ەەڭ جاڭا مازمۇندار
شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ ىنتىماقتى،قايراتتانا العا باسقان قادامىن ءارقانداي كۇش بوگەي المايدى
نازاردى «ەكىدەن تارىقتىرماۋ، ۇشتە قامتاماسىز ەتۋ»گە شوعىرلاندىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە تاباندىلىقپەن باتىل قول جەتكىزۋ كەرەك
شي جينپيڭنىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، اسپانى اشىق، جەرى جاسىل،سۋى تۇنىق كوركەم شينجياڭ قۇرۋ كەرەك
«ادامدىق ۇقىق» جەلەۋى سۇرقيا نيەتىن بۇركەمەلەي المايدى
جۇڭگونىڭ ىشكى ىسىنە كيلىككەن «زاڭ جوبا» ىشىنە ارام نيەت بۇككەن،اق پەن قارانى شاتاستىرعان
«دۇنيە جۇزىلىك ۇيعۇر قۇرىلتايى» لاڭكەستىكپەن استاسىپ وتىر
كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋدى، باۋلۋدى ورىستەتۋ — شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى كەپىلى
ادامدىق ۇقىق ماسەلەسىن سىلتاۋراتىپ،جۇڭگونىڭ ىشكى ىستەرىنە كيلىگۋ __ ەسەپشوتتى قاتە سوققاندىق
امەريكا ساياساتپازدارىنىڭ شينجياڭداعى ادامدىق ۇقىقتى قارالاۋ ارەكەتى كولگىرلىك،پاسىقتىق
امەريكا ماقۇلداعان شينجياڭعا ساياتىن «زاڭ جوبا»عا باتىل قارسى تۇراتىندىقتارىن جانە قاتاڭ جازعىراتىندىقتارىن ءبىلدىردى
اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەنىڭ تابىستارىنان شىن مانىندە جاقسى پايدالانىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋلارىن ناقتى تياناقتاندىرايىق
نەگىزگى ساتى ۇيىمدىق قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋدى ىلگەرىلەتىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋلارىن ناقتى تياناقتاندىرايىق، ەگجەي-تەگجەيلى تياناقتاندىرايىق
2020-جىلعى ەكونوميكالىق قىزمەتكە تالداۋ جاسادى، زەرتتەۋ جۇرگىزدى پارتيا ستيلى، پاكتىك قۇرىلىسى جانە شىرىكتەسۋگە قارسى تۇرۋ قىزمەتىن اقىلداسىپ، ورنالاستىردى
مەن ءتىپتى دە كوپ ادام كورىكتى شينجياڭعا ساياحاتتاپ كەلسە ەكەن دەپ ويلايمىن
تاربيەلەۋ-باۋلۋ ورتالىعى اداسقان مەنى تىڭ تىرشىلىككە يە ەتتى
كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ-باۋلۋ — ادامداردى قۇتقارۋداعى ەڭ زور يگى ءىس
شىندىقتى قيالمەن قيىستىرۋعا كەلمەيدى، شىندىق وتىرىكتى جەڭەدى
2019-جىلى 12-ايدىڭ 9-كۇنى 285-سان
شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ شاراسى ادىلەتتى شارا
2019-جىلى 12-ايدىڭ 7-كۇنى 284-سان
شينجياڭنىڭ جاراسىمدىلىعىن، ورنىقتىلىعىن ءبۇلدىرۋ ارەكەتتەرى، ءسوز جوق، جەڭىلىسپەن تىنادى
ءارقانداي قاسكۇنەمدىك اتاۋلىنىڭ بارلىعى شينجياڭنىڭ دامۋ، گۇلدەنىپ-كوركەيۋ ۇردىسىنە بوگەت بولا المايدى
امەريكانىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋدا مەيلىنشە قوس ولشەم قولدانۋى ادامدى جيرەندىرەدى
امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن «زاڭ جوباسى» امەريكانىڭ جۇڭگوعا قارسى ساياساتپازدارىنىڭ تاعى ءبىر رەتكى سوراقى ويىنى
رايونىمىزداعى ءار ۇلت،ءار سالا قايراتكەرلەرى امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن «زاڭ جوباسىن» ماقۇلداعاندىعىن قاتاڭ ايىپتادى
تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعى بولماسا، شينجياڭنىڭ تىنىش، ورنىقتى كۇنى بولماق ەمەس
امەريكا پارلامەنتى قاۋىم پالاتاسىنىڭ «2019-جىل ۇيعۇر ادامدىق ۇقىقتارى ساياسات زاڭ جوباسىن» ماقۇلداعاندىعى جونىندە ءتىلشىنىڭ سۇراۋىنا جاۋاپ بەردى
شينجياڭنىڭ جاراسىمدى، ورنىقتى اسا تاماشا جاعدايىن بۇلدىرۋگە ۇرىنعان ءارقانداي ارەكەت اتاۋلى، ءسوزسىز، جەڭىلىسپەن تىنادى
شينجياڭنىڭ گۇلدەنىپ-كوركەيۋىن، ورنىقتىلىعىن بۇلدىرۋگە ۇرىنعاندارعا شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى استە جول قويمايدى
امەريكانىڭ شينجياڭعا ساياتىن «زاڭ جوباسىن» ماقۇلداعاندىعىنا قاتتى كەكتەنەتىندىگىن جانە باتىل قارسى تۇراتىندىعىن ءبىلدىردى

مەيىر-شاپاعاتقا تولى ءومىر

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/12/10 18:57:50

ماريعا مۇقان قىزى،باعدات نۇرمۇقاش ۇلى


  ول اتىز باسىندا ەڭبەك ەتىپ، ەڭبەگىمەن ەڭسەسىن كوتەرگەن ديقان ايەل. قوساعىنا قولعانات بولعان، ۇرپاعىن جەتەلى ەتىپ تاربيەلەپ، قوس جانارى سۋ قاراڭعى قايىن اعاسىنا قارايلاسقان قاراپايىم انا، تۇرمىستىڭ تاۋقىمەتى الپەتىنە اجىم سالىپ، سامايىنا اق قىراۋ سيلاعان نازىك جاندى ايەل زاتى ەدى. ول وتىز جىلدان ارتىق ۋاقىت ناۋقاس كۇيەۋىنە، كوزى تاس قاراڭعى قايىن اعاسىنا، بالا-شاعاسىنا مەيىرىن توگىپ، شاپاعاتىن ارناعان، جۇرەگى تەڭىزدەي تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىككە تولى قوبىقسارى موڭعۇل اۆتونوميالى اۋدانى شازىعايتى اۋىلى شازىعايتى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى، 57 جاستاعى سۇن جيڭيۇي بولاتىن. جۋىردا شازىعايتى اۋىلدىق پارتكوم مەن ۇكىمەت سۇن جيڭيۇيدان ۇيرەنۋدى باستى تاقىرىپ ەتكەن ارناۋلى ءماجىلىس    اشىپ، « تۋىسقا مەيىرىمدى، قارتتارعا قايىرىمدى شولپان» اتتى مەملەكەتتىك وردەن مەن داڭق كۋالىگىن سۇن جيڭيۇيگە تابىس ەتتى.

  سۇن جيڭيۇي 1980-جىلى شازىعايتى اۋىلىنداعى ۋاڭ مىڭپىڭمەن باس قۇراعان. دەسەدە ۋاڭ مىڭپىڭنىڭ اعاسى ۋاڭ مىڭجۇن ون نەشە جاسىندا ەكى كوزى سۋ قاراڭعى بولىپ قالىپتى دا ونى باعىپ-قاعۋ ءىنىسى ۋاڭ مىڭپىڭنىڭ موينىندا ەكەن. ەكەۋى باس قۇراعاننان كەيىن، سۇن جيڭيۇي قايىن اعاسىن اۋىرتپالىق بولدى دەمەي، كۇيەۋىمەن بىرلىكتە بار پەيىلىمەن قاراسادى. ەرلى-زايىپتى ەكەۋى ون نەشە جىل بىرلىكتە ەگىن ەگىپ، اعاسىنا قاراپ، بار قيىنشىلىقتى تەڭ كوتەرەدى. تۇرمىستارى جۇپىنى، قولدارى قىسقا بولسا دا كوڭىلدەرى مەيىرىمگە تولى ەدى. 1983-جىلى ۋاڭ مىڭپىڭ اياق استىنان سىرقاتتانىپ قالادى دا، جاس سۇن جيڭيۇي جالعىز ءوزى ەگىن    ەگەدى، كۇيەۋىنە، بالاسى مەن قايىن   اعاسىنا قارايلاسادى. ءسويتىپ ءبىر  وتباسىنىڭ اۋىرتپالىعى سۇن جيڭيۇيدىڭ موينىنا تۇسەدى. سول كەزدەرىن ەسىنە العان سۇن جيڭيۇي: «مىنا جاقتا كوزى كورمەيتىن سۋ قاراڭعى قايىن اعام، ەندى ءبىر جاقتا توسەك تارتىپ جاتقان كۇيەۋىم جانە شيەتتەي بالالارىم، 12 مۋ جەرگە ەگىن ەگىپ، جيىپ الۋ، وتباسىنىڭ باكىن-شۇكىن جۇمىسى بار. بىرەسە ۇيگە جۇگىرسەم، بىرەسە اتىز باسىنا شاپقىلاپ قاتتى دىڭكەلەيتىنمىن. جانىمدى شۇپەرەككە ءتۇيىپ ءجۇرىپ وتكىزگەن سول كۇندەردى قايتىپ ۇمىتايىن...» دەيدى كوزى جاساۋراپ.

  مەيلى قانداي قيىندىق بولسادا، كۇن كورىس كەرەك قوي. ول كەزدە شازىعايتىدا قازىرگىدەي تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنيكاسى جوق، ماشينالاسۋ جاعدايى ناشار بولاتىن. جەر ايداۋ، تەگىستەۋ، مانالاۋ، ەگۋ، سۋارۋ سياقتىلاردىڭ بارلىعى قوس قولعا عانا سۇيەنەتىن. ءوزى نازىك سۇن جيڭيۇي مۇنداي قات-قابات اۋىر دەنە ەڭبەگىنە شىداي الماي اتىز باسىندا نەشە رەت ەسىنەن تانىپ قالادى. وسى جاعدايلارعا كەزىكسە دە ازامات رەتىندە ەش قولعابىس تيگىزە الماعان اۋرۋشاڭ ۋاڭ مىڭپىڭنىڭ كوڭىل كۇيىن ايتپاي تۇسىنگەن سۇن جيڭيۇي: «سەن ەشتەڭەدەن الاڭداما، ۇيدە جاقسى كۇتىن، مەن بارمىن عوي» دەيدى. ايەلىنىڭ  اسەرلى سوزدەرىن ەستىگەن ۋاڭ مىڭپىڭ ەرىكسىز كوزىنە جاس الادى. سۇن جيڭيۇيدىڭ كۇتىمىمەن ۋاڭ مىڭپىڭنىڭ ناۋقاسىنىڭ بەتى بەرى قارايدى. كونە ناۋقاستان ەندى ساۋىققان ۋاڭ مىڭپىڭ ارەدىكتە ۇساق-تۇيەك ءۇي شارۋالارىنا كومەكتەسىپ، ازدا بولسا   ايەلىنىڭ جۇگىن جەڭىلدەتكەندەي  بولادى. الايدا، قاتتى قايىرىم ەڭبەككە كۇيى كەلمەيتىن.

  ول كەزدە ءۇش بالاسىن قوسقاندا وتباسىنداعى التى ادامنىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىس قاراجاتى، بالالاردى وقىتۋ ءبارى-ءبارى جالعىز سۇن جيڭيۇيدىڭ تابان ەت، ماڭداي تەرىنە سۇيەنەتىن. تۇرمىس قيىنشىلىقتىڭ قيلى قامىتىن كيگىزسەدە، ول بالالارىن وقۋدان قول ۇزدىرگەن ەمەس. « تارتا جەسە تاي قالادى» دەگەندەي، ءبارىن ەشتەڭەدەن تارىقتىرمادى، ۇنەمشىل بولدى، كونە كيىمدەردى جاماپ-جاسقاپ كيىپ، جۇپىنى كۇن كەشتى. قولى بوساي قالسا، الما ساتتى، جۇك اۆتوموبيلىنە جۇك باستى... توڭىرەكتىڭ ءتورت بۇرىشىنان كۇيى كەلەتىن جۇمىستىڭ ءبارىن ىستەدى. جانى اشىعان كورشى-قولاڭدارى وعان «ۇكىمەتتەن كومەك قاراجات سۇرا» دەستى. ءبىراق سۇن جيڭيۇي: «ون ەكى مۇشەم ساۋ تۇرعاندا ۇكىمەتكە سالماق سالمايمىن، امالداپ بىردەڭە قىلارمىن» دەيدى. ول كۇندىك ىستەگەن كەزدەرى ماشيناعا ءبىر توننا توپىراق تيەۋدىڭ ءوزى ارەڭ ءبىر يۋان بولسا، كەي كەزدەرى ول تابان اقىسىن دا الا الماي قالاتىن، ساتقان الماسىنان دا ماردىمدى ەشتەڭە تۇسپەيتىن. «اقشا تيىننان قۇرالادى» دەگەندەيىن، تيىنداپ جيىپ، تارتا جەپ، ۇنەمدەپ ۇستايدى. باعىنا جاراي ءۇش بالاسى دا ءتىل العىش، اقىلدى بولىپ ەرجەتەدى. جاتاقتا جاتىپ وقيتىن ولار ءۇيىنىڭ حال-جاعدايىن ويلاستىرىپ، مەكتەپتە وتە ۇنەمشىلدىكپەن وقىسا، دەمالىس كەزدەرىندە شەشەسىمەن بىرگە اتىزدا جۇمىس ىستەپ، قولعابىستارىن تيگىزەدى، تىرىسىپ ۇيرەنىپ اتا-اناسىنىڭ   ءۇمىتىن اقتايدى. بالالارىنىڭ ءبارى مەكتەپتە اعالاپ الدا جۇرەدى دە، داشۋەنى ۇزدىك تامامداپ، قوعامدىق قىزمەتكە بەلسەنە كىرىسىپ كەتىپتى. سۇن جيڭيۇي: «بالالارىمدى وقىتىپ كوزىن اشىپ، كوكىرەگىن وياتىپ، ويداعىداي قىزمەتكە ورنالاستىرۋ مەنىڭ ۇلكەن ارماندارىمنىڭ ءبىرى بولاتىن. قۇلشىنىسىم تەككە كەتكەنى جوق» دەيدى.

  2009-جىلدىڭ ءبىر كۇنى ۋاڭ مىڭپىڭنىڭ كونە ناۋقاسى قايتالاي  قوزىپ قالادى دا سۇن جيڭيۇي ونى شيپاحاناعا جەتكىزىپ تاستاپ، ۇيدەگى قاراۋسىز قالعان قايىن اعاسىنا كەلەدى. «سورلىعا سويىل بۇرىن تيەدى» دەگەندەي، ۇيگە قايتىپ كەلگەن كۇنى قايىن اعاسى ۋاڭ مىڭجۇن ميىنا قان قۇيىلىپ، ەس-ءتۇسسىز جاتىپتى. «قايىن اعامنىڭ جەردە سۇلاپ جاتقانىن كورگەنىمدە جۇرەگىم تاس توبەمە شىقتى، ايتەۋىر تىنىسى توقتاماعان ەكەن، سونشاما اۋىر ادامدى زورعا ارقالاپ ءجۇرىپ، ءولدىم-تالدىم دەگەندە شيپاحاناعا الىپ كەلگەندە، قارا تۇياعىمنان حال كەتە ءوزىم دە جىعىلىپ ءتۇسىپپىن. شيپاگەرلەرگە ‹سورلى قايىن اعام، ءومىر بويى جارىق دۇنيەنىڭ ءبىر كۇندىك قىزىعىن دا كورە المادى، ونى قۇتقارا كورىڭىزدەر› دەپ جالبارىنىپ ەڭىرەگەنىم ەسىمدە» دەيدى سۇن جيڭيۇي.

  اقشا جوق، كولىك جوق، اۋىلدىق شيپاحانانىڭ سول كەزدەگى ەمدەۋ اسپاپتارى مەن تەحنيكاسى دا شىركىن-اي ەمەس ەدى، سۇن جيڭيۇي ۇمىتسىزدەنىپ تە قالادى. الايدا شيپاگەرلەردىڭ قۇلشىنا ەمدەۋىندە، بىرنەشە ايدان كەيىن قايىن اعاسى ەسىن جيعانداي بولادى، ءبىراق ءبىر اياق، ءبىر قولى سالدانىپ، تاماعىنءوزى ۇستاپ ىشەتىن كۇيدەن قالادى. وپەراتسيادان ەندى شىققان كۇيەۋى ۋاڭ مىڭپىڭ سۇن جيڭيۇيگە جانى اشىپ، ءوزىنىڭ ماسىل بولعانىنا اشىنىپ، ءوزىن-ءوزى كىنالايدى... ءبىراق وسى ءبىر تاۋقىمەتتى كۇندەردىڭ، بولعان وقيعالاردىڭ وقىپ جاتقان بالالارىنىڭ ۇيرەنۋىنە ىقپالى جەتپەسىن، الاڭسىز وقىسىنشى دەپ ولارعا ەش سىبىس بىلدىرمەيدى.

  مىنەكي 30 جىلدان استام ۋاقىت ءومىردىڭ ىستىعىنا كۇيىپ، سۋىعىنا توڭعان سۇن جيڭيۇيدىڭ دا بەلى ەڭكىش تارتىپ، ءجۇزىن اجىم ايعىزداسا، مەزگىل شاشىن اقبۋرىلعا اينالدىردى. ءبىر ءۇيلى جاننىڭ باقىتى ءۇشىن بارىن سالعان وسى ءبىر جان كەشتى جاننىڭ ءوزى دە ۇزدىك-سوزدىق اۋىرىپ-سىرقاپ قالاتىن بولعان. جۋىردا شيپاحانادا تەكسەرىلگەندە بەل ومىرتقا شەرشەۋىنىڭ ءوسىپ، جۇلىندى باسىپ قالىپ، بۇكىل ونە-بويىنىڭ قاقساپ اۋىراتىنى انىق بولدى... دەسەدە، بالالارىنىڭ ءبارى قىزمەتكە تۇردى، تۇرمىسى جاقسارىپ، باقىتتى كۇندەردىڭ سامال جەلى بەتىنەن ءوپتى. ونەگەلى ىستەرى بۇكىل قىستاققا، اۋىلعا، اۋدانعا... جاڭعىرىپ جەتە بەردى. مىنە وسىلاي ىلگەرىندى-كەيىندى اۋدان، ايماق جاعىنان الدەنەشە رەت «ءمورال ۇلگىسى»، مەملەكەت جاعىنان « تۋىسقا مەيىرىمدى، قارتتارعا قايىرىمدى شولپان»  بولىپ باعالاندى.


رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.




 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn