ەەڭ جاڭا مازمۇندار
تۇزىمدە شوعىرلى جاڭالىق اشۋدى كورنەكتى ورىنعا قويىپ ەركىن ساۋدا پورتىن جوعارى ساپامەن، جوعارى ولشەممەن قۇرۋ كەرەك
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ وكىلەتتىگىمەن «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماسى» جاريالاندى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس كەزىندە سويلەگەن ماڭىزدى سوزدەرى مەن مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىستىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ،پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرى مەن اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋلارىنىڭ قاز-قالپىندا تياناق
سۋرەتتەر اۋىل-قىستاقتاعى وراسان زور وزگەرىستەرگە كۋا بولدى
كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاپ،تاماشا تۇرمىسقا كەنەلدى
تۇتىنۋ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدى جاقسى ىستەدى
اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتىپ،كەدەيلىكتەن ارىلۋىنا كومەكتەستى
قىستاقتا كوتەرمە جۇمىس ىستەپ كىرىستى ارتتىردى
2020-جىلى 6-ايدىڭ 4-كۇنى 114-سان
قاز باعىمشىلىعىمەن شۇعىلداندى
قاجىرلىلىقپەن ءبىلىم ۇيرەنىپ، مۇرات - سەنىمدى بەكەمدەپ، بەرىك ەرىك - جىگەردى شىڭداپ، دەنە شىنىقتىرىپ دەنساۋلىقتى كۇشەيتىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋعا قاي - قاشاندا دايىن تۇرايىق
جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋداعى ولقىلىقتاردى تولىقتاۋ ماسەلەسى جونىندە
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ جاڭا جەڭىسىن قولعا كەلتىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شەشۋشى شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋ كەرەك
تارباعاتاي ايماقتىق اكىمشىلىك مەكەمەسى مەن جۇڭگو ونەركاسىپ-ساۋدا بانكەسىنىڭ شينجياڭ بولىمشە بانكەسى سەلبەستىك ورناتۋ جۇلگەلىك كەلىسىمىنە قول قويىستى
قالا كوركىنىڭ تولىمدى اجارلاندىرۋشىسى بولايىق
2020-جىلى 6-ايدىڭ 3-كۇنى 113-سان
ەكى ءماجىلىس رۋحىن ۇيرەنىپ،تاس جول ىستەرىنە ۇلەس قوسامىز
2020-جىلى 6-ايدىڭ 2-كۇنى 112-سان
ازاماتتىق زاڭنامانى جاريالاپ اتقارۋدىڭ كەلەلى ماڭىزىن جەتكىلىكتى تانىپ، حالىقتىڭ زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن زاڭ بويىنشا اناعۇرلىم ويداعىداي قامتاماسىز ەتۋ كەرەك
ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى سوزدەرىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شەشۋشى شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋ كەرەك
2020-جىلى 6-ايدىڭ 1-كۇنى 111-سان
2020-جىلى 5-ايدىڭ 30-كۇنى 110-سان
13 - كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ 3 - ءماجىلىسى بەيجيڭدە جابىلدى
لي كىچياڭ زۇڭلي تىلشىلەر جيىنىنا قاتىناستى ءارى جۇڭگولىق، شەتەلدىك تىلشىلەردىڭ سۇراۋلارىنا جاۋاپ بەردى
مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەس 13 - كەزەكتى كوميتەتىنىڭ 3 - ءماجىلىسى جابىلدى
جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتىپ، گۇلدەنۋ ۇلى ءىسىن بىرگە ىسكە اسىرايىق
شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى ەڭ جوعارى حالىق سوتى مەكەمەسى مەن ەڭ جوعارى حالىق پروكۋراتۋراسىنىڭ باياندامالارىن جانە قاتىستى قاۋلى جوبالاردى قارادى
قۇبا تۇزدەگى قۇت مەكەن
شىڭ باسىنا ءساتتى شىقتى! جۇڭگونىڭ ولشەۋشى شىڭشىلدار اترەتى چومولاڭما شىڭىنىڭ ”بيىكتىگىن“ تاعى دا ولشەدى

قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى قازاق ۇلتىنىڭ تيىم تاربيەسىنە ايالداعاندا

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/11/26 11:21:08

عالبيات ءشارىپقان قىزى

   جاعراپيالىق قورشاعان ورتا-ادامزات تىرشىلىك ەتەتىن جاراتىلىستىق رايون كەڭىستىگى. ول جەر شارىنداعى گاز، سۇيىق، قاتتى كۇيدەگى زاتتاردىڭ  توعىسقان بەتى. ورگانيكالىق جانە  بەيورگانيكالىق دۇنيەنىڭ ءبىر-بىرىنە اينالاتىن، ادامزات ءومىر سۇرەتىن تابيعي ورتا، ادامزات قوعامىنىڭ ساقتالىپ تۇرۋى مەن دامۋىنىڭ زاتتىق نەگىزى.

   ادامزات پەن قورشاعان ورتا قوسارلانعان ەكى جاق، ءبىر-بىرىنە ىقپال جاسايدى جانە ءبىرىن -ءبىرى تەجەيدى. ادامزاتتىڭ قيمىلى قورشاعان ورتاعا ىقپال كورسەتسە، قورشاعان ورتا قايتا اينالىپ ادامزاتتى تەجەيدى،         جاساعان اسەرى قانشالىقتى كۇشتى بولسا، تەجەۋ كۇشى سونشالىقتى ۇلكەن بولادى.

   قازاق حالقى ۇزاق تاريحى، مارقا مادەنيەتى بار، زامانىندا مال شارۋاشىلىعى مەن ەگىنشىلىكتى، دالا مادەنيەتى مەن قالا مادەنيەتىن تەڭ مەڭگەرگەن، سول ساحارادا  سان عاسىردىڭ بەتىن اۋدارىپ، ومىردىڭ سان قيلى تاۋقىمەتتەرىن باستان كەشىرىپ، بۇل كۇندە ادامزات تاريحىنا شۇعىلالى    ەڭبەكتەرىمەن، كەڭ پەيىلىمەن، وزگەشە مادەنيەتىمەن تانىلىپ وتىر. ۇلتىمىز ءالى دە ادامزات قوعامىنىڭ دامۋىنا وزىنە تيەسىلى ۇلەسىن قوسىپ قالماستان، تابيعات سىندى انانى قورعاۋدا دا ءوز   ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.

   ۇلتىمىزدىڭ تاريحىنا، سالت-ساناسىنا، عۇرىپ-ادەتتەرىنە، ۇلتتىق داستۇرلەرىنە، ۇلتتىق ويىندارىنا جانە ءتالىم-تاربيەلەرى مەن ىرىم-تيىمدارىنا ۇڭىلسەك، تەلەگەي تەڭىزدەي    ءبىلىم .... ال مەنىڭ تىلگە تيەك    ەتەيىن دەگەنىم ۇلتتىق تاربيەدەگى  تيىمدارى تۋرالى. ول رۋحاني مادەنيەتىنىڭ ءبىر بەينەسى. اتامىز قازاق     « ەل بولام دەسەڭ، بەسىگىڭدى تۇزە »دەپ بالالارعا ءتۇرلى تاربيەلەردى تيىمدار ارقىلى بويىنا ءسىڭىرىپ كەلگەن،    اسىرەسە ولارعا قورشاعان ورتاعا بايلانىستى تاربيەلىك تيىمداردى كىشكەنتايىنان باستاپ ۇنەمى ايتىپ وتىرعان. بۇل تاربيەلەرى وسىزاماندا ءتىپتى دە ماڭىزدى رول ويناماق. سەبەبى قازىر جاعراپيالىق قورشاعان ورتا مەن ادامزات قايشىلىعى شيەلەنىسىپ، كوپتەگەن حالىقارالىق، وڭىرلىك، جەرلىك قورشاعان ورتا ماسەلەسى كۇن سايىن كورنەكتىلەنۋدە. مۇندا قازىرگى زامان جاعراپيالىق قورشاعان ورتا ماسەلەسى ەكولوگيانىڭ ءبۇلدىرىلۋى، قورشاعان  ورتانىڭ لاستانۋى، بايلىقتىڭ جەتىسپەۋى، جەرشارىندىق قورشاعان ورتانىڭ وزگەرىسى قاتارلىلاردى قامتيدى. مۇنىڭ ىشىندە ەكولوگيانىڭ ءبۇلدىرىلۋى،   ورماننىڭ ويراندالۋى، جايلىمنىڭ تۇياق كەستى بولۋى، جەردىڭ نەمەسە توپىراقتىڭ شابىلۋى قاتارلىلاردى قامتيدى. اسىرەسە  جامىلعى وسىمدىكتەردىڭ ءبۇلدىرىلۋىن مەڭزەيدى. جامىلعى    وسىمدىكتەردىڭ ءبۇلدىرىلۋى تەك ءبىر ءوڭىردىڭ كورىنىسىن ءبۇلدىرىپ   قالماستان، قايتا ورگانيزمدەردىڭ كوپ تۇرلىلىگىنىڭ ءبۇلدىرىلۋىن، ورتا ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىن، توپىراقتىڭ شايىلىپ، سۋدىڭ زايا كەتۋىن، توپىراق  قۇنارلىلىعىنىڭ تومەندەۋىن، جەردىڭ شولەيتتەنۋىن تۋدىرىپ، سول رايونداعى تۇرعىنداردى ەڭ نەگىزگى تىرشىلىك شارت-جاعدايىنان ماقرۇم ەتەدى.

   قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى اتموسفەرانىڭ لاستانۋى، سۋدىڭ لاستانۋى جانە جەردىڭ قاتتى تاستاندى زاتتارمەن لاستانۋىن كورسەتەدى.

   بايلىقتىڭ جەتىسپەۋى شەكسىز  قاجەتسىنۋ مەن شەكتى جاراتىلىستىق بايلىق ورتاسىنداعى قايشىلىقتى كورسەتەدى.

   جەرشارىندىق قورشاعان ورتانىڭ وزگەرىسى جوعارىداعى 3 ورتا ماسەلەسىنىڭ ورتاق اسەرىندە اسىلگى قورشاعان ورتادا تۋىلعان قالىپسىزدىقتى كورسەتەدى.

   قازاق ۇلتىمىز ەجەلدەن بەرى كەڭ ساحارادا مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانىپ، تابيعاتتىڭ اسىل قويناۋىندا ەركەلەي ءوسىپ، تابيعات انانىڭ بەرگەنىن ەمىرەنە ەمىپ، جاعراپيالىق  قورشاعان ورتامەن بىرگە وتاسىپ كەلە جاتقان ۇلتتاردىڭ ءبىرى بولعاندىقتان، كوركەم تابيعاتقا دەگەن مەيىرى وزگەشە. ونى تومەندەگى تيىم تاربيەلەرىنەن     اڭعارۋعا بولادى.

   1. ەڭ الدىمەن قازاعىمىز « سۋ  ىشكەن قۇدىعىڭا تۇكىرمە » دەپ، ۇلكەن جاقتان ايتقاندا، ءوزىن تىرشىلىك   تىرەگىمەن قامداپ وتىرعان تابيعاتقا، تۋعان جەر اتا جۇرتىنىڭ نارىنە، ۇلتىنىڭ بەرگەن تاربيەسىنە زيان جەتكىزبەۋدى، كىشى جاقتان ايتقاندا، باعىپ وتىرعان اتا-انا جانۇياسىن ايالاۋدى  ۇيرەتكەن.

   2. « كوك ءشوپتى جۇلما، كوكتەي جۇلىناسىڭ » دەپ كوك ءشوپتى جۇلدىرمايدى. مۇندا ەگەر تەبىندەپ كەلە جاتقان كوك ءشوپتى جۇلسا، قانشاما جاس وركەن قىرشىنىنان قيىلىپ،  قانشاما گۇل -بايشەشەك مەزگىلىنەن بۇرىن سولادى، توپىراقتىڭ شايىلۋى، جەردىڭ شولەيتتەنۋى كەلىپ شىعاتىنىن تۇسىندىرگەن.

   3. « جالعىز اڭدى اتپا، جالعىز    اعاشتى كەسپە، كيەسىنە جولىعاسىڭ»، « قۇستىڭ ۇياسىن بۇزبا، جانۇياڭ    بۇزىلادى، قۇس جۇمىرتقاسىن شاقپا، بەتىڭ شىبار بولىپ قالادى» دەپ قۇس ۇياسىن بۇزۋدى، بالاپانىن ءولتىرۋدى تەكتەيدى. جەر بەتىندەگى سول جالعىز اڭ مەن جالعىز وسىمدىكتىڭ مۇلدە قۇرىپ كەتۋىنىڭ الدىن الادى. بۇدان  حالىقارا ورتاعا قويىپ وتىرعان      ورگانيزمدەردىڭ كوپ تۇرلىلىگىن قورعاۋعا بۇرىننان ءمان بەرىپ كەلە جاتقانىن كورۋگە بولادى. « جىڭعىلمەن ات قامشىلاما » دەيدى، سەبەبى جىڭعىل توبىلعى سياقتى سىرتى تەگىس، جۇمساق قابىقتى ەمەس، تىكەنەكتىلەۋ قاتتى اعاش، ونىمەن قامشىلاسا، مالدىڭ ۇستىنە جاراقات ءتۇسۋى مۇمكىندىگىن ەسكەرتىپ، جان-جانۋارلاردى ايالاي بىلگەنىن كورۋگە بولادى.

    4. « سۋعا سيمە، سۋعا سيسەڭ،    اتاڭنىڭ ساقالىنا سيگەندەي بولاسىڭ»، « اعىن سۋعا كىر جۋما، كوڭ-قوقىر توكپە، لاس نارسە تاستاما» دەپ وزەننىڭ تومەن اعارىنداعى حالىق پەن جان-جانۋارلاردىڭ  ومىرىنە حاۋىپ تونەتىنىن ەسكەرتۋمەن بىرگە، وزەن سۋلاردىڭ  تازالىعىنا ەرەكشە كوڭىل بولۋگە   تاربيەلەگەن.

    5. « سۋدىڭ دا سۇراۋى بار» دەپ سۋدى قالاعانشا ىسىراپ ەتۋدى قاتاڭ شەكتەپ، بايلىقتى ۇنەمدەۋ شارالارىن بۇرىننان بەرى دارىپتەپ، ۇيرەتىپ  كەلگەن.

 6. « تۇندە وت شىعارما، دالاعا كۇل توكپە» دەپ ءبىر جاقتان، قالىڭ ورماندى جاعالاي قونىستانعان، ىرگەسىندە قالىڭ ءشوپ پەن قوپا-قامىس جاتاتىن حالىقتى تۇندە دالاعا كۇل توكسە نەمەسە وت شىعارسا، ابايسىزدا وت كەتىپ الاپات تۋىلۋدان ساقتاندىرسا، جانە ءبىر جاقتان، ورمان بايلىعىن قورعاۋدى دارىپتەپ كەلگەن.
 7. « جاس شىرپىنى سىندىرما، جاس اعاشتى كەسپە » دەپ ورمان    ەكولوگيالىق ورتاسىنىڭ بۇلىنبەۋىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ، قازىرگى زامانعى ادامداردىڭ قاجەتىن قاناعاتتاندىرۋ    ءارى كەلەشەك ۇرپاقتارعا قاجەتتى  جاسىل ورتاعا زيان جەتكىزبەۋ سىندى باياندى دامۋ كوزقاراسى ەجەلدەن   تۇرمىستىق تاربيەگە ءسىڭىپ بولعانىن بايقايمىز.

   جوعارىداعى تيىم تاربيەلەرىنەن  ۇلتىمىز ۇرپاقتارىنىڭ يدەيالىق تاربيەنى باستى ورىنعا قويىپ كەلگەندىگىن ءارى ادامزات تابيعاتتىڭ بالاسى، استە قوجاسى ەمەس، ادامزات پەن تابيعات دۇنيەسى(قورشاعان ورتا) تەپە-تەڭدىكتى جانە سايكەسىمدىلىكتى ساقتاي العاندا عانا ءومىر سۇرەدى جانە داميدى دەپ قارايتىن قازىرگى زامانعى جاڭا قورشاعان ورتا تانىمىنا ۇزاق   ۋاقىتتىق ءومىر تاجىريبەسىمەن، ۇرپاق تاربيەسىمەن ءۇن قوسىپ، جاعراپيالىق قورشاعان ورتانى قورعاۋ جاعىندا وزىندىك ۇلەسىن قوسىپ كەلگەندىگىن بايقاي الامىز.

   ءار ۇلتتىڭ ۇلتتىق ءداستۇرى    ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسادى ءارى ۇزاق ۋاقىتتىق ونىمدىلىككە يە بولادى. قورشاعان ورتانى قورعاۋ بارلىق ادامزاتتىڭ ورتاق بورىشى.

   « كوپ تۇكىرسە كول بولادى ». سوندىقتان دا ءبىز ۇلتىمىزدىڭ وسىنداي جاراتىلىستىق  قورشاعان ورتانى قورعاۋ تاربيەلەرىن ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزىپ، ورتانى قورعاۋعا اتسالىسىپ، جالعاستى ءبىر كىسىلىك ۇلەسىمىزدى قوسايىق.



رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.




 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn