ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2018-جىلى 10-ايدىڭ 19-كۇنى 229-سان
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىنە باسا ءمان بەردى
مول ءونىم شاتتىعىنا شومدى
شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلار رولىن بەلسەنە ساۋلەلەندىردى
كەستەشى قىز كەستەسىمەن باقىتتى تۇرمىسىن كەستەلەۋدە
عىلىم-تەحنيكا كورمەسى ساۋان اۋدانىندا اشىلدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 18-كۇنى 228-سان
عىلىم-تەحنيكانىڭ ءتىلسىم كۇشى بالا ارمانىنا قانات ءبىتىردى
وقۋ-اعارتۋ شەبىن تاپجىلماي قورعاپ، يدەيا قامالىن بەكەمدەيمىن
باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا ايبىندى كۇش ۇيىستىرايىق
باس نىسانانى بەكەم، باتىل تياناقتاندىرامىن
وڭ ەنەرگيا جەتكىزىپ، ۇلتتار ىنتىماعىن قورعايمىن
ايماق ەكونوميكالىق قىزمەتتى ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن اشتى
ايماعىمىزدىڭ ماقتا جيناۋ جۇمىسى جاپپاي باستالدى
قۇلىستاي قويناۋى بەزگەلدەكتىڭ قۇت مەكەنىنە اينالدى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 17-كۇنى 227-سان
ايماقتىق پارتكوم مۇشەلەر (كەڭەيتىلگەن) ءماجىلىسىن اشتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ- وركەندەتۋگە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
حاۋىپسىز ءوندىرىس قىزمەتىن جاقسى ىستەدى
قالا تۇرعىندارىنا تازا دا جانعا جايلى ورتا جاراتتى
قاتىناس كولىكتەرىنىڭ قاتىستى كۋالىكتەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزدى
جاسىل، ورگانيكالى ونىمدەر شارۋالاردىڭ اۋقاتتانۋىنا جارقىن جول اشتى
كۇزگى جيىن-تەرىن مەزگىلىندەگى قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتتى
ايماق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سالاسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ، ءتارتىپ اتقارۋ، جاۋاپكەرلىكتى قۋزاستىرۋ قىزمەتى جونىندەگى ءۇشىنشى رەتكى تاراۋلار بىرلەسكەن ءماجىلىسىن اشتى
ءدوربىلجىن اۋدانى باعىمشىلىق كاسىبىن زەردەلى باسقارۋدى الدىمەن اتقاردى
2018-جىلى 10-ايدىڭ 16-كۇنى 226-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 15-كۇنى 225-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 13-كۇنى 224-سان
2018-جىلى 10-ايدىڭ 12-كۇنى 223-سان
ساحارانىڭ كوز تارتقان كۇزگى كورىنىسى

تۇندە ۇيقىڭىز قاشىپ مازاڭىز كەتىپ ءجۇر مە

جولدانعان ۋاقىتى : 2018/6/29 16:40:10


  ادام ءومىرىنىڭ شامامەن ۇشتەن ءبىر بولەگى ۇيقىدا وتەدى. ۇيقىڭىز قانباسا، كوڭىل كۇيىڭىز جابىرقايدى، دەنە مۇشەڭىز ءتۇرلى سيگنالدار شالادى. ۇيقى ماسەلەسى قازىرگى ادامداردى عانا مازالاعانى جوق، ەلەكتروندى جابدىقتار جوق ەسكى زاماننىڭ تۇرعىندارى دا ۇيقىسىزدىق ماسەلەسىنە تاپ بولىپ، ونى جەڭۋدىڭ ۇتىمدى جولدارىن قاراستىرعان.

  ولاي بولسا، بۇرىنعىلار ۇيقىسىزدىق ماسەلەسىن قالاي شەشكەنى تۋرالى كەڭەسىمىزگە قۇلاق ءتۇرىڭىز. ۇيقىسى قاشقان ادامدا،باستىسى،مىناداي 3ءتۇرلى بەلگى بايقالادى:
  توسەككە باسى تيگەنىمەن ۇيقىسى كەلمەيدى. 30 مينۋت جانتايىپ جاتسا دا ۇيىقتاي المايدى.

  كوزى ىلىنگەنىمەن قايتا-قايتا ويانىپ كەتەدى. ارەدىك ويانعانىمەن كوپكە دەيىن ۇيىقتاي الماي قينالادى.

  ەرتە ويانىپ الادى. قالىپتى وياناتىن  ۋاقىتتان 2 ساعات نە ودان دا ەرتە ويانادى. جوعارىداعى 3 بەلگىنىڭ بىرەۋى بايقالسا، وندا ۇيقىڭىز بۇزىلعانىنا كۇمانىڭىز بولماسىن.

  ارا-تۇرا ۇيقى قاشۋ دەنساۋلىققا اسەر ەتە المايدى. الايدا، ۇزاق ۋاقىت ۇيقىڭىز قاشاتىن بولسا، دەنساۋلىعىڭىز بەن كوڭىل كۇيىڭىزدى زياندايدى. ءتۇرلى ناۋقاستارعا، مىسالى، جوعارى قان قىسىمى، جۇرەك-قان تامىر ناۋقاسى، قوبالجۋ، جابىعۋ قاتارلى اۋرۋلارعا دۋشار ەتەدى.

  اپتاسىنا 3 رەت نە ودان دا ءجيى قايتالاپ، ءۇرتىس 3 ايعا دەيىن جالعاسسا، ۇيقى بۇزىلۋ ناۋقاسى دەپ تۇراقتاندىرۋعا بولادى. شيپاحانادا جەدەل تەكسەرىلىپ، جۇيەلى ەمدەلۋ كەرەك.

  بۇرىنعىلار ۇيقىسىزدىق ناۋقاسىن ەمدەۋ، ۇيقى ساپاسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن مىناداي  10ءتۇرلى ىسكە تيىم سالعان:

  1. ۇيىقتاردان بۇرىن بىرەر ماسەلە تۋرالى ويلانباۋ كەرەك. قالىپتى ۇيقىعا بارۋ ءۇشىن بىرەر ماسەلەگە باس قاتىرىپ ويلانباۋ قاجەت. ويتپەگەندە ادام ابىرجىپ، قاپالانىپ نەمەسە اسەرلەنىپ، شاتتانىپ، دەرەۋ ۇيىقتاي المايدى. ۇيىقتاردان بۇرىن ەشتەڭە ويلاماۋ كەرەك. جاعىمدى، باياۋ ريتىمدى مۋزيكا تىڭداۋ كوڭىل كۇيدى تەڭشەپ جاقسى ۇيىقتاۋعا پايدالى.

  2. ۇيىقتاردان بۇرىن بىرەۋمەن اڭگىمەلەسپەۋ، سويلەمەۋ ءتيىس. ۇيىقتاردان بۇرىن كوڭىلگە جايسىز تيەتىن تاقىرىپتار تۋرالى اڭگىمە ايتۋ ادامدى مازاسىز كۇيگە تۇسىرەدى. اڭگىمەلەسكەن داۋىستىڭ ءوزى ادامنىڭ ۇيقىسىن بۇزادى، سوندىقتان ۇيىقتاردان بۇرىن تىنىش ورتادا دەم الۋ كەرەك.
 
  3. ۇيىقتاردان بۇرىن شىراقتى ءوشىرۋ كەرەك. وسى زامانعى مەديتسيناداعى زەرتتەۋلەرگە نەگىزدەلگەندە، قاراڭعى ورتا ادام ميىنىڭ ۇيقى گورمونىن ءبولۋىن جەدەلدەتەدى ەكەن.
 
  4. ۇيىقتاردان بۇرىن تاماققا سىرەپ تويۋعا، اراقتى سلقيا ىشۋگە بولمايدى. تاماقتى تويا ءىشىپ نەمەسە اراققا بوگىپ الىپ ۇيىقتاسا، اسقازانداعى زاتتار وڭەشكە قايتا قۇيىلىپ، اسقازاندى قىجىلداتادى، ءتۇن ورتاسىندا جوتەلگە بۋلىقتىرۋى دا مۇمكىن. ۇيىقتاردان 2 ساعات بۇرىن تاماقتى قورىتۋ كەرەك. تاماق ىشە سالىپ ۇيىقتاۋ سەمىزدىككە اپارادى نەمەسە دەنساۋلىقتى بۇزادى.
 
  5. تۇمشالانىپ ۇيىقتاۋعا بولمايدى. باسى-كوزىن كورپەمەن قىمتاپ تۇمشالانۋ تىنىس الۋعا جايسىز كەلەدى. ۇيقى ساپاسىنا دا ىقپال جاسايدى.

  6. جەل قاعىپ تۇراتىن ورتادا ۇيىقتاماۋ كەرەك. ەسىك-تەرەزەنىڭ اشىق قالۋى سياقتىلاردان ابايلاۋ كەرەك، ۇيىقتاعاندا جەل تيسە، باس ساقيناسىن قوزعايدى. يىق، بەل، اياق بۋىندارىن قاقساتادى. ۇيىقتاپ جاتقاندا ادامنىڭ فيزيولوگيالىق قابىلەتتەرى تەگىس السىرەپ تومەندەيدى. باتىس شيپاگەرلىك عىلىمىنىڭ انىقتاۋىنشا، جەل قاعاتىن جەردە ۇيىقتايتىن ادامداردىڭ بەت بۇلشىق ەتى كەيىن كەلە جانسىزدانىپ قالادى ەكەن. سوندىقتان ۇيىقتاردان بۇرىن جەلدەتكىش، اۋا الماستىرعىش قاتارلىلاردى ءوشىرۋ، ەسىك-تەرەزەنى تولىق جابۋ كەرەك.
 
  7. ۇيىقتاعاندا اۋىزبەن تىنىستاۋعا بولمايدى. اۋا مۇرىن قۋىسىنان وتكەندە جىلىنىپ وكپەگە جەتەدى. ال اۋىزبەن تىنىس العاندا سۋىق اۋا وكپەگە توتە بارادى دا قۇرعاق جوتەل پايدا بولادى. اۋىز اشىپ تىنىس العاندا سىلەكەي وڭاي بۋلانىپ، ادامنىڭ تاڭدايى قۇرعاپ، شولىركەيدى. ءتىلى كومەكەيىنە كەپتەلىپ تۇنشىعىپ ويانادى. ۇيىقتاردان بۇرىن اۋانى دىمقىلدايتىن اسپاپتى اشىپ قويۋ،مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا  اۋىزبەن تىنىستاماۋ كەرەك.
 
  8. ۇيقىسىن قيماي دارەتكە وتىرۋدان ەرىنىپ، قىستىعۋ دەنساۋلىققا اسا زياندى. قازىرگى زامانعى مەديتسينانىڭ زەرتتەۋىنشە، كىشى دارەتكە قىستىعۋ دەنساۋلىققا زياندى ءارى ۇيقى ساپاسىن بۇزادى. كىشى دارەتكە ۇزاق ۋاقىت قىستىعۋ دارەت جولى مەن بۇيرەكتى زاقىمدايدى. كىشى دارەتكە كوپ قىستىعاتىن ادامداردا دارەتكە وتىرعاندا تالىقسۋ، قارتتاردىڭ قان تامىرى سەرپىمدىلىگى ناشارلاۋ، جۇرەك-مي قان تامىر ناۋقاستارىنا شالدىعۋ قاتەرىن جوعارىلاتادى.
 
  9. جالقاۋلانىپ جاتا بەرۋگە، بويكۇيەزدىكپەن تۇرماي قويۋعا بولمايدى. ەرتە جاتىپ، ەرتە ويانۋ، ورنىنان ەرتە تۇرۋ دەنساۋلىققا پايدالى. بويكۇيەز ۇيقىشىلدىق دەنەنىڭ فيزيوگيالىق ريتىمىن بۇزادى. توسەككە جانتايعانىمەن ۇيقىعا كوزى بارماي قينالادى، تاڭەرتەڭ تۇرا الماي قينالادى. بويكۇيەزدىك، اسىرەسە، ۇيقىسى قاشقان ادامداردىڭ ناۋقاسىن اناعۇرلىم اۋىرلاتا تۇسەدى. ۋاعىندا دەم الىپ، ۋاعىندا ۇيىقتاۋ كەرەك. ۇيقى ۋاقىتىنىڭ كوپ-ازدىعى ادامداردىڭ جاس شاماسى، تۇرمىس ادەتى، كوڭىل كۇيى قاتارلى فاكتورلارمەن تىعىز قاتىستى كەلەدى.

  10. وزگەشە توپتاعى ادامداردىڭ شالقالاپ جاتىپ ۇيىقتاۋىنا بولمايدى. قالىپتى ادامدار شالقالاپ جاتىپ ۇيىقتاسا، دەنەسىن ەركىن سەزىنىپ، موينى مەن بەلى راقاتتانىپ قالۋى مۇمكىن. ۇيىقتاعاندا تىنىس الۋى قيىنعا سوعاتىن ادامدار شالقالاپ جاتپاۋى كەرەك. ولار شيپاگەردىڭ نۇسقاۋى بويىنشا تىنىس الۋعا قولايلى تاسىلدە جاتقاندارى دۇرىس.

  ۇيقى ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ باستى ادىستەرى:

  جاقسى ۇيقى، نەگىزى، مىناداي 3 فاكتورمەن تىعىز بايلانىستى، ياعني ۇيقىنىڭ ءتارتىپ-ريتىمى، ۇيقىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى جانە كوڭىل كۇيدىڭ ورنىقتى بولۋى.

  ۇيىقتايتىن جانە وياناتىن ۋاقىتتى بەلگىلەۋ كەرەك. كۇن سايىن جۇمىس ىستەيتىن جانە دەم الاتىن ۋاقىتتى تۇراقتاندىرۋ ءتيىس. ۇيقى ۋاقىتىنىڭ قالىپتى ريتىمىن ساقتاپ دەنەنىڭ بيولوگيالىق ساعاتىن تەڭشەۋ قاجەت.

  ۇيقىسى بۇزىلعان ادامدارعا كەشتە ساعات 11 دە ۇيىقتاۋىن، تاڭەرتەڭ ساعات 6 دا تۇرۋىن ەسكەرتەمىز. ۇيقىسى بىرتىندەپ قالپىنا كەلگەن سوڭ ۇيىقتاۋ ۋاقىتىن لايىقتى ۇزارتۋىنا بولادى. ادەتتە اپتاسىنا 15 مينۋت سوزۋعا بولادى. دەسەدە، ۇيقى قانعان سوڭ جاتا بەرۋگە بولمايدى. ۇيقى ۋاقىتىن ۇزارتۋ بارىسىندا ۇيقى قايتادان بۇزىلاتىن احۋال پايدا بولسا، بۇرىنعى ۇيقى ۋاقىتىن ساقتاۋ كەرەك.

  ۇيقىعا ءتيىمدى جاعدايلاردى ەسكەرۋ كەرەك. ادامنىڭ سەرگەك ۋاقىتى قانشا ۇزاققا جالعاسسا، كەشتە ۇيقىسى سونشالىق جاقسى بولادى.

  ۇيىقتاردان بۇرىن ۇيقىعا اسەر ەتەتىن ىستەرمەن اينالىسپاۋ ءتيىس. ۇيقىسى بۇزىلعان ادامدار تۇندە ۇيقىسى قانسىن-قانباسىن كۇندىز ۇيىقتاماۋعا، اسىرەسە، تۇستە ۇيىقتاماۋعا تىرىسۋى كەرەك. كەشتە ۇيىقتاردان بۇرىن ۇيالى تەلەفون شۇقىلاماۋ، تەلەۆيزور كورمەۋ، كىتاپ وقىماۋ كەرەك.

  قالىپتى دەنە ارەكەتىمەن شۇعىلدانۋ ۇيقىعا پايدالى. قالىپتى دەنە ارەكەتى ۇيقىعا سەپ بولادى. كۇن سايىن ءبىر ساعات دەنە ارەكەتىمەن شۇعىلدانۋ كەرەك. مىسالى، جاياۋ ءجۇرۋ، اقىرىن جۇگىرۋ، سۋعا مالتاۋ قاتارلىلار. دەنە ارەكەتىمەن كۇندىز شۇعىلدانۋ كەرەك. ۇيىقتاردان بۇرىنعى 2 ساعات ۋاقىت ىشىندە دەنە ارەكەتىمەن شۇعىلدانۋعا بولمايدى.

  كوڭىل كۇيدى جايبىراقات ۇستاۋعا ماشىقتانۋ كەرەك. كوڭىل كۇيدى جايبىراقات ۇستاۋعا ماشىقتانۋ ارقىلى مازاسىزدىقتى جويىپ، ۇيقى ساپاسىن ارتتىرۋعا بولادى. مۇنىڭ ەڭ ۇتىمدى ءتاسىلى: دۇرىستالىپ وتىرعان سوڭ نازاردى تىنىس الۋعا اۋدارۋ كەرەك. بەلگىلى مەرزىمدىك ماشىقتان كەيىن كوڭىل كۇي قالپىنا كەلىپ، ۇيقى ساپاسى جاقسارادى.

  ۇيقىنى جاقسارتاتىن رەتسەپ: ايداعار كوز جانە الاقات توسابى (桂圆枸杞粥)
ايداعار كوز جەمىسىنەن 15 گرام، الاقات جەمىسىنەن 10 گرام، شىلاننان 5 گرام، جاتاعان كۇرىشتەن 100 گرام دايىنداپ، جۋىپ تازالاۋ كەرەك. جاتاعان كۇرىشكە تازا سۋ قۇيىپ قۇم ىدىستا ورتاشا وتپەن 15مينۋتتاي قايناتۋ كەرەك. ودان سوڭ ۇستىنە ايداعار كوز جەمىسى، الاقات جەمىسى، شىلان (سۇيەگى الىنعان) قاتارلىلار سالىنىپ، جالعاستى قايناتىپ بوتقا جاسالادى. بۇل ازىقتىڭ كوڭىل كۇيدى تەڭشەپ، ۇيقىنى قالپىنا كەلتىرەتىن رولى بار.

  دەرەككوز: حالىق گازەتى ۋيچات تەكشەسى
 
  اۋدارعان-قۋات جۇماش ۇلى

  رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى                                           


  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى