ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6-كۇنى 150-سان
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6 -كۇنى 150 ـ سان
قىزىل قايىق رۋحىن اسقاقتاتىپ، جاڭا ءداۋىردىڭ نۇر-شۇعىلاسىن ايگىلەدى
ايماعىمىز تۇڭعىش كەزەكتى كاسىپتىك شەبەرلىك باسەكەسىن وزدىردى
لي جۇڭچياڭ: ساقشىلىق ارمانىن سىندارلى ناتيجەسىمەن ۇشتاي ءتۇستى
ەرىكتى قىزمەت وتەۋ ماقساتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى جانىنداي قورعادى
ايماق 4-كەزەكتى باسشى كادرلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ قابىلەتىن، ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارناۋلى كۋرسىن وتكىزدى
تەاتر كوركەمونەرىن ايگىلەپ، كوركەمونەر اۋىس -كۇيىسىن ىلگەرىلەتتى
قۇربان ايت مۋزيكا كەشى وتكىزىلدى
120 ءتۇرلى سالىق جيناۋ كاسىبىن شوعىرلى ۇلگىدە شينجياڭ بويىنشا ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋ جۇزەگە استى
«شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» 4 - تومى شياڭگاڭدا تاراتىلدى
اۋلاسىندا ارا باعىپ اۋقاتتاندى
سۇرلەمدىك جۇگەرىگە وراق سالىندى
جەمىس جۇگەرى بازارعا سالىندى
شىعىس سولتۇستىك ازاتتىق رايونىنا اتتانۋ بۇراڭ دا شۇعىلالى ساپاردى ايگىلەدى
جاڭ يانجۇي: اۋا رايىن بارلاۋشى مامان
شيحۋ: بالىق اۋلاۋدى دانەكەر ەتىپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن ىلگەرىلەتتى
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2022 -جىلعى 2 -رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
تارباعاتاي ايماعى 2 - توپتاعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ نىساندارىنا شوعىرلى قول قويۋ جانە الدىڭعى جارىم جىلداعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ قىزمەتىن قورىتىندىلاۋ ءماجىلىسىن اشتى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 5 -كۇنى 149 ـ سان
”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىم“ − جاقسى ءتۇزىم، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ كەرەك
العىس جىرىن پارتياعا ارنادى
”ياۋجانزىنى تانىستىرۋشىنىڭ“ ەستەلىگى
اۆتونوميالى رايوننىڭ پارتيا، ۇكىمەت ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى حىبەيدا ۇيرەنۋدە، تەكسەرۋدە بولدى
تيانشان الابى جاراسىمدىلىق كارتيناسىمەن كەستەلەندى
پارتيانىڭ 100 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن اناعۇرلىم ويداعىداي يگەرۋ جانە قولدانۋ كەرەك
شي جينپيڭ شياڭگاڭ عىلىم باقشاسىندا قىزمەت تەكسەردى
شياڭگاڭ وتان قۇشاعىنا ورالعاندىعىنىڭ 25 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى جانە شياڭگاڭ ەرەكشە اكىمشىلىك رايونى 6 - كەزەكتى ۇكىمەتىنىڭ مىندەتكە وتىرۋ سالتى سالتاناتپەن وتكىزىلدى
شي جينپيڭ شياڭگاڭعا باردى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 4 -كۇنى 148 ـ سان

وتاعاسىلار ەسىنە

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/5/25 12:19:17

بەكمۇقان اكەشە ۇلى

         ءبىزدىڭ باقىر باستى ەرلەرىمىز بەن ارلى ايەل قاۋىمدارىنىڭ بالا تاربيەلەۋى زامان تالابىنا ساي بولسا، ماراپاتىمىز بەن بەدەلىمىز ەكەندىگى ايدان-انىق. دەسەدە، ءىشىنارالىق جاعدايدا، بىزدە دە كەيبىر كەلەڭسىز قىلىقتار مەن قيتۇرقى بەيمازالىقتاردىڭ بەلەڭ بەرۋى بۇكىل قوعام اڭىسىن قوزعاپ وتىرعاندىعى بارشامىزعا ايان.

  ارينە،ءبىزدىڭ قازىرگى بەرەكەلى دە مەرەكەلى،بەيبىت،ۇلتتار ىنتىماعى جاراسقان اسا تاماشا قوعامىمىزدا ماقالامىزداعى ەكى ۇلكەن تىلگە تيەك بولعان ماڭىزدى ءتۇيىن،ءسوزسىز،ءبىزدىڭ كوڭىل بولمەسەك بولمايتىن،شىعانعا شىعار قاجەتتىلىگىمىز. بۇعان اۆتورلارىمىز اسىرە سىلتەمەي،ارىدەن تولعاقتى نۇقتالاردى ءدال تولعانىپ،كوپشىلىك پەن بىرگە وي ءبولىسىپ وتىرعاندىعى ءبىزدى قۋانتا بەرەدى. ويتكەنى وتباسىنىڭ بەرەكەسى،وتاعاسىنىڭ ورنى،بالالاردىڭ مۇراتتى،ءمورالدى بولىپ تاربيەلەنۋى-كۇللى ادامي احلاقتىڭ اپپاق تازا ۇلپا قارداي پاكتىگى.

  ‹سىن تۇزەلمەي،ءمىن تۇزەلمەيتىنى› سياقتى،بالالارىمىزدىڭ باعدارلى،اتا-انالاردىڭ اڭعارلى بولۋلارىن جاقتايمىز،   قادىرمەندى وقىرمان!...

                                                                                            -رەداكتوردان


    قازاق ايتادى «وتىزدا وردا بۇزباساڭ،قىرقىڭدا قىر اسا المايسىڭ» دەپ. ءيا،قازىرگى وتىزداعى وردا بۇزار ەكپىندى ازاماتتار مەن قىرىقتا قىلىشتاي كەسىپ تۇسەر جىگىت اعاسى  وزدەرىڭىزدىڭ زامان ۇردىسىندەگى ورىندارىڭىز، وتباسىنداعى  بەدەلدەرىڭىز  قالاي؟نەنى  تىندىردىق؟ ەندىگى جوسپارىمىز نە بولماق؟

  مەن كورگەن وسىدان وتىزدا،قىرىق جىلدىڭ الدىنداعى اكە-شەشەلەرىمىز قالاي ەدى؟ ول كەزدەگى تۇرمىس شارت-جاعدايى قازىرگىدەن كوپ تومەن بولاتىن. بارلىق ادام جوسپارلى شارۋاشىلىقتىڭ قاتىپ- سەمگەن قۇن كوزقاراسىندا ادامدار ءوزارا سيلاسىمدى، ءار كۇنىنە شۇكىرلىكپەن قارايتىن. ءار وتباسىنداعى اكەنىڭ بەدەلى بارىنشا جوعارى بولاتىن. اكەمىز جول باستاسا انامىز سوڭىنان ەرەتىن،«اكە تۇرىپ ۇل سويلەگەننەن، شەشە تۇرىپ قىز سويلەگەننەن بەز» دەپ وتباسىندا اتا-انانىڭ بەدەلى بارىنەن جوعارى بولاتىن. مەملەكەتتە زاڭ-ءتارتىپ بولعانى سياقتى وتباسىندا وزىندىك قاعيدا-ءتۇزىم بولاتىن. سول ءتۇزىم-تارتىپتەر اكەنىڭ امىرىمەن،كەڭەسىمەن،اقىلىمەن اتقارىلاتىن. وتباسىنىڭ ۇلكەندى-كىشىلى جۇمىستارى اكەنىڭ كورەگەندىگىمەن كەسىم جاسالىپ ورنالاستىرۋىمەن    ورىندالاتىن. دەمەك،اكە كەمەڭگەر، اكە ايباتتى  بولعاندىقتان،شەشەمىز  ۇمىتكەر،بالا-شاعاسى باقىتتى بولاتىن. سول وتباسىنداعى وتاعاسىنىڭ بەدەلىن، ەڭ  الدىمەن، تىكتەيتىن، قىزعىشتاي  قورعايتىن  شەشەمىز  ەدى. «اكەڭ كەلسە اتىن ۇستاپ،ۇيگە كىرگىزىپ،قولىنا سۋ قۇي، تورگە كورپە سال. اكەڭ داستارقان باسىنا كەلىپ تاماق اۋىز تيگەنشە الباتى تاماققا قول سوزبا» دەپ وتىراتىن. اكەمىز اۋىر جۇمىستى ءوزى ىستەپ اقشا تاباتىن دا ايەل-بالاسىن اسىرايتىن. اكە تاپقانىن شەشە  ۇنەمشىلدىكپەن قۇراپ، كوپكە جەتكىزەتىن. اكە ايبارلى،مەيىرىمدى، وتباسىنىڭ تىرەگى ەدى. كورشىلەرمەن بولعان تاتۋلىق، تۋىستار اراسىنداعى الىم-بەرىم جول-جوسىندار اكەنىڭ ءجون كورسەتۋىمەن ورىندالاتىن.   ورىنسىز قيعىلىق سالعان، بەيباستىقتار وتباسىندا تەزگە سالىنىپ،سىرتقا سىرىن شاشپايتىن. پەرزەنت تاربيەسىندە «اكە كورگەن وق جونىپ،شەشە كورگەن تون ءپىشىپ» دەگەندەي، اتا-انانىڭ العاشقى تاربيەسىندە ۇل بالانى قيىندىقتارعا قايىسپايتىن،قايسار،جۇرەكتى،باتىل،قاعىلەز،شىنشىل،وپالى،ۋادەسىندە تۇراتىن ايباتتى بولۋعا تاربيەلەيتىن. سوندىقتان ەر جىگىت ەز بولماسىن دەپ اۋىر جۇمىستارعا ەرتىپ ءجۇرىپ شىنىقتىراتىن. وتباسىندا ايەل بالالارىنىڭ قايدا بارۋى،قاشان كەلەتىندىگى سىندى كەلەلى جۇمىستاردا  اكەنىڭ ماقۇلداۋىمەن بولاتىن. اكە-شەشەمىز بالانىڭ ەرتەڭگى جاۋاپكەرشىلىگى مەن بورىشىن قۇلاعىمىزعا قۇياتىن. دەمەك، اكە سول وتباسىنىڭ باس قالقاسى، وتباسى ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، شىپ-شىرعاسى شىقپاعان،تاتۋ-ءتاتتى وتباسى مادەنيەتىن جاراتۋشى،اتا-بابا ءداستۇرىن ساقتاۋشى،ۇلتتىق قۇندىلىقتىڭ قورمالى،قورعانى بولاتىن.

    ال،قازىرگى وتاعاسىلارىمىز قالاي بولىپ بارادى؟ارامىزدا كەمەلدى ۇرپاق تاربيەلەۋ جولىندا جان-جاقتى ىزدەنەتىن،قيىنشىلىق پەن  توسقاۋىلدارعا قارسى اتتاناتىن،وتباسىنا   وپالى،قايسار دا قاعىلەز،ەر مىنەزىنە داق تۇسىرمەگەن ارىستانداي ايباتتى وتاعاسىلارىمىز كوپ. دەسەدە، كەيبىر وتباسىنداعى ەردىڭ بەدەلى مەن سەنىمسىزدىگىنە سەلكەۋ تۇسكەندىكتەن ورنى تومەندەپ،وتباسى تىزگىنىنە يە بولا الماي جۇرسە، كەيى جاتىپىشەر جالقاۋ،اراقكەش،قۇمارپاز بولعاندىقتان، ونىڭ ءسوزىن ايەلى تۇگىل بالاسى دا المايتىن دارەجەگە تۇسكەن. مۇنداي ەركەكتەر ايەلدىڭ تاپقانىن جاتىپ جەۋدەن نامىستانبايدى. بەلگىلى تۇراقتى ەڭبەكاقىسى بارلارىمىز دا ەڭبەكاقى كارتۋچكاسىن ايەلىنە بەرىپ، جاڭقالتاسىن سيپالاپ جۇرەدى. وتباسى جۇمىسىنا ارالاسپايتىن، جاۋاپكەرسىز وسىنداي ەركەكتەردىڭ كوبەيۋى كوپتەگەن كەلەڭسىزدىكتەرگە مۇرىندىق بولۋدا. ماسەلەن،ايەلدەر وتباسىنىڭ كىرىم-شىعىم، ىشكى-سىرتقى ىستەرىنە ارالاسقاندىقتان، تاۋسىلىپ بىتپەيتىن جۇمىستاردان قاتتى شارشايتىن،مەزگىلسىز جۇيكەسى جۇقارىپ دەنساۋلىعىنا نۇقسان جەتەتىن بولدى. تۇرمىستىڭ قىسىمى مەن مۇقتاجدىق سالدارىنان جۇبايلار اراسىنداعى تاتۋلىققا سالقىندىق ءتۇسىپ،ءىشىنارا    ايەلدەر جولدان ازىپ، وتباسى ءبۇلىندى. بالالارى باعۋسىز قالدى. پەرزەنت تاربيەسىندە ەرلەردىڭ رولى تومەندەگەندىكتەن، بالالارىمىزدىڭ مىنەزى وزگەرىپ،ءالسىز،بوسبەلبەۋ، بولبىر،قيىنشىلىققا ءتوزىمسىز،جىگەرسىز بولىپ بارادى. ءتىپتى،قازىرگى جاستارىمىز اراسىندا ماحاباتقا تۇراقسىز، سۇيگەنىن سودىرلار قولىنا تاستاپ بەرىپ قاشىپ كەتەتىن قورقاق- قوراشتاردىڭ شىعۋى دا ءدال اكە تاربيەسىنىڭ كەمدىگى دەسەك ارتىق ايتقان بولمايمىز. سوندىقتان اۋلەتتەگى اكە رولىن،ەر-ازامات باعاسىن ورنىقتىرۋ وتباسىلىق ينستيتۋت نەگىزىن بەكەمدەۋ، ەرتەڭ جىگەرلى جىگىت، ايبىندى ازامات جەتىستىرۋ ءۇشىن بولماق.

    قازاقتا «قىز كەزىندە ءبارى جاقسى،جامان ايەل قايدان شىعادى» دەگەن ءتامسىل بار. ويلاپ كورسەك جاقسى قىزدى جامان ايەلگە اينالدىرعان ءدال ونىڭ كۇيەۋى دەر ەدىم. ساعان جار بولىپ اق بوساعاڭدى اتتاعان سوڭ گۇلدەي جايناتىپ تاربيەلەۋ،ءوزارا قۇرمەتتەۋ،ومىرلىك ادال سەرىگى بولۋ سەنىڭ مىندەتىڭ. اتا-بابا سالتىن ساقتاپ،سول وتباسىنىڭ بار-جوق، اش-توعىنا قاراپ،ىشكى جانە سىرتقى ىستەرگە جاۋاپكەر بولۋ وتاعاسىنىڭ بۇلتارتپاس بورىشى. سەنى سۇيگەن،ساعان ادال جار بولعان ادام ساعان سەنىم ارتىپ،سەنەن ومىرلىك باقىت تابامىن دەپ ءوز وتباسىنان،اياۋلى  اتا-اناسىنان قيماستىقپەن ايرىلىپ، سەنىڭ اق بوساعاڭدى اتتاعان كۇننەن باستاپ،ونىڭ ومىرىندە ۇلكەن  وزگەرىس ورنادى. ەندىگى ومىرىندە كورەر قىزىعى،اتقارار مىندەتى سەنىمەن ايرىلماستاي ءبىر تۇلعاعا اينالعان. سوندىقتان ەر ادام  ءوز ءۇيىنىڭ  جاعدايىنا قانىق بولعاندىقتان،جۇبايىمەن  پسيحولوگيالىق  سايكەسۋگە دايىن  بولۋى،وعان مەيىرمەن قاراپ كۇتە  ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان حالقىمىز «اكەنىڭ بالا ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى جۇمىسى بالانىڭ شەشەسىن سۇيە ءبىلۋى» دەيدى. كەرىسىنشە،ايەلىڭدى كۇڭ ورىندا قاراساڭ، ارينە،ودان  اشىنعاندا اششى ءتىل،قينالعاندا شابەلەڭ، شاركەز،بايا-شايا مىنەز شىعادى دا «جامان ايەل» بولاتىنى داۋسىز.

   مەن كەيبىر ەركەكتەرگە اياۋشىلىقپەن اشىنا قارايمىن. ولار وتباسىنان جىلۋلىق تاپپاعانداي ءوز ۇيىنەن بەزىپ، كوشەدە كوك بوتەلكەنى قۇشاقتاپ، قايسى بىرەۋدىڭ دۇكەنىنىڭ بوساعاسىندا اراق ءىشىپ وتىراتىن بەيشارالار. ولار باسقالاردىڭ كوپىرتە ماقتاپ،كوپشىك قويعانىنا اپتالاپ ءماز جۇرەتىن اۋمەسىر ەسۋاس ساياقتار. ولار ءبىر بوتەلكە اراق نەمەسە ءبىر ۋاق تاماق ءۇشىن باسقالارعا قۇلداناتىن بوسبەلبەۋ ەز مالتالار.

باستىعىنىڭ الدىندا كولگىرسىپ، مەنى ماقتاسا ەكەن دەپ مايموڭكىلەۋمەن كۇن وتكىزەتىن، كومەسكىدە ەرلەنىپ ەسىرىپ سول باستىعىن ارتىنان جامانداۋدان بەتى قىزارمايتىن ەكى بەتكەي مايدانسىزدار. ولار ەرلەرگە ءتان قاسيەتىن جوعالتقان، سوزىندە وپا،دىلىندە يمان جوق،جولداسقا سەنىمسىز،جۇمىسى ءونىمسىز ۇساقتالعان ەركەكتەر.

  «مەملەكەتتى باسقارۋدان وتباسىن باسقارۋ قيىن» دەگەن ءسوز بار. دەمەك، اتا-انانى نەگىز ەتكەن وتباسى-ءبىر شاعىن مادەنيەت وشاعى. ول ادامزاتتىڭ احلاق-ءمورالىن،قىزىعۋىن،تۇرمىس-سالت،ادەتىن،ەسەيىپ-ەرجەتىپ اڭعارلى ادام بولۋىن قالىپتاستىراتىن ەڭ العاشقى مەرەيلى مەكتەبى. وتباسى-ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءتۇپ تامىرى، ول شاعىن قوعام. سوندىقتان قاي جەردە وتباسىن قۇرۋشى اتا-انالاردىڭ ساپالىق نەگىزى ءالسىز،وتباسى تانىمى تومەن،ىنتىماقسىز،ءوزارا سەنىمى جوق بولسا سول جەردە تىنىشسىزدىق، ۋايىم- قايعى كوپ بولىپ،احلاقسىزدىق كوبەيەدى. سەبەبى وتباسى قوعامنىڭ  كلەتكاسى. وتباسى  احلاعى  جەكە  احلاقتى قالىپتاستىرادى جانە قوعامدىق احلاقتى جەتىلدىرەدى. سوندىقتان وتباسىندا باعاسى بار جاننىڭ قوعامدا قادىرى، ورنى بار. بۇل جالعاندا سەن قانشالىق دارىندى، ءمانساپتى، شەشەن،شەبەر بولساڭدا ءوز وتباسىڭنان ماحاببات جىلۋىن تابا الماساڭ، ايەل الدىنداعى قادىرىڭدى جوعالتساڭ سەنىڭ جەتكەن بيىگىڭنىڭ قۇنى كوك تيىن.

  حالقىمىزدا «اكە اسقار تاۋ. . . » دەيتىن كيەلى ءسوز بار. بۇل ايەل، پەرزەنت جونىنەن العاندا، اكە ورنىنىڭ توتەنشە ماڭىزدىلىعىن بەينەلەيدى. وتباسىنىڭ تىرەگى_ەر، جۇرەگى_ايەل. ەرلەردىڭ سۇيەنەرى ءوزى، ال     ايەلدەردىڭ سۇيەنەرى ەرى. كەيبىر بەدەلدى ازاماتتارمەن توي جاساعان   ادەتتەگى ايەلدەر ەرىنىڭ بەدەلىمەن عانا بارشا جۇرتتىڭ الدىندا قۇرمەتتەلىپ، جەكە باسىنىڭ كەمشىلىگى نازارعا الىنباي جاتادى. كەرىسىنشە تاعدىردىڭ تالكەگىمەن ساپاسىز ەرلەرمەن باس قۇراعان جاقسى ايەلدەر تومەن جىكتىڭ ورتاسىندا كۇيكى تىرلىك وتكىزەدى. سوندىقتان ايەلدەر مەن ەرلەردىڭ تاعدىرى بىتە قايناسىپ جاتادى.

  ءارقانداي جۇمىستا تابىسقا جەتىپ، اقشا تاۋىپ ءوز بەتىمەن يگىلىك تىكتەگەن ايەلدەر جونىنەن العاندا دا،جانىنا رۋحاني سۇيەنىش بولاتىن ەردىڭ ورنى بولەك. ەرى جوق ايەلدەر قورعانسىز. ولار قانشالىق جاسانىپ، زاتتىق جانە رۋحاني جاقتان ءوزىن كەمەلدەندىرسە دە باسقالار جاعىنان بەرىلەتىن باعادان جاسقانادى. ەرى بار ايەلدەردە مۇنداي رۋحاني كەمدىك بولمايدى. ولاردىڭ باسقالار الدىندا ەڭسەسى بيىك.

زاتتىق جاقتان جاداپ-جۇدەپ جۇرسە دە،وتباسىندا ەرىنىڭ بولعاندىعىنان ەل الدىندا جۇرەكتىلىكپەن جۇمىس جۇرگىزەدى.

  ادامنىڭ ابىروي، بەدەلىنىڭ بار-جوقتىلىعى ىستەگەن ىسىمەن، تىندىرعان جۇمىسىمەن بىرتە-بىرتە قالىپتاسادى. جان-جارىنىڭ،اتا-اناسى مەن تۋىستارى، دوس-جاراندارىنىڭ الدىندا قۇرمەتكە يە بولۋى وتباسىنداعى قادىر-قىمباتىمەن ساباقتاسىپ جاتادى. وتباسى ءسىزدىڭ جانۇياڭىز،وعان ۇلكەن ماحاببات،تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك كەرەك. ال وسى جانۇياعا مەيىرىممەن، سۇيىسپەنشىلىكپەن قاراعان جاننىڭ الاتىن ەنشىسى دە سۇيىسپەنشىلىك پەن مەيىر بولماق. دەمەك،ءوزىن قادىرلەمەگەن باسقانى قادىرلەمەيدى. وزىنە سەنبەگەن باسقاعا سەنبەيدى. ايەلىن قادىرلەمەگەن ونى كەمىستكەن، قورلاعان ەركەكتىڭ ەرتەڭى قورلىقپەن وتەتىن بولادى.

  ءسوزىمىز دالەلدى بولۋ ءۇشىن كوزىممەن كورگەن جاعدايدى ايتا كەتسەم ارتىق بولمايدى. ءمالىم ءبىر اۋدانداعى كوشى-قوندا ونشاقتىء ىرى مالى بار، شاعىن ءۇي جابدىقتارىن  وگىزگە ارتقان كوش جولىقتى. كوشتى ءبىر جاسقا تولماعان بالاسىن الدىنا  العان، بەس جاس مولشەرىندەگى بالاسىن ارتىنا مىنگەستىرگەن ءبىر ايەل ايداپ بارا جاتىر. ال ونىڭ جولداسى شىلقا ماس كوشتىڭ ورتاسىندا مالمەن بىرگە كەتىپ بارادى. كۇيەۋى مىنگەن اتىنىڭ ەكى جاعىنا كەزەك اۋىپ، اتتان ءتۇسىپ قالا جازداپ، اۋزىنا كەلگەنىن كوكىپ سويلەپ قويادى. باسقا كۇندەرى اراق ىشسە ونىڭ ءجونى ءبىر باسقا دەرسىڭ. ءدال مال-جانىن الىپ كوشكەن كۇنى،قاتەرلى تاۋ جولىندا كەتىپ بارا جاتىپ اراق ىشكەندى قالاي عانا ادامدىققا جاتقىزۋعا بولسىن. وسى اراقتىڭ كەسىرىنەن ابىرويى توگىلىپ ءوزىن  مەرت  قىلىپ، وتباسىن    ويرانداپ،اتا-اناسى مەن جاقىندارىن قايعىعا باتىرعان قانداستارىمىز قانشاما؟! تاماشا تاربيە كورگەن،زيالى،كادر اتى بار ازاماتتارىمىزدىڭ دا كەيبىرىنىڭ قىلىقتارىن كورگەندە قانىڭ قاينايدى. اراقتى باسقا ۇلتتار دا ىشەدى. ءبىز سەكىلدى اقىلىنان اداسىپ،وتباسىن ويرانداپ، ادامدىقتان بەزىپ ىشپەيدى. توي-تومالاقتا،باس قوسۋلاردا اراق ىشەتىن ەركەكتەر سوڭىنا دەيىن وتىرىپ الىپ ايەلى «ءجۇر-ءجۇردىڭ» الەگىمەن قايتىپ،ۇيگە بارعان سوڭ ۇلكەن توبەلەسكە اينالعانىن كورىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان قازىر ەس بىلگەن بالاعا دەيىن اراقتىڭ جاماندىعىن ءبىلىپ،«اكە اراق ىشپە! اراق جامان » دەيتىن بالا بار شاڭىراقتا پايدا بولدى. ال كۇيەۋىن اراققا تويىپ السىن دەيتىن ايەل تىپتەن جوق،قايتا ايەلدەر جولداسىنىڭ اراق ىشپەي،   اجارى تايماي،اقىلدان اداسپاي،ادۋىندى ازامات بولۋىن تىلەيدى.

  قاتىستى زەرتتەۋگە قاراعاندا،ون ماسكۇنەم ەركەكتىڭ ايەلىنىڭ توعىزى ءۇيىن ۇستاپ وتىرادى. تەك بىرەۋى عانا اجىراسادى. ەگەر ون ماسكۇنەم ايەل بولسا سول ون وتباسىنداعى ەركەكتەر بارلىعى نەكەدەن اجىراسادى ەكەن. ەگەر ايەلدەرىمىز ءوزىمىز سياقتى وتباسىنا كەشىگىپ كەلسە نەمەسە بىرەر كۇن دوسىنىڭ ۇيىندە قونىپ قالسا قانداي بولار ەدىك؟ايەلدەردىڭ توزىمدىلىگى،بالاسىن وتباسىن قورعاۋ جولىنداعى بەرگەن بوداۋى ەرلەردەن الدەقايدا جوعارى. ايەلدەردىڭ قايسارلىعىن،قاجىرلىلىعىن بۇكىل ەركەك اتاۋلى تۇسىنۋگە،قۇرمەتتەۋگە ءتيىستى. سوندىقتان تومەندەگى بىرنەشە جاقتان ءوز ويىمدى ايتپاقشىمىن.

  (1)بارلىق ادام انادان جاراتىلعان. سوندىقتان اناسىن سۇيمەيتىن، اناسىن قادىرلەمەيتىن جان بولماسا كەرەك.  ءسىزدىڭ ايەلىڭىزدە سول انالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ قادىرلەنۋى ءوز وتباسىنان، جان جارىنان باستالۋى كەرەك. جۇبايى بولعان جان ءوز ايەلىن ايالاپ، قۇرمەتتەپ،قادىرلەگەندە عانا،بالالارى ۇلگى الىپ، بارشا  كوپتىڭ  الدىندا كوڭىلى ءوسىپ،اجارلانىپ، گۇلدەي جايناپ كورىكتەنەدى.

   (2)تۋراشىل ادال بولىپ،وتباسى  جۇمىستارىن اقىلمەن ورتاق كەڭەسىپ ءبىتىرىڭىز. ايەلىڭىزدىڭ مىنەزى شارقايا بولسادا سابىرلىقپەن،اشۋعا باسپاي ءوز مىنەزىڭىزبەن سايكەسۋىن توسىڭىز.  ايەلىڭىزدىڭ زارەدەي جاقسى قاسيەتى بولسا ماداقتاپ،پىسحيكالىق الشاقتىقتى بارىنشا جاقىنداتىڭىز. سوندا عانا ول ءسىزدى قولدايتىن،ءسىزدى قۇرمەتتەيتىن بولادى.

   (3)ايەلىڭىزدىڭ ءبىلىم الۋىنا، قوعامدىق جۇمىستارعا قاتىناسۋىنا قولداۋ كورسەتىڭىز،اسىرەسە وتباسىڭىزدا ءوزىڭىز ونەگە بولىپ كىتاپ وقۋدى،وتباسى كىتاپحاناسىن قۇرۋ سىندى جاقسى باستامانى  جولعا  قويىڭىز. وتباسىنىڭ بارلىق ۇساق ىستەرىن ايەلىڭىزگە جۇكتەپ قويماي،ورتاق ىستەڭىز. سىرتقى جۇمىستارعا دا بىرلىكتە قاتىناستىرىپ، وعان رۋحاني تىرەك بولىڭىز.

   (4)ەش ۋاقىتتادا ايەلىڭىزدىڭ كوزىنە ءشوپ سالاتىن، اراق ءىشىپ جاڭجال شىعاراتىن قىلىقتى بويىڭىزعا جولاتپاڭىز. مۇنداي سۇمدىق شاڭىراعىڭىزدى ورتاسىنا تۇسىرەتىن، ماڭگىلىك ورنى تولماس وكىنىش اكەلەتىن الاپات ەكەندىگىن ەسىڭىزدەن ەكى ەلى كوتەرىلمەسىن.

   (5)ايەلىڭىزبەن بالالارىڭىزعا كەڭ پەيىلدىكپەن ىزگىلىك تانىتىپ،ولاردىڭ قاجەتىنەن اقشا اياماڭىز. ۇرپاعىڭىزدىڭ وقۋى،بىرەر ونەر يگەرىپ،ءوز بەتىمەن كاسىپتەنۋىنە جاستايىنان نەگىز قالاڭىز. وتباسىن دۇرىس باسقارىپ، كورپەگە قاراي كوسىلەتىن ۇنەمشىل بولىپ،وتباسىنىڭ  ەكونوميكالىق  كىرىسىنە قاراي شىعىندى ورىندى تەڭشەپ،وتباسى ەكونوميكاسىن  باسقارۋدىڭ جوسپارىن جاساپ، بولاشاق وتباسى ەكونوميكاسىن كوركەيتۋدىڭ نىساناسىن جاساپ وتىرىڭىز.

  «ماحاببات» دەپ اتالاتىن ادامدار اراسىنداعى ۇلى سۇيىسپەنشىلىكتى  سۋرەتتەپ وتكەن ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ بىردە: «جاقسى ايەلدىڭ كيەسى بار. . . » دەگەنى بار. راسىندا باعى جانعان كوپ ەركەكتىڭ ارتىندا سۇيەنىش، اقىلشى بولعان كەمەڭگەر ايەلدەر بولعانى شىندىق. دەمەك، كوپ ەركەكتىڭ باسىنا باق جاقسى ايەلدىڭ جولعۋىمەن قونادى. سول «كەلىننىڭ اياعىمەن» قونعان باقىتتى ايالاماي، بالانىڭ بىلدىرىن باعالاماي،وتباسى دەيتىن بۇل دۇنيەنىڭ بەيىشىنەن بەيشارالىقپەن قاشقان ەرلەردىڭ ەرتەڭى نە بولارىن ەستى ەركەكتەرىمىز ءار كەز ەسىنەن شىعارماعانى قۇبا-قۇپ.

  ەرلەرىمىز ەلدى باستايدى. ەرلەر وتباسىنىڭ تىرەگى، ۇلت  كەمەڭگەرلىگى ەرلەردىڭ ەرلىگىمەن ساباقتاسىپ جاتادى. ۇرپاعىمىز اقىلدى،قيىنشىلىققا ءتوزىمدى،جىگەرى مۇقالماس پاراساتتى،كەمەڭگەر بولسىن دەسەك، ءاربىر وتاعاسى وزىندەگى وتاعاسىلىق جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى جاقسارتىپ،  ايەل الدىندا ەرلەرگە ءتان بورىشىمىزدى مۇلتىكسىز ورىنداپ، وسى زامان دامىعان ۇلتتارى قاتارىندا تۇراتىن كەمەلدى وتباسىن قۇرۋعا قۇلشىنايىق.




رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.



 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn