ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6-كۇنى 150-سان
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6 -كۇنى 150 ـ سان
قىزىل قايىق رۋحىن اسقاقتاتىپ، جاڭا ءداۋىردىڭ نۇر-شۇعىلاسىن ايگىلەدى
ايماعىمىز تۇڭعىش كەزەكتى كاسىپتىك شەبەرلىك باسەكەسىن وزدىردى
لي جۇڭچياڭ: ساقشىلىق ارمانىن سىندارلى ناتيجەسىمەن ۇشتاي ءتۇستى
ەرىكتى قىزمەت وتەۋ ماقساتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى جانىنداي قورعادى
ايماق 4-كەزەكتى باسشى كادرلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ قابىلەتىن، ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارناۋلى كۋرسىن وتكىزدى
تەاتر كوركەمونەرىن ايگىلەپ، كوركەمونەر اۋىس -كۇيىسىن ىلگەرىلەتتى
قۇربان ايت مۋزيكا كەشى وتكىزىلدى
120 ءتۇرلى سالىق جيناۋ كاسىبىن شوعىرلى ۇلگىدە شينجياڭ بويىنشا ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋ جۇزەگە استى
«شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» 4 - تومى شياڭگاڭدا تاراتىلدى
اۋلاسىندا ارا باعىپ اۋقاتتاندى
سۇرلەمدىك جۇگەرىگە وراق سالىندى
جەمىس جۇگەرى بازارعا سالىندى
شىعىس سولتۇستىك ازاتتىق رايونىنا اتتانۋ بۇراڭ دا شۇعىلالى ساپاردى ايگىلەدى
جاڭ يانجۇي: اۋا رايىن بارلاۋشى مامان
شيحۋ: بالىق اۋلاۋدى دانەكەر ەتىپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن ىلگەرىلەتتى
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2022 -جىلعى 2 -رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
تارباعاتاي ايماعى 2 - توپتاعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ نىساندارىنا شوعىرلى قول قويۋ جانە الدىڭعى جارىم جىلداعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ قىزمەتىن قورىتىندىلاۋ ءماجىلىسىن اشتى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 5 -كۇنى 149 ـ سان
”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىم“ − جاقسى ءتۇزىم، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ كەرەك
العىس جىرىن پارتياعا ارنادى
”ياۋجانزىنى تانىستىرۋشىنىڭ“ ەستەلىگى
اۆتونوميالى رايوننىڭ پارتيا، ۇكىمەت ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى حىبەيدا ۇيرەنۋدە، تەكسەرۋدە بولدى
تيانشان الابى جاراسىمدىلىق كارتيناسىمەن كەستەلەندى
پارتيانىڭ 100 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن اناعۇرلىم ويداعىداي يگەرۋ جانە قولدانۋ كەرەك
شي جينپيڭ شياڭگاڭ عىلىم باقشاسىندا قىزمەت تەكسەردى
شياڭگاڭ وتان قۇشاعىنا ورالعاندىعىنىڭ 25 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى جانە شياڭگاڭ ەرەكشە اكىمشىلىك رايونى 6 - كەزەكتى ۇكىمەتىنىڭ مىندەتكە وتىرۋ سالتى سالتاناتپەن وتكىزىلدى
شي جينپيڭ شياڭگاڭعا باردى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 4 -كۇنى 148 ـ سان

قازاق جىرىنىڭ حانتا

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/11/3 10:37:28

مىرزاتاي جولداسبەكوۆ (قازاقستان)
 

  مۇقاعالي ءتىرى بولعاندا قازاق پوەزياسىنىڭ ابىز اقساقالى بولىپ، الشاڭ باسىپ حالقىنىڭ ورتاسىندا جۇرەر ەدى. ءبىراق ول كىسىنىڭ ءوزى دۇنيەدەن وتكەنىمەن، ارتىندا ءسوزى قالدى، رۋحى ەلىمەن بىرگە. اقىن پوەزياسى 21-عاسىردا قايتا جاڭعىرۋدا.

  مۇقاعالي ماقاتايەۆ-ءيا جاسىندا، ءيا ازامات بولعان شاعىندا دا كوسىلىپ كورپە جامىلماي، تىرىسىندە ءبىر جارىماي-اق وتكەن كىسى. شىنىندا ول قازاق ءسوز ونەرىنىڭ، پوەزياسىنىڭ، قازاق ەمەس-اۋ، الەم پوەزياسى قۇدىرەتتەرىنىڭ ءبىرى ەدى. دۇنيەدەن، ءومىردىڭ بازارىنان جىلاپ قايتقان مۇقاعالي وتە جاس، ەرتە كەتتى، ءبىز كەيدە سىپايگەرشىلىك جاساپ، ادەپ ساقتايمىز عوي، ايتپەسە اقىندىق تابيعات بولمىسى، ءبىتىم -تۇلعاسى جونىنەن مەن ءوزىم ءبىلىپ-تانىعاننان بەرگى اقىنداردان مۇقاعاليعا تەڭ  كەلەتىنىن كورگەنىم جوق. بۇل  ايتقانىم باعىزى بىرەۋگە وعاش كورىنەر، ءبىراق بۇل مەنىڭ ءوز پىكىرىم. ءمىنسىز  پوەزيانىڭ  ناعىز   جاساۋشىسى دا سول مۇقاعالي بولاتىن. سوزدەرى كوكتەن تۇسكەندەي، قۇزار شىڭداردا عاسىرلار قاشاعان جارتاستارداي، تاۋدان قۇلاپ جاتقان سارقىراماداي بولىپ كورىنەدى. تابيعاتتى ءوز قولىنان جاسايىتىنداي ۇلى قۇدىرەت، عاجايىپ سۋرەتكەر ەدى. مۇقاعالي ولەڭدەرىن ىلعي وزىنەن بوتەن ەشكىم شىعا المايتىن شىڭدا تۇرىپ جازاتىنداي كورىنەدى. اقىننىڭ سوزىنەن زارەدەي جاساندىلىق تاپپايسىڭ. اقىن ەمەس، تابيعاتتىڭ، ءتاڭىردىڭ ءوزى جاساعانداي -مۇقاعالي جىرى پوەزياسىنىڭ سۇلۋى ءارى تەرەڭى، شەكسىز  مۇحيتى، سوققان  جەلى،  قارا  داۋىلى؛  ءسىمىرسەڭ مەيىرىڭ قانبايتىن ءمولدىر  بۇلاق،  ءتىلىڭدى     ۇيىرەتىن شاربات، جان راحاتى. وسىنداي كىسىمەن زامانداس بولعانىڭدى باقىت سانايسىڭ. ءبىراق، سول قۇدىرەتتىڭ ءوز حالقىنىڭ ىشىندە ءجۇرىپ «ەر-تۇرمانىنىڭ ءبىر بۇتىندەلمەي كەتكەنىنە» ناليسىڭ.

  مۇقاڭدى مەن دە ءبىر كىسىدەي ءبىلۋشى ەم دەسەم، قۇداي الدىندا كۇناھار بولار ەم. وكىنىشى، مۇمكىندىك بولىپ تۇرعاننىڭ وزىندە دە بىرگە ءجۇرىپ، بىرگە تۇرا المادىم، دامدەس تە بولعانىم جوق. ولمەيتىندەي كورۋشى ەدىم، ءبىر رەتى كەلەدى عوي دەۋمەن جۇردىك، نە كەرەك، ءساتى تۇسپەدى...

  ءبىر كۇنى جازۋشىلار وداعىنا كەلدىم.  شونا  سىماحان  ۇلى اعامىز «جازۋشى» باسپاسىنىڭ پوەزيا رەداكسياسىندا ىستەيدى، سول كىسىگە سالەم بەرە كەلىپ ەم. رەداكسيا مەڭگەرۋشىسى ساعي جيانبايەۆ رەداكسيا جازۋشىلار وداعىنا كىرگەندە وڭ قول جاقتا تۇكپىردە بولاتىن. كەلسەم، ءدال الدىندا ارىستانداي بوپ مۇقاڭ  تۇر.  الىستان  بايقادىم، اركىمگە ولەڭ وقىعىسى كەلەدى، كىرىپ-شىعىپ جۇرگەندەردىڭ ەشقايسىسى توقتامايدى، تىڭداعىسى كەلمەيدى.

  -تىم بولماسا، مىرزاش، سەن تىڭداشى، مىنانىڭ ءالى بوياۋى دا كەپكەن جوق،-دەپ بەت ورامالدى ءتورت بۇكتەگەندەي جۇپ-جۇقا كىشكەنتاي كىتاپشادان اعىتىلىپ ولەڭدەرىن وقي باستادى. ولەڭىن ەشكىم تىڭداماعانىنا، ەشكىمنىڭ ەلەمەگەنىنە جانىم اشىپ، جالىقپاي تىڭدادىم. ءبىر كەزدە شارشادى ما، الدە جۇرەگى سىر بەردى مە:

  -جۇرەگى قۇرعىر سىر بەرىپ ءجۇر،-دەدى.

  كىشكەنتاي عانا كىتاپشادا ءباز ءبىر اقىن ءجۇز جىل جازسادا سيعىزا المايتىن وي، جىر بار ەكەن. مەن راحاتتانىپ تىڭدادىم، ريزا بولدى.  سونىڭ  ىشىندە    «كوگەرشىندەر» دەيتىن ولەڭى ەسىمدە قالىپتى. جان-دۇنيەڭدى تەربەيتىن سۋرەت سەكىلدى. تۇنىپ تۇرعان سەزىم: قىس اياعى، كوكتەم كەزى، قالىڭ قار جاۋعان، دالا سالقىن، اقىن ۇيدە وتىر. تەرەزەنىڭ الدىندا ءدان تاپپاي بۇرسەڭدەگەن كوگەرشىندەر. اقىننىڭ ۇلكەن جۇرەگى بۇرسەڭ قاققان كوگەرشىندەردى ايايدى، ۇيىنە شاقىرادى. سوزدەرى ءدال ەسىمدە  جوق، كەيبىر جولدارى مىناداي سياقتى ەدى:

-كوگەرشىندەر،
كوگەرسىن جەر،
ۇيگە كىرشى،
ايتپەسە ولەرسىڭدەر.
كوگەرسىن جەر،
ارعىسىن كورەرسىڭدەر...
نە دەگەن جۇرەك، نە دەگەن مەيىرىم!

  مۇقاعالي-دەنەلى، ارىستان كەۋدەلى، مول ءپىشىمدى، اققۋباشا، شاشى سۋسىپ توگىلىپ تۇراتىن،  دەنەسىنە  قاراماي  جەڭىل جۇرەتىن، جاسىنا قاراماي كىشىنى بالاسىنبايتىن، كىشى پەيىل، قوڭىر ادەمى داۋىستى، قوجالاردان شىققان اقىندارداي سويلەپ سالا بەرەتىن كىسى ەدى.

  1969-جىلى «كونە تۇرىك ادەبي  ەسكەرتكىشتەرى  جانە  ولاردىڭ قازاق ادەبيەتىنە قاتىسى» دەگەن تاقىرىپتا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا ءبىتىرىپ، اۆتور ەفەراتتى شىعارىپ، قورعاۋ الدىندا تولقىپ جۇرگەن كەزىم ەدى. ول كەزدە كونە ادەبيەت جونىندە رەسمي پىكىر ايتۋدا، تۇرىك ادەبي ەسكەرتكىشتەرىن ءوزىمىزدىڭ ءتول ادەبيەتىمىزگە جاقىنداستىرۋ دا قيىنعا  تۇسەتىن كەز ەدى.

  جۇبايىم ماريا ەكەۋىمىز ورتالىقتاعى پوچتا ءۇيىنىڭ تومەنگى جاعىنداعى اللەيامەن كەلە جاتىر ەدىك، مۇقاڭ قارسى جولىقتى:

  -مىرزاش، باتىرىم، جۇرتتىڭ ءتىسى باتپاي جۇرگەن تاقىرىپقا بارعان  ەكەنسىڭ،  باياندى   بولسىن. ماعان بەرمەسەڭ دە، بىرەۋدەن اۆتور ەفەراتىڭدى وقىدىم.

  كەرەمەت جۇمىس ءبىتىرىپسىڭ، باياندى قىلعاي. سەنىڭ قورعاۋىڭا كەلىپ، ولەڭمەن ءسوز سويلەيمىن،-دەدى. تاقىرىپتىڭ ءوزى دە كىرشەڭ، كىنامشىل، ونىڭ ۇستىنە مۇقاعالي كەلىپ بۇلدىرەمە دەپ:

  -مۇقا، اۋرە بولىپ نە قىلاسىز. ءالى قورعايتىن كۇن دە بەلگىسىز،-دەپ قاشقاقتاتتىم.

  -قورعايتىن كۇنىڭ  اۆتور  ەفەراتتا جازىلىپتى عوي!

  -وزگەرتەتىن ءتۇرى بار، سىزگە حابارلارمىن، -دەي سالدىم. بۇل ارينە مۇقاعاليدان جۇرتتىڭ  انادايدان  اينالىپ قاشىپ جۇرەتىن كەزى ەدى. قورعاماي كەتسەم دە ەسىل اعانىڭ اڭقىلداپ تۇرعان كوڭىلىن نەگە قايتاردىم دەپ ءالى كۇنگە وكىنەمىن...

  1976-جىلعى كۇزدىڭ اياعى، كازگۋ-دىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ دەكاندىعىنان پەداگوگيكا ينستيۋتىنىڭ رەكتورى بولىپ تالدىعورعانعا جۇرگەلى جاتىرمىن. ۇيدە مەدينيستيتۋتىنىڭ دوسسەنتى، حالىق اۋرۋحانالارىنىڭ ءبىرىنىڭ باس حيرۋرگى تۇرار كوكەيەۆ (جيەن) قوناقتا بولدى. بايتاق داستارقان، جاقسى ىقىلاس-كوڭىلدە وتىرعاندا، ول مۇقاعاليدىڭ شيپاحانادا جاتقاندىعىن جانە حالىنىڭ وتە اۋىر ەكەندىگىن ايتتى:

  -ءۇمىت از،-دەدى. مەن   جيەنىمە:

  -قولىڭنان كەلگەننىڭ ءبارىن ىستە. ۇلى جۇرەككە، مۇقاعاليداي ۇلى اقىننىڭ،  باۋىرىمىزدىڭ جانىنا اراشاشى بول، ونىڭ تىرشىلىگى ءۇشىن كۇرەسىڭدەر،-دەپ ءوتىندىم. جاعدايىن ءجيى-ءجيى سۇراپ  تۇردىم. تۇرار دا تەلەفون سوعىپ جاتتى. ءبىراق، زارەدەي ءۇمىت وتى تۇتانبادى.

  تۇرار:-كەلسەڭىز، كىرگىزەيىن،-دەپ ەدى، مۇقاعاليداي  ءومىرى ولمەيتىن، تىرىلەردەن دە ءتىرى بولا بەرەتىن ۇلى اقىننىڭ ولىممەن  ارپالىسقان  ءال -دارمەنسىز، شاراسىز، ءۇمىتسىز حالىن كورۋگە ءداتىم شىداپ، باتىلىم جەتپەدى...ءتانى قالىپ، دەمى بىتە باستاعان جىر قۇدىرەت بىرتە -بىرتە  سۋىنىپ،  باياۋ  ءسونىپ، الەم پوەزياسىنا ءبىر ساتتە كۇن تۇتىلعانداي كولەڭكەسىن ءتۇسىرىپ، داريعا-اي، كوشە باردى...

  تىرشىلىگىندە ەر-تۇرمانى تۇگەندەلمەي كەتكەن اقىننىڭ ءۇنىن ءبارى ءبىر كەرەڭ دۇنيە ەستىمەدى. سوندىقتان دا ونىڭ جاي تاپپاعان جانى، الاسۇرعان جۇرەگى  وت  ىشىندە  جانىپ ءجۇردى.

  « دۇشپاندارىم توقتاۋسىز شابۋىلداۋدا، ولار مەنى قۇرتىپ جىبەرۋگەدە دايىن. ەگەر بىرەۋ قولىنا مىلتىق بەرىپ، ات دەسە قايسىسى بولسادا قولى قالتىراماستان بۇكىل ادامزاتتى سۇيگەن، ەشكىمگە زيانى تيمەگەن مەنى سول زاماتتا-اق اتىپ جىبەرۋگە ءارىز. ءبارى ماعان جات جيركەنىشتى، كىمنىڭ دوس، كىمنىڭ قاس  ەكەنىن  ۇعۋدان  مەن  باياعىدا-اق قالعامىن... قورعانا الامىن با، بىلمەيمىن. مەنى بۇدان تەك قانا ءبىر كەرەمەت قۇتقارا   الادى. ال، مەن كەرەمەتكە قاتتى سەنەمىن.» -دەپ  جازىپتى كۇندەلىگىندە  قايران  اقىن.  ايانىشتى.

  وسىنشاما اقىننىڭ جانىن جارالاعانداي، ومىردەن تۇڭىلگەندەي قۇدىرەت نە دە ەدى؟ قىزعانىش ەدى. ۇلى اقىنعا اينالىپ بارا جاتقانىن سەزگەن اينالاسى ونى وسىلاي بولاشاققا دا قيماپ ەدى.

  مۇقاعاليدىڭ ماحابباتى قانداي بولدى، كىمدى، قالاي ءسۇيدى، ماحابباتتىڭ ءلاززاتىنا مەيىرى قاندى  ما،  راحات  سەزىمىنە بولەندى مە، ول ماڭگى اشىلمايتىن قۇپيا بولۋى مۇمكىن. ءبىر كۇندەلىگىندە:

  «پوەزيا ماحابباتپەن باستالىپ، پاراساتپەن اياقتالۋى كەرەك » دەگەن ەكەن. قالاي دەگەندە دە ول ادامزاتقا ورتاق ۇلى ماحابباتتى، شىنايى سەزىمدى جىرلارى، ماحابباتتان پاراساتتىلىق ىزدەدى.

  مۇقاعالي ادامدى جان تانىمەن سۇيگەن كىسى. سوندىقتان دا ول ءوزىن دە شەكسىز ءسۇيدى. ءوز باعاسىن ءبىلدى. ولمەيتىنىن، حالقىمەن بىرگە ماڭگى جاسايتىنىن سەزدى. اللانىڭ  جەر بەتىنە جىبەرگەن قۇدىرەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن دە ءتۇيسىندى عوي دەپ ويلايمىن.

  «جەتىم ءوز كىندىگىن ءوزى كەسەدى» دەپ مۇقاعالي باعاسىن ءوزى ايتتى. ءبىز ونى سوعان   ءماجبۇر ەتتىك. مۇقاعاليدىڭ الدىندا قازاقتىڭ ەش ءبىر يگى-جاقسىسى اقتالا المايدى. پاراساتتى تۋدىرعان دا، جاسىتىپ، جابىرقاتقان دا وسى قازاق. سوندىقتان ءبىز مۇقاعاليدىڭ رۋحى الدىندا قارىزدارمىز. بۇل قارىز ءبىزدىڭ قازاق ولەڭىنە، پوەزيابەكزاتىنا دەگەن قارىزىمىز.

  ەكىنشى دۇنيە  جۇزىلىك سوعىس قازاقتىڭ جانىنا جازىلماس جارا سالدى. سوعىس ءورتى شارپىماعان بىردە-ءبىر شاڭىراق قالعان جوق. وزگەنىڭ جەرىن قورعاعان قازاق بوسقا قىرىلدى. اكەسى سوعىستان قايتپاعان جەتىمدەر قانشاما، سوعىسقا كەتكەن جارىن ءومىر بويى كۇتۋمەن وتكەن جەسىرلەر قانشاما؟! مۇقاڭ سول جەتىمنىڭ ءبىرى، جەسىر انانىڭ باۋىرىندا ءوستى، سوندىقتان سوعىس تۋرالى جازىلعان ولەڭدەرىنەن الاپاتتىڭ تاقسىرەتىن تارتقان ادامداردى تانيسىز. جەتىمنىڭ مۇڭىن، جەسىردىڭ زارىن ەستيسىز.

  مۇقاعالي ماقاتايەۆ - وتان دەگەن  ۇلى  سەزىمگە  قىلاۋ تۇسىرمەگەن اقىن. تۋعان جەرىن، تۋعان حالقىن مۇقاعاليداي جىرلاعان قازاقتا اقىن جوق. اناۋ ءبىر جىلدارى جاستاردى وتانشىلدىققا باۋليتىن «كىندىگىمدى كەسكەن جۇرت» دەيتىن شاعىن جىر جيناعىن قۇراستىرعانىمدا دا  وسىعان  كوزىم انىق جەتكەن ەدى. تۋعان جەر تۋرالى مۇقاعاليداي تەبىرەنگەن اقىندى سوندا تابا الماي جينالعانىم ەسىمدە.

  مۇقاعالي تۋعان جەرىن، وتانىن، حالقىن، انا ءتىلىن جان-تانىمەن ءسۇيدى، تەبىرەنىپ جىرلادى. وتاندى ءسۇيىپ جىرلاۋدىڭ نۇسقاسىن، وزىق ۇلگىسىن قالدىرىپ كەتتى. «ەي، قالام ۇستاعان قالامداس باۋىر، قارقىنداستارىم، حالىقتى ۇمىتپاڭدار! حالقىسىز  كۇندەرىڭ قاراڭ، ونى سۇيەمىن دەپ بايبالام  سالماڭدار، وعان تەك عاشىق بولا بىلىڭدەر» دەپتى كۇندەلىگىندە اقىن.

  وتانىن سۇيگەن، ونى جىرلاعان اقىن مۇقاعاليداي-اق بولسىن! ەڭ وكىنىشى، مۇقاعالي دارەجەلى اتاق، مەملەكەتتىك سيلىق الا المادى. ولگەن سوڭ عانا قادىرىنە جەتەتىن قازاقتىڭ ادەتى ەمەس پە. مۇقاعاليدى ەل-جۇرتى اقىن دۇنيەدەن وتكەن سوڭ عانا تانىدى، شارىق ۇرىپ ىزدەي باستادى. مۇقاعاليدىڭ دۇبىرلەگەن زامانى جەتپىسىنشى جىلداردىڭ باسىنان باستالدى. « قالاسادا، قالاماسادا، جۇرت مەنى اقىن رەتىندە تۇسىنەدى. ال، ادام رەتىندە كىم تۇسىنە قويار دەيسىڭ. تۇسىنسەڭدەرشى، مەن تۋىلعالى اداممىن، ادام قالپىمدا قالام. ازىلدەگەنسىپ، جانى اشىعانسىپ، جاقىن تارتقانسىپ، اقىل ايتقانسىپ  ارىڭا تىكەنەكتەي قادالاتىن ارىپتەستەردەن ارىلا الماي-اق قويدىم» دەپ تورىعىپتى جارىقتىق. بار وكىنىشى سول قاپتاعان «قامقورشىلاردان» مۇقاعالي ءولىپ قۇتىلدى. وپاسىز، الدامشى  مىنا  دۇنيەدە ءبىر -ءبىرىڭدى قاجاماي، اياقتان شالماي، جاعادان تارتپاي، جۇيكەنى توزدىرماي، سيلاسىپ وتكەنگە نە جەتسىن!

  «ولەڭ ماعان اققۋدىڭ قاناتىمەن كەلەدى» دەگەن ەدى اقىن. مۇقاعالي قولىنا قالام الىپ، تولعانىپ، قينالىپ ولەڭ جازباعان. مۇقاعاليعا راسىندا ولەڭ قونعان، ولەڭ تۇسكەن، اللادان جىر ايانى، جىر بايانى كەلگەن كىسى،  پەرىشتەلى  اقىن.   مۇقاعاليدىڭ  ءوزى  دە  ولەڭ، ءسوزى دە ولەڭ، قانى دا ولەڭ، جانى دا ولەڭ. مۇقاعالي ولەڭدەرى قۇزدان قۇلاعانداي قۇدىرەتتى، كەسەك، ءىرى...

  مۇقاعاليعا شىنىندا كيەلى جىردىڭ  وزىنەن، پاكتىكتەن، اردان تۋعان  قۇدىرەت، اللانىڭ ولەڭگە بەرگەن باعى، ادامزاتقا جىبەرگەن سيى، قازاق پوەزياسىنىڭ ەركىندىگى، رۋحتىڭ تازالىعى دارىعان. مۇقاعالي جىرلارىنىڭ تاۋدان تۇسكەندەي ءىرى، شار بولاتتان جارالعانداي بەرىك، گاۋھاردان  جارالعانداي اسىل، مارجانداي تازا بولاتىنى، مولدىرەپ، توگىلىپ تۇراتىنى سوندىقتان.

  مۇقاعالي سەكىلدى ۇلىلار تاريحتا ءبىر-اق رەت كەلىپ، تاريحتا ماڭگى قالادى، حالقىمەن بىرگە جاسايدى. اسىل مۇراسى قالىڭ ەلىنىڭ قيماس سىرلاسىنا،  مۇڭداسىنا،  ۇرپاقتى تاربيەلەۋدىڭ ونەگەسىنە اينالادى. ءوزى عاسىر، زامان اسقان سايىن تۇلعالانا بەرەدى، بيىكتەي بەرەدى.

  كەشەگى اباي مەن بەرىدەگى قاسىمداردىڭ جىرداعى جولىن جالعاعان، بولىمىسى كەسەك، تابيعاتى  بولەك  مۇقاعالي   شىعارماسى قازاق رۋحانياتىنىڭ توزبايتىن، مۇقالمايتىن التىن قازىناسىنىڭ ايبىندى بولىگىن قۇرايدى.  ول  ءبۇتىن  ءبىر   عاسىرداعى قازاق پوەزياسىن بيكتەتىپ  كەتتى.  بۇگىندە مۇقاعالي ولەڭىنە ءان شىعارمايتىن كومپوزيتور جوق. شىنىندا دا ول تۇلا بويى تۇتاس ولەڭنەن، قازاقتىڭ قاسيەتتى قارا ولەڭىنەن جارالعان اقىن.

  2006-جىلى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىندا جىر سۇيەر قاۋىمعا ارناپ م . ماقاتايەۆتىڭ تۋعانىنا 75 جىل  تولۋىنا  وراي «قازاق جىرىنىڭ حانتاڭىرى» اتتى جىر كەشىن  وتكىزۋىم مەنىڭ دە مۇقاعالي مۇراسىنا دەگەن ىنتىقتىعىمنىڭ بەلگىسى، اسىل اعا ارۋاعىنىڭ الدىنداعى بورىشىم ەدى. ارتىنا وشپەيتىن ونەگە، توزبايتىن، تاۋسىلمايتىن اسىل مۇرا قالدىرىپ كەتكەن اقىن جىرلارىن  قايتا وقىپ، قايتا ۇڭىلگەنىمدە، مۇقاعاليدىڭ قۇدىرەتىنە بۇرىنعىدان دا تابىنا تۇسكەندەي بولدىم.

  حالقىمىزدىڭ  ءبىر  تۋار پەرزەنتى ءدىنمۇحاممەد مەڭلى-احىمەت  ۇلى  قونايەۆ  بىردە:    «مۇقاعاليداي عاجايىپ ادامنىڭ جۇرگەنىن بىلمەگەنىمە وكىنەمىن» دەگەن ەكەن عوي. ەندەشە، تالانتتىلاردى، دارىندىلاردى كەزىندە تانىپ، باعالاي بىلگەن ءجون.  قازاقتىڭ: « ولگەننىڭ ءبارى جاقسى» دەيتىن اڭگىمەسى وسىندايدان تۋعان.
وزىنەن كەيىنگى اقىنداردىڭ پىرىنە اينالعان مۇقاعاليدىڭ بالداي ءتاتتى، كاۋسار جىرلارى اسقاقتاعان انگە اينالىپ، تۋعان حالقىنا ۇزدىكسىز قىزمەت ەتە بەرەدى.




رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.


دايىنداعان-
تىلەۋقان زاتىباي ۇلى



 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn