ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ءۇش فازالى ەلەكتر جەتكىزىپ،تۇرعىنداردى رازى ەتتى
مىڭ گۇيليڭ مەن ءۇش تۋىسىنىڭ ەتەنە قاتىناسى
ەنەرگيا ۇنەمدەپ،ىعىستىرۋ مولشەرىن ازايتۋ ۇگىتىن جۇرگىزدى
جاسىل ساپار،تومەن كومىرتەكتى تۇرمىس
بيڭتۋان مەن جەرلىك ورىن اۋقاتتانۋ تاجىريبەلەرىن ءوزارا ۇيرەندى
ريزۋان مامەتتىڭ «ءتاتتى كاسىبى»
2020-جىلى 7-ايدىڭ 13-كۇنى 145-سان
2020-جىلى 7-ايدىڭ 11-كۇنى 144-سان
پارتيا مەن حالىق ەڭ قاجەت ەتكەن جەردە جاستىق جالىنىن لاۋلاتتى
شاعانتوعاي اۋدانى ءتۇرلى شارالاردى قاتار قولدانىپ،جازعى استىق ساتىپ الۋ-ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتتى
تالپىن ءۇي اشەكەيلەۋ جۇمىسىمەن شۇعىلدانىپ،اۋقاتتانۋ جولىنا ءتۇستى
ماقتا شىرپيتىن كەز كەلدى
نەگىزگى تاقىرىپتىق پارتيا كۇنى قيمىلى پارتيالىلىقتى سىننان وتكىزدى
قايتالاي جۇمىستانىپ،باقىتتى تۇرمىسقا تالپىندى
اسفالت جول سالىنىپ،جۇرت قۋانىشقا بولەندى
ورتالىق تەلەۆيزياسىنىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتىپ،ارماندارى جۇزەگە استى
2020-جىلى 7-ايدىڭ 10-كۇنى 143-سان
نەگىزگى زاڭدى ۇيرەنۋ ۇگىت-تاربيەسىن كۇشەيتىپ، ايماقتى زاڭمەن جونگە سالۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزىپ،ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ كەرەك
كورىنىسى كوركەم ەگىنجاي
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2020-جىلعى 2-رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
شاعانتوعاي: كۇمىس شاعالانى قۇتقاردى
تومەنگى قاراۇڭگىر قىستاعى كىشى-گىرىم ىستەردەن ەلەۋلى ناتيجە جاراتتى
كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ جولىندا شىنايى سۇيىسپەنشىلىگى ارقىلى بۇقارانىڭ سەنىمىنە يە بولدى
ساۋان اۋدانى رايون ىشىندەگى سەلبەستىك ارقىلى ءپايزاۋات اۋدانىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋىنا كۇش ۇستەدى
ساقا پارتيا مۇشەلەرىنەن حال سۇرادى
قىستاق تۇرعىندارىنىڭ تازالىق دارەتحاناسىن سالۋىنا كومەكتەستى
«كەلىنى جاقسى ءۇيدىڭ كەرەگەسى التىن»
مىڭ مەترلىك گۇل ءدالىزىنىڭ كوركى كوز تارتادى
تەلەگراف الدامشىلىعىنان ساقتانۋ ۇگىتىن جۇرگىزدى
شي جينپيڭ جۇڭگو-اراب ەلدەرى سەلبەستىك تالقى مىنبەرىنىڭ 9-كەزەكتى مينيستر دارەجەلىلەر ماجىلىسىنە قۇتتىقتاۋ حات جولدادى

جىلقىنىڭ تۇرلەرى

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/1/3 16:40:02


  جىلقى جۇك جىلقىسى، ءمىنىس جىلقىسى (اراب جىلقىسى، اقالتەكە، ت. ب )، جازىق دالا جىلقىسى (دون جىلقىسى، بۋدان جىلقىسى، قوستاناي جىلقىسى، قازاق جىلقىسى، موڭعۇل جىلقىسى ت. ب )، تاۋ جىلقىسى (كاباردين، قاراباق، قىرعىز، التاي جىلقىلارى، ت. ب )، سولتۇستىك دالا جىلقىسى (ۆيتسكي، ەستون، ياكۋىت جىلقىلارى، ت. ب. ) بولىپ اجىراتىلادى. دۇنيە  جۇزىندە جىلقىنىڭ 250 دەي ءتۇرى بار. 

   كەي  ماتەريالداردا  قازاق حالقى وسىرەتىن جىلقىلاردى ءۇش توپقا بولەدى:

  1.  كۇشتى، ەتى تىعىز اتتار. اۋىر جۇمىستارعا، جۇك تارتۋعا، كوشى-قونعا پايدالانىلعان؛

  2.  جۇردەك اتتار. كۇشى مىعىم ات پەن بايگە اتىنىڭ اراسىنداعى سالت جۇرىسكە جارامدى جىلقىلار؛

  3.  جۇيرىك اتتار. وسى سوڭعى توپتىڭ ءوزىن قارعىنشىل ات ( ۇشقىر ات)، قاشاعانشىل (بۇل دا از قاشىقتىققا، اساۋدى قايىرۋعا پايدالانىلادى)، شىن جۇيرىك ات دەپ بولگەن.

  زەرتتەۋشىلەردىڭ بۇل پىكىرى قازاق حالقىنىڭ جىلقى شارۋاشىلىعىندا بەلگىلى  جۇيەنىڭ بولعاندىعىن قۋاتتايدى. قازاقتار بايگەگە قوساتىن جۇيرىك جىلقىلاردى تۇلپار، ارعىماق، سايگۇلىك دەپ الپەشتەپ، ەرەكشە كۇتىمگە العان. ال اۋىر جۇك ارتۋعا، الىس جولعا ءتوزىمدى جىلقىنى قازانات دەپ اتاپ، ونى دا ەرەكشە باعالاعان. ال ەتى مەن ءسۇتى ءۇشىن وسىرەتىن قالعان جىلقىلار جابى دەپ اتالعان. قازاقتىڭ جابى جىلقىسى جايلىمدا جاقسى سەمىرەدى. سەمىرتىپ سويعان جابى جىلقىدان 53 تە 57، كەيدە 60 پايىز ەت الىنعان (230 دا 250 كيلوگرام). قازاق حالقى جىلقى ەتىنەن قازى-قارتا، جال-جايا، ت. ب. ءدامدى تاعامدار ازىرلەپ، تەرىسى مەن قىلىن دا شارۋاشىلىققا پايدالانعان. ال جابى جىلقىنىڭ بيەلەرىنەن تاۋلىگىنە 18 دە 20 ليتر ءسۇت ساۋىلعان. ءسۇتى مول بيە ماما بيە دەپ اتالعان. بيە جەلىنىنىڭ سۇتكە تولىپ، ساۋىلاتىن مەزگىلىن ساۋىم دەيدى. ول باس ساۋىم (كۇنى بويى ساۋىلاتىن بيەنىڭ ەڭ العاشقى ساۋىمى)، جەبەي ساۋىم (باس ساۋىمنان جارتى ساعات وتكەننەن كەيىن بيەنى قايتا ساۋۋ)، كەنجە ساۋىم (بيەنى ورىسكە اعىتار الدىنداعى سوڭعى ساۋىم)، ت. ب بولىپ بولىنەدى. ال قۇلىنداماي قالعان بيەلەردى قىسىراق دەپ اتايدى.

  ال، مىڭ قۇلىندا ءبىر قۇلىن 13 پار قابىرعامەن،  ياعني  ەكى  قاناتىمەن تۋادى ەكەن. سونداي قۇلىندى قازاقتار ەرەكشە كۇتىپ وسىرگەن، باپتاعان. ەرتەگىلەردە، اڭىزداردا، جىرلاردا ايتىلاتىن، قىرىق كۇنشىلىك جەردى ءبىر كۇندە الاتىن، نەبىر بيىك قامالداردان سەكىرىپ وتەتىن، تاعى باسقا دا كەرەمەتتەر جاسايتىن جىلقىلار وسىلار.

  وتە ۇشقىر، كەرەمەت جىلدام، ەكپىنى قاتتى، الىسقا شاباتىن، ءتوزىمدى «جەبە» دەگەن قازاقى جىلقى تۇقىمى بولعان. تاقىمى بوس ادامدار ۇستىندە شىداپ وتىرا الماعان. باتىرلار جەكپە-جەككە وسى تۇقىمنىڭ اتتارىن ءمىنىپ شىعاتىن بولعان. مۇنداي اتتار تۇرعان ورنىنان بىردەن ۇلكەن جىلدامدىق الىپ، جەكپە-جەك ۋاقىتىندا ءوزىنىڭ يەسىنە ونىڭ جاۋىنىڭ الدىندا كوپتەگەن ارتىقشىلىق اپەرگەن.
 
  «جابى» دەگەن قازاقى جىلقى تۇقىمىنىڭ ەتتى، ءسۇتتى، جۇمىسقا پايدالاناتىن تۇرلەرى بولعان. ءسۇتى مول، قىمىزى ءدامدى جانە شيپالى، ەتى كوپ، قازىسى كوزگە ەرەكشە كورىنىپ جانە ايلاندىرۋعا ىڭعايلى بولىپ تۇراتىن، ءمىنىس-تۇرىسقا كونپىس، مىنەزى جايلى، ءتوزىمدى جىلقىلار. سوندىقتان بۇل جىلقىلاردى سوعىسقا مىنبەگەن، تەك كۇندەلىكتى تۇرمىستا پايدالانعان.

(توراپتان الىندى)

  رەداكتورى : ءجازيرا قاجىكەن قىزى
   
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn