ەەڭ جاڭا مازمۇندار
اسقاق جىگەردى ساقتاپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزەمىز
رايونىمىزدىڭ كوپتەگەن تاراۋلارى شارا بەلگىلەپ، ىندەتكە قارسى اتتانۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندەگى قىزمەتكەرلەرگە قامقورلىق جاسادى
ءبىرىنشى شەپتە ەرلىكپەن شايقاس جاساپ جاتقان كومپارتيا مۇشەلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ولاردىڭ جاستىق كوكتەمى «ىندەت» پەن شايقاستا الاۋلادى
«84» زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىن ورىندى پايدالانايىق
ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن قورعاۋعا، ولارعا قامقورلىق جاساۋعا، ولاردى ايالاۋعا، ءسوزسىز، وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىندەتتى جەڭۋ كۇرەسىنە ۇزدىكسىز ساۋ - سالامات ات سالىسۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جانە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ايماقتىق جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ-تىزگىندەۋ ورتالىعى لاباراتورياسىندا ۆيرۋسپەن «بەتپە-بەت شايقاس»جاساپ جاتقان لابارانتتار
ۇيدە وتىرىپ ۇيرەنۋدە كوزدى قورعاۋ ءبىرىنشى ماسەلە
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى عىلمي ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جۇمىس باستاۋدى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدى حاۋىپسىز، ءتارتىپتى ىلگەرىلەتىپ، تۇتاس جىلدىق نىسانا مەن مىندەتتەردى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ كەزىندە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ءتۇيىندى قىزمەتىن ورنىقتى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
شاۋەشەك قالاسى: ىندەت جاعدايى «كوجە-قاتىققا» ىقپال جەتكىزە المادى
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قوس جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ سىندى قاتاڭ شايقاستى باتىل جۇرگىزەيىك
ۇلكەن شايقاستا اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى امالياتتا ايگىلەپ، ۇلكەن سىناقتا تولىمدى جاۋاپ قايتارايىق
رايونىمىزدىڭ قامداۋ - ساۋدا جۇيەسى ءتۇرلى شارالار قولدانىپ اۋىل شارۋاشىلىق ماتەريالدارىمەن قامداۋدى قامتاماسىز ەتتى
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ماماندارى: عىلمي، ۇيلەسىمدى بولۋ، كوزسىزدىكپەن ىستەتپەۋ، قالىپتان تىس قورعانباۋ
قىسىلتاياڭ كەزەڭدە وزىندىك قاسيەتتى ايگىلەپ، ”ىندەت“پەن شايقاسۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە پارتيا تۋىن جەلبىرەتتى
ەكونوميكانىڭ ورنىقتى اينالىمىن جانە قوعامنىڭ جاراسىمدىلىعىن، ورنىقتىلىعىن ساقتايىق
قايتا ورالۋ ساپارىنداعى قورعانۋ باعدارلاماسى
شينجياڭداعى ەگىنشى - مالشىلاردىڭ ءۇي تىرلىگىنە نازار سالىڭىز
ەلەۋلى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ءتۇزىلىس - مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ - باسقارۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ كەرەك
ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ءماجىلىسى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە توتەپ بەرۋ قىزمەتىن زەرتتەگەندە سويلەنگەن ءسوز
قالىپتى ەكونوميكالىق، قوعامدىق ءتارتىپتى شىنايى قورعايىق
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتتەرىن تيتتەي دە بوساڭسىماي ويداعىداي يگەرەيىك، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىساناسىن قۇلشىنا جۇزەگە اسىرايىق
ۇيدەگى مەديتسينالىق باقىلاۋدى قالاي ىستەۋ كەرەك
«84» زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىن ورىندى پايدالانايىق
ولار ءبىزدىڭ تۇرمىسىمىزدى قورعاۋشىلار
زارارسىزداندىرۋدا سپيرتتى دۇرىس ىستەتە ءبىلىڭىز

سۇيەك كۇتىمدەۋدىڭ سىرى

جولدانعان ۋاقىتى : 2019/2/25 11:31:39


  سۇيەك اقاۋسىزدىعىن تەكسەرۋ

  حالىقارالىق سۇيەك زاتى بوساۋى قور قوعامىنىڭ تەكسەرۋىندە دۇنيە ءجۇزى بويىنشا سۇيەك زاتى بوساۋدان ءار 3 سەكۋندتا ءبىر مەرتىگۋ تۋىلىپ تۇرادى ەكەن. قازىر دۇنيە بويىنشا 50 جاستان اسقانداردىڭ اراسىندا ايەلدەردىڭ سۇيەك زاتى بوساۋ اۋرۋىنا شالدىعۋ مولشەرى ۇشتەن ءبىر بولەگىندەي،ەرلەردىڭ وسى اۋرۋعا شالدىعۋ مولشەرى بەستەن ءبىر بولەگىندەي ەكەن. الداعى 30 جىلدا سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى بارلىق سىنىق  اۋرۋىنىڭ جارىمىنان استامىن يەلەيدى ەكەن.

  جۇڭگولىقتاردىڭ سۇيەك اقاۋسىزدىعى ورەسى دە ادامدى الاڭداتادى.ونىڭ ۇستىنە،جاستانۋعا قاراي بەت الۋدا. 2015-جىلعى «جۇڭگو سۇيەك تىعىزدىعى جاعدايىن تەكسەرۋ دوكلاتىندا» مىنالار كورسەتىلگەن: 50 جاستان اسقان تۇرعىنداردىڭ جارتىسىنان استامىندا سۇيەك ماسساسىنىڭ قالىپسىزدىعى ساقتالعان. ونىڭ ۇستىنە،35 جاستان كەيىن سۇيەك زاتى بوساۋ اۋرۋىنا شالدىعۋ مولشەرى %1 تەن %11 كە جوعارىلاعان.

  بۇدان سىرت، جۇڭگونىڭ تۇڭعىش رەتكى سۇيەك كورسەتكىشى بايانداماسىندا جۇڭگولىقتاردىڭ سۇيەك اقاۋسىزدىعىنىڭ ورتاق ءنومىرىنىڭ  وزدەسپەي قالعانىن (وتە تومەن ەكەنىن)،%30 جۇڭگولىقتىڭ سۇيەك كورسەتكىشىنىڭ ولشەمگە تولماي قالعانى كورسەتىلگەن.

  جاپونيانىڭ توتتوري داشۋەسى مەديتسينا ءبولىمى نەگىزدىك كۇتىمدەۋ ءىلىمىنىڭ پروفەسسورى ءبىر ەسەپتەۋ فورمالاسىن شىعارعان، مۇندا ءوزىڭنىڭ دەنە سالماعىڭ مەن جاسىڭا قاراپ، سۇيەك زاتى بوساۋ ناۋقاسىنىڭ حاۋىپ-قاتەر دارەجەسىن مەجەلەپ شىعارۋعا بولادى ەكەن. ناقتىلى ەسەپتەۋ ءادىسى: دەنە سالماعىڭىزدان جاسىڭىزدى الىپ، ودان شىققان ساندى 0.2 گە كوبەيتەسىڭ. ودان شىققان ناتيجە 4-تەن تومەن بولسا حاۋىپ-قاتەر جوعارى؛ناتيجەسى 4-پەن 1-دىڭ اراسىندا بولسا ورتا دارەجەلى حاۋىپ-قاتەر، ال 1-دەن تومەن بولسا حاۋىپ-قاتەر از بولادى ەكەن. مىسال كەلتىرسەك: ءمالىم ءبىر ادامنىڭ دەنە سالماعى 45 كيلوگرام،جاسى 70 تە بولسا ونىڭ حاۋىپ-قاتەر دارەجەسى 45 تەن 70 تى الىپ،ونى 0.2 مەن كوبەيتسەك  ناتيجەسى 5-. بۇل ناۋقاستىڭ سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى ناۋقاسى حاۋىپ-قاتەرىنىڭ جوعارى ەكەنىن تۇسىندىرەدى. دەنە سالماعى جەڭىل ادامداردىڭ سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى ناۋقاسىنا شالدىعۋ مولشەرى جوعارى بولادى.

  ادام قارايسا نە ءۇشىن سۇيەك زاتى بوسايدى؟بەيجيڭ اسكەري رايونى سۇيەك جاراقاتى،سۇيەك ناۋقاسىنىڭ الدىن الۋ-ەمدەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشى شيپاگەرى ۋاڭ جىنحۋ بىلاي دەدى: ورتا جاستان كەيىن سۇيەك  ءوسۋ مەزگىلى توقتايدى. الايدا،ادام دەنەسىنىڭ قان پلازماسىنداعى كالتسي مەن دەنە سۇيىقتىعى سۇيەكتەگى كالتسيمەن  ءۇرتىس  ارالاسىپ  وتىرادى دا قالىپتى كالتسي قاباتىنىڭ الماسۋىندا تەپە-تەڭسىزدىك تۋىلادى. ەگەر سۇيەكتىڭ ءسىمىرۋى مەن سۇيەك قالىپتاسۋىنىڭ جاعدايى تەپە-تەڭدىكتەن ايرىلسا سۇيەكتىڭ ءسىمىرۋى سۇيەك قالىپتاسۋىنان جوعارى بولىپ،سۇيەك ماسساسى ازايىپ،سۇيەكتىڭ قۋاتى تومەندەيدى. سۇيەكتىڭ سەرپىمدىلىگى مەن بەرىكتىگى تومەندەپ،مورتتىعى جوعارىلايدى دا تەز سىناتىن بولادى. ال،قارتايعاندا سۇيەك تىعىزدىعى ازايىپ،سۇيەك ماسساسىنىڭ السىرەۋى سىندى ەرەكشەلىككە يە سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋ اۋرۋى قارتتاردىڭ اراسىندا كوپ كورىلەدى.
ورتا جاستان باستاپ سۇيەك ماسەلەسىن ۋاعىندا ەمدەتپەسە ناۋقاستا بەل نەمەسە ونە بويى اۋرۋ جاعدايى پايدا بولادى. اسقىنعاندا اۋناۋ،وتىرىپ-تۇرۋ،ءجۇرۋى دە قيىن بولادى. قارتايعاندا بۇكىل دەنەسى قاقساپ اۋرۋ،بۇكىرەيىپ قالۋ جانە وڭاي جىعىلىپ،سۇيەگى سىنۋ سياقتى اۋرۋلار كورىلىپ،اقاۋسىزدىق پەن تۇرمىس ساپا جاعدايىنا اۋىر ىقپال جەتەدى. سوندىقتان ۋاڭ جىنحۋ: سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىنىڭ اسقىنۋى بىلىنبەيتىن بولسا دا ەرتەرەك ساقتانعان ءجون دەپ ەسكەرتەدى.

  بۇل ارادا كالتسي تولىقتاۋعا قاتىستى داقپىرتقا دالەلدى تۇسىنىك جاسالادى

  سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى ناۋقاسى سىزگە قاراي تونە باستاعاندا ءسىزدىڭ ىستەيتىن ءىسىڭىز كالتسي تولىقتاۋ. الايدا، شىن-جالعانى ارلاسقان ينفورماتسيالاردان كالتسي تولىقتاۋدىڭ قايسى ادىستەرىنىڭ عىلىمي ەكەنىن بىلە الماي ەسىمىز شىعادى؟

  دالمە-ءدال تولىقتاۋ ءۇشىن، سۇيەك سورپاسىن ىشسە كالتسي تولىقتانا ما؟

  نە جەسە سول تولىقتانادى دەگەن ويمەن كوپتەگەن ادامدار سۇيەك سورپاسىن ىشسە كالتسي تولىقتانادى دەپ قارايدى. شاڭحاي حۋادۇڭ شيپاحاناسىنىڭ قورەكتىك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى چىن شيافي بىلاي دەيدى: ناق ايتقاندا، سۇيەك سورپاسىن ءىشۋدىڭ كالتسي تولىقتاۋداعى رولى وتە ماردىمسىز. زەرتتەۋلەر مىنانى دالەلدەدى: ساپاسى ۇقساس سيىر ءسۇتى مەن سۇيەك سورپاسىن سالىستىرعاندا سيىر سۇتىندەگى كالتسيدىڭ قۇرامى سۇيەك سورپاسىنداعى كالتسيدىڭ قۇرامىنان جوعارى بولادى.

  سۇيەك سورپاسىنداعى كالتسي قۇرامى تومەن بولۋدان سىرت، ونداعى كوپتەگەن ماي قۇرامى كالتسيمەن بىرىگىپ كوبىكتى زاتقا ايلانىپ، كالتسيدىڭ ءسىمىرىلۋى مەن پايدالانۋىنا كەسىرىن تيگىزەدى. ۇزاق ۋاقىت پايدالانسا قانداعى ماي قۇرامى جوعارىلاۋ، نەسەپ قىشقىلى جوعارىلاۋ، سەمىرۋ سياقتىلاردى كەلتىرىپ شىعارىپ، كالتسيدىڭ سارىپ بولۋىن ارتتىرا تۇسەدى.

  گازدى سۋسىن ءىشۋ سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعارا ما ؟

  دوستىق شەڭبەرلەرىنەن مىناداي الاڭداۋشىلىقتى كورەمىز. گازدى سۋسىن كالتسيدىڭ سىمىرىلۋىنە، سۇيەكتىڭ جەتىلۋىنە ىقپال جاسايدى جانە سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعارادى، راسىندا، وسىنداي ما؟

  ۋاڭ جىنحۋ بىلاي دەپ تۇسىندىرەدى: گازدى سۋسىن سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعارادى دەگەن اسىرا سىلتەنگەن ايتىلىمعا كۇمانىم بار. سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعاراتىن فاكتور كوپ. ماسەلەن، جاس، جىنىس، تۇقىم قۋالاۋ، ەتەككىر توقتاۋ مەزگىلى، قورەكتىك جەتىسپەۋ، كالتسي جانە ۆيتامين D نىڭ جەتىپسەۋى، قيمىل ارەكەتىنىڭ از بولۋى، ارىقتاۋ، تەمەكى شەگۋ جانە اراق ءىشۋ سياقتىلار.

  وندا گازدى سۋسىن ءىشۋ سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعارادى دەگەن وسەك-اياڭ قايدان تارادى؟كەيبىر ادامدار كوكا-كولا سياقتى گازدى سۋسىنداعى سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋىن كەلتىرىپ شىعاراتىن پالەنىڭ باسى دەپ قارايدى. چىن شيافي بىلاي دەيدى: فوسفور تۇرمىسىمىزدا كوپ كەزىگەتىن ەلەمەنت بولىپ،كوپتەگەن ازىقتىقتا ساقتالادى. ول جۇرەگىمىزدى ريتىمدى سوقتىرىپ قالماستان،سۇيەك اقاۋسىزدىعىنا دا قاجەتتى ماتەريال سانالادى.

  سوندىقتان، ءبىر دەنساۋلىعى اقاۋسىز ەرەسەك ادام جونىنەن الىپ ايتقاندا، كوكا-كولا سياقتى گازدى سۋسىندى لايىقتى تۇتىنسا دەرەۋ سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى سياقتى اۋرۋعا شالدىعا قويمايدى. ونىڭ ۇستىنە،كوپتەگەن كلينيكالىق ەمدەۋ بارىسىندا گازدى سۋسىن ءىشىپ،  سۇيەك  زاتىنىڭ بوساۋى ناۋقاسىنا شالدىققان ناۋقاس كەزىكپەگەن.

  سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى اۋرۋىنا تەك قارتتار عانا شالدىعا ما؟

  ۋاڭ جىنحۋ بىلاي دەدى: سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى قارتتاردىڭ «پاتەنتى» ەمەس. دەنە شىنىقترۋعا كوڭىل بولمەۋ، كۇن نۇرىنا كوپ قاقتالماۋ، ازىقتىقتاردىڭ وتە مانەرلەنگەن بولۋى سىندى ناشار تۇرمىس ادەتتەرىنىڭ كەسىرىنەن سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋ اۋرۋى جاستار جاعىنا بەت الا باستادى. 35 جاستىڭ الدى-ارتىندا ادام دەنەسىنىڭ سۇيەك قۇرىلىمى شەگىنە جەتىپ بولعان سوڭ سارىپ ەتىلە باستايدى،قايتا تولىقتانبايدى. ەگەر كوڭىل بولمەسە نەمەسە سۇيەككە قاجەتتى ەرتە تولىقتاماسا،كالتسي تولىقتاماسا وندا سۇيەككە ءبىر قوپارعىش ءدارى جاسىرعانمەن تەڭ بولىپ،كەز كەلگەن ۋاقىتتا سۇيەك زاتىنىڭ بوساۋى،سىنۋ سياقتى سۇيەك ماسەلەلەرى تۋىلاتىن بولادى.

  سۇيەك زاتى بوساۋىنىڭ الدىن الۋدا قيمىلدى ازايتۋ كەرەك پە؟

  كەيبىرەۋلەر سۇيەك ۇيكەلىستەن قورقاتىندىقتان،كوپ قيمىلداماۋ كەرەك دەيدى. شي-ان دەنە تاربيە شۋەيۋانى دەنە تاربيە ءىلىمىن زەرتتەۋ كەڭسەسىنىڭ پرفەسسورى گوۋ بو بىلاي دەيدى: قاقالىپ قالام با دەپ قاسىقتان قالايشا قاعىلارسىڭ؟سۇيەكتىڭ جەتىلۋى، سۇيەكتىڭ ءبىتىمى دەنە تاربيەمەن تىعىز قاتىستى. دەنە تاربيە قيمىلى سۇيەك كلەتكاسىنىڭ قيمىلىنا تىكەلەي اسەر جاسايتىن ماڭىزدى فاكتور. ال،دەنە تاربيە قيمىلى ادام دەنەسىنىڭ زات الماسۋىن جەبەيدى. سىرتتا دەنە تاريبە قيمىلدارىمەن شۇعىلدانۋ جانە لايىقتى كۇن نۇرىن قابىلداۋ كالتسيدىڭ سىمىرىلۋىنە پايدالى بولادى. دەنە تاربيە قيمىلى بارىسىندا بۇلشىق ەت جيىرىلىپ، سۇيەكتى تارتاتىندىقتان، سۇيەكتىڭ تىعىزدىعىن جوعارىلاتادى. تاعى ءبىر زەرتتەۋدە مىنالار بايقالعان: دەنە تاربيە قيمىلىنا ۇنەمى قاتىناساتىن قارتتاردىڭ سۇيەك تىعىزدىعى،دەنە تەپە-تەڭدىگىن مەڭگەرۋ  قۋاتى جوعارى بولىپ، وڭاي-وسپاق جىعىلا قويمايدى دا ءونىمدى تۇردە سىنىقتىڭ الدىن الادى.

  اۋدارعان _ مايرا ايتقۇرمان قىزى


  رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى  


  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn