ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6-كۇنى 150-سان
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6 -كۇنى 150 ـ سان
قىزىل قايىق رۋحىن اسقاقتاتىپ، جاڭا ءداۋىردىڭ نۇر-شۇعىلاسىن ايگىلەدى
ايماعىمىز تۇڭعىش كەزەكتى كاسىپتىك شەبەرلىك باسەكەسىن وزدىردى
لي جۇڭچياڭ: ساقشىلىق ارمانىن سىندارلى ناتيجەسىمەن ۇشتاي ءتۇستى
ەرىكتى قىزمەت وتەۋ ماقساتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى جانىنداي قورعادى
ايماق 4-كەزەكتى باسشى كادرلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ قابىلەتىن، ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارناۋلى كۋرسىن وتكىزدى
تەاتر كوركەمونەرىن ايگىلەپ، كوركەمونەر اۋىس -كۇيىسىن ىلگەرىلەتتى
قۇربان ايت مۋزيكا كەشى وتكىزىلدى
120 ءتۇرلى سالىق جيناۋ كاسىبىن شوعىرلى ۇلگىدە شينجياڭ بويىنشا ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋ جۇزەگە استى
«شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» 4 - تومى شياڭگاڭدا تاراتىلدى
اۋلاسىندا ارا باعىپ اۋقاتتاندى
سۇرلەمدىك جۇگەرىگە وراق سالىندى
جەمىس جۇگەرى بازارعا سالىندى
شىعىس سولتۇستىك ازاتتىق رايونىنا اتتانۋ بۇراڭ دا شۇعىلالى ساپاردى ايگىلەدى
جاڭ يانجۇي: اۋا رايىن بارلاۋشى مامان
شيحۋ: بالىق اۋلاۋدى دانەكەر ەتىپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن ىلگەرىلەتتى
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2022 -جىلعى 2 -رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
تارباعاتاي ايماعى 2 - توپتاعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ نىساندارىنا شوعىرلى قول قويۋ جانە الدىڭعى جارىم جىلداعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ قىزمەتىن قورىتىندىلاۋ ءماجىلىسىن اشتى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 5 -كۇنى 149 ـ سان
”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىم“ − جاقسى ءتۇزىم، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ كەرەك
العىس جىرىن پارتياعا ارنادى
”ياۋجانزىنى تانىستىرۋشىنىڭ“ ەستەلىگى
اۆتونوميالى رايوننىڭ پارتيا، ۇكىمەت ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى حىبەيدا ۇيرەنۋدە، تەكسەرۋدە بولدى
تيانشان الابى جاراسىمدىلىق كارتيناسىمەن كەستەلەندى
پارتيانىڭ 100 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن اناعۇرلىم ويداعىداي يگەرۋ جانە قولدانۋ كەرەك
شي جينپيڭ شياڭگاڭ عىلىم باقشاسىندا قىزمەت تەكسەردى
شياڭگاڭ وتان قۇشاعىنا ورالعاندىعىنىڭ 25 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى جانە شياڭگاڭ ەرەكشە اكىمشىلىك رايونى 6 - كەزەكتى ۇكىمەتىنىڭ مىندەتكە وتىرۋ سالتى سالتاناتپەن وتكىزىلدى
شي جينپيڭ شياڭگاڭعا باردى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 4 -كۇنى 148 ـ سان

اسىرىپ ايتقانىم ەمەس،اشىنىپ ايتقانىم...

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/1/27 17:25:55

قايرات كامەي
 
   « ۇشقان قۇستاي تەز  قارقىنمەن دامىپ بارا جاتقان»  دەيمىز بە؟ جوق، ۇشقان قۇستان دا تەز قارقىنمەن دامىپ بارا جاتقان مىناۋ باسەكەلى داۋىردە ءار سالا، ءار كاسىپ، ءار ءتۇرلى شارۋاشىلىقتاردىڭ دامۋى دا، باسەكەسى دە ايتا قالسىن. سونىڭ ىشىندە ءبىر كەزدەرى باردامداردىڭ عانا باقىتى سياقتانىپ تۇراتىن بازار باسەكەسى، بۇل كۇندە جۇرەگىندە جىلتى بار ارمانشىل ازاماتتاردىڭ تالاپ-تالپىنىسىنا قاراي تابىسىن سيلاپ جاتىر. مەيلى كىم بول، قاي ۇلتتىڭ  ازاماتى بول، «قيۋادان شاۋىپ، قيسىنىن  تاۋىپ» باسەكەلەسە الساڭ بازار باقىتى قولىڭدا. مىنە، بۇل جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ابزال ساياساتى مەن تۋرا باعىت-باعدارى سانالماق. مەنىڭشە، بۇل ءبىر ۇلكەن تاقىرىپ.

  ال، مەنىڭ ايتارىما تيەك بولىپ، اۋزىمدى قىشىتىپ وتىرعان نە؟ جاۋابى ءۇشىن تاعى دا سۇراق. بۇل كۇندە كوشە-كوشەلەردە كوزدىڭ جاۋىن الاتىن الۋان     اشەكەيلى اسحانالار مەن ءىرى-ءىرى رەستروندارداعى ازىق-تۇلىكتەردى الىپ ايتپاعاندا، كىشى-گىرىم ساۋدا دۇكەندەرى مەن ۇلكەن كىرىم ەرەن بازارلارىنداعى كۇندەلىكتى تۇتىنىپ جۇرگەن ازىق-تۇلىكتەردىڭ جاي- جاپسارى قالاي؟ ولار قانداي زاۆودتاردا، قانداي ادامداردىڭ قولىمەن، قانداي تازالىق دارەجەسىمەن، قانداي ساپالىق كەپىلمەن جاسالىپ جاتىر؟ ولاردى كىمدەر باقىلاپ-باسقارىپ بازارعا سالىپ وتىر؟ بۇل سۇراقتارعا كىمدەر كوكەيگە قونىمدى جاۋاپ بەرە الادى؟ ارينە، بۇلارعا جاۋاپ بەرەتىن ساپانى تەحنيكالىق جاقتان باقىلاۋ مەكەمەسى، دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەسى، بازار باسقارۋ مەكەمەسى سياقتى ورىندار بولماق، بۇل  ورىنداردىڭ ءارقايسىلارىنىڭ وزدەرىنە تيەسەلى مىندەتتەرى، وزدەرىنە تيەسەلى جاۋاپكەرشىلىكتەرى بار.

  دەسەدە، ادام بالاسىنىڭ قولىمەن ىستەلەتىن ءارقانداي جۇمىستاردا پەندەشىلىك ارالاسپاي قالۋشى ما ەدى؟ قىزىق-اق، وتكەن بىرنەشە كۇندە شاۋەشەك قالاسىنىڭ كوشەلەرىندەگى كەيبىر ازىق-تۇلىك دۇكەندەرى مەن ءىشىنارا ساۋدا سارايلارى دا مەرزىمسىز ۋاقىتتاردا ەسىكتەرىن تارس بەكىتىپ الدى، ءتىپتى، كەيبىر كىشكەنە كوشەلەردە تىنىشتىق ورناي قالدى. عاجاپ، ءبىزدىڭ جانۇيامىز تۇراتىن الەۋمەتتىك رايونداعى ءبىز ۇنەمى كەرەك-جاراعىمىزدى شارشاماي تاباتىن، ساۋداسى دا ايتا قالسىن دۇرىلدەپ تۇراتىن ورتان قولداي وسى دۇكەن دە ەسىگىن قىمتاپ الىپتى. سونىمەن جالپى جۇرت جۇمىستان ءتۇسىپ بولدى-اۋ دەگەن ساتتە ەسىگىن اشقان دۇكەن قوجايىنىنان:-بىرنەشە كۇننەن بەرى نەلىكتەن قاشقالاقتاپ ءجۇرسىز دەپ سۇراپ  ەدىم: -ە، جوعارىدان تەكسەرۋ كەلىپ، كوشە-كوشەنى ءتىنتىپ ءجۇر ەكەن دەيدى. تەكسەرۋشى كەلسە كەلگەن شىعار، ءسىزدىڭ قاتىستى راسمياتتارىڭىزدىڭ بارلىعى تولىق ەكەن، ودان نەگە قاشقالاقتاپ دۇكەندى جاۋىپ، ساۋداڭىزدى اقساتتىڭىز؟ دەگەن سۇراۋىما:-ءيا، سەن بىلمەيسىڭ عوي دەپ باستاعان قوجايىن ءسوزىن بىلاي ءتۇسىندىردى:-قاتىستى راسمياتتاردىڭ بارلىعى دا تولىق، باجىنى دا ۋاقىتىندا تاپسىرىپ تۇرامىن، ءبىراق دۇكەندەگى ۇلكەن-ۇلكەن زاتتاردان باسقا، ءار ءتۇرلى سۋسىندىقتاردى، بالالار جەيتىن ۇساق ازىق-تۇلىكتەردى ارالاپ ءجۇرىپ زات جەتكىزىپ بەرەتىن، تولايىم ساتۋ دۇكەندەرىنىڭ دەلدالدارىنان الامىز. ولاردىڭ زاتى ارزان، بىزگە قالاتىن پايداسى مول ءارى ولارمەن ۇزاق ۋاقىتتىق ىستەستىگىمىز بار.ەندەشە، سول زاتتارىڭىزدىڭ ءوندىرىلۋى سونداي وڭاي ما؟ ساپاسىنا كىمدەر كەپىلدىك ەتەدى؟ دەگەن سۇراۋىما:-بۇل زاتتار سەنىمدى، قولدان جاسالىپ ۇقساتىلىپ قوراپتالعان،-دەپ اقتارىلىپ بارىپ، بۇلاردى نەگە تاپتەشتەي سۇراي قالدىڭ؟ -دەگەن قايتارما سۇراۋىمەن ءسوزىنىڭ سوڭىن جيناستىرىپ الدى. مەندە بۇل قوجايىننىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق قاريدارى بولعاندىعىم ءۇشىن دە «سىرىن ايتام دەپ، شىنىن ايتىپ العانىن» ءتۇسىندىم. تۇسىنگەندە دە بىلايعى جۇرتقا، اڭقاۋ اعايىنعا، كىناسىز سابيگە ءتۇسىندىرۋ كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندىم.

  وسىدان از جىلدىڭ الدىندا بەلگىلى ءبىر اۋىلعا تۋىسشىلاي بارعاندا كەزىككەن، كەزىندە ورتالاۋ مەكتەپتى بىرگە وقىعان ساباقتاسىمنىڭ اڭگىمەسى ەسىمە  ءتۇستى...... كوپ جىلدار بويى كەزدەسپەگەن ساباقتاسىم ەكەۋمىز بالالىق داۋىردەگى ءتاتتى كۇندەرىمىزدى ەسكە الا وتىرىپ، بۇگىنگى جانۇيامىزدىڭ جاعدايىن ۇعىستىق. سوندا الگى ساباقتاسىم جالپى جاعدايىن تۇسىندىرە كەلىپ، ۇلكەن بالامنىڭ ءۇش جاستان اسقان كەزى ەدى، كورشى اۋىلدان قىدىرا كەلگەن قايىن بيكەمنىڭ قالتاسى تولى ءتاتتى-ءدامدى جەمەكتىكتەر ەكەن. وسى تاتتىلەردەن شاماسىنشا عانا جەپ، ويناقتاپ جۇرگەن قۇلىنىم سول كۇنى كەش بولا ىستىعى اسىپ، ساندىراقتاپ، اۋزىنان اق كوبىك اعىپ، سوڭىنان ءتىلى كۇرمەلدى. ىرگەلەس اۋدانداعى شيپاحاناعا جەتكىزگەنشە جارىق دۇنيەمەن قوشتاسىپ ۇلگىردى،-دەپ كوزىنىڭ جاسىن سىعىمداپ-سىعىمداپ الدى. مەندە جىرعاپ  وتىرعامىن جوق، جىلاپ وتىرمىن..... سوڭى قالاي بولدى دەيسىز عوي، بالانىڭ تاتتىدەن ۋلانعانى، ول ءتاتتىنى كورشى      اۋىلداعى لاۋ ۋاڭنىڭ دۇكەنىنەن العانى، ال، لاۋ ۋاڭ قايدان كەلگەنى بەلگىسىز ارزان زاتتاردى تولايىم ساتىپ جۇرگەن كەزبە ساۋداگەرلەردەن العانى انىقتالدى. اياعى جىڭىشكەرە-جىڭىشكەرە ءۇزىلىپ تىندى...

   بۇل جەردە ءوزىن زاڭمەن قورعاي المايتىن اڭقاۋ اعايىنعا نالىسام دا، ادام ءومىرىن اياق استى ەتكەن ارسىز ساۋداگەرگە اۋزىمدى اياماي بىلعاپ نالەت ايتسام دا، ءبارى ءبىر كىناسىز  ءسابيدى قايتا تىرىلتە المايمىن. بىرەۋلەردىڭ بىرنەشە جارماق پايداسىنا بولا، قانشاما ادام ومىرىمەن قوشتاسىپ جاتىر، ونى دا بىلمەيمىن. ءبىر بىلەتىنىم    وسىنداي قورقىنىشتى دەرەكتەر جەتەرلىك ەكەنى.
 
  بۇكىل مەملەكەت دارەجەلى اتاق العان وركەنيەتتى قالانىڭ ءىرى رەستروندارىندا تۇلكى مەن مىسىق ەتىنىڭ «قوي تەرىسىن» جامىلىپ داستارقانعا شىعۋى. ىزدەپ ءجۇرىپ الاتىن ايتۋلى ماركالى كۇرىشتىڭ ءبىر قالانىڭ لات سۋىمەن سۋارىلاتىن زياندى ءونىم بولىپ شىعۋى. ايگىلى ماركالى وسىمدىك مايىنىڭ ادام اعزاسىن زاقىمدايتىن ۇرپاقسىزدىققا اپاراتىن ءدارىنىڭ رولىن اتقارا ءجۇرىپ بازاردا ماسايراۋى، نارەستەسىن جارىتا الماعان جاس انالار «انا ءسۇتى» رەتىندە قولدانىپ جۇرگەن قۋاتتىق ۇنتاقتاردىڭ كەرى اسەر ەتۋى، تاعىسىن-تاعىلار دەپ ءتىزىپ جازۋ، ايتۋ ءسىز بەن ءبىز ءۇشىن قورقىنىشتى ەمەس پە؟ قورقىنىشتى. ءتىپتى دە قورقىنىشتىسى: وسى وقيعالاردىڭ كەيبىرىنىڭ اياقسىز قالۋى. قايتا باس كوتەرۋى.

  ءيا، قاي ءوڭىر، قاي ەلدە دە، قاي قوعام، قاي داۋىردە دە بولسىن، ماقساتتى نەمەسە ماقساتسىز تۇردە ءجۇرىلىپ جاتاتىن بۇنداي جىمىسقى جاۋىزدىقتار، كەيدە بىرەر ۇيىم نە بىرەر جەكەنىڭ قولىمەن جاسالىپ، بۇكىل قوعامعا ءزاھارىن شاشىپ جاتادى. ەندەشە، «ارامزانىڭ قۇيرىعى ءبىر-اق تۇتام» دەپ توسىپ جاتامىز با؟

  جوق، بۇل جاعىندا جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ- ەرەجەلەرى كەمەلدەنگەن. سوندىقتان دا ادام تاعدىرىنا قاتىستى بۇل ءداۋ تولقىن ۇلكەن جاعىنان ءوز ارناسىنان اسىپ كەتپەيتىن دارەجەدە جوڭكىلۋدە. زاڭ ءادىل، ەرەجە ەكى سويلەمەيدى.

  دەسەدە، قاراجاتى دا حاۋپى دە قوماقتى قاندى قاسىق، قارا نيەت وسى ويىن قوعامنىڭ قۇرىقتاۋىنان قوپاڭداي الماۋعا ءتيىس.   اسىرەسە، بۇكىل بازاردى بارىنشا جاۋلاپ، قاتىستى ۇيىمدار مەن جەكەلەردىڭ اۋزىن ادىستەپ جاۋىپ، ءتۇرلى-ءتۇستى دامدەندىرگىشتەرىمەن بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ وسال تۇسىنان ءداپ باسىپ ۇستاپ، وزىنە قۇمارلاندىرىپ الۋ  دارەجەسىنە دەيىن جەتكىزىپ   وتىرعان، وسى ءبىر قوقىر-قوقسىق ازىق-تۇلىكتەردىڭ جولىن توسۋ. جولىن توسقاندا قانداي تامىرىنا بالتا شابۋ لازىم...

  ال، وسى قوقىر-قوقسىق   ازىق-تۇلىكتەردىڭ تاعى ءبىر داۋرەندەپ جۇرگەن جۇلدىزدى  بازارى-الىس اۋىلدار مەن شەت-شالعاي ەلدى مەكەندەردەگى مەكتەپ اۋلاسى، قالا-قالاشىقتارداعى مەكتەپتەردىڭ ۇرىمتال تۇستارى (ءتىپتى كەيبىر مەكتەپ جاۋاپتىلارىنىڭ ساۋداگەرلەرمەن سايكەسىپ جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقاندارى دا بار)....

  سۋ باسىنان تۇنيدى، اعايىن. ءاربىر وڭىردەگى وقۋ-اعارتۋ تاراۋلارى وزىنە قاراستى مەكتەپتەرگە تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ەشقانداي تولىمدىلىق   كۋالىگى جوق، ازىق-تۇلىك ساۋداگەرلەرى مەن قوقىر-قوقسىق ازىق-تۇلىكتەردىڭ كەلتىرىپ شىعارعان قورقىنىشتى زالالىن تولىق تياناقتاندىرىپ، مەكتەپ پەن وقۋشى، اتا-انا جانە قوعامدا اشىق-اشكەرە جاريالاپ، ءتۇرلى ۇگىت-ءناسيحات قيمىلدارىن ورىستەتۋى كەرەك. (بۇل قيمىل كەي ورىنداردا جۇرىلە باستاپتى) مەنشە، بۇل بىرەر كۇننىڭ بىرەر مەرزىمنىڭ عانا جۇمىسى ەمەس. ءاربىر مەكتەپ ءار ماۋسىمدا، ءارقانداي ۋاقىتتادا وزدەرىنىڭ جۇمىس ەرەجەلەرىنە  الىپ، جالعاستىرىپ وتىرسا   ءونىمى كورنەكتى بولار ەدى.    اسىرەسە، وڭ-سولىن ءالى     اجىراتا قويماعان «جاس وتاۋ» جاۋاپتىلارىنا مەكتەپ پەن قوعام سايكەسىپ، باعىت-باعدار كورسەتۋى. وسىعان جالعاس مەكتەپتەردەگى وقۋشىلار ءۇشىن ارنايى تاراتىلاتىن ءسۇت جانە قورەكتىك تاماقتىڭ ساپاسىنا، كەلۋ قاينارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ.      «بارماق باستى، كوز قىستى» قۋلىقتان اۋلاق بولۋى ءتيىس. قوعام مەن زاڭ الدىندا، حالىق پەن ۇرپاق الدىندا ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشىپ قۇتىلا المايمىز...
 
  ءبارىن ايت تا ءبىرىن ايت  اعايىن، بۇگىنگىدەي بەيبىت تە وركەنيەتتى قوعامدا ۇلتتىڭ دا، ەل مەن جەردىڭ دە، بولاشاق  ءۇمىتى، يەگەرى بولعان جاس ۇرپاقتارىمىزدى قولىمەن ۇستاپ، كوزبەن كورىپ وتىرعان زالالدى ونىمدەرمەن ءوسىرىپ ەسەيتەمىزبە؟ بالعىن بالاپانىمىزدى، كىرشىكسىز شاعىنان باستاپ ۋلاندىرا باستاساق، ەرتەڭگى كۇننەن قانداي ءۇمىت كۇتەمىز، بولاشاققا قالاي جاۋاپ بەرەمىز؟  جاۋاپكەرلىك كىمدە ؟ «اۋرۋ-استان » دەيدى حالقىمىز! ويلانايىق! ويلانىپ قانا قالماي جۇمىلا جۇك كوتەرەيىك. سىز دە، بىزدە ۇرپاق تاربيەلەپ وتىرمىز...
ادام ومىرىمەن ازىلدەسۋگە بولمايتىن شىعار، اعايىن!

  رەداكتورى : جازيرا قاجىكەن قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn