ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2019-جىلى 11-ايدىڭ 19-كۇنى 268-سان
2019-جىلى 11-ايدىڭ 18-كۇنى 267-سان
2019-جىلى 11-ايدىڭ 16-كۇنى 266-سان
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋلارىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ،
ماركسيزمنىڭ نەگىزگى نازارياسىن ۇيرەنۋ كوممۋنيستەردىڭ مىندەتتى وقيتىن ساباعى
تۇرعۇن: ەكى حانزۋ ۇلىن ماپەلەپ ءوسىردى
شاعانتوعاي اۋدانى: تۇرعىنداردىڭ اۋىز سۋ قيىنشىلىعىن شەشتى
ساۋان اۋدانى: جاڭبىر جامىلا ەگىس جۇمىسىن ىستەپ، جۇرت كوڭىلىن جادىراتتى
پارتياعا كىرگەندەگى حيكايانى تىڭداپ، اۋەلگى ماقساتتى ەسكە ءتۇسىردى
جالپى ءماجىلىس رۋحىن ۇيرەنىپ، تياناقتاندىرۋدى يگەردى
ادالدىقپەن شەكارانى كۇزەتىپ، باتىلدىقپەن بورىش ارقالادى
كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرى پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەندى
اۆتوكولىككە جارىق شاعىلىستىرعىش جاپسىرىپ، بۇقارانىڭ تۇنگى حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتتى
قىلمىسكەردىڭ اۆتوماتى استىندا قۇربان بولعان قۇرىش جاۋىنگەر گاۋ ۋىنلياڭ
ەرەكشە رايوننىڭ ادال قورعاۋشىسى: فۋ يۇڭيوۋ
1 - دارەجەلى قاھارمان ۇلگى لي جۇڭگۇي: باسىن ءباي تىگىپ، گرانات جارعان قىلمىستىعا تاپ بەردى
شاعانتوعاي: العاشقى قار اسەم كورىنىس قالىپتاستىردى
قوبىقسارى اۋدانى: عاجايىپ قىزىل بۇلت
وتباسىلىق اسحانا قامقورلىق ايالداماسىنا اينالدى
2019-جىلى 11-ايدىڭ 15-كۇنى 265-سان
-توپتاعى «اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ» نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسى بارىسىندا پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن مۇقيات ۇيرەنەيىك، دايەكتىلەندىرەيىك
شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى
شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى
ۇيرەنۋ مەن ىستەۋدى ۇشتاستىرۋعا تاباندى بولىپ، بۇقارا «اسىعاتىن، ۋايىمدايتىن» ىستەردى شەشىم ەتتى
جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋ
الەمدىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ
سيىر بورداقىلاپ كىرىسىن ارتتىردى
يۋبايسايدان مول ءونىم الدى
كەدەيلىكتەن ارىلتۋدىڭ جولىن اشىپ، اۋقاتتانۋ ارناسىن كەڭەيتتى
پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ

تۇرمىستىق ەرەجە-تۇزىمدەر

جولدانعان ۋاقىتى : 2014/12/25 17:42:46

تۇركىستان قايىسپاي ۇلى

  عۇلاما اقىن اقىت بابامىز «كۇش ارقىلى جەتە المايتىن جەڭىسكە سالتتى ساقتاعاندا، ەرەجە-ءتۇزىمدى قادىرلەگەندە، ادەپتەن اتتاماعاندا عانا جەتۋگە بولادى» دەگەن تاعىلىم قالدىرعان ەكەن. ولاي بولسا، ءبىر ۇلتتىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاتىستى ادەپ- يبا، ەرەجە-ءتۇزىمىن ءبىلىپ الۋ مەن تاريحتا ۇلتىمىز قانداي ەرەجە-تۇزىممەن، تارتىپپەن كوركەيگەندىگىن ءبىلۋ، ارينە، ۇلتتى قادىرلەيتىن، ۇلتتىق  نامىسى بار ۇرپاقتاردىڭ ماڭىزدى مىندەتى، ۇلت تانۋ بورىشى دەپ بىلەمىز.

  مەن ۇلاعاتتىلار جازىپ قالدىرعان جازبا دەرەكتەردەن پايدالانا وتىرىپ،  ۇلتىمىزدىڭ تاريحتان بەرى كۇندەلىكتى تۇرمىستا قولدانعان ەرەجە-تۇزىمدەرىن ۇسىنىپ وتىرمىن.

  قايسى ۇلت، قايسى رۋدىڭ ادامى بولسىن، ۇلكەن ادام بولسا، جاستار سالەم بەرىپ امانداسىپ، اتىن ۇستاپ ءتۇسىرىپ، ەسىك اشىپ ۇيگە كىرگىزەدى. ءۇي يەسى ءتور الدىنا سىرماق سالىپ، قولىنا سۋ قۇيىپ، تاماقتاندىرۋعا، قوناق اتتانار كەزدە اتىن كولدەنەڭ تارتىپ، قولتىعىنان دەمەپ  اتتاندىرۋعا مىندەتتى. قونعان قوناققا قوناعاسى بەرۋ قازاقتىڭ بولىنبەگەن ەنشىسى ەسەپتەلەدى. سۇيەك-شاتىس، تامىر-تانىس سياقتى ادەيىلەپ كەلگەن قوناقتاردان باسقا دا تانىمايتىن قوناق كەلىپ قونسا، قۇدايى قوناق دەپ ەرەكشە كۇتەدى. وزىنە قوناعاسى بەرىپ، ات-كولىگىن كۇتىمدەۋگە مىندەتتى. جاز، كۇز كۇندەرى اۋىل ەرۋ وتىرىپ، قونعان قوناققا قوراسىندا قوي بولا تۇرىپ، مال سويماسا، ات-شاپان ايىپ تارتادى.

  جاستار ۇلكەندەردى قۇرمەت ەتۋگە مىندەتتى. ولاي ىستەمەگەندە جەكسۇرىن اتالىپ ەل الدىندا قادىرى قالمايدى. قادىرلى اقساقالدارعا، اق سامايلى انالارعا جاستاردىڭ ءتىلى تيسە، نە قولى تيسە؛ ءتورت ءبي تورەنىڭ، ەل قادىرلەگەن بيلەردىڭ ۇرپاعىن بىرەۋلەر قامشىمەن ۇرسا نە ياناتتاسا، ولارعا دا ات-شاپان ايىپ سالىنادى. حاراكتەرى    اۋىرلارىنا تۇيە باستاتقان توعىز كەسىلەدى. بولماسا قىرىق قامشى دۇرە سوعىلادى. كەيبىرەۋلەرىنە باسىنان قۇلداي قىرىق شەلەك سۋ قۇيىلادى. ات-شاپان ايىپ كەيىن ازۋسىز ات (قۇنان)، استارسىز شاپانعا (تىستىق بۇل)     جەڭىلدەتىلگەن.

  ۇلكەن ادامدار وتىرعان ۇيگە جاس ايەلدەر كىرگەندە، ەسىكتەن الدىمەن كىرىپ، شەگىنىپ شىعادى. ايەلدەر  ۇزاتىلىپ كەلگەن جەرىندەگى ۇلكەندەرگە (اتا-ەنە، قايىن اعا، ابىسىن)،  ۇزاتىلىپ كەلۋدەن بۇرىن تۋعان قاينى مەن قايىن سىڭلىسىنە ات قويادى،ياعني تەرگەيدى. ءتىپتى كۇيەۋىنىڭ رۋىنىڭ ەرتەدە قايتىس بولعان اتا-بابالارىنىڭ اتىن دا اتامايدى. ۇلكەندەرگە، ۇلكەن شاڭىراققا سالەم ەتەدى. بۇلاي ىستەمەگەندە كورگەنسىز اتالىپ، ەل ودان جيرەنەدى.

  ءتۇزۋ مىلتىق، جۇيرىك ات، قىران بۇركىت ەرجىگىتتىڭ جىگەرىن ۇشتاپ وتىرادى دەپ قاراپ، بۇلارعا قاتىستى مىنا ەرەجەلەر بەلگىلەنگەن: ءبىر رۋدىڭ جاقسى اتىن ۇرلاسا، ونىڭ تولەمى 5 بەستى، بۇركىت ۇياسى كىمنىڭ جەرىندە بولسا، بۇركىتتىڭ بالاپانى سونىكى، وعان ەشكىم قول سۇقپايدى. ۇيادان العان ءتۇز بۇركىتى قاشىپ كەتىپ، ونى بىرەۋ تاۋىپ الىپ، يەسى ىزدەپ كەلىپ تانىسا، ەگەر تاۋىپ العانىنا 7 كۇن تولسا، بۇركىت تاۋىپ العان ادامدىكى بولادى. 7 كۇن تولماسا، بۇرىنعى يەسىنە قايتارىلادى. قولبالا بۇركىت قاشىپ كەتىپ، باسقا بىرەۋ ۇستاپ   الىپ، بۇرىنعى يەسى كەلىپ تانىعان كەزدە، ۇستاپ الۋشى ۇستاعانىنا، ءبىر اي تولماسا، يەسىنە قايتارادى. ءبىر ايعا تولسا نە اسىپ كەتسە، بۇركىت تاۋىپ الۋشىنىكى بولادى. قىران بۇركىتتى بىرەۋ قاستاندىقپەن ولتىرسە، بۇركىتتىڭ قۇنىنا اتان تۇيە تولەيدى.

  اڭ بايلاۋ جولى: ساياتشىنىڭ قۇسى تۇلكى الىپ جاتقاندا، مەرگەن اڭ اتىپ العاندا كەز بولعان جاسى ۇلكەن ادامعا اڭشى سول اڭدى جوسىن بويىنشا  بايلايدى. ەگەر بايلاماي كەتسە، جوسىندى بىلمەگەن، ءىشى تار دەلىنگەن كىنا تاعىلادى. سوندىقتان بۇل جوسىندى بىلاي شەشكەن: ەگەر العان اڭىن اڭشى قانجىعاسىنا بايلاپ قويسا، ونى شەشىپ الىپ ەكىنشى ادامعا بايلامايدى. ىنىنەن سوعىپ العان اڭدى دا بايلامايدى. ويتكەنى «ىنگە كىرگەن ۇيگە كىرگەنمەن بىردەي» دەپ قارايدى.

  بىرىنەن-ءبىرى قارىز العان مال ءوز ۋاعىندا قايتارىلماسا، بىرنەشە جىلعا سوزىلسا، ول ەنەلىك مال بولسا، ءبىر جىلدىق وسىمىمەن قايتارىلادى. ارتىق ءوسىم داۋلامايدى. ال، ەركەك توقتى، تاي، تايىنشا بولسا، ءبىر جاس قوسىلعان مال قايتارىلادى. مىسالى، ىسەك قوي، قۇنان وگىز سياقتىلارمەن ءبىتىم بولادى.



رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn