ەەڭ جاڭا مازمۇندار
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسى ءماجىلىس اشتى
اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ،كەشكى بازار ەكونوميكاسىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىن قاۋلاتۋ،نان كاسىبىنىڭ اناعۇرلىم جاقسى،اناعۇرلىم تەز دامۋىن كۇش سالا ىلگەرىلەتۋ كەرەك
2020-جىلى 7-ايدىڭ 2-كۇنى 136-سان
كاسىپ قۇرىلىمىن رەتتەپ،كىرىستىڭ ارتۋىن جەبەدى
تارباعاتاي كاسىپتىك تەحنيكا شۋەيۋانى ۆيۋەسكا ءىلدى
شينجياڭ جۇڭتاي توبى ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى ايماعىمىزدا تەكسەرۋ جۇرگىزدى
ايماق ورگاندار پارتيا قۇرىلىسى قىزمەتى ءماجىلىسىن اشتى
ءدوربىلجىن اۋدانىنداعى قىستاق تۇرعىندارى شارۋاشىلىق قۇرۋ،جۇمىستانۋ جاعىندا كوپ تيىمدىلىككە كەنەلدى
جۇمىستانۋعا تاربيەلەۋ تەحنيكالىق شەبەرلىكتى جوعارىلاتتى
جەردى قورعاۋ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىمىز
شاعانتوعاي 3900 اۋىل-قىستاق تازالىق دارەتحاناسىن سالىپ،قونىس ورتاسىن جاقسارتپاقشى
اۋەلگى ماقساتتان اينىماي،بورىش ارقالاپ،ماڭگى كۇرەس جۇرگىزەمىز
اۋەلگى ماقساتتان اينىماي،بورىش ارقالاپ،ماڭگى كۇرەس جۇرگىزەمىز
2020-جىلى 7-ايدىڭ 1-كۇنى 135-سان
پارتيانىڭ مەيىرىن جىرلاپ،اۋەلگى ماقساتتان اينىمادى
شي جينپيڭ تاسقىننان ساقتانۋ،اپاتتان قۇتقارۋ قىزمەتى جونىندە ماڭىزدى نۇسقاۋ بەردى
قول ۇستاسا وتىرىپ ۇكىمەت،بانكە،كاسىپورىن سەلبەستىگىنىڭ ۇلگىسىن قالىپتاستىرىپ،سەلبەستىك ورناتىپ،ءوزارا پايدا جەتكىزىپ،تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ جاڭا پاراعىن بىرگە جازۋعا كىرىستى
پارتيالى كادرلار قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ماقسارى گۇلىن تەرۋىنە كومەكتەستى
بوس تۇرعان اۋلا كىرىس باقشاسىنا اينالدى
پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلار ۇزدىكتەردەن ۇيرەنىپ، ىشكى قوزعاۋشى كۇشتى تاسقىنداتتى
پانجياجۋاڭ قىستاعى ۇشقىشسىز ۇشاقپەن ءدارى شاشىپ،ەڭبەككۇش پەن ۋاقىتتى ۇنەمدەدى
جابايى كەندىردى وتادى
باعىمشىلىقپەن شۇعىلدانىپ اۋقاتتانۋ جولىنا ءتۇستى
تاماعىنا سۇيەك تۇرىپ قالعان بالانى شۇعىل قۇتقاردى
جالپاق شاپتولدىڭ حوش ءيىسى اڭقىپ،شارۋا وتباسى شاتتىققا شومدى
«1-شىلدەنى» قارسى الىپ،پارتيانىڭ مەيىرىن جىرلاپ،اۋەلگى ماقساتتان اينىمادى
بال اراسى اۋىل شارۋاشىلىق وندىرىسىنە كومەگىن تيگىزدى
ەركىن تۇنياز ايماعىمىزدا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
اۆتوكولىك تۇتىنۋىن ورنىقتى ۇلعايتايىق
جاڭا نۇسقاداعى سالىق جيناۋ تيىمدىلىك ساياساتى باعدارناماسى جاريالاندى!

باسباي شولاق ۇلى باپين

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/12/3 18:02:04

باسباي شولاق ۇلى باپين

  باسباي شولاق ۇلى باپين (1889-1953) قازاق، شاعانتوعاي اۋدانى بارلىق تاۋى بوكتەرىندەگى جيەك اۋىلىنان. باسباي ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ ازامات بولعان سوڭ، اكەسى ەنشىگە 150 قوي، ءبىر ايعىر ۇيىر جىلقى بەردى. ول وسى نەگىزدە جان-جاقتىلى اۋقات ىستەپ، الىس-جاقىنعا اتى ايگىلى ۇلكەن باي بولدى. ول سىرتتان اسىل تۇقىمدى مال اكەلىپ، ەتتى مول بەرەتىن كۇرەڭ قاسقا قوي تۇقىمىن جەتىلدىردى، سونىمەن ونىڭ بايلىعى لىقسىپ، اتى شىقتى.

  باسباي وتاندى قىزۋ ءسۇيدى، جاپون باسقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ العاشقى كەزىندە كەيبىرەۋلەر ۇكىمەت ات الادى ەكەن دەپ قورىقتى، سوندا باسەكەڭ الگىندەيلەردى سوگىپ: «سەندەردە دە مي جوق، سوعىس بولسا اتىڭ تۇرماق باسىڭ كەتەدى، ساعان ات كەرەك پە، باس كەرەك پە؟» دەيدى ءارى اسكەرگە 200 ات تاڭداپ بەردى. جاپون باسقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ ورتا شەنىندە 500 اتتى ەر-تۇرمانىمەن تارتۋ ەتتى. جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان سوڭ، 1951-جىلى امەريكا جيانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەك بەرۋ سوعىسىنا ءبىر ايروپلان اتادى (بۇل 100 ات، 100 سيىر، 4000 قوي، 100 ءسارى التىنعا تەڭ).

  باسباي ءوزى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاپ تاربيە الماعانىمەن، وقۋ-اعارتۋ ىسىنە كوڭىل ءبولىپ، الەۋمەتتىك يگىلىك ىستەرى مەن العاباسارلىق ىستەرگە قىزۋ ىنتالى بولدى. مينگونىڭ 25-جىلى (1936-جىلى) ول اتا مەكەنىنىڭ وقۋ-اعارتۋ ءىسىن دامىتۋ ءۇشىن شاعانتوعاي ۇرشتي (ورتالاۋ) مەكتەبىن سالۋعا 500 قوي اتادى. مينگونىڭ (30-جىلى (1941-جىلى) ول 5500 يۋان (1000 قويعا تەڭ) قارجى اتاپ، شاۋەشەك-شاعانتوعاي تاس جول كوپىرىن سالعىزدى. كوپىر سالىنعان سوڭ تارباعاتاي اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ ۋاليى بۇل كوپىرگە «باسباي كوپىرى» دەگەن ات بەرىپ، باسەكەڭدى سيلادى. مينگونىڭ 34-36-جىلدارى (1945-1947-جىلدارى) ول «ءۇش ايماق» توڭكەرىسىندە 1000 قوي، 100 سيىر 250 ات تارتۋ ەتىپ، «ءۇش ايماق» توڭكەرىسىنىڭ جەڭىس زايومىنەن ءبىر ميلليون يۋان («ءۇش ايماق؛ زايومى) ساتىپ الدى. 1949-جىلى جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسىنىڭ شينجياڭعا كىرەتىندىگى تۋرالى حاباردى ەستىگەن سوڭ، قولما-قول 1000 يۇت ءبيداي، 40 اتان وگىز اتادى.

  باسباي كەدەي-كەپشىك، جوق-جىتىكتەرگە ۇلتىنا قاراماي كومەكتەسكەن ادام. مينگونىڭ 9-جىلى (1920-جىلى) شاعانتوعايعا قايتا ورالعان مۇھاجىر حى شوۋچيڭ، ۋاڭ سۇڭشىڭعا، مينگونىڭ 31-جىلى (1942-جىلى) ۇيعۇر جىگىت تۇيعۇنعا، تاتار عارىپ، زارىپقا، 1952-جىلى شاۋەشەكتەگى چىن فاميليالى ەتىكشىگە اقشا، زات، مال بەرىپ، ولاردىڭ جەر ساتىپ الىپ، ءۇي سالۋىنا، ۇيلەنۋىنە، تيىرمەن اشىپ، ساۋدا جاساۋىنا كومەكتەستى.

  باسباي «ءۇش ايماق» توڭكەرىسى كەزىندە جانە جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىنگى 1952-جىلعا دەيىن تارباعاتاي ايماعىنىڭ ۋاليى بولدى. ول ىستە ءادىل بولىپ قاراباسىنىڭ قامىن كۇيتتەمەيدى. مينگونىڭ 37-جىلى (1948-جىلى) شاۋەشەكتە ات بايگەسى وتكىزىلدى. تورەشى باسبايعا جاعىمسىپ، باسبايدىڭ ەكىنشى بولىپ كەلگەن اتىن ءبىرىنشى دەپ جاريالادى. ءتوراعالار مىنبەسىندە وتىرعان باسباي ورنىنان قارعىپ تۇرىپ «تورەشىنىڭ كەسىمى كۇشكە يە ەمەس!» دەپ ايعايلاپ، بىرىنشىلىكتى يەسىنە الىپ بەردى. باسباي بالاسىنىڭ ءبىر كاريانى باسىنعاندىعىن ەستىگەندە: - سەن اكەڭدەي ادامدى نەگە جابىرلەيسىڭ؟ اكەم ۋالي ەكەن دەپ ارقالان با، مەن دە كەشەگى كۇنى بۇقارا بولاتىنمىن، ــ دەپ بالاسىن سىندايدى. ءبىر جىلى كۇزەۋلىككە كوشىپ بارا جاتقان جولدا باسبايدىڭ قويى ءبىر حانزۋ ديقاننىڭ كارتوپ اتىزىنا ءتۇسىپ كەتەدى، قويدى قايىرىپ جۇرگەن حانزۋ ديقانعا مالشى: ــ مىناۋ ۋاليدىڭ قويى، سەنىڭ مۇنى قايىرۋعا قايتىپ باتىلىڭ باردى؟ ــ دەيدى. مۇنى قۇلاعى شالعان باسەكەڭ مالشىسىن سوگەدى، حانزۋ ديقاننىڭ ءونىمىن جيناۋعا كومەكتەسۋگە ادام جىبەرىپ، ودان كەشىرىم سۇرايدى. باسبايدىڭ ءبىر تۋىسى بىرەۋدىڭ ەكى اتىن ۇرلاپ ساتىپ جىبەرەدى. مۇنى ەستىگەن باسباي ونى قامشىنىڭ استىنا الىپ ساباپ، سۋىق ۇيگە قاماپ تاستايدى ءارى ەلدىڭ اتىن تولەتىپ بەرەدى. وسىدان كەيىن ول جۇگەنسىزدىك ىستەگەن تۋىستارىن، مالشىلارىن بىردەن شاقىرىپ سۇراققا تارتىپ، ـــ سەندەر مەنىڭ اتىمدى جامىلىپ، بۇقارانى جابىرلەمەڭدەر! ــ دەپ قاتاڭ سىندايدى.

  1953-جىلى 11-ايدىڭ 4-كۇنى باسباي ناۋقاستان قايتىس بولدى، سۇيەگى شاعانتوعاي اۋدانىنىڭ شەگىر قىستاعىنا جەرلەندى.





رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.


 
 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn