ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2019- جىلى 9-ايدىڭ 20-كۇنى 218-سان
جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى ءتوراعاسىنىڭ بۇيرىعى
مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭ ءتوراعا بۇيرىعىنا قول قويدى
نەگىزگى ارقاۋدى كورنەكتىلەندىرىپ، رەتتەۋ-تۇزەتۋگە كىرىسىپ، ناقتى ونىمدىلىگىنە ءمان بەردى
شىنياڭنىڭ اۋىز قۋىسى اۋرۋلارى ماماندارى شاۋەشەككە كەلدى
مادەنيەت-دەنە تاربيە ىستەرى كوركەيە ءتۇستى
تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى
شاعانتوعاي: قارجى ۇسىنىلىمىن ارتتىرىپ، ساياحاتتىڭ نەگىزىن بەكەمدەدى
دوستىق داۋرەن رەستورانىنىڭ قاقتامالارى مەن ءدامدى تاعامدارى
2019-جىلى 9-ايدىڭ 19-كۇنى 217-سان
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، «ۇشتە ۇلگى» بولۋدى امالياتتا ايگىلەپ، ونەگەلى ورگان قۇرۋعا قۇلشىنۋ كەرەك
حاۋىپسىز، تىزگىندەمەلى بولۋعا جانە اشىق، جاسامپاز بولۋعا بىردەي ءمان بەرۋدەن جازباي، قالىڭ حالىق بۇقاراسىنىڭ ينتەرنەت كەڭىستىگىندەگى تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن،حاۋىپسىزدىك سەزىمىن جوعارىلاتۋ كەرەك
ايماعىمىز جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم، قونىستانۋعا جايلى ورتا جاراتۋعا كۇش سالدى
تەرەڭدەي ۇيرەنىپ، ەگجەي-تەگجەيلى ۇعىنىپ، دەن قويا سالىستىرىپ، شىنايى ىستەدى
سوتسياليستىك وزگەرىس جاساۋدىڭ ورىندالۋى
جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى شاڭىراعى
جۇڭگونىڭ ءوز جولى جونىندەگى تولعانىس جانە ىزدەنىس
شۇعىلالى مادەنيەتتى ايگىلەپ، وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ءبىلدىردى
مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى قۇرىلعاندىعىنىڭ 60 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسىندا سويلەنگەن ءسوز
شيحۋ سىراسى ءوندىرىستى قاربالاس جۇرگىزۋدە
نىسانانى ايقىنداپ، نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەنى جوعارى ساپالى ورىستەتتى
مەملەكەت تۋىن ءىلىپ، مەملەكەت مەرەكەسىن قارسى الدى
شيحۋ: وقۋ-اعارتۋدى بارىنشا دامىتىپ، بۇقاراعا تيىمدىلىك جەتكىزدى
2019-جىلى 9-ايدىڭ 18-كۇنى 216-سان
ءدوربىلجىن اۋدانىنىڭ ساياحات كورىنىس تۇيىندەرى(1)
جۇڭچيۋ مەرەكەسىن قارسى الۋ ۇلتتار ىنتىماعى دوستىق قيمىلىن وتكىزدى
قىزىقتى دەنە تاربيە جارىسىمەن جۇڭچيۋ مەرەكەسىن قارسى الدى
ءدوربىلجىن: «مەيىرىم ايكۇلشەسى» جان شۋاعىنا بولەدى
ءتۇپ نۇسقانى وقىپ، ءماتىندى ۇيرەنىپ، قاعيدانى ۇعىندى
شۇعىلالى تاريحتى ساعىنىشپەن ەسكە الىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن بىرگە جاراتايىق

«جاسىل پاراق» تى جاقسى جازىپ، «ەكولوگيا كارتينا» سىن جاقسى كەسكىندەدى

جولدانعان ۋاقىتى : 2019/6/11 20:20:22

  □ءتىلشىمىز جاڭ پەيچي

  تارباعاتايدىڭ اشىق اسپان ، تازا اۋا،  جاسىل تاۋ،تۇنىق سۋى جاز كەلبەتىن اسىرا  ءتۇستى. تارباعاتايدىڭ بايتاق دالاسىنا قادام تاستار بولساڭىز،قالا مەن اۋىلدىڭ كوركەم كورىنىسى كوز ءسۇرىندىرىپ، ەكولوگيالىق   وركەنيەتتىڭ كوركەم كارتيناسى كوز الدىڭىزعا جايىلادى. مىنە بۇل ايماقتىڭ كۇش سالا    ىلگەرىلەتكەن ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ مول جەمىسى.

  ورتالىقتىڭ شينجياڭ قىزمەتى جونىندەگى 2-رەتكى اڭگىمە ءماجىلىسى اشىلعاننان بەرى ايماق «بەس ۇلكەن دامۋ ۇستانىمى» ن مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، نازاردى     «ەكولوگياسى كوركەم بولۋ» عا شوعىرلاندىرا وتىرىپ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتىپ، تارباعاتايدىڭ اسپانى ءتىپتى دە اشىق، دالاسى ءتىپتى دە جاسىل، سۋى ءتىپتى دە تۇنىق بولۋىن جۇزەگە اسىرىپ، ەكولوگيالىق نەگىزىن بەكەمدەي  ءتۇستى.

  بۇگىنگى تاڭدا، ايماق شي جينپيڭنىڭ  ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، ەكولوگيانى الدىمەن ويلاستىرۋعا، جاسىل دامۋعا تاباندى بولىپ،دامۋ مەن ەكولوگيانىڭ تومەنگى شەگىن باتىل ساقتاپ،  «جاسىل پاراق» تى جاقسى جازىپ، حالىق جۇرتشىلىعىن كوركەم «ەكولوگيا كارتيناسى»    ىشىندە باياشاتتى تۇرمىستان يگىلىكتەندىرۋدە.

  شۇراتتار شۇرايلانىپ، قۇستار سايرادى

  ەجەلدەن قۇلىستاي جايىلىمىنىڭ ورتا بولەگىندە مال باعىپ كەلگەن سەرىك ءومىرقان   100 مالشىمەن بىرگە 2018-جىلى مالىن  ايداپ، قۇلىستاي جايىلىمىنان كوشىپ شىقتى. ولاردىڭ كەيبىرەۋى ءوز قالاۋى بويىنشا قالا رايونىنا قونىستانسا؛كەيبىرەۋى تۇرعىن ءۇي،جىلى قورا ، اۋلا قۇرىلعىلارى  تولىق دايىندالعان شاۋەشەك قالاسى ەمىل اۋىلىنىڭ   سارولەڭ قىستاعىنا قونىستاندى.

  سەرىك ءومىرقان: «بۇرىن كوشپەلى تۇرمىس كەشىرەتىنبىز،تۇرمىس شارت-جاعدايىمىز ناشار بولاتىن، وسى قىستاققا وتىرىقتانعاننان كەيىن بالامىزدىڭ وقۋىنا جانە ەمدەلۋىمىزگە قولايلى بولۋدان سىرت،ماڭىزدىسى جايىلىم قورعالدى» دەدى.

  ايماقتىق قۇلىستاي جايىلىمىنىڭ ەكولوگياسىن قالپىنا كەلتىرۋ ينجەنەريا قۇرىلىسىن باسقارۋ مەكەمەسى ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ قۇرىلىسىن باسقارۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى چىن يۇيليان: «قۇلىستاي جايىلىمىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە جاقسارتۋ ءۇشىن، ايماق 2016-جىلدان باستاپ جايىلىم ەكولوگياسىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە وڭاۋ قىزمەتى تەبىنىن ارتتىردى» دەدى.

  قازىرگە دەيىن جالپى 232 مىڭ 300 مۋ ەگىستىك جەر جايىلىمعا قايتارىلىپ،اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالانىلاتىن سۋ مولشەرى 81 ميلليون تەكشە مەتر ازايتىلدى؛ 454 توك قۇدىق جابىلىپ، 1519 قۇدىققا «قۇدىق پەن ەلەكتردى قوس جاقتان تىزگىندەيتىن» ولشەۋ جابدىعى ورناتىلىپ،جەر استى سۋىنىڭ ءار جىلعى اشىپ پايدالانىلۋ مولشەرى 45 ميلليون تەكشە مەتر اينالاسىندا ازايدى؛ جالپى 946 مالشى وتباسى كوشىرىلىپ، 63 مىڭ 500 مۋ جايىلىم تىنىقتىرىلىپ،جالپى مال سانىنان 260 مىڭ باستان ( تۇياق) ارتىعى ازايتىلدى؛ 12 قۇم زاۆودى تۇگەل جاپتىرىلىپ، اعار ىشىندەگى ورتاشا سۋ قويمالاردىڭ ءار جىلعى ەكولوگيالىق سۋمەن قامداۋى مەن قۋاڭشىلىق مەزگىلىندەگى ەكولوگيالىق سۋمەن قامداۋ مولشەرى 82 ميلليون 840 مىڭ تەكشە مەترگە جەتكىزىلدى.

  جايىلىمىندا سارالا قاز ەركىن قانات قاعىپ، شۇراتتاعى اينا كولدەردە سۋ قۇستارى مەن جاندىكتەر سايران سالعاننان بەرى قۇلىستاي جايىلىمىنىڭ قۇمايتتانۋى بىرتىندەپ تەجەلىپ، ەكولوگيالىق جۇيەسى تۇراقتانا باستادى.

  اسپانى اشىق، سۋى تۇنىق تاماشا   ەكولوگياسى ايگىلەنە باستادى

  توبەمىزدە اشىق اسپان،كوز الدىمىز جاسىل پۇلىستەي دالا. اسپانى اشىق،دالاسى جاسىل، سۋى تۇنىق كورىكتى مەكەندە جاساۋ ءار   ادامنىڭ ارمانى.

  تارباعاتايدا بۇل «ارمان» بىرتىندەپ جۇزەگە اسۋدا. جاقىنعى جىلداردان بەرى ايماق   «تۇنىق سۋ،جاسىل تاۋ ـ قىمباتتى بايلىق، مۇزدى ءوڭىر، قارلى القاپ ـ قىمباتتى بايلىق» ۇستانىمىن امالياتتا ايگىلەپ، «ءۇش جوعارى» نىسانداردىڭ تارباعاتايعا كىرۋىنە قاتاڭ تيىم سالىپ، جاسىل، اينالمالى،باياندى وسىزاماندانعان كاسىپ جۇيەسىن جەدەل تۇلعالاپ، جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم،قونىستانۋعا جايلى تارباعاتاي قۇرۋعا قۇلشىندى.

  اسپانى ءتىپتى دە اشىق بولدى. ايماق  قورشاعان ورتانى قورعاۋدا «ءبىر داۋىسپەن تەرىستەۋ» ءتۇزىمىن قاتاڭ اتقارىپ،«ءۇش جوعارى» نىسانداردىڭ ىرگە تەبۋىنە قاتاڭ تيىم سالدى ءارى مەشەۋ ءوندىرىس قۋاتىن ۇزدىكسىز قاتاردان قالدىرىپ،كاسىپتى ساپالىلاندىرىپ،دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى جەدەلدەتىپ،«تىلكىم بولات» سياقتى كاسىپتەردىڭ قايتا بەلەڭ بەرۋىنەن قاتاڭ ساقتاندى. سونىمەن بىرگە،ءوڭىر ىشىندەگى ونەركاسىپ باقشا رايوندارى مەن ءتۇيىندى كاسىپورىنداردى باقىلاۋ- باسقارۋدى كۇشەيتىپ،ايماقتاعى 7 اۋدان-قالادا تۇگەلدەي اۋا ساپاسىن اۆتوماتتى ولشەۋ پۋنكتىن قۇرىپ،ءتۇيىندى بىلعانىش قاينارىن ينتەرنەت جەلىسىندە باقىلاۋ-ولشەۋدىڭ تولىق قامتۋىن جۇزەگە اسىرىپ، تۇتاس ءوڭىردىڭ اۋا ساپاسىن بىرلەسىپ جاقسارتتى. بىلتىر شاۋەشەك قالاسىنىڭ اۋا ساپاسىنىڭ جوعارى بولۋ سالىستىرماسى %100 كە جەتىپ،شينجياڭ بويىنشا ءبىرىنشى ورىنعا شىقسا؛مەملەكەت بويىنشا دا جالعاستى نەشە جىل بويى الدىڭعى ورىندى يەلەدى.

  سۋى ءتىپتى دە تۇنىق بولدى. ايماق       «ەمىل وزەنى اعارىنىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋ ەرەجە» سىن،«شاۋەشەك قالاسىنداعى وزەندەردىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋ ەرەجە» سىن،   «تارباعاتاي ايماعىنىڭ وزەن باستىعى  ءتۇزىمىن اتقارۋ جوباسى» ن دايەكتىلەندىرىپ،تياناقتاندىرىپ،وزەن ارناسىن جان-جاقتىلى رەتتەۋ-وڭاۋدى جانە قورعاۋدى مىقتى ۇستاپ، 2018-جىلى وزەن باستىعى ءتۇزىمى ءوڭىر ىشىندەگى وزەندەر مەن كولدەردى تولىق قامتىدى؛ ونەركاسىپ شوعىرلانعان   وڭىرلەردەگى لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودى مەن قالا رايونىنداعى لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودى قۇرىلىسىن مىقتى ۇستاپ،شاۋەشەك، ءدوربىلجىن، شيحۋ، تولى، قوبىقسارى سىندى اۋدان-قالادا قالا-قالاشىقتاعى لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودىنىڭ ولشەمىن جوعارىلاتۋ، جاڭالاۋ ينجەنەرياسىنا قاتىستى 7 نىسان قۇرىلىسىن اتقارىپ،ساۋان ونەركاسىپ باقشا رايونى (قاراعاندى باقشا رايونى)،قوبىقسارى ونەركاسىپ باقشا رايونى جانە شيحۋ قالاسىنىڭ ءماجىق ونەركاسىپ باقشا رايونىنىڭ بارلىعىنا لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودىن سالىپ، تارباعاتاي ايماعىنداعى لاس سۋدى ءبىر جايلى ەتۋ زاۆودتارىنىڭ ءبىرىنشى دارەجەلى A  ولشەمىنە جەتكىزىپ ىعىستىرىپ شىعارۋدى جۇزەگە اسىردى.

  ايماق ەمىل وزەنى اعارىنىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋ جالپىلىق زاڭ اتقارۋ مەكەمەسىن قۇرىپ، ەمىل وزەنى اعارى ەكولوگياسىن   قورعاۋ قىزمەتىن ءبىرتۇتاس باسقارىپ،    ءبىرتۇتاس سايكەستىرىپ، ءبىرتۇتاس زاڭ اتقارعاندىقتان،ەمىل وزەنى اعارىنىڭ ەكولوگياسىن بۇلدىرەتىن زاڭسىز ارەكەتتەر    ءونىمدى تىزگىندەلىپ، ەمىل وزەنى اعارىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسى كورنەكتى جاقساردى.

  ءدوربىلجىن اۋدانىنىڭ مارالسۋ سۋ قويماسى قالا مەن اۋىلداعى 100 مىڭ تۇرعىننىڭ    حاۋىپسىز اۋىز سۋ ماسەلەسىن شەشىمدەۋ نەگىزىندە،ءار جىلى 6-ايدان 8-ايعا دەيىنگى سۋ تاپشى مەزگىلدە ەمىل وزەنىنىڭ تومەنگى   اعارى مەن قۇلىستاي جايىلىمىن 15 ميلليون تەكشە مەتردەن ارتىق جەر استى سۋىمەن قامداپ كەلەدى.

  دالاسى ءتىپتى دە جاسىلداندى. 2018-جىلى تۇتاس ايماق بويىنشا ورمان كولەمى 123 مىڭ 780 مۋعا،مۇنىڭ ىشىندە، وتىرعىزىلعان ورمان كولەمى 22 مىڭ 780 مۋعا،قورشالىپ قورعالعان ورمان كولەمى 660 مىڭ مۋعا،تابيعي ورمان كولەمى 350 مىڭ مۋعا جەتىپ،جوسپارداعى مىندەت %100  ورىندالدى. كەزەكتە ايماقتىڭ ورمانمەن كومكەرىلۋ مولشەرى %12.7 كە،كوگالمەن كومكەرىلۋ مولشەرى %16.9 كە جەتتى. سونىمەن بىرگە،ايماقتىڭ بەلسەنە ىزدەنس جاساۋىندا ورمانشىلىق كاسىبى ءوندىرىس قۇنى دا ۇزدىكسىز جوعارىلاپ،2018-جىلدىڭ وزىندە جەمىس ورمانىنىڭ ءونىم مولشەرى 46 مىڭ تونناعا،ءونىم قۇنى 460 ميلليون يۋانعا جەتتى.

  ەكولوگيالىق ماركا جاراتىپ، ەكولوگيانى  دامىتۋ جولىمەن ءجۇردى

  بوگەنايى بولەك جاعراپيالىق ورىنى، جانعا جايلى كليمات شارت-جاعدايى،كورىكتى   ەكولوگيالىق ورتاسى ايماقتىڭ ساياحات كاسىبىنىڭ دامۋىن تاماشا جاراتىلىستىق باسىمدىلىقپەن قامدادى.

  تيانشان تاۋىنىڭ سولتۇستىك بوكتەرىندەگى شيحۋ-ساۋان بەلدەۋىندە اقباس شىڭدار اسپانمەن تىلدەسىپ،شوقىسىنا بۇلت شوككەن تاۋ قويناۋى جاسىل ءبۇلىس جامىلىپ، ساي-سالادا بۇلاقتار سىلدىراپ اعادى،بالشىقتى جانارتاۋ،بايىنعۋ،دەپسىن مەملەكەتتىك ورمان باقشاسى، دۇڭداتاڭ، ۇلۋجان،قۇلستاي ويپاتىنداعى «شەكاراداعى جاسىل القاپ» اتانعان بارلىق تاۋى كوركەم كورىنىسىمەن تيانشان ءجۇز شاقىرىمدىق كوركەم گۇلزارىن    قالىپتاستىرۋدا.

  ەكولوگيالىق ساياحات ايماق ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا ارتۋ تۇيىنىنە اينالىپ قالماستان،كوپتەگەن ەگىنشى-مالشىنىڭ ساياحات كاسىبىمەن شۇعىلدانىپ،كىرىستەرىن ارتتىرىپ، اۋقاتتانۋىن جۇزەگە اسىرىپ،«تۇنىق سۋ،جاسىل تاۋ _ قىمباتتى بايلىق» سىندى دامۋ ۇستانىمىن دالەلدەدى.

  2018-جىلى شاعانتوعاي اۋدانى تاۋ گۇلى مەرەكەسىنىڭ تاماشا اسەرىن ساۋلەلەندىرىپ،94 شارۋالار شاتتىعى تاعامجايىنىڭ كىرىسىن ارتتىرۋىن جەبەدى،ماڭايىنداعى 60 تان استام  ساۋدا تۇيىنىندەگى قولونەر بۇيىمدارى مەن ەكولوگيالىق ەرەكشە ونىمدەرى ساياحاتشىلاردىڭ قارسى الۋىنا بولەنىپ،اناعۇرلىم كوپ ەگىنشى-مالشىنى ساياحات كاسىبىمەن شۇعىلدانۋعا ىنتالاندىردى.

  شاعانتوعاي اۋدانى شاعانتوعاي مال فەرماسىنىڭ اقتەكشە قىستاعىنداعى «دوستىق» مالشىلار شاتتىعى تاعامجايىنىڭ قوجايىنى     نۇرشاش: «ءار جىلى 4-ايدان 9-ايعا دەيىن تاۋ گۇلى اشىلعان مەزگىلدە ايىنا 10 مىڭ    يۋاننان ارتىق كىرىس كىرگىزەمىز،تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقسارا تۇسۋدە» دەدى.

  ۇعىسۋعا قاراعاندا، 2018-جىلى تۇتاس ايماق بويىنشا قابىلدانعان ساياحاتشى سانى 5 ميلليون 130 مىڭ ادام-رەتكە جەتىپ، ۇقساس مەزگىلدەگىمەن سالىستىرعاندا %55.4 ارتقان. ساياحات جالپى كىرىسى 5 ميلليارد يۋانعا جەتىپ، ۇقساس مەزگىلدەگىمەن  سالىستىرعاندا %52.5 ارتتى؛ 2019-جىلى ايماق ەل ىشىنەن قابىلداناتىن ساياحاتشى سانىن 7 ميلليون 500 مىڭ ادام-رەتكە،ساياحات جالپى كىرىسىن 7 ميلليارد 100 ميلليون يۋانعا جەتكىزىپ، باستى ەكى كورسەتكىشتى ۇقساس مەزگىلدەگىمەن  سالىستىرعاندا %50 تەن جوعارى ارتتىرماقشى ەكەن.

  ايماق ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاپ، باياندى دامۋعا جەتكىلىكتى ورتا ازىرلەپ، سوڭعى ۇرپاققا اسپانى اشىق، دالاسى    جاسىل، سۋى تۇنىق كورىكتى مەكەن   ازىرلەپ، كوركەم «ەكولوگيا كارتينا» سىن كەسكىندەۋگە تىنباي قۇلشىنۋدا.


 
رەداكتورى : ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى


 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn