ەەڭ جاڭا مازمۇندار
دۋتاي اۋىلى بىتىراندى جەرلەردى بىرىكتىرىپ، «ىرىستى القاپقا» اينالدىردى
ارناۋلى رەتتەۋ-وڭاۋدى تاباندىلىقپەن بۇلجىماي مىقتاپ يگەرىپ، شىنايى يگەرىپ، ويداعىداي يگەرىپ،
2019-جىلى 8-ايدىڭ 16-كۇنى 188-سان
«ىنتىماقتاسۋ، ءوزارا كومەكتەسۋ _ پارتياعا دەگەن ەڭ جاقسى العىس»
ۇدەرە العا تارتىپ، جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم، جانعا جايلى قالا قۇرايىق
الۋان تۇسكە بولەنگەن جازدىق دەمالىس تۇرمىسى
2019-جىلى 8-ايدىڭ 15-كۇنى 187-سان
2019-جىلى 8-ايدىڭ 12-كۇنى 186-سان
اۆتونوميالى رايون قۇربان ايت مەرەكەسى شاي ءماجىلىسىن وتكىزدى
2019-جىلى 8-ايدىڭ 10-كۇنى 185-سان
اۆتونوميالى رايون باسشىلارى قۇربان ايت مەرەكەسى قارساڭىندا ساقا باسشىلارعا، ساقا جولداستارعا امانداسا باردى
2019-جىلى 8-ايدىڭ 9-كۇنى 184-سان
2019-جىلى 8-ايدىڭ 8-كۇنى 183-سان
قارا كۇشتەردى الاستاۋ، سۇرقيا كۇشتەردى جويۋ ارناۋلى كۇرەسىن رەتتەۋ-تۇزەتۋ قىزمەتىنىڭ ناقتىلى ونىمدىلىگىنە قول جەتكىزۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتتى
«ەكىدەن تارىقتىرماۋ، ءۇشتى قامتاماسىز ەتۋ» دەگى كورنەكتى ماسەلەلەردى بار كۇشپەن شەشىپ،قايتپاس قايسارلىقپەن شايقاسقا اتتانىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ مىندەتىن باتىل ورىنداۋ كەرەك
2019-جىلى 8-ايدىڭ 7-كۇنى 182-سان
شيحۋ قالاسى: حور جارىسىنا دايىندالىپ، مەملەكەت مەرەكەسىن قارسى الماقشى
تولى: شارلاپ تەكسەرۋ، رەتتەۋ-تۇزەتۋدە «ءبارىن اۋىزبەن تىندىرۋدان» قاتاڭ ساقتاندى
پاكتىك تاربيەسى قيمىلىن ورىستەتتى
2019-جىلى 8-ايدىڭ 6-كۇنى 181-سان
قىستاقتاعى ورىس ۇلتىنىڭ سالت-سانا كوشەسى
ارميا مەن حالىق ەتەنە قاتىناس ورناتتى
جالپى حالىقتىق دەنە شىنىقتىرۋعا ات سالىسايىق
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ،
2019-جىلى 8-ايدىڭ 5-كۇنى 180-سان
كوڭىلىندەگى قاھارماندار ءۇشىن قابىرلارىن 36 جىل كۇزەتتى
ءدوربىلجىن: گۇلدەنۋ جولىن اشىپ، باقىت داستانىن جازدى
قۋانىشتى حابار! تارباعاتايداعى 12 اقى الۋ پۋنكتىندە ۋيچاتتا ەكىلىكتى جايمالاپ، اقى تولەۋگە بولاتىن بولدى!
«پارتيانىڭ قامقورلىعىنا العىسىمىز شەكسىز»
كوپشىلىك اتتانىسقا كەلسە، ورتامىز كوركەيە تۇسەدى

شينجياڭنىڭ تاعدىرى باستان-اياق ۇلى وتانمەن بىتە قايناسقان

جولدانعان ۋاقىتى : 2019/7/24 12:59:53

  □ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ شولۋشىسى
 
   مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ اقپارات كەڭسەسى 7 - ايدىڭ 21 - كۇنى «شينجياڭعا قاتىستى ءبىرقانشا تاريحي ماسەلە» اتتى اق تىستى كىتاپتى جاريالادى. اق تىستى كىتاپ ەگجەي - تەگجەيلى تاريحي ماتەريالداردى جانە تاريحي ماتەرياليزمنىڭ، ديالەكتيكالىق ماتەرياليزمنىڭ كوزقاراسىن، ءادىسىن قولدانىپ، مەملەكەت، تاريح،ۇلت، مادەنيەت، ءدىن سياقتى  ماسەلەلەردى دۇرىس تانىپ، شينجياڭنىڭ قاتىستى ءبىرقانشا تاريحي ماسەلەگە عىلىمي جاۋاپ بەرىپ، شەكارا ءىشى-سىرتىنداعى جاۋ كۇشتەردىڭ تاريحتى بۇرمالاعان، دۇرىس پەن بۇرىستى شاتاستىرعان قاتە ساندىراعىنا پارمەندى تويتارىس بەرىپ، توركىنىن تۇزەپ، قاينارىن  وڭاۋدىڭ، تۋراشىلدىقتى اسقاقتاتىپ، سۇرقيالىقتى   الاستاۋدىڭ قۇدىرەتتى وڭ ەنەرگياسىن تاراتتى.

   جۇڭگو _ ءبىرتۇتاس كوپ ۇلتتى مەملەكەت. ۇزاق تاريحي دامۋ بارىسىندا شينجياڭنىڭ تاعدىرى باستان-اياق ۇلى وتاننىڭ جانە جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تاعدىرىمەن بىتە قايناسىپ كەلەدى. ءبىر مەزگىلدەن بەرى، شەكارا ءىشى - سىرتىنداعى جاۋ كۇشتەر،اسىرەسە، ۇلتتىق بولشەكتەۋشى كۇشتەر، ءدىني ۇشقارى كۇشتەر، زورلىقتى لاڭكەس كۇشتەر (تومەندە «ءۇش ءتۇرلى كۇش» دەپ اتالادى) شينجياڭنىڭ جۇڭگونىڭ ەجەلدەن بەرگى تەرريتورياسى ەكەندىگىن جوققا شىعارىپ، شينجياڭنىڭ ەجەلدەن كوپ ۇلت شوعىرلى قونىستانعان، كوپ مادەنيەت اۋىس - كۇيىس جاساعان، كوپ ءدىن قاتار ءومىر سۇرگەن وبيەكتيۆ شىندىقتى تەرىسكە شىعارىپ، شينجياڭدى «شىعىس تۇركستان» دەپ داۋرىعىپ،شينجياڭ «تاۋەلسىزدىگىن» داۋرىعا دارىپتەدى. وسى قاتە ساندىراقتار تاريحي شىندىققا بۇكىلدەي قايشى كەلىپ، شينجياڭداعى ۇلتتاردى جۇڭحۋا ۇلتى ۇلى شاڭىراعىنان، شينجياڭداعى ۇلتتار مادەنيەتىن كوپ نەگىزدى ءبىر تۇلعالى جۇڭحۋا مادەنيەتىنەن ءبولىپ تاستاۋعا سۇقتاندى، مۇنى ءسوز جوق، جۇرت كوڭىلى قۇپ كورمەيدى.

   تاريحتى بۇرمالاۋعا كەلمەيدى،فاكتتى تەرىسكە شىعارۋعا كەلمەيدى. حان داۋىرىنەن باستاپ، شينجياڭ ءوڭىرى جۇڭگو كارتاسىنىڭ ءبىر بولىگىنە رەسمي اينالدى. جۇڭگو ءبىرتۇتاس كوپ ۇلتتى مەملەكەتتىڭ تاريحي بىرتىندەپ وزگەرۋى بارىسىندا،شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى بۇكىل ەل حالقىمەن بىرگە   جۇڭگونىڭ ۇلان-بايتاق شەكارا ءوڭىرىن بىرگە اشتى، كوپ نەگىزدى ءبىر تۇلعالى جۇڭحۋا ۇلتى ۇلى شاڭىراعىن بىرگە   قالىپتاستىردى. نەشە مىڭ جىلدىق تاريح شينجياڭ جۇڭگونىڭ قاسيەتتى تەرريتورياسىنىڭ ايرىلماس ءبىر بولىگى ەكەندىگىن تالاسسىز دالەلدەدى. جۇڭگو تاريحىندا شينجياڭ ەجەلدەن  «شىعىس تۇركستان» ەمەس،ايتىلمىس «شىعىس تۇركستان مەملەكەتى» تىپتەن بولعان  ەمەس. اتالمىش «شىعىس تۇركستان» ساندىراعى شەكارا ءىشى-سىرتىنداعى ۇلتتىق بولشەكتەۋشى كۇشتەردىڭ، شەتەلدەگى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەردىڭ جۇڭگونى بولشەكتەۋگە، ىدىراتۋعا ۇرىنۋىنىڭ ساياسي قۇرالى مەن ارەكەت باعدارلاماسىنا اينالدى.

   تاريحتىڭ ءدۇربىسىن قولعا الىپ،تاريح كوشىنە قايتىپ   ىجداعاتپەن باقىلاعاندا عانا،ءىستىڭ شىن سىرىن ايقىن كورۋگە بولادى. تاريحتا ۇيعۇر ۇلتىنىڭ اتا-بابالارى تۇرىكتەر جاعىنان قۇلدانىلدى، ۇيعۇرلار تۇرىكتەردىڭ ۇرپاعى تىپتەن ەمەس،ءىشىنارا ادامداردىڭ تۇرىك تىلىندە سويلەيتىن ۇلتتاردىڭ  بارلىعىن تۇرىكتەر دەپ اتاۋىنىڭ جات نيەتتەن تۋعاندىعى    بەسەنەدەن بەلگىلى. ءىس جۇزىندە، ۇيعۇر ۇلتى ۇزاق ۋاقىت قونىس اۋدارۋ، توعىسۋ ارقىلى قالىپتاسقان، ۇيعۇر ۇلتىن قامتىعان شينجياڭداعى ۇلتتار جۇڭحۋا ۇلتى شاڭىراعىنىڭ تامىرلاس    مۇشەلەرى. شينجياڭ كوپ مادەنيەت، كوپ ءدىن قاتار ءومىر سۇرگەن ءوڭىر، ۇلتتاردىڭ مادەنيەتى جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ قۇشاعىندا جەتىلىپ دامىعان،ءىسلام ءدىنى ۇيعۇر ۇلتىنىڭ    تۋمىسىنان سەنگەن ءدىن ەمەس ءارى بىردەن-ءبىر سەنگەن ءدىن دە ەمەس، ءبىر نەمەسە ەكى ءدىندى نەگىز ەتىپ، كوپ ءدىننىڭ قاتار ءومىر ءسۇرۋى _ شينجياڭداعى ءدىن جاعدايىنىڭ تاريحي ەرەكشەلىگى، توعىسىپ، قاتار ءومىر ءسۇرۋ عانا _شينجياڭداعى دىندەر قارىم-قاتىناسىنىڭ نەگىزگى اعىنى.

   كەزەكتە شينجياڭنىڭ ەكونوميكاسى ءۇرتىس دامىپ،قوعامى جاراسىمدى، ورنىقتى بولدى،حالىق تۇرمىسى ۇزدىكسىز جاقسارىپ، مادەنيەتى بۇرىن بولىپ كورمەگەن دارەجەدە گۇلدەنىپ-كوركەيدى،ءدىن تاتۋ-ءتاتتى بەرەكەلى بولدى، ءار ۇلت حالقى اناردىڭ دانىندەي تىعىز ىنتىماقتاستى، تاريحتا ەڭ جاقسى گۇلدەنىپ-كوركەيۋ، دامۋ مەزگىلىندە تۇر. تيانشاننىڭ قاراعايلارى تامىرلاس، ءار ۇلت حالقى جۇرەكتەس. ۇلتتار ىنتىماعىن كۇشەيتۋ، وتاننىڭ تۇتاستىعىن قورعاۋ، ۇلتتىق بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ _ شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ جالپى بەتتىك ورتاق تانىمى جانە سانالى ارەكەتى. شەكارا سىرتىنداعى جاۋ كۇشتەر مەن «ءۇش ءتۇرلى كۇش» تاريحتى  ويدان قۇراستىرىپ، شىندىقتى بۇرمالادى، ولاردىڭ ىستەگەن ىستەرى تاريح اعىنىنا قارسى كەلىپ، شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ ءتۇبىرلى مۇددەسىنە زيان جەتكىزدى، مۇنىڭ تاريح جانە  حالىق تاراپىنان تاستاندى ەتىلەتىندىگى داۋسىز.

   «ءبىزدىڭ شينجياڭ جاقسى جەر، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى». شينجياڭ شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنا ءتان، تۇتاس جۇڭحۋا ۇلتىنا ءتان. شينجياڭعا قاتىستى تاريحي ماسەلەلەردى دۇرىس تانىپ، جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق  تۇلعا تانىمىن شىنايى   بەرىك ورناتىپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزەتىن ايبىندى كۇش-قۋاتىن ۇيىستىراتىن بولساق، شينجياڭنىڭ ەرتەڭى، ءسوز جوق، اناعۇرلىم تاماشا بولادى.

«شينجياڭ گازەتىنەن»


رەداكتورى : ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn