ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2020-جىلى 1-ايدىڭ 28-كۇنى 23-سان
2020-جىلى 1-ايدىڭ 27-كۇنى 22-سان
2020-جىلى 1-ايدىڭ 25-كۇنى 21-سان
2020-جىلى 1-ايدىڭ 24-كۇنى 20-سان
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن تاباندىلىقپەن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، ساقتانۋ-تىزگىندەۋ شارالارىن شىنايى تياناقتاندىرىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعىن قورعاۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن تاباندىلىقپەن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، ساقتانۋ-تىزگىندەۋ شارالارىن شىنايى تياناقتاندىرىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعىن قورعاۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتى جونىندەگى ماڭىزدى بايىمداۋلارىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، نىسانالارمەن، ولشەمدەرمەن تىعىز بايلانىستىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە مىعىم قايراتپەن، جوعارى ساپامەن قول جەتكىزەيى
اۆتونوميالى رايون كوكتەم مەرەكەسىن قارسى الۋ بايلانىسىمەن ارميا مەن جەرگىلىكتى ورىننىڭ اڭگىمە ءماجىلىسىن وتكىزدى
پارتيا 19 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، ۋاقىتپەن جارىسا وتىرىپ، ءتۇرلى قىزمەتتەردى ويداعىداي ىستەيىك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ باس اماندىعى مەن دەنساۋلىعىنا بار كۇشپەن شىنايى كەپىلدىك ەتەيىك
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى، مەملەكەتتىك كەڭەس كوكتەم مەرەكەسىن توپتىق قۇتتىقتاۋ جينالىسىن وتكىزدى
ساۋان اۋداندىق ەلەكترمەن قامداۋ سەرىكتەستىگى: بۇقارانىڭ ەلەكتردەن حاۋىپسىز پايدالانۋىنا جاعداي جاراتتى
مۋ باسىنا 800 يۋاننان تابىس ۇلەستىرىلدى
ايماقتىق نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەگە باسشىلىق ەتۋ گرۋپپاسى كەڭسەسى قورىتىندى ءماجىلىسىن اشتى
تۇمشالامالى شام ءىلىپ،كوكتەم مەرەكەسىن قارسى الدى
اۆتونوميالى رايون زيالىلار اڭگىمە ءماجىلىسىن اشتى
جاڭا جىلدا جاڭا بەت-بەينەنى ايگىلەپ،مەيىرگە تولى مەرەكەلىك تىلەك جەتكىزدى
ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مادەنيەتىن جاقىننان تاماشالاپ،مەرەكە شاتتىعىنان ءلاززاتتاندى
2020-جىلى 1-ايدىڭ 23-كۇنى 19-سان
2020-جىلى 1-ايدىڭ 22-كۇنى 18-سان
كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاپ، شىت جاڭا تۇرمىس كەشىردى
ايماق باسشىلارى كوكتەم مەرەكەسى قارساڭىندا حال سۇراۋ قيمىلىن ورىستەتتى
شاعانتوعاي اۋدانىنىڭ 2019-جىلعى ساياحات كىرىسى 511 ميلليون يۋان بولدى
اۆتونوميالى رايون دەمالىسقا، پەنسياعا شىققان ساقا كادرلار اڭگىمە ءماجىلىسىن اشتى
”ەكىنى قورعاۋ“ ارقىلى بۇكىل پارتيانىڭ ىنتىماعى مەن بىرلىگىنە جەتەكشىلىك ەتۋگە تاباندى بولايىق
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدىڭ جاڭا ناتيجەلەرىمەن جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ شەشۋش
تىشقان جىلىن قارسى الىپ، باقىتقا شومدى بارشا جۇرت
مەرەكەلىك زات ساتىپ الىپ،مەرەكەلىك تىلەك ءبىلدىردى
2020-جىلى 1-ايدىڭ 21-كۇنى 17-سان
شاۋەشەك قالاسى: كوكتەم مەرەكەسىنە قاراعان تۇنگى باس قوسۋ داستارقانىنا زاكاز كوبەيدى

ءامينانىڭ «كوش» جولى

جولدانعان ۋاقىتى : 2019/12/31 19:36:31


  12-ايدىڭ باس شەنى، كيەلى دالا اق كورپەسىن تولىق قىمتانا قويعان جوق. قارا دالانىڭ جاياۋ جەلى ءبىز وتىرعان اۆتوكولىكپەن جارىسىپ جەردى سىپىرىپ كەلەدى، ەندى ءبىر قاراعاندا اق جال تولقىن سياقتى تاياپ كەلىپ قايدا ءسىڭىپ كەتكەنىن   بىلمەيسىڭ.

كوزدەگەن جەرىمىزگە جەتتىك،قويعا ءشوپ سالىپ جاتقان ءامينا  اپامىز ءبىزدى كورە سالا قولىنداعى ايىرىن تايلاپ جيىلعان ءشوپ ماياعا تىك شانشىپ، قاعىنىپ-سىلكىنە ءبىر جاعىنان سويلەپ كەلەدى: «قىستاق كادرلارى الگىندە ۇقتىرىپ ەدى، امانسىڭدار ما بالالار؟بيىلعى قىستىڭ قازىرشە بەتالىسى جۇمساق،مال دا دالا جايىلىستان قالا قويعان جوق، قانە ۇيگە كىرىڭدەر» دەپ اڭقىلداي الدىعا ءتۇسىپ ءبىزدى ۇيگە باستادى.

شيراقى ارەكەتى مەن قاراتورى جۇزىنەن ءامينا اپامىزدىڭ جاسى جەتپىسكە كەلسەدە ءالى ەڭكەيە قويماعانى كورىنىپ تۇر. بۇل سوزىمىزگە مىنا ىرىمشىكتەي قىزىل قاسقا قويلاردىڭ كۇيى تىپتەن دالەل بولىپ   تۇرعانداي.

بۇگىن تىلىمىزگە تيەك بولىپ وتىرعان كەيىپكەرىمىز شاعانتوعاي اۋدانى جيەك    اۋىلى قاراساي قىستاعىنداعى اۆتونوميالى  رايوندىق ەڭبەك وزاتى ءامينا ۋاڭباي ەدى.

ءامينا ۋاڭباي: «جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان كەزدە مەن ەندى عانا ءبىر جاسقا تولىپ ەدىم. بۇگىن شالقىپ وتىرعان تۇرمىسىمدى ماعان پارتيا بەرگەن،‹كوممۋنيستىك پارتيا بولماسا بۇگىنگى باقىتتى تۇرمىسىم بولماق  ەمەس› دەپ ايتا الامىن» دەدى سونداي  قاراپايىم،سونداي تابيعي بەينەمەن جۇرەك ءسوزىن اقتارا.

 كوشپەندى مالشىلىقتان وتىرىقتانۋعا دەيىن

ءامينا تىرشىلىك ءۇشىن بارلىقتىڭ تاۋى مەن تاسىن كەزىپ،ءتورت ماۋسىمنىڭ ىستىعى مەن سۋىعىن كەشكەن. زيالى جاس بولدى، ەڭبەك ءنومىرىن جيناۋ جۇمىسىن ىستەدى، كوللەكتيۆتىڭ مالىن باقتى. سولاي بولا تۇرسا دا نان دوربالارى بوس قالاتىن ءجايت ۇنەمى كەزدەسىپ تۇراتىن. ءوز سوزىمەن ايتقاندا،  «بۇگىن بار دا ەرتەڭ جوق» ەدى.

1978-جىلى پارتيا 11-كەزەكتى   ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءۇشىنشى جالپى ءماجىلىسى اشىلىپ،پارتيانىڭ جاقسى ساياساتى كەلىپ، مالدى جەكەلەرگە باعاعا سىندىرىپ ۇلەستىرىپ بەردى.

سودان باستاپ ءامينا وتباسىنىڭ تۇرمىس جاعدايى بىرتىندەپ جاقسارا باستادى.  جولداسى تۇرسىن تاڭمەن تالاسا الدىنا سالعان بەس سادىرا مالىمەن ابىگەر بولسا، ەڭبەكقور ءامينا ۇلەسىنە تيگەن بۇزاۋلى سيىرعا   سۇيەنىپ بالالارىن اققا جارىتتى. 

تاستان قالانعان قوي قوراداعى قىستايعى قيدى ويىپ الىپ كەپتىرىپ، كەلەرگى جىلدىڭ وتىندىعىنا دايىندادى. ول ماقتانا: «ءبىر قىستا بەس رەت ويۋعا   بولاتىن» دەدى.

ءامينا اجەي قاراساي قىستاۋلىعىندا بەس بالاسىن ماپەلەپ باعىپ-قاقتى. جاپانداعى دەربەس ارال سياقتى قىستاۋلىقتا ىشەر اس، كيەر كيىم تاپشى بولاتىن، سىرقاتتانعاندا  كورىنەتىن شيپاگەر بولماعاندىقتان، تەك اۋرۋ ازابىنا توزۋدەن باسقا شارا جوق، بالالاردى وقىتاتىن مەكتەپ بولماعاندىقتان، بارلىعى  ساۋات اشا الماعان. سونداي جاپا-ماشاقاتتى كۇندەر ءامينانىڭ شىدامىن ابدەن تاۋىسقان ەدى.

بالالارىن وقىتۋ ءۇشىن ول قاتتى قام جەدى. بالالارىن تۋىستارىنىڭ ۇيىنە جاتقىزىپ وقىتۋ ءۇشىن،ءوزى جيعان قۇرت-مايىن  الىپ تۋىس-تۋعان، دوس-جاراندارىنا جالىنا ءجۇرىپ اقىرى بالالارىن ىلگەرىندى-كەيىندى وقۋعا ءتۇسىردى.

ءار جولى مالىن ىڭعايلاپ بولىپ، شاۋگىمى قيدىڭ وتىمەن سارقىلداپ قايناعان وشاق قاسىندا كۇيەۋىمەن شۇيىركەلەسە قالعاندا    «ءبىز دە وتىرىقتانساق جاقسى بولار ەدى» دەپ ىشىندەگى ارمانىن ايتاتىن.

ءامينا بىزگە ول كەزدە قاراسايداعى 80،70 وتباسىنىڭ جايىن سۇرايتىن ادامنىڭ بولماعانى ما؟ بۇيتە بەرسە بالالار ابدەن  قيىنشىلىق كورەدى عوي دەگەن وي جانىن جەيتىنىن ايتتى.

ول كەزىندە: «جىل بويى تاس ۇيدە  ومالىپ وتىرا بەرۋ داۋىردەن كەندە قالعاندىق ەمەي نەمەنە؟» دەپ قامىققان ەكەن، مۇنداي كوشپەلى تۇرمىس بۇگىنگى جاستارعا بەينە ءبىر اڭىز-اڭگىمەدەي ەستىلەتىن.

1989-جىلى 3-ايدىڭ 18-كۇنى  تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرسىن وتباسى تۇيەلەرىن قومداپ، كيىز ءۇي،جۇك-اياقتارىن ارتىپ، مالدارىن الدىعا سالىپ، كوكتەۋلىككە بەتتەدى.

ءامينا اجەي ەلترى ىشىگىن كيىپ،تورى اتقا ءمىنىپ،بالا جاتقان بەسىكتى الدىنا  وڭگەرىپ،ەلمەن بىرگە باياۋ جىلجىدى.

التىن ەمىل جوتاسىنان اسا بەرگەندە كوز اشتىرماس «اق بوران» تۇرىپ،بارعان سايىن ۇدەي تۇسەدى، كوشباسشىعا ىلەسىپ ءبىر   كەزەڭدى بويلاپ ءتۇسىپ كەلە جاتقاندا تورى اتتىڭ الدىڭعى ەكى اياعى بەتى    ءسىرى بولىپ قالعان قاسات قارعا ءتۇسىپ كەتەدى دە،ات الدىعا ەڭكەيە قالعاندا، قۇشاعىنداعى بەسىك سوناداي جەرگە ۇشىپ  تۇسەدى. سوڭىنان ەرىپ كەلە جاتقان كۇيەۋى تۇرسىن اتتان قۇلاعان ءاميناعا قاراۋعا مۇرساسى بولماي، اتىنان قارعىپ ءتۇسىپ ەڭىسكە قاراي دومالاعان بەسىكتى قۋالاي جونەلەدى، اقىرى قيانىڭ شەتىنە جەتكەندە بەسىكتى قولىنا ارەڭ ىلىندىرەدى.

ەندى ءبىر تۇمسىقتى اينالعاندا،ولار تالدا ءىلىنىپ تۇرعان ءبىر بەسىكتى كورەدى، بەسىكتەگى بالا شىرت ۇيقىدا. سويتسە، بۇل اتالاس اپەكەسىنىڭ تۇيەگە ارتقان بەسىگى ەكەن،توعايدان وتكەندە، ابايسىزدا تالدىڭ بۇتاعىنا ءىلىنىپ قالىپ قويىپتى، گۋىلدەگەن بوراندا،الدىدا اتپەن بارا جاتقان اپەكەسى بۇنى بايقاماپتى.

ولار سارنوقاي دەگەن جەرگە  كەلىپ تىنىستاماقشى بولىپ،كوشتى شوگەرىپ، قاراپايىم قوس تىگىپ، بالالارىنا ءسۇت كوجە ىستەپ  بەرمەككە قاتتى بوراندا سيىردىڭ ساۋىرىنا الا سارى ىشىكتى جابا سالىپ،جەلدەن ىقتاپ سيىر ساۋادى.

ءسابي كەزىندە اكە-شەشەسىنە ىلەسىپ جورگەكتىڭ ىشىندە كوشىپ-قوندى؛ ەسەيە كەلە اتقا ءمىنىپ،اكە-شەشەسىنە ىلەسىپ مال ايداپ تاعى كوشىپ-قوندى؛ ۇيلەنگەن سوڭ،بالا-شاعاسىن ەرتىپ،جۇك-اياقتارىن تۇيەگە ارتىپ،مالدارىن ايداپ تاعى كوشىپ-قوندى. ءبىتىپ بەرمەس، ميمىرت كوش جولى كوكجيەكتەي الىس سەزىلەتىن،كوز الدىدا تۇرسا دا،ءبىراق قاشان دا جەتكىزبەيتىن. جولدا ۇنەمى ۇشىرايتىن جاۋىن-شاشىن،قارلى بوران،قاھارلى ايازدان ءالسىز قوزى،بۇزاۋلار ءۇسىپ ولەتىن. وسىلاردى تىلگە تيەك ەتكەندە،ءامينانىڭ قازىر دە جۇرەگى ەزىلىپ،كوزىنە جاس كەلەدى.

«ءومىرىمىز وسىلاي ءوتىپ كەتە مە؟» كوشى-قون بارىسىندا ءامينا ۇنەمى وسى ماسەلە جونىندە ويلايتىن.

ول 47 جاسقا كەلگەندە وتىرىقتانۋدىڭ جاقسى ساياساتى كەلدى.

1995-جىلدىڭ سوڭىندا،شاعانتوعاي اۋداندىق پارتكوم مەن ۇكىمەت قاراساي قىستاۋلىعىنداعى مالشىلاردى وتىرىقتاندىرۋ شەشىمىن جاسايدى، الايدا قاي جەرگە    وتىرىقتاندىرۋ ماسەلەسى تالاس تۋدىرادى.  سوڭىندا،سول كەزدەگى اۋدان اكىمى مۇرات ءماسالىم كەسىمدى تۇردە اۋليە كوكتەۋلىگىنە وتىرىقتاندىرۋدى ورتاعا قويدى.

قۇرمەتتى زەينەتكەر مۇرات وتكەندى ەسكە الا: «ورتالىق مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن تىڭ ورەگە كوتەرۋدى العا قويىپ، مالشىلاردى اۋقاتتاندىرۋدى نىسانا ەتىپ، اۆتونوميالى رايون كولەمىندە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدان ءتۇيىندى ۇلگى كورسەتۋ نىسانى تۇراقتاندى، شاعانتوعاي دا وسىنىڭ ىشىندە» دەدى.

اۋدان ءبىر قىس ۋاقىتتان پايدالانىپ، بۇقاراعا ۇگىتتەۋ، جەتەكشىلىك ەتۋ قىزمەتىن ىستەپ،كەلەسى جىلى كوكتەمدە وتىرىقتاندىرۋ جۇمىسىنا جەدەل كىرىستى. سول جىلدىڭ وزىندە اۋدان قالاشىعىنان 30 كيلومەتر قاشىقتىقتاعى اۋليە كوكتەۋلىگىنە 7.2 كيلومەترلىك جوعارى كەرنەۋلى ەلەكتر سىمى تارتىلىپ،5 ەلەكترلى قۇدىق قازىلىپ،ءار قۇدىقتى ون نەشە مالشى وتباسىنىڭ ىستەتۋىنە بەردى؛3.5 كيلومەترلىك سەمەنت  توعان،5 كيلومەترلىك تارماق توعاندار سالدى؛3 مىڭ مۋ تىڭ جەر اشىلىپ،مالشىلاردىڭ ەڭبەككۇش سانىنا قاراي 50 دە 100 مۋ جەردەن ءبولىپ بەردى. وسى قىزمەت ارقىلى مالشىلارعا كوپتەگەن يگىلىكتى   جۇمىستار ىستەلدى. وتىرىقتانعان مالشىلاردىڭ بارلىعى قاراساي قىستاۋلىعىنان كەلگەندىكتەن، وسى وتىرىقتانۋ ءتۇيىنىن قاراساي قىستاعى دەپ اتادى.

وتكەن جاپالى كۇندەرىن ەسكە العاندا،  قىستاق پارتيا ياچەيكاسىنىڭ بۇرىنعى شۋجيى جوتاش: «ءبىر جولى ايەلىم اياق استىنان  اۋىرىپ،ءىشى بۇراپ، قىزۋى ورلەپ بولماعان سوڭ،امالسىزدان قوراداعى مالدى ءبىر بەلدىڭ استىندا وتىراتىن كورشىمە تاپسىرىپ، ايەلىمدى اتپەن قىستاق شيپاگەرىنە اپاردىم. اۋرۋ كورسەتىپ بولىپ، ءدارى-دارمەك الىپ تاڭ اتا ۇيگە جەتسەك،قوراداعى 100 دەن استام قويدىڭ 19 ىن قاسقىر تارتىپ كەتىپتى. ءولىپ جاتقان قويلاردى كورگەندەگى   كوڭىل كۇيىمدى ايتىپ سۇراماي-اق قوي. ول كەزدە قاشان قالالىقتارشا تۇرمىس   كەشىرەمىز ەكەن دەشى شىركىن دەپ ارماندايتىنمىن. قازىر وتىرىقتاندىق، ونداي   كوڭىلسىز ىستەر ەندى تۋىلمايتىن بولدى» دەدى.

وتىرىقتانىپ،كارەسىن شامعا قوش ايتتى، بالالارىن وقىتا الماۋداي الاڭنان ارىلدى. پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ قامقورلىعىندا تاۋ قۋىسىنداعى موماقان مالشىلار ومىرىندەگى تۇڭعىش  رەتكى بۇرىلىسقا جاتىرقاي قارادى،اقىرىن-اقىرىن جاقىندادى، جانتاققا شەكىلگەن ات سەكىلدى تەز ۇيىرلەسىپ، كوندىگىپ كەتتى.

مالشىلىقتان ەگىمشىلىككە دەيىن

كەشەگى اۋليە كوكتەۋلىگى دەپ اتالاتىن ۇلانقايىر جازىق بۇگىن دۋماندى وتىرىقتانۋ تۇيىنىنە اينالدى. تۋادان كەتپەن-كۇرەك ۇستاپ كورمەگەن مالشىلار ەگىن سالا  باستادى، توعان قازىپ،قۇلاق بايلادى،بۇل  اتا-بابالارىنان كورمەگەن بۇرىلىس ەدى. 

وتىرىقتانعاننان كەيىن،ءامينا ۇلكەن ۇلىن مال باعۋعا بولەك شىعارىپ، ءوزى ءۇي سالىپ، اۋلا جوندەپ،ەگىن ەگۋ سىندى  ۇلكەن جوسپارعا كىرىستى. اۋدان ارناۋلى ەگىمشىلىك تەحنيكتەرىن جەتەكشىلىك ەتۋگە  ورنالاستىردى.

العاشقى جىلى شەكىلدەۋىكتى قاربىز ەكتى. ءامينا سۋ ەتىك كيىپ،كۇن-ءتۇن دەمەي سۋدىڭ شىرەتىن توستى. ءاۋ باستا كوبىسى بۇلاق بايلاۋدىڭ ءادىسىن بىلمەگەندىكتەن، توعان سۋى دالاعا جايىلىپ،ۋاقىت ءسىراپ   بولىپ،داقىلدى قاندىرىپ سۋارا الماۋ  جاعدايى تۋىلدى.

ءامينا توبەسىنە قاراي كەتىپ بارا جاتقان باس شىتىن قوس قولىمەن ماڭدايىنا سىرا وتىرىپ: «ەگىن سۋارعاندا، قۇلاقتى ورىپ كەتكەن سۋدى بايلاي الماعان ساتتە،  جۇرەلەپ وتىرا قالىپ توسقان كەزدەرىمىز دە بولدى» دەدى.

ءامينانى قۋانتقانى،سول جىلى شەكىلدەۋىكتى قاربىز ەگىپ 17 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزىپتى.

ءوندىرىستىڭ قاجەتى ءۇشىن 12 مىڭ  يۋانعا ءبىر تراكتور ساتىپ الىپتى،الايدا  تاعدىر ونى قىرىنا الدى.

سول كەزدە وتىرىقتانۋ تۇيىنىندەگى   مالشىلارعا اۋىز سۋ ءالى جەتكىزىلمەگەندىكتەن سۋ تاسىپ ىشەتىن. ول كۇزگى جيىن-تەرىن مەزگىلى بولاتىن،ءبىر كۇنى كەشقۇرىم ءامينانىڭ كۇيەۋى تۇرسىن 30،20 ليترلىك بىرنەشە تورسىعى مەن كورشى-قولاڭدارىنىڭ تورسىعىن الىپ،سۋ اكەلۋگە بارماقشى بولادى.

  ءامينا كۇيەۋىنە: «تراكتوردىڭ شىراعى ەگىن ەككەن كەزدە كۇيىپ قالعان،ەرتەڭ بالالار بارسىن» دەيدى. كۇيەۋى تۇرسىن ونىڭ سوزىنە قۇلاق تۇرمەستەن قاراڭعى تۇندە سۋ اكەلۋگە اتتانىپ كەتەدى.

ۇزاققا دەيىن ورالماعان سوڭ،ءامينا ۇلى مەن كورشىسىنىڭ بالاسىن بىرگە ىزدەۋگە جىبەرەدى. ناتيجەدە تراكتور جولدان اۋىپ،تۇرسىن جان ۇزگەن ەكەن.

جاڭا تىرشىلىگى ەندى وڭالا باستاعاندا،ءامينا قوساعىنان ايرىلىپ،اۋىر سوققىعا   ۇشىرايدى.

اۋىر قاسىرەت شەكسەدە ءامينا تەز  سەرپىلىپ،بالالارىن باعىپ-قاعۋ اۋىر جۇگىن ارقالاپ،ەشكىم دە ماعان تاماشا تۇرمىستى دايىنداپ بەرمەيدى،تەك ايانباي ىستەۋ  دەگەن ءبىر عانا جول بار دەپ ءوز-وزىنە دەم بەرەدى.

ءامينا جۇگەرى، كۇنباعىس سالدى، ءبيداي ەكتى. ءبيدايىنىڭ مۋىنان 4 داعاردان ءونىم الىپ، تاعى ءبىر رەت ۇلگى كورسەتتى.

ءامينا جاقسى بەينە كورسەتكەندىكتەن، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى ەڭبەك وزاتى بولىپ باعالانادى. كۇيبەڭمەن شىعا      الماعاندىقتان، ۇرىمجىدەگى ماداقتاۋ-سيلاۋ   ماجىلىسىنە قاتىناسۋعا ۇلىن جىبەرەدى.

قامشى ۇستاعان قولى كەتپەندى دە ەركىن مەڭگەرە الاتىن بولدى،ەگىن ەگۋدەن كىرەتىن كىرىسى بارعان سايىن قوماقتانا ءتۇستى


ءامينا ۇكىمەتتىڭ ءبولىپ بەرگەن  ءۇيىن اشەكەيلەپ،پار قازان ورناتىپ،بارلىق ءۇي جيھازدارىن تولىقتاپ الدى. 2008–جىلى 7–ايدا ول داڭقپەن   اۆتونوميالى رايوندىق 10-رەتكى    ايەلدەر قۇرىلتايىنا قاتىناستى.

كەزىندە الدىنا 400 نەشە تۇياقتان استام قوي،60 نەشە باس سيىر سالعان مالشى اپامىز «ەگەي ەگىنشىگە» اينالىپ، جالاڭ شارۋاشىلىقتان سان-سالالى   شارۋاشىلىققا ويىسىپ،كىرىسى جىل سايىن ارتىپ،جاپالى ەڭبەگىنىڭ مول ءونىمىن كوردى.

2010-جىلى 3-ايدىڭ 17-كۇنى كۇن ۇياسىنا ەڭكەيگەن شاقتا بارلىق تاۋىنىڭ تەرىسكەي بەتىندەگى ەرىگەن قار سۋىنان تۇتقيىل تاسقىن قالىپتاسىپ، جوڭكىلە بۋىرقانىپ اققان دۇلەي   تاسقىن اۋليە كوكتەۋلىگىنە قاراي    قۇلاپ،قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا   قاراساي قىستاعى قالىڭ سۋدىڭ استىندا قالادى.
«جاساقتى كۇنى جاۋ كەلمەس»   دەمەكشى،توسىننان كەلگەن ءتىلسىز جاۋ قويلاردى اعىزىپ،قارا كىرپىشپەن قالانعان ۇيلەردىڭ ويران-اسىرىن شىعارىپ، قىستاقتاعى ۇيلەردىڭ %95 ىن ۇقساماعان دارەجەدە بۇلدىرەدى.

تاسقىن اپاتىنان كەيىن ءار دارەجەلى ۇكىمەت شۇعىل اتتانىسقا كەلىپ،اپاتقا ۇشىراعان مالشىلارعا ورنالاستىرۋ    جاساپ،ءبىر ءبولىمىن ۋاقىتتىق شاتىرعا كوشىرەدى. مالشىلار قيىنشىلىققا     جولىعىپ،كۇيزەلىسكە تۇسكەن قيىن-قىستاۋ ساتتە پارتيانىڭ جاقسى ساياساتى كەلدى،شينجياڭعا كومەككە كەلگەن   لياۋنيڭدىق تۋىسقاندار جاندارىنان    تابىلدى.

قىستاق كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قانات: «سول كەزدە لياۋنيڭ ولكەسىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ الدىڭعى شەپ قولباسشىلىق شتابى قايتا قۇرۋ جۇمىسىن باعىتتامالى كومەكتەسۋ ينجەنەرياسىنىڭ  ءبىرى ەتىپ تۇراقتاندىرىپ،2010-جىلى 4-ايدىڭ 2–كۇنى لياۋنيڭ ولكەسىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ الدىڭعى شەپ قولباسشىلىق شتابىنىڭ قاتىستى ادامدارى ناق مايداندى كوزدەن كەشىرگەننەن كەيىن،4–ايدىڭ 28-كۇنى اپاتقا   ۇشىراعان ءوڭىردى قايتا قۇرۋدىڭ   سايكەستىرۋ قىزمەتىن باستاپ تا كەتتى. سونىمەن جەرگىلىكتى قاتىستى تاراۋلاردىڭ بىرلىكتە    سايكەسۋىمەن ولكە جولى 222-لەنياسىنىڭ شىعىسىنداعى قۋساق كوكتەۋلىگىن نەگىزگى قونىس  ءتۇيىنى ەتىپ بەلگىلەپ،29 ميلليون يۋان قارجى شىعارىپ،6-ايدىڭ 12-كۇنى قۇرىلىستى باستاپ،81 مالشى  وتباسىنىڭ اربىرىنە 82 شارشى مەترلىك تۇرعىن ءۇي سالىپ بەردى،ءار وتباسىنىڭ اۋلاسىنىڭ يەلەگەن جەر كولەمى 2.52 مۋ. سونىمەن بىرگە،1103 شارشى مەترلىك قىستاق كوميتەتى كەڭسەسىن، مادەنيەت ءۇيىن، دارەتحانا،بالالار باقشاسىن،قيمىل ورتالىعىن سالىپ،كۇن ەنەرگيالى جول شىراعىن ورناتىپ،قۇبىر سۋىن بارلىق وتباسىلارىنا دەيىن جەتكىزىپ،   ەسىكتەرىنىڭ الدىنا دەيىن اسفالتتادى»  دەدى.  

«ادام ءبىر تەرىنىڭ ىشىندە نەشە   ارىپ،نەشە سەمىرەدى» دەمەكشى،ءامينا اپامىز جاڭا ورتاعا كەلگەننەن كەيىن، جاڭا تۇرمىستىڭ قامىنا كىرىسەدى.
 قاراساي قىستاعىنداعى مالشىلاردىڭ ءدوپ كەلگەن ەندىگى تۇرمىس ءتاسىلى بولسا بازارعا بەت الۋ ارقىلى كىرىسىن  ارتتىرىپ،اۋقاتتانۋ ەدى.

 ولار جالاڭ كوشپەندى تۇرمىستى باستان كەشىردى. قازىر وتىرىقتانىپ، ءتۇرلى ەگىن سالىپ،استىق ساتىپ   كىرىس كىرگىزسە،شاق-ساباقتارىن تۋراپ مالدىڭ جەم-ءشوبى ەتتى.    وتىرىقتانۋ ءتۇيىنى ولكە جولى 222-لەنياسىنىڭ بويىندا بولعاندىقتان، بازاردى بەتكە الىپ، جۇمىس ىستەۋ بايۋدىڭ باسپالداعى ەكەنىن مىقتاپ ءتۇيدى.
  
ەگىمشىلىكتەن بازارعا دەيىن

 « ‹ادام ومىرگە تۋادا باقىتتى بولىپ كەلەدى› دەيتىن سوزگە مەن تىم سەنىپ كەتپەيمىن،الايدا،پارتيا مەن مەملەكەتىمىز بىزگە جايلى تۇرمىس ورتاسىن جاراتىپ بەردى. مەيلى جەم-ءشوپ ەكسەڭ دە،ءبيداي ەكسەڭ دە، ءۇي سالساڭ دا، دارەتحانا سالساڭ دا بارلىعىنا قوسىمشا قاراجات بەرىپ جاتىر. ءبىز قوس   قولىمىزعا سۇيەنىپ باقىت جاراتۋىمىز كەرەك،بۇل دا بولسا قوعامعا قوسقان ۇلەسىڭ» دەيدى كوكىرەگى وياۋ،كوزى اشىق ءامينا.

ءامينا ۇنەمى بالالار مەن جاستارعا:   «مۇنداي باقىتتى داۋىردە وزىڭە تيەسىلى دۇنيەنى قالاي قولعا كەلتىرۋگە ءوزىڭ قوجايىندىق ەتەسىڭ» دەيدى.

 قاراسايلىقتار ءامينانىڭ بەرىك   سەنىمى مەن ەڭبەكقورلىعىنان شابىت العان سەكىلدى. جاڭا قونىسقا كەلىسىمەن   ءتۇرلى كاسىپپەن اينالىسۋشىلاردىڭ سانى بارعان سايىن مولايا تۇسەدى.

ءامينانىڭ ءۇشىنشى قىزى    نۇرساناتتىڭ وتباسى قىستاقتاعى اۋقاتتى وتباسى. قوراسىندا ءشوپ تايلاۋ ماشيناسى مەن جەر جىرتۋ ماشيناسى جانە 40 نەشە باس ءىرى قاراسى بار،جىلىنا 100 مىڭ يۋان كولەمىندە كىرىس كىرگىزەدى ەكەن. قىستاق تۇرعىنى ەرجان باعىمشىلىقتان تىس، كىرە ىستەپ،ونىڭ دا جىلدىق كىرىسى 100 مىڭ يۋانعا جەتەدى. باعدار شۇبات ساتۋمەن اينالىسادى،ول: «شۇباتتىڭ  قورەكتىگى جوعارى، قازىر، ءتىپتى،    قاريدارلاردىڭ قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الماي وتىرمىن» دەدى.

ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسى گۇلباراش قولىنداعى  قويىن ساتىپ جىبەرىپ،ءۇش ءناسىلدى ساۋىن سيىر ساتىپ الىپ، كۇنىنە 30  كيلوگرام ءسۇت ساتىپ، ايلىق كىرىسى  5 مىڭ يۋانعا جەتكەن. ال مۇرات   ءۇيىنىڭ جول جاعاسىنا ورنالاسقان    ابزالدىلىعىنان پايدالانىپ مالشىلار    ساياجايىن اشىپ، ەش قوسپاسىز تابيعي ەت ونىمدەرىنەن تىس،قۇرت،سارى ماي،باۋىرساق،قايماق ساتادى،اۋەلى تابا نانىنىڭ دا ءوتىمى ەرەكشە جاقسى.    ول جىلقى قازىسىن اۋدارا وتىرىپ: «جازدا كىرىسىمىز توتەنشە جاقسى» دەدى.

بۇل جەردە ساۋكىلدەپ بوس جۇرگەن جاستاردى كورمەيسىڭ،تەحنيكا،قولونەر ۇيرەنىپ،كاسىپ جاراتىپ،كىرىستەرىن ارتتىرعان بەينەلەرى كىسىنى قاباعات  قۋانتادى.

«اعاش اعاشتان ماۋە الادى» دەمەكشى،قاراسايلىقتاردىڭ قۇلشىنۋ رۋحى جونىندە ءسوز بولعاندا مالشىلار بىلاي دەيدى:   «ءامينا اجەي بالالاردى ءداۋىردىڭ   قادامىنان قالماي ىلەسۋ كەرەك دەپ  شابىتتاندىرىپ وتىرادى، ول كىسىنىڭ   وسىنداي ىزدەنۋ رۋحى بىزگە دە قامشى بولدى».

وتانىمىزدىڭ باتىس سولتۇستىگىندەگى مىناۋ ساحارادا ۇرپاقتار بويى تاۋ    ساعالاپ،سۋ جاعالاپ جۇرەتىن قازاق مالشىلارىنىڭ يدەياسىندا تەرەڭ     وزگەرىستەر تۋىلۋدا.

ۇلان-قايىر ساحارادا جانعا جايلى   كوكتەم سامالى ەستى. ءامينا اجەي دە كوش جولىنداعى باعىت نۇسقايتىن شولپان جۇلدىزداي كوپشىلىكتى العا قاراي    جەتەلەۋدە.

«ورتالىقتان تارتىپ جەرلىككە دەيىن كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاۋدى دارىپتەپ جاتىر،ءبىزدىڭ قول قۋسىرىپ قاراپ    وتىراتىن نە ءجونىمىز بار،جۇڭحۋا   ۇلتىنىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرىن ساۋلەلەندىرىپ، باسقالارعا كومەكتەسۋىمىز كەرەك» دەگەن ءامينا ءوزىنىڭ ءىس-ارەكەتى ارقىلى وسى ءسوزىن دالەلدەدى.

ول ساربۇلاق قىستاعىنداعى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ،كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنىڭ جاعدايىن ەستىگەننەن  كەيىن،ولارعا 25 تۇياق قوي اتايدى.

 ءامينانىڭ كورشىسى بالاسىنا سيىر    ءسۇتىن بەرۋ كەرەك بولعان سوڭ،ساۋىنعا ءبىر سيىر سۇراپ كەلگەندە،ويلانباستان ءبىر بۇزاۋلى سيىردى تەگىن بەرە سالادى. قازىر ول كورشىسى دە وتباسىندا قيىنشىلىعى بارلارعا كومەكتەسىپ كەلەدى.

اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا ءامينانىڭ   قول تەلەفونى شىرىلداي جونەلدى،  تەلەفوندى قابىلداعان كەلىنى تومەن  داۋىسپەن: «اپا،شۇي شۋانچۋاندار   كەلەمىز دەيدى» دەدى. «جارايدى، كەلسىن،ۇيدە قوناق بار دەپ ايت» دەدى ءامينا.

ءامينادان تەلەفون ۇرعان ادامنىڭ   كىم ەكەنىن جىپسەلەپ سۇراستىرعانىمىزدا،ءامينا اجەي ساڭقىلداي: «اۋدانداعى   قىز-كۇيەۋ كەلەمىز دەيدى،ايتپاقشى  كۇيەۋ بالامىز حانزۋ ۇلتىنان،شۇي   شۋانچۋان دەگەن ازامات،اينار دەگەن قىزدارى بار،9-كلاستا وقيدى» دەدى.

 «ءاسىلى ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ ۇلگىسى مىنە جانىمىزدا ەكەن عوي!» دەگەنىمىزدە،ءامينا: «بالالاردىڭ ءوز باقىتى وزىندە. باقىتتى بولسا بولدى،جۇڭحۋا ۇلتتارى ءبىر وتباسىنىڭ ادامدارى،ەجەلدەن انا ۇلت،مىنا ۇلت دەپ ءبولىپ،ۇلتقا ايىرىپ كورگەن ەمەسپىن» دەدى.

 وسى كەزدە قىزى مەن كۇيەۋ بالاسى دا جەتىپ كەلدى. كەڭ جاسالعان اعاش سۇپىنىڭ ۇستىندە مول داستارقاندى اينالا شاي ءىشىپ وتىرمىز،شۇي شۋانچۋانعا:  «تورگە شىق، بەرى جانىما وتىر»    دەگەنىمىزدە،ول تۇنىق قازاق تىلىندە:  «وسىندا وتىرا بەرەيىن» دەپ اياق جاققا تامان،داستارقاننىڭ شەتىن الا جايعاستى.

 ءجون سۇراسا كەلە،شۇي شۋانچۋاننىڭ اكەسى 1959-جىلى انحۇي ولكەسىنەن كەلگەن زيالى جاس ەكەنىن بىلدىك، كەزىندە شاعانتوعاي مال فەرماسىندا  تۇرىپتى. ءوزى تىگىنشى بولعان كىسى  ەكەن،سوناۋ ەرتەدەن سول وڭىردەگى ەل-جۇرتپەن تۋعان تۋىسقانداي بولىپ ىشتەسىپ كەتىپتى. شۇي شۋانچۋاننىڭ   ءداۋىت دەگەن قازاقشا اتى دا بار ەكەن.

«بيىل جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعى،مەملەكەت مەرەكەسى   كەزىندە،استانامىز بەيجيڭدە وتكىزىلگەن اسكەري پاراتتى كورىپ تەبىرەنگەندە جىلاپ جىبەردىم. قازىر ءبىز اۋقاتتاندىق، مەملەكەتىمىز دە قۇدىرەتتەندى، وتانىمىزدىڭ ءتىپتى دە گۇلدەنىپ-كوركەيە ءتۇسۋىن تىلەيمىن» دەدى ءامينا.

اڭگىمەمىز اياقتالار ساتتە،ءامينا اجەي تەبىرەنە: «مەن پارتيا مۇشەسى ەمەسپىن،قاراپايىم شارۋامىن،الايدا مەنىڭ سەنىمىم بەرىك،كوممۋنيستىك پارتياعا ىلەسسەك بولعانى تاماشا تۇرمىس كەشىرەمىز.  قوعام ءۇشىن ازعانتاي ۇلەس قوسا   السام، مەن ءۇشىن داڭق،ماقتانىش.  سەبەبى، مەن قىزىل تۋ استىندا ەرجەتتىم، بۇل مەنىڭ 71 جىلدىق ومىرىمنەن  تۇيگەنىم، بۇگىنگى باقىتتى كۇنىمىزدى قاستەرلەۋىمىز كەرەك» دەدى.



رەداكتورى : ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مىسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى


 

powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn