدىك كولەمى ىشىندە كەپىلدىك جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالاۋدى تالاپ ەتسە دە بولادى» دەپ بەلگىلەنگەن. تاعى دا وسى زاڭنىڭ 19 - تارماعىندا: «ىسكە قاتىستى ادامدار كەپىلدىك جاۋاپكەرشىلىگى ءتاسىلىن كەلىسپەگەن نەمەسە كەلىسىم انىق بولماعاندا، ىلىكتەس كەپىلدىك  جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالايدى» دەپ بەلگىلەنگەن. مەيلى قارىز الۋشى ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتىنەن  ايىرىلسىن، الدە قايتىس بولىپ كەتسىن، قايتارۋعا ءتيىستى قارىزى ونىڭ مال-مۇلكىنەن قايتارىلادى. ولاي بولسا، قارىز يەسى قارىزىن قالاي قۋزاستىرادى؟ قارىز الۋشى قايتىس بولىپ كەتكەن احۋالعا جولىققاندا، قارىز يەسى قارىزىن قارىز الۋشىنىڭ مۇرا قالدىرعان مال-مۇلكىنەن تولەتىپ الادى. سەبەبى «مۇراگەرلىك زاڭىنىڭ» 33 - تارماعىندا: «مال -مۇلىككە مۇراگەرلىك ەتكەندە مۇرا قالدىرۋشىنىڭ زاڭ بويىنشا تاپسىرۋعا ءتيىستى باجىسى مەن قارىزىن مۇرا قالدىرىلعان مال - مۇلىكتەن قايتارۋ، تاپسىراتىن باجى سوماسى مەن قايتاراتىن قارىز قالدىرىلعان مۇرانىڭ ناقتى قۇنىمەن شەكتەلەدى، مۇرانىڭ ناقتى قۇنىنان اسىپ كەتكەن ءبولىمىن مۇراگەر ءوز ەركىمەن ۇستىنە الۋدى قالاسا، بۇل شەكتەمەگە ۇشىرامايدى. ەگەر قارىز الۋشىنىڭ مۇراسى الدەقاشان بولىسكە سالىنعان بولسا، قارىز يەسى قارىز الۋشىنىڭ مۇراگەرلەرىنەن ءوز ۇلەستەرى بويىنشا قارىزىن قايتارۋىن تالاپ ەتۋىنە بولادى» دەپ بەلگىلەنگەن.

  قارىز الۋشى ازاماتتىق ىستەر ارەكەت قابىلەتىنەن ايىرىلعان احۋالعا جولىققاندا، قارىز يەسى ونىڭ قامقورشىسى وكىلەتتىك باسقارىپ وتىرعان مال - مۇلىكتەن قارىزىن قايتارىپ السا بولادى. سوندىقتان قاراپايىمداستىرىپ ايتقاندا، قارىز يەسى قارىز الۋشىنىڭ قامقورشىسىنان قارىز العان اقشانى قايتارۋدى تالاپ ەتسە بولادى، قارىز الۋشىنىڭ قامقورشىسى قارىز الۋشىنىڭ مال - مۇلكىمەن ونىڭ قارىزىن قايتارادى، ءىس جۇزىندە قامقورشىسى قارىز قايتارعان بۇل اقشا قارىز الۋشىنىڭ  ءوزىنىڭ اقشاسى بولىپ، ونىڭ قامقورشىسى قارىز قايتارۋدان باس تارتسا، قارىز يەسى قارىز الۋشىنىڭ ۇستىنەن حالىق سوتى مەكەمەسىنە ارىز بەرسە، ونىڭ قامقورشىسى قارىز الۋشىنىڭ زاڭدا بەلگىلەنگەن وكىلەتشىسى سالاۋاتىمەن سوتقا شىعىپ ارىزعا جاۋاپ بەرەدى.

  ەكىنشى،قارىز الۋشى قايتىس بولىپ كەتسە،قارىز قالاي ءبىر جاقتى ەتىلەدى

   (1) قايتىس بولعان ادامنىڭ جۇبايىنان تولەتىپ الىنادى. ەڭ جوعارى حالىق سوتى مەكەمەسىنىڭ «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ نەكە زاڭىن قولدانۋ جونىندەگى ماسەلەلەر تۋرالى تۇسىندىرمەسىنىڭ (2)» 26 - تارماعىندا: «ەرلى- زايىپتىلاردىڭ ءبىرى قايتىس بولىپ كەتسە، تاعى ءبىر جاق نەكە قاتىناسى ساقتالىپ تۇرعان كەزدەگى ورتاق قارىزدى قايتارۋدا  ىلىكتەس جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاۋى كەرەك» دەپ بەلگىلەنگەن. ەگەر قايتىس بولعان ادام ءتىرى كەزىندە جۇبايى ەكەۋى اراسىندا اركىمنىڭ تابىسى وزىنە عانا تاۋەلدى بولادى دەگەن كەلىسىمنىڭ بارلىعىن بىلمەسەڭىز، ونىڭ جۇبايىنان قارىزدى قايتارۋدى تالاپ ەتۋىڭىزگە بولادى.

   (2) قايتىس بولعان ادامنىڭ ءتىرى كەزىندەگى قارىزى پرينسيپتىك جاقتان ونىڭ مۇراسىنان تولەتىپ الىنادى. مۇراگەر ونىڭ  مال - مۇلكىنە مۇراگەرلىك ەتىپ قانا قالماستان، ارقالاۋعا ءتيىستى قارىزىنا دا مۇراگەرلىك ەتەدى. ەگەر مۇراگەرى ءوزىنىڭ مۇراگەرلىك ۇقىعىنان باس تارتسا، باسقا مۇراگەرلەر ءوزى مۇراگەرلىك ەتكەن مال - مۇلىكپەن قارىزدى قايتارادى. سوندىقتان قايتىس بولعان ادامنىڭ مۇراگەرىنەن جانە ونىڭ وتباسىنداعىلاردان مۇراگەرلىك ەتكەن مال - مۇلىك كولەمىندە قايتىس بولعان ادامنىڭ ءتىرى كەزىندەگى قارىزىن قايتارۋىن تالاپ ەتۋىڭىزگە بولادى.

   (3) قايتىس بولعان ادامنىڭ  قارىزىن قايتارۋدى قالايتىن باسقا دا ادامنان تولەتىپ الۋىڭىزعا دا بولادى.

    رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى                                           


  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى