ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما
شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتۋدەن جازباي،ساياسي قاسيەت پەن توڭكەرىستىك رۋحتى ماڭگى ساقتاپ،تانىم مەن ارەكەتتى بىرلىككە كەلتىرىپ،ىرىقتىلىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ،ىسكەرلىك كورسەتەيىك
ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما
ايماق كادرلار ءماجىلىسىن اشىپ،مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىستىڭ رۋحىن جەتكىزدى
ايماقتىق پارتكوم ساياسي-زاڭ قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما
ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما
كەدەيلەردى دالمە - ءدال سۇيەمەلدەۋدىڭ، كەدەيلىكتەن دالمە - ءدال ارىلتۋدىڭ نەگىزگى جالپى جوباسىن تياناقتاندىرىپ، شينجياڭنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىندا دەر كەزىندە جەڭىسكە جەتۋگە شىنايى كەپىلدىك ەتەيىك
مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ اقپارات كەڭسەسى «شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىزداندىرۋى» اتتى اق تىستى كىتاپتى جاريالادى
شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ،ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىزداندىرۋى
شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ،ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىزداندىرۋى
شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىزداندىرۋى
شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ،ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى جانە ادامدىق ۇقىقتى قامتاماسىزداندىرۋى
شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتۋگە تاباندى بولىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن دايەكتىلەندىرىپ، جاڭا داۋىردەگى شينجياڭنىڭ ساياسي-زاڭ قىزمەتىن تىڭعىلىقتى،ويداعىداي ىستەۋ كەرەك
ايماق رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى جالپى ءماجىلىسىن اشتى
ايماق قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى جالپى ءماجىلىسىن اشتى
ايماقتىق پارتكومنىڭ نازاريا ۇيرەنۋ وزەكتى گرۋپپاسى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جونىندە ارناۋلى تاقىرىپتىق ۇيرەنۋ وتكىزدى
اۆتونوميالى رايون بويىنشا كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋداعى ۇلگىلى ىزگى ىستەردەن ارالاپ بايانداما جاساۋ ءماجىلىسى ايماعىمىزدا وتكىزىلدى
كومىردەن پايدالانىپ جىلىتۋدى ەلەكتردەن پايدالانىپ جىلىتۋعا وزگەرتىپ،ءۇي جىلى،تۇرمىس جايلى بولدى
ءدارى-دارمەككە كولەمدى تەكسەرۋ جۇرگىزدى
كوكتەمنىڭ كۇن شۋاعى
جالعان-جارامسىز زاتتاردى ساتۋعا سوققى بەرىپ،تۇتىنۋشىلاردىڭ ۇقىق-مۇددەسى قورعالدى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن مۇقيات ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، نازاردى باس نىساناعا شوعىرلاندىرىپ، شينجياڭنىڭ ءتۇرلى قىزمەتتەرىن تىڭعىلىقتى ويداعىداي ىستەيىك
ايماعىمىزدىڭ جەر-جەرىندە ەكى ءماجىلىس رۋحىن ۇيرەنۋ قىزۋ ورلەۋگە كوتەرىلدى
ءبىر نيەت، ءبىر باعىتتا بولا وتىرىپ، اناعۇرلىم زور كەرەمەتتەر جاراتايىق
13-كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ 2 -ءماجىلىسى بەيجيڭدە جابىلدى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ،دايەكتىلەندىرىپ،تياناقتاندىرىپ ورنىقتىلىق، دامۋ قىزمەتتەرىن ىلگەرىلەتۋدە جاڭا ناتيجەگە قول جەتكىزۋ،جاڭا جاعداي اشۋ كەرەك
مەكتەپتە ەسىرتكىگە تيىم سالۋ ۇگىتىن جۇرگىزدى
تەمەكى قويعىزۋ امبۋلاتورياسى ىسكە قوسىلدى
شىن ىنتا- پەيىلىمەن ەرىكتى قىزمەت وتەگەن «مەيىربان جان»

قىس پەن كوكتەمدە بالالار دەنساۋلىعىن قورعاۋدا كوڭىل بولەتىن ىستەر

جولدانعان ۋاقىتى : 2019/3/4 19:40:07


  قىس پەن كوكتەمدە تىنىس جولى اۋرۋلارى _ دەنە ارەكەتى مەن يممۋنيتەت جۇيەسى جەتىلمەگەن بالالاردا كوپ كەزىگەدى. مەرەكە دەمالىسىندا تۋىسشىلاۋ، ساياحاتتاۋ قاتارلى قيمىلدار. ازىقتانۋ،دەم الۋ جانە تۇرمىس ريتىمىن بۇزىپ، بالالاردىڭ اس قورىتۋ جۇيەسىنە ۇلكەن سىناق الا كەلەدى. وسى ەكى سالاماتتىق ماسەلەسى كەيدە ءبىر-بىرىنە اسەر ەتەدى. ماسەلەن، بالانى جاقسى ازىقتاندىرا الماۋدان دا يممۋنيتەتى ىقپالعا ۇشىراپ، تىنىس جولى اۋرۋى پايدا بولادى. 

  گۋاڭجوۋ قالالىق انا-بالالار ەمدەلۋ ورتالىعى ىشكى اۋرۋلار امبۋلاتورياسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى حى لييا پروفەسسور بىلاي دەيدى: وسى مەزگىلدە بالانى جاقسى باعۋ ءۇشىن، تىنىس الۋ جانە اس قورىتۋ جۇيەسىنىڭ سالاماتتىعىن ءسوزسىز جاقسى قورعاۋ كەرەك.

  بالانى جاقسى تاماقتاندىرماسا دا تىنىس جولى اۋرۋى پايدا بولادى

  حى لييا بىلاي دەيدى: قىس پەن كوكتەم ماۋسىمى الماسقاندا سۋىقتان ساقتانۋعا جانە جىلۋلىققا ءسال كوڭىل بولمەسە تىنىس جولى اۋرۋىنا وڭاي شالدىعادى.

  ايتالىق، شۇعىل حارەكترلى جوعارعى تىنىس جولى  قابىنۋى، تۇماۋ قاتارلى اۋرۋلار. بۇل بالالاردا ەڭ كوپ كەزىگەتىن ءار ءتۇرلى سەبەپتەن پايدا بولعان جوعارعى تىنىس جولى قابىنۋ اۋرۋى بولىپ، تۇشكىرۋ، مۇرىننان سۋ توقتاماۋ، جوتەلۋ، تاماعى اۋرۋ، تاماعى جىبىرلاۋ، دەنەسى قىزۋ، تاماققا تابەتى تارتپاۋ  قاتارلى اۋرۋ بەينەلەرى بايقالادى.

  ەگەر شۇعىل حارەكترلى كەڭىردەكشە قابىنۋى بولسا _ ۆيرۋس نەمەسە باكتەريا قاتارلى اۋرۋ قوزدىرعىشتار كەلتىرىپ شىعارعان كەڭىردەكشە كىلەگەي قابىعىنىڭ قابىنۋى كوپ كەزىگەدى. سۋىق اۋا، شاڭ-توزاڭ جانە تىتىركەندىرگىش گاز نەمەسە تۇماندى سىمىرسە كەڭىردەك، كەڭىردەكشە كىلەگەي قابىعى شۇعىل حارەكترلى قابىنۋىن تۋدىرادى. مۇندا جوتەلۋ، قاقىرىق كوبەيۋ، قىزۋ جانە تۇماۋعا قاتىستى اۋرۋ بەينەلەرى كەزىگەدى.

  بالالاردىڭ تىنىس جولى قابىنۋىنا وڭاي شالدىعۋىنىڭ سەبەپتەرى تومەندەگى بىرنەشە جاقتان كورىلەدى:

  1.  يممۋنيتەت جۇيەسى تولىق جەتىلمەگەن، مۇرىن قۋىسى تار، كىلەگەي قابىعى جۇقا،كىلەگەي قابىعى سۇيىقتىعىنىڭ ءبولىنۋى جەتەرسىز، ءبىرشاما قۇرعاق، سىرتقى ورتاعا ۇيلەسۋى جانە يممۋنيتەتى تومەن بولعاندا قابىنۋ وڭاي پايدا بولادى.

  2. ازىقتانۋ ءتاسىلى ۇيلەسىمسىز بولسا، ۇقساماعان دارەجەدەگى ازىقتىق جەتىسپەۋ كەلىپ شىعادى دا قارسىلىق قۋاتى تومەندەپ، ۆيرۋس پەن باكتەريا وڭاي جۇعىمدالادى.

  3. ءۇي ىشىنەن الىپ ايتقاندا، قىستا ەسىك-تەرەزە كوپ اشىلمايتىندىقتان اۋا الماسپايدى.

  4. كيىنۋى ۇيلەسىمسىز بولسا، كيىمى وتە جۇقا بولسا سۋىق وتەدى، وتە قالىڭ بولسا تەرلەپ، كيىم دىمقىلدانىپ سۋىق تارتىپ وڭاي تۇماۋ تيەدى.

  5. قىستا سىرتقى شىنىعۋ از بولادى.

  حى لييا بىلاي دەيدى: بالانى جاقسى تاماقتاندىرا الماعاندا تىكە تىنىس جولى اۋرۋىن كەلتىرىپ شىعارادى. امبۋلاتوريادا مىناداي ءبىر جاعداي ءجۇز بەرگەن، بالا جوتەلە بەرگەننەن كەيىن اتا- اناسى ەستىگەندەرى بويىنشا جوتەلدى تيادى دەپ بالاعا كروكوديل سورپاسىن بەرەدى. ناتيجەدە ءىس ناسىرعا شاۋىپ،جوتەلى باسىلعاندى قويىپ دەنە تەمپەراتۋراسى جوعارىلاپ كەتەدى. سويتسە كروكوديل ەتىندەگى مول بەلوكتى بالا قورىتا الماي، تاماققا كۇپتى بولىپ قالعان.

  حى لييا : بالالار تۇماۋراتىپ قىزىعاندا مىناداي جولدارمەن كۇتىمدەۋ كەرەك،- دەيدى.
1. دەم الۋعا كوڭىل ءبولۋ،قىزۋى ورلەپ تۇرعان بالانى جاتقىزىپ  دەم التۋ ارقىلى ورتالىق نەرۆ جۇيەسىنىڭ تىتىركەنۋىن باسەيتۋ.
2.  اس قورىتۋ جولىندا قالىپسىزدىق بولسا، وڭاي قورىتىلاتىن جەمەكتىكتى از مولشەردە  تاقىل –تاقىل بەرۋ.
3. بالانىڭ ىستىعى ورلەسە ءۇيدىڭ اۋا الماسۋىنا كەپىلدىك ەتۋ،  الايدا بالاعا جەل تيۋدەن ساقتانۋ.
4. ۇيلەسىمدى تەمپەراتۋراداعى جىلىمان سۋمەن دەنەسىن ءسۇرتىپ، فيزيكالىق جولمەن دەنە تەمپەراتۋراسىن ءتۇسىرۋ. ءبىراق بالا سۋىقتان تىتىركەنىپ،جىلاسا بۇنداي ءادىستى قولدانباۋ.
5. بالانى قايناق سۋدى كوپ ىشۋگە ناسيحاتتاۋ، زات الماسۋ تەزدەپ،كوپ تەرلەپ دەنە تەمپراتۋراسى  تومەندەيدى.
6. كيىم مەن كورپە وتە قالىڭ بولماۋ،كيىمى كەڭ دە جايلى بولۋ، سوندا تەر شىعۋعا جانە ىستىعى قايتۋعا  ءتيىمدى بولادى. قىزۋ    تۇسىرەتىن ءدارىنى ىشكەننەن كەيىن تەر كوپ شىعادى،مۇندايدا دىمقىل كيىمدى دەرەۋ اۋىستىرىپ تۇرۋ كەرەك.
الدىن الۋدا كوڭىل بولۋگە ءتيىستى ىستەر
1. كيىم وتە قالىڭ بولماۋ،ەرەسەكتەردەن ءبىر قابات كيىمدى عانا ارتىق كيگىزۋ.
2. قارتتار مەن بالالاردىڭ تۇماۋىنىڭ ءبىر –بىرىنە جۇعىمدالۋىنان ساقتانۋ.
3. ءۇيدىڭ اۋاسىن ۋاعىندا الماستىرىپ،ىلعالدىعىن ارتتىرۋ. ءۇي  ءىشى تەمپەراتۋراسى وتە قۇرعاق بولسا، ۇيگە ءبىر تەگەنە سۋ نەمەسە اۋا ىلعالداعىش قويۋ.
4. سىرتتا ارەكەتتەندىرىپ تۇرۋ.  كۇن اشىق،جەل جوق كەزدە بالالاردى سىرتقا جارىم ساعات تا ءبىر ساعات اينالاسىندا اينالدىرۋ.
5. ۇيلەسىمدى ازىقتاندىرۋ. بالالاردىڭ جاسى مەن ەسەيۋ قاجەتىنە قاراي، دەر كەزىندە قوسىمشا تاماق بەرۋ. جاڭا جەمىس-جيدەك،كوكونىس،جۇمىرتقا جانە ەت قاتارلى ۆيتامين تولىقتايتىن ازىقتىقتاردى بەرۋ،تاماق تاڭداماۋ، سۋ قۇرامىن تولىقتاۋعا كوڭىل ءبولۋ.
اس قورتۋ جولى اۋرۋلارىنان ساقتانۋدا ەڭ ماڭىزدىسى _ اسقازاندى  بۇزىپ الۋدان ساقتانۋ

  مەرەكە كەزىندە بالالار اسقازاندارىن تەز بۇزىپ الادى (ساسىق  كەڭىردەك بولىپ قالادى)، ياعني تاماققا تابەتى تارتپاۋ،ءىشى كەبۋ،ءىشى اۋرۋ،اۋزى ساسۋ،جۇرەگى اينىپ،قۇسۋ قاتارلى اس قورىتۋى جاقسى بولماۋ جانە اسقازان-ىشەك قىزمەتى السىرەۋ قاتارلى اۋرۋلار پايدا بولادى. حى لييا : وسىنداي اۋرۋلاردىڭ كوبى تويا تاماقتانۋ،تويا ءىشۋ، ۇساق-تۇيەك جەمەكتىكتى تاماق ورنىنا جەۋ،ەتتى كوپ جەپ،كوكونىس جەمەۋ،ونىڭ ۇستىنە، ۋاعىندا دەم الماي،ءتۇن  اسىرۋ،تاڭەرتەڭ ۋاعىندا تۇرماي تاڭعى استىڭ ۋاقىتىن وتكىزىپ الۋ،سىرتتا تاماق جەگەندە تازالىقتىڭ جاقسى بولماۋىنان،بالانىڭ اس قورىتۋ جۇيەسىنە تۇسەتىن سالماقتىڭ ارتقانىنان كەلىپ شىعادى، كەيبىر بالالاردىڭ اۋزى ويىلادى،- دەدى.
حى لييا : بالانىڭ جاقسى ازىقتانۋ جانە دۇرىس دەم الۋ داعدىسىن قالىپتاستىرۋىنا كومەكتەسۋ كەرەك،- دەدى.
ەتتى، ەتسىز تاماقتى ارلاستىرىپ بەرۋگە كوڭىل ءبولۋ

  ەتتى جانە ەتسىز تاماقتى ارالاستىرىپ بەرۋگە كوڭىل ءبولۋ،بالالارعا اس قورىتۋدى جەبەيتىن ازىقتىقتاردى، ماسەلەن تەڭىز قۇراعى،اس سۇتتىگەن،بالدىر كوك،جۇپار ساڭىراۋقۇلاق،ءسابىز،لوبى، شومىر قاتارلى كوكونىستى كوپ جەگىزۋ. جاڭا كوكونىستە مول ازىقتىق تالشىق بار بولىپ،مايدى ىدىراتىپ،دەنەدەگى ۋىتتى ايداپ،زات  الماسۋدى تەزدەتەدى. ەگەر ءبىر داستارقاندا ەتتى تاماقتى كوپ جەسە، ەندىگى رەتتە ەتسىز تاماق،كوكونىس جەۋ ارقىلى قورەكتىكتىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋعا بولادى.

  ۆيتامين تولىقتاۋ،قۇرامىندا ۆيتامين C كوپ بولاتىن جەمىستەر، ماسەلەن: مايمۇل شاپتول،بۇلدىرگەن،اپەلسين،ماندارين قاتارلىلاردى  بەرۋ.
ۇساق-تۇيەك جەمەكتىكتەردى كوپ جەگىزبەۋ

  ءتاتتى قۇرامى نەمەسە تۇزى شىعىڭقى ازىقتىقتاردى كوپ تۇتىنسا قورەكتىك جەتىسپەي، سەمىزدىك پەن تىسكە قانقۇرت تۇسۋدەن سىرت، بالانى رۋحاني جاقتان دەگبىرسىزدەندىرىپ،جىلاۋىق، اشۋشاڭ بولۋعا اپارىپ سوعادى. 

  حى لييا : ىرىمشىك، ايران جانە قانت قوسپاعان كەپتىرىلگەن جەمىس سياقتى اقاۋسىز ازىقتىقتار الىپ بەرۋمەن بىرگە، ونى بالالارعا تەجەي وتىرىپ بەرۋ كەرەك،- دەيدى.

  ەگەر ۇساق-تۇيەك جەمەكتىك جەگىزۋگە تۋرا كەلسە، ەڭ جاقسىسى ەكى ۋاقىتقى تاماقتىڭ ارالىعىندا بەرۋ، ءبىراق مولشەرى كوپ بولماۋ، سوندا كەيىنگى تاماق جەگەنىنە ىقپال جاسامايتىن بولادى.

  سۋسىندى سۋ ورنىنا ىشكىزبەۋ كەرەك

  جەمىس شىرىنى قاتارلى سۋسىندا  قانت مولشەرى جوعارى بولاتىندىقتان سۋ ورنىنا ىشكىزبەۋ.

  سۋدى  از-ازدان كوپ رەت ىشكىزۋ. بالا ابدەن شولدەگەندە ءبىر جولدا قىلقىداتىپ جۇتسا اسقازان قىشقىلىن سۇيىلتىپ، اس قورىتۋدى ناشارلاتادى.

  ەگەر بالا ءسوزسىز سۋسىندىق ىشۋگە ءتيىستى بولعاندا، الما، اپەلسين قاتارلى جەمىستەن شىرىن جاساپ، جىلى سۋ قوسىپ ىشكىزسە بولادى.

  اۋدارعان - مايرا ايتقۇرمان قىزى

  رەداكتورى : جىگەر ومىربەك ۇلى  


  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى