ەەڭ جاڭا مازمۇندار
دۇنيە تاريحىنا التىن ارىپپەن جازىلاتىن قۇرىلتاي
پارتيانىڭ شاپاعاتىن ماڭگى ەستە بەرىك ساقتاپ، ىرىقتىلىقپەن جاۋاپكەرلىك ارقالايمىن
شينجياڭداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ءتىپتى دە نۇرلى بولاشاعى ءۇشىن تىنباي كۇرەسەمىن
پارتيانىڭ شاپاعاتىنا ماڭگى العىس ايتامىن، پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسامىن، پارتياعا ىلەسەمىن
پارتيانىڭ شاپاعاتىنا ماڭگى العىس ايتامىن، پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسامىن، پارتياعا ىلەسەمىن
پارتيانىڭ مەيىر - شاپاعاتىن ايتىپ تاۋىسا المايمىن
ايماق كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن شىنايى ۇيرەنۋ، تولىق ءتۇسىنۋ، ناقتى ىستەۋ باسا دارىپتەلدى
ايماقتىڭ ۇگىت-لەكسيا ۇيىرمەسى ءدوربىلجىن اۋدانىندا پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ رۋحى جونىندە ۇگىت-لەكسيا سويلەدى
سەلبەستىك كووپەراتيۆتەردىڭ دامۋىنا تىڭ وراي جاراتتى
«جىڭعىل گۇلى» ۇگىت اترەتى قۇرىلتاي رۋحىن قىستاق تۇرعىندارىنا جەتكىزدى
جاس وسپىرىمدەردىڭ اقاۋسىز ءوسىپ-جەتىلۋىنە شارت-جاعداي جاراتتى
اۋقاتتى اعانىڭ اۋىلىندا
اۋىلدان قالاعا بەت العان كاسىپكەر
پارتيانىڭ شاپاعاتىنا العىس ايتىپ، اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، پارتياعا ىلەسىپ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتايمىن
شينجياڭدى كوركەيتۋ جولىندا قۇلشىنا كۇرەسەمىن
پارتيانىڭ شاپاعاتىن كوكەيىمدە بەرىك ساقتاپ، پارتياعا ىلەسۋدىڭ، ۇدەرە العا تارتۋدىڭ ونەگەسى بولامىن
پارتيانىڭ مەيىر - شاپاعاتىن ماڭگى ۇمىتپايمىن
ايماقتىق پارتكومنىڭ وزەكتى گرۋپپاسى جيىرما ءبىرىنشى رەتكى كوللەكتيۆ ۇيرەنۋىن وتكىزدى
شۋە بين ايماقتىڭ پارتيا 19-قۇرىلتايى رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ ارناۋلى كۋرسىندا ساباق سويلەدى
مەنىڭ اكەم جۋىندى جيناۋشى
وقىرمانعا بازىنا
شۋە بين ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى مەن ايماقتىق ساياسي كەڭەس قىزمەت كوميتەتى ورگانىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
ايماعىمىزدىڭ قاتىناس تاس جولىن كەمەلدەندىرۋ قىزمەتى شينجياڭ بويىنشا الدىڭعى ورىنعا شىقتى
پارتيا 19-قۇرىلتايى رۋحىن ۇيرەنۋ،دايەكتىلەندىرۋ ورلەۋىن كوتەردى
پارتيا 19-قۇرىلتايى رۋحىن اتىز باسىنا دەيىن جەتكىزدى
«اقتەرەك ءانى» اسقاقتاي بەرسىن
19-قۇرىلتاي رۋحىن ۇيرەنىپ، اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارى ىستەرىنىڭ دامۋ اياق الىسىن
ايماعىمىزداعى ءار ۇلت كادرلارى مەن جۇرتشىلىق 19-قۇرىلتاي رۋحىن ۇيرەنۋدىڭ،
اكىمشىلىك مەكەمەسى 2017-جىلعى توعىزىنشى رەتكى پارتگرۋپپا ءماجىلىسىن اشتى

ءومىر بويى باعا المايتىنىڭ بار،مەنى نەسىنە سونشا شولجاڭداتتىڭ

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/9/8 18:04:16

ءتۇسىرۋ
ءومىر بويى باعا المايتىنىڭ بار،مەنى نەسىنە سونشا شولجاڭداتتىڭ
  بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا تەلەۆيزوردان مىناداي ءبىر حابار كوردىم. ءبىر شەشەيدىڭ ءومىردىڭ اشتىسى مەن تۇشتىسىن تاتا ءجۇرىپ ەرجەتكىزگەن جالعىز ۇلى جوعارى مەكتەپتى بىتىرە سالا جۇمىسقا ورنالاسقان. الايدا وسى بالا قايسى ورىنعا بارىپ جۇمىس ىستەسە دە، ءبىر اي بولماي جاتىپ «مىندەتى اۋىر، تاڭ بوزىنان تۇرىپ، كەشتە جاي قايتاسىڭ، كەيدە ۇستەمە جۇمىس ىستەيدى ەكەنسىڭ، وتە جاپالى، شارشاپ كەتتىم، توزە المادىم» دەگەن سىلتاۋمەن     جۇمىستان شەگىنىپ كەتەدى.

  وسىدان كەيىنگى 2 جىلدا ونىڭ ۇلى ۇيدە بوس وتىرىپ، بىردە، توراپقا شىعىپ ەلەكتروندى ويىن ويناسا،بىردە، شەشەسىنىڭ ماردىمسىز ەڭبەكاقىسىنا جارماسادى.
اۋەلى، شەشەسىن «ءومىر بويى باعا المايتىنىڭ بار، مەنى نەسىنە سونشا شولجاڭداتىپ وسىرگەنسىڭ» دەپ جازعىرعان.

  بۇل حابار تەلەۆيزوردا تاراعاننان كەيىن كوپتەگەن وتاعاسى «ءوز وتباسىمدا مۇنداي كومەسكى قاتەر بار ما» دەگەن ويعا باتتى ءارى الاڭدادى. بالا كەزىمىزدە ۇلكەندەردىڭ اۋزىنان «بولماشى زيان تارتپاساڭ ۇلكەن زيانعا وتىراسىڭ، ازداپ قيىنشىلىق كورمەسەڭ قيىنشىلىقتىڭ قۇيىنا باتاسىڭ» دەپ وتىراتىنىن ۇنەمى ەستۋشى ەدىك. مۇنىسى بالانىڭ كىشكەنتاي كەزدە ءومىردىڭ اشتى-تۇشتىسىن تاتىپ، ازدى-كوپتى قيىنشىلىق كورىپ وسكەنى ەسەيگەندە ءوزى ءۇشىن پايدالى دەگەن ءسوزى ەكەن عوي. ەگەر ءبىز بالانىڭ جاپا-ماشاقات تارتۋىنان قورقىپ، بالا ارقالاۋعا ءتيىستى جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىمىز ارقالاساق، بالانى جىلاپ-سىقتاۋدان جانە مازاسىزدانۋدان ارىلتقانىمىزبەن، بالانى جاقسى مىنەز-قۇلىق قالىپتاستىرۋ مەن ءوزىن دامىتۋ ورايىنان ايىرىپ قويامىز، مۇنىڭ زيانى توتەنشە اۋىر بولادى.

  قازىرگى بالالاردى ءىستىڭ ءجونىن بىلمەيدى دەپ ۇنەمى جازعىرىپ جاتامىز، الايدا ءوزىمىزدىڭ ولاردى ەرەكشە قورعاپ، ولارعا ءىستىڭ ءجونىن تۇسىندىرمەگەنىمىزدى ونشا ەلەپ-ەسكەرىپ كەتپەيمىز. بالام كىشكەنتاي كەزىنەن سانالى بولسىن، باسقالار ءۇشىن يگىءىس ىستەي السىن دەسەڭ، ولارعا تۇرمىستىڭ قيىنشىلىعىن ازداپ تاتقىز، سوندا ول ايالاۋ مەن ءتۇسىنۋدى ەرتە ۇعىنادى.

  قازىرگى بالالار وتە زەرەك، ءبىراق كەيبىرى سوڭىندا تابىسقا جەتە المايدى. مۇنىڭ سەبەبى ولاردا قاجىر-قايرات پەن جۇمىستىڭ اقىرىنا دەيىن توزە الاتىن قايسار رۋح كەمشىل.

  بالالىق شاق ءومىردىڭ نەگىزگى باسقىشى سانالادى، اكە-شەشە سانالى تۇردە كەيبىر شارت-جاعدايدى جاراتىپ، بالاسىنا قيىنشىلىققا ءتوزۋ تاربيەسىن جۇرگىزۋى توتەنشە ماڭىزدى ءارى قاجەتتى. قيىنشىلىققا توزە الۋ ءبىر ءتۇرلى پسيحيكالىق شىدامدىلىق بولىپ ەسەپتەلەدى.                   

  ولاي بولسا، قايتكەندە بالا قيىنشىلىققا توزە الادى؟

  ءبىرىنشى، اكە-شەشەدە بالام قيىنشىلىققا توزە الاتىن بولسا ەكەن دەيتىن تانىم بولۋى كەرەك.

  ايتالىق، بالا اياعىن تاپىل-تۇپىل باسقاندا، ونى دەرەۋ سۇيەپ دەمەمەڭىز. كەيبىر وتاعاسى اكە-شەشەسى ۇنەمى سۇيەپ جۇرگىزگەن بالانىڭ اياعىن باسۋدى ۇيرەنۋگە جۇمساعان ۋاقىتى جىعىلىپ-ءسۇرىنىپ ءجۇرىپ اياعىن  وزدىگىنەن باسىپ كەتكەن بالاعا قاراعاندا كوپ بولاتىنىن بايقاعان.
 
1) بالاڭىز 3 جاسقا شىعىپ، ونى  ەرتىپ كوشەگە شىققاندا، ءوز كەرەك-جاراعىن وزىنە كوتەرتىڭىز.

  2) بالاڭىز 5 تە 6 جاسقا كەلگەندە، وعان ەدەندى، ۇستەلدى ءسۇرتۋدى مىندەتتەڭىز ءارى وعان قايتكەندە توكتى ۇنەمدەۋگە بولاتىنىن ۇعىندىرىڭىز، سونداي-اق وعان ءوز بولمەسىن رەتتەۋدى ۇيرەتىڭىز.

  3) بالاڭىز وقۋعا تۇسكەندە وعان  قاراپايىم حاۋىپسىزدىك بىلىمدەرىن ۇيرەتىڭىز، ودان قاعاز-قارىنداشتى  ۇنەمدەپ ىستەتۋدى تالاپ ەتىڭىز.

  4) مەرەكەدە بالاڭىزعا دارەت شەلەگىن تازالاتىڭىز، ول دا ساسىق پەن ارامنىڭ تۇرمىستىڭ ءبىر بولەگى ەكەنىن ءبىلسىن.

  5) بالاڭىزعا ءوز لايىعىندا كوزگە تۇسە قويمايتىن جۇمىس پەن اۋىر جۇمىس جۇكتەڭىز، اكە-شەشەنىڭ ولاردىڭ  قارايلاسۋىنا دا ءزارۋ بولاتىنىن ۇقسىن.

  6) بالاڭىز ورتا مەكتەپكە تۇسكەندە وعان ءوزىنىڭ تۇرمىس قاراجاتىن ويداعىداي باسقارۋدى ۇيرەتىڭىز، اقشانىڭ ءبارى وسى عانا ەكەنىن، ودان اسىپ كەتسە اش قالاتىنىن ۇعىندىرىڭىز.

  7) بالاڭىزدى ءتۇرلى تۇرمىس شەبەرلىگىنە باۋلىڭىز، ونىڭ دا قولى ونەرلى بولسىن. 

  8) بالاڭىز 15 جاس شاماسىنا كەلگەندە، ۇيدە تۇرىپ نەمەسە سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەپ ءوزىن شىنىقتىرسىن، بىرتىندەپ قوعامعا ارالاسىپ، قيىنشىلىققا ءتوزۋ رۋحىن جەتىلدىرسىن.
اكە-شەشە بالاسىنا وسىنداي قيىنشىلىقتاردى باسىنان كەشىرتۋگە ساقاداي ساي بولسىن.

  ەكىنشى، بالاڭىز ءوزىن-ءوزى  باسقارۋعا شەبەر بولسىن.

  بالانىڭ ەرىك-جىگەرىن بالا كەزىنەن شىڭاپ، وزگەگە يەك سۇيەۋدەن ارىلتۋ، اتاپ ايتقاندا، بالانى ءوز ىسىنە ءوزى جاۋاپتى بولۋعا باۋلۋ قاجەت.

  وتباسىندا كۇندەلىكتى تۇرمىسقا ءوزى قارايلاسسىن. بولمەسىن ءوزى تازالاسىن، كەرەك-جاراقتارىن ءوزى ىڭعايلاسىن، ۇيرەنۋدە ءوزى دەربەس وي جۇگىرتسىن، تاپسىرماسىن دەربەس ءوزى ورىنداسىن.
پسيحيكالىق جاقتان دا دەربەس بولسىن. اكە-شەشەسى بالاسى ءۇشىن ماسەلەگە تەك ءوزى عانا وي جۇگىرتپەسىن، قايتا بالانىڭ دا وزىنە وراي بەرسىن، بالانىڭ پىكىرىنە قۇرمەت ەتسىن. وسىلاي ىستەگەندە، بالا ماسەلەگە دەربەس وي جۇگىرتىپ، ومىرگە وزىندىك كوزقاراس قالىپتاستىرىپ، الداعى كۇندەرىنىڭ ءساتتى وتۋىنە بەرىك نەگىز قالايدى.
ءۇشىنشى، اكە-شەشە قيىنشىلىقتاردى بالاسىمەن بىرگە جەڭۋى ءتيىس.

  راقاتتى عانا اڭسايتىن اكە-شەشەنىڭ قيىنشىلىققا ءتوزىمدى ۇرپاق تاربيەلەي المايتىنىن انىق ءبىلۋىمىز كەرەك. سوندىقتان اكە-شەشە بالاسىمەن بىرگە دەنە تاربيە قيمىلدارىنا قاتىناسۋى قاجەت.  ايتالىق، بىرگە دوپ ويناۋى، بىرگە سۋدا ءجۇزۋى، تاڭەرتەڭ بىرگە جۇگىرۋى ءتيىس. مىنە وسىلاي ىستەگەندە، بالامەن سىرلاساتىن وراي كوبەيەدى ءارى بالاسى دا شىنىعادى.

  قاقاعان ايازدى كۇندەرى بالاڭىز بالا باقشاعا بارمايمىن دەسە،اكە-شەشە ونىڭ ىرقىنا كونبەي، قاقاعان ايازعا قارسى ءجۇرىپ، بالاسىن بالا باقشاعا ەرتىپ اپارۋى كەرەك.

  شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا كەشتە ۇيگە ورالعاندا قانشا شارشاساڭىز دا، ۇيقىعا باس قويماي، بالامەن ۇقساس مونشاعا ءتۇسۋىڭىز كەرەك.

  بالاسىن ەرتىپ جۇگىرگەن اكە-شەشە كوزدەگەن جەرگە نەشە 10 مەتر قالعاندا، بالاسى «ەنتىگىپ كەتتىم، جالعاستى جۇگىرە المايمىن» دەسە، اكە-شەشەسى ونى سوڭىنا دەيىن جۇگىرۋگە جىگەرلەندىرۋى كەرەك.

  مىنە وسى تاسىلدەردىڭ ءبارى بالانى جاپا-ماشاقاتقا توزۋگە شىنىقتىرىپ، ولاردى قايسار مىنەز-قۇلىق قالىپتاستىرۋ مەن ەڭبەكشىل بولۋعا باۋليدى. بالانى قانشا جاقسى كورسەڭىز، وعان جاپا-ماشاقاتتىڭ ءدامىن سونشا كوپ تاتقىزىڭىز. بالا ازدى-كوپتى قيىنشىلىق كورىپ، جاپا تارتقاندا عانا ايالاۋ مەن جاۋاپكەرشىلىكتى شىنايى تۇسىنەدى.

  ءتورتىنشى، ەڭبەك سۇيگىش رۋح كۇندەلىكتى تۇرمىستاعى بولماشى تارشىلىقتان، ىمىرالاسۋعا كەلمەيتىن كىشى-گىرىم ىستەردەن توپتالادى.

  ماسەلەن، بالاڭىزدىڭ قولونەر بۇيىمىن جاساي الماي قينالعانى، جىپتەن سەكىرە الماي مىسى قۇرىعان كەزى، ءبولىس ەتىلگەن جۇمىستى تىندىرا الماي، بىرگە وينايتىن سەرىك ىزدەۋى... ءبارى-ءبارى بالانىڭ ەركىن شىڭايدى.

  ءدال وسىنداي كەزدە، بالا اكە-شەشەسىنىڭ نەمەسە وتباسىنداعىلاردىڭ دەم بەرۋىن، جول كورسەتۋىن جانە جىگەرىن جانۋىن قاجەت ەتەدى. مۇندايدا بالادان قولىنداعى ءىسىن تۇبەگەيلى تىندىرۋدى، قيىنشىلىقپەن كۇرەسۋگە تاباندى بولۋدى تالاپ ەتۋ كەرەك.

  قيىنشىلىققا ءتوزۋ رۋحى امالياتتا ءتىسىن تىسىنە باسىپ، تاباندى بولۋدان كەلەدى.

  بالاعا قيىنشىلىققا ءتوزۋ تاربيەسىن جۇرگىزۋدە ادىسكە ءمان بەرۋ كەرەك، «قاتىگەز اكە»، «شارقىش شەشە» نەمەسە «اشۋشاڭ اكە» بولۋ تىم كەلىسپەيدى. اكە-شەشەسى الدىمەن بالانىڭ ءتوزۋ قۋاتىن شامالاپ، ونان سوڭ وعان جاپا-ماشاقاتقا ءتوزۋ تاربيەسىن جۇرگىزۋى، بالانىڭ ەركىنە قۇرمەت ەتىپ، ونى استە بۇيرىقپەن ماجبۇرلەمەۋى، اۋىزدا ايتىپ قانا قويماي، ءوز باسىنان ونەگە كورسەتىپ، ۇلگىلى رول ويناۋى كەرەك.
بەسىنشى، تۇراقتى جالعاستىرۋ، ءوز اينىندە باياندى اتقارۋ كەرەك.

  ءومىر ساپارىن ادام ءوزى باسادى، قيىنشىلىق اتاۋلىنى دا ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ جەڭەدى. كۇندەردىڭ بىرىندە ولار وسى قوعامعا بەت الىپ، وتباسىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارقالايدى، اسىرەسە ەر بالالار مۇنان قاعىس قالمايدى. بولاشاقتاعى ەر ازامات ءۇشىن ايتقاندا، ەڭبەك سۇيگىش رۋح ونىڭ ادام بولۋىنىڭ نەگىزى، وندا ەڭبەك سۇيگىش رۋح بولماسا، كۇن سايىن شيلەنىسكەن مىنا قوعامنىڭ باسەكەسىنە قالاي توتەپ بەرمەك ؟!

  بالانىڭ ازدى-كوپتى قيىنشىلىق كورىپ، جاپا-ماشاقات تارتۋى ونىڭ الداعى ءومىر ساپارىندا باساتىن جولىنىڭ ءساتتى بولۋىنا جانە ۇنەمشىل بولىپ، قوعامعا شىققان سوڭ ءومىردىڭ داۋىلدى تولقىنىندا وزىندىك قۇنىن تولىق ايگىلەيتىن مۇمكىندىككە يە ەتەدى.
      اۋدارعان _
               ساعىنبەك رابات ۇلى
  رەداكتورى: گۇلنۇر جۇماش قىزى
 
  تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

  مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.