ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6-كۇنى 150-سان
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6 -كۇنى 150 ـ سان
قىزىل قايىق رۋحىن اسقاقتاتىپ، جاڭا ءداۋىردىڭ نۇر-شۇعىلاسىن ايگىلەدى
ايماعىمىز تۇڭعىش كەزەكتى كاسىپتىك شەبەرلىك باسەكەسىن وزدىردى
لي جۇڭچياڭ: ساقشىلىق ارمانىن سىندارلى ناتيجەسىمەن ۇشتاي ءتۇستى
ەرىكتى قىزمەت وتەۋ ماقساتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى جانىنداي قورعادى
ايماق 4-كەزەكتى باسشى كادرلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ قابىلەتىن، ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارناۋلى كۋرسىن وتكىزدى
تەاتر كوركەمونەرىن ايگىلەپ، كوركەمونەر اۋىس -كۇيىسىن ىلگەرىلەتتى
قۇربان ايت مۋزيكا كەشى وتكىزىلدى
120 ءتۇرلى سالىق جيناۋ كاسىبىن شوعىرلى ۇلگىدە شينجياڭ بويىنشا ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋ جۇزەگە استى
«شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» 4 - تومى شياڭگاڭدا تاراتىلدى
اۋلاسىندا ارا باعىپ اۋقاتتاندى
سۇرلەمدىك جۇگەرىگە وراق سالىندى
جەمىس جۇگەرى بازارعا سالىندى
شىعىس سولتۇستىك ازاتتىق رايونىنا اتتانۋ بۇراڭ دا شۇعىلالى ساپاردى ايگىلەدى
جاڭ يانجۇي: اۋا رايىن بارلاۋشى مامان
شيحۋ: بالىق اۋلاۋدى دانەكەر ەتىپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن ىلگەرىلەتتى
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2022 -جىلعى 2 -رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
تارباعاتاي ايماعى 2 - توپتاعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ نىساندارىنا شوعىرلى قول قويۋ جانە الدىڭعى جارىم جىلداعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ قىزمەتىن قورىتىندىلاۋ ءماجىلىسىن اشتى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 5 -كۇنى 149 ـ سان
”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىم“ − جاقسى ءتۇزىم، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ كەرەك
العىس جىرىن پارتياعا ارنادى
”ياۋجانزىنى تانىستىرۋشىنىڭ“ ەستەلىگى
اۆتونوميالى رايوننىڭ پارتيا، ۇكىمەت ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى حىبەيدا ۇيرەنۋدە، تەكسەرۋدە بولدى
تيانشان الابى جاراسىمدىلىق كارتيناسىمەن كەستەلەندى
پارتيانىڭ 100 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن اناعۇرلىم ويداعىداي يگەرۋ جانە قولدانۋ كەرەك
شي جينپيڭ شياڭگاڭ عىلىم باقشاسىندا قىزمەت تەكسەردى
شياڭگاڭ وتان قۇشاعىنا ورالعاندىعىنىڭ 25 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى جانە شياڭگاڭ ەرەكشە اكىمشىلىك رايونى 6 - كەزەكتى ۇكىمەتىنىڭ مىندەتكە وتىرۋ سالتى سالتاناتپەن وتكىزىلدى
شي جينپيڭ شياڭگاڭعا باردى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 4 -كۇنى 148 ـ سان

سالت-سانامىز سالقىنداماسىن

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/3/18 18:49:53

 تاۋلە قۇماش ۇلى

  سالت-سانا، عۇرىپ-ادەتتى اتادان بالاعا جالعاستىرۋ ءبىر ۇلتتىڭ مادەنيەتى مەن جاراسىمدىلىعىن بەلەڭدەرگە شىعارىپ، قوعامنىڭ دامۋى مەن ۇدىرە العا تارتۋىنداعى التىن بۇيدا. پارتيا 18-كەزەكتى 3-جالپى ءماجىلىسى قوعامنىڭ ورنىقتىلىعى مەن جاراسىمدىلىعى، ۇلتتاردىڭ ىنتىماقتىلىعى، جاراسىمدى قوعام قۇرۋ ءۇشىن ءبىر ۇلتتىڭ مادەنيەتىن، عۇرىپ-  ادەت،  سالت-ساناسىن دامىتۋدى ورتاعا قويىپ وتىر. مىنە بۇل 56 ۇلتتى بەرەكەگە شاقىرىپ، مادەنيەتىن دامىتىپ، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرىپ، ورتاق دامۋدىڭ دابىلى. وسى ءبىر ويدىڭ جەتەگىمەن ۇلتىمىزدىڭ سالت-سانا، عۇرىپ-ادەتىندە سالدە بولسا  ءتيىمسىز ساڭلاۋلار بايقالىپ، سالقىنداپ بارا ما دەگەن ويدىڭ جەتەگىمەن كوپپەن بىرگە وي ورتاقتاسۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن.

  ۇلتىمىزدىڭ باسقا ۇلتتان بوگەنايى بولەك، بوياۋى قانىق سالت-ساناسى بارشىلىق. مىسالى: توي-تومالاق، ءولىم-  ءجىتىم سياقتى قۋانىش پەن جۇبانىش سالتىن وتكىزۋ دەسەك،  بۇل بۇرىنعى اتا سالتىنان اتتاپ ورشەلەنىپ، ءتۇرى مولايىپ، كەرەگەسى كەڭەيىپ، ۋاقىتى ۇزارىپ، اسپا- توك وتكىزىلەتىن بولدى. بۇعان حالىقتىڭ تۇرمىس ورەسىنىڭ تىڭ ورەگە كوتەرىلگەندىگى سەبەپ بولىپ وتىرسا، ەندى ءبىر جاقتان، باسەكە دەيتىن باتىر بىرەۋدى جالتىراتىپ،   بىرەۋدى قالتىراتىپ، « اتتىعا  ەرىپ  جاياۋدىڭ  تاڭى ايرىلىپ» جۇرگەنىن كوپ جەردەن كورىپ تە، ەستىپ تە ءجۇرمىز.

  اسپا-توك، ىسىراپشىلدىككە قارسى تۇرىپ، تەجەۋ سالىپ، قاراپايىمدىلىقتى دارىپتەپ وتىر. نە ءۇشىن؟ تەرلەپ، تەنتىرەپ تاباتىن تيىن-تەبەندى تەكگە توكتىرمەي، تۇرمىس ورەمىزدى دامىعان ەلدەرمەن تەڭەسۋگە تەبىندەپ جەتۋگە تەكتەپ وتىر.  ونىڭ ۇستىنە، ۇلتىمىزدىڭ اتقا مىنەر ازاماتتارى مەن ازاماتشالارى كەيبىر كىلەڭسىز جاعدايلارعا وي ورتاقتاسىپ، احپارات دانەكەرلەرى ارقىلى ات سالىسىپ، اقىل-كەڭەس بەرىپ ۇگىتتەدى، قۇدايعا شۇكىر قازىرگى بەتالىسىمىز جاقسى. دەسەدە، مەنىڭ بالا كەزىمدەگى اۋىلىمنان كورگەن سالت-سانا قازىر كوزدەن عايىپ بولدى، « قارا قوسقا جاتىپ، كوگەندە قوزى-لاق كوتەرىپ، كوشىپ-قونىپ ەرجەتكەن اۋىلدىڭ بالاسىمىن». سوندا كوشىپ كەلە جاتقاندا، جول بويىنداعى  اۋىل  ادامدارى «كوشتىڭ الدىنان سۋسىن الىپ شىعىپ، كوش بايسالدى  بولسىن» دەيتىن. ونان كەيىن ءبىر ءۇي كوشىپ كەلسە، كورشى كەلدى دەپ قۋانىپ، شاي قايناتىپ، قۇرت، ماي، ىرىمشىگىن داستارقانعا ءتۇيىپ،  «ەرۋدىك»  اپاراتىن، ال قازىرشى؟ سۋسىندىق بەرىپ، ەرۋدىك اپارعاندى قويىپ، ات بويلارىن الا قاشادى، بۇنى كەيبىرەۋلەرگە ايتساڭ، قازىر « بازار ەكونوميكا   ءداۋىرى، بۇرىنعىعا ۇقسامايدى» دەيدى. وندا بازارعا ويىسىپ، سالت-سانانى ۇمىتقانىمىز با؟! بۇل ناعىز جاراسىمدىلىقتان جاڭىلعاندىق. ال جىلىنا ءبىر رەت  قىستىق سوعىم سويعاندا، كورشى-قولاڭداردى شاقىرىپ سويىپ، تۇستە قۋىرداق، كەشتە باسىن نەمەسە ءبىر جىلىگىن بەرەتىن، سوعىم سويعاندار سوعىم شۇيگىن بولسىن، دەن ساۋ بولىپ، بۇيىرتىپ جەگىزسىن، ايدان امان، جىلدان ەسەن شىعىپ، كورشى-قولاڭ تاتۋ بولسىن دەگەن اق تىلەكتەرىن ايتاتىن قايماعى بۇزىلماعان اتا سالتىمىز دا وشكىندەپ بارا ما دەيمىن.

  ال بەرەكەنىڭ تاعى ءبىر بەلگىسى « تۇيىنشەك ». بۇل دا كوزدەن عايىپ بولدى دەسەم ارتىق ايتقان بولماسپىن. بۇرىن اپا- اجەلەرىمىز بەن شەشەلەرىمىز تۋىس- تۋعان، وتاۋلار وتباسىنا قىدىرىپ بارعاندا، ورامال، شىتقا قانت، كامپيت، قۇرت   ءتۇيىپ بەرەتىن. ءتىپتى، بالا-شاعا، نەمەرە، شوبەرەلەرىنە قالتالارىن اقتارىپ، ءبىر-جار بولسادا  قانت، كامپيت بەرەتىن. سول  اجەلەر مەن اپالاردىڭ بەرگەنى تاڭدايىڭدا ءدامى قالاتىن. ويتكەنى ول تاتتىدە ولاردىڭ انالىق اق كوڭىلى، بالاعا دەگەن مەيىرىمى بار  بولسا كەرەك. ەگەر  وسىنداي ىستەردى كىشى-گىرىم ءىس، عىلميلىعى جوق دەپ سالت-سانامىزدىڭ كەرەگەسىن جيناپ، كەرەكسىز قالدىرىپ كەتە بەرسەك، كەيىنگى جاستار سالت-سانامىزدىڭ بوستىعىن تولتىرعاننىڭ ورنىنا « تۇيىنشەگى  نەسى» دەپ تاڭ قالاتىن  شىعار. انانىڭ بالاعا، بالانىڭ اناعا، تۋىس-تۋعانداردى بەرەكەگە  شاقىراتىن « تۇيىنشەك» ەكەنىن قايدان ءبىلسىن.

  تاعى ءبىر ايتارىم، بۇرىن  كورشى-قولاڭدار ءبىر-بىرىنە كومەكتەسىپ تۇراتىن، بۇل ادەت تە اندىزداپ بارادى. ويتكەنى كىشى-گىرىم بولسادا بىرەر ىسكە تۋشار بولعاندا، سوناۋ 1970-،  1980-جىلدارى كوڭىلگە قاراپ «كورشى اقىسى-ءتاڭىر قاقىسى» دەپ بىرەۋگە اۋىرتپالىق سالماۋشى ەدى، ال قازىر ازداپ بولسادا ارىزدانىپ،  بىرەۋدى قارىزداندىرىپ، زاڭعا جۇگىرىپ، جەڭەمىن دەپ جۇگىنىپ، ءمورالدان، ادامگەرشىلىكتەن جۇرداي بولدىق. زاڭ راسىندا ءادىل تارازى، ءبىراق ءالميساقتان بەرى اتادان بالاعا جالعاسقان حالقىمىزدىڭ بەرەكەلىگىنەن اتتاماعانىمىز ءجون. ار-ۇيات، ادامگەرشىلىك، اعايىن، دوستىقتى قايىرىپ قويىپ،    ازىن-اۋلاق اقشاعا بولا ار-ۇياتتان بەزسەك بولماس.

   قازىر تەلەۆيزيانىڭ زاڭ ايدارىنان كورسەڭ، كەيبىر ۇلتىمىز ازاماتتارى سوتتاسىپ جاتقان داۋ-ماجىرالارىن بۇرىن ءبىر    اۋىلداعى اق ساقالدى اتالارىمىزدىڭ تاتۋلاستىرا سالاتىن. « بوياۋشى، بوياۋشى دەگەن سايىن ساقالىن بوياپتى» دەمەكشى،   زاڭ ارقىلى ۇقىق-مۇددەسىن قورعاۋ دەسە، ار-ۇيات، ءمورالدان بەزگەن ءجون ەمەس. رەفورماعا ويىسىپ،  اۋقاتتانۋعا بەت الدىق دەگەنمەن، اقشا بىرەۋىمىزگە بار بولعانىمەن، ەندى بىرەۋىمىزگە تار بولىپ، جۇرگەن جوق پا؟ بىرەۋدى زارلاتىپ، بىرەۋدى قارعاتۋدى   ەجەلدەن قالامايتىن حالىقپىز. سوندىقتان زاڭ ۇيرەنىپ بازارعا   ويىسۋ ورىندى، دەسەدە، اتا سالتىمىز سالقىن تارتىپ قالماسىن دەمەكشىمىن، اعايىن!

رەداكتورى : ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn