ەەڭ جاڭا مازمۇندار
جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن اقىلداستى، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ويداعىداي ىستەۋ جونىندە ورنالاستىرۋ جاسادى
ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنە قامقورلىق جاساپ، ولاردى ايالاپ، ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىزگىلىگىن ارداقتايمىز
باعىتتامالى كومەكتەسۋ ارقىلى شەشۋشى جەڭىسكە كۇش توپتايىق
ايماعىمىز ءتۇرلى شارا قولدانىپ، كوكونىسپەن قامداۋدى قامتاماسىز ەتتى
قوعامداعى قاۋىمنىڭ ماسكى ىستەتۋ تۋرالى باعدارلاما
اسقاق جىگەردى ساقتاپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزەمىز
رايونىمىزدىڭ كوپتەگەن تاراۋلارى شارا بەلگىلەپ، ىندەتكە قارسى اتتانۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندەگى قىزمەتكەرلەرگە قامقورلىق جاسادى
ءبىرىنشى شەپتە ەرلىكپەن شايقاس جاساپ جاتقان كومپارتيا مۇشەلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ولاردىڭ جاستىق كوكتەمى «ىندەت» پەن شايقاستا الاۋلادى
«84» زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىن ورىندى پايدالانايىق
ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن قورعاۋعا، ولارعا قامقورلىق جاساۋعا، ولاردى ايالاۋعا، ءسوزسىز، وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىندەتتى جەڭۋ كۇرەسىنە ۇزدىكسىز ساۋ - سالامات ات سالىسۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جانە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ايماقتىق جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ-تىزگىندەۋ ورتالىعى لاباراتورياسىندا ۆيرۋسپەن «بەتپە-بەت شايقاس»جاساپ جاتقان لابارانتتار
ۇيدە وتىرىپ ۇيرەنۋدە كوزدى قورعاۋ ءبىرىنشى ماسەلە
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى عىلمي ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جۇمىس باستاۋدى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدى حاۋىپسىز، ءتارتىپتى ىلگەرىلەتىپ، تۇتاس جىلدىق نىسانا مەن مىندەتتەردى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ كەزىندە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ءتۇيىندى قىزمەتىن ورنىقتى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
شاۋەشەك قالاسى: ىندەت جاعدايى «كوجە-قاتىققا» ىقپال جەتكىزە المادى
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قوس جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ سىندى قاتاڭ شايقاستى باتىل جۇرگىزەيىك
ۇلكەن شايقاستا اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى امالياتتا ايگىلەپ، ۇلكەن سىناقتا تولىمدى جاۋاپ قايتارايىق
رايونىمىزدىڭ قامداۋ - ساۋدا جۇيەسى ءتۇرلى شارالار قولدانىپ اۋىل شارۋاشىلىق ماتەريالدارىمەن قامداۋدى قامتاماسىز ەتتى
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ماماندارى: عىلمي، ۇيلەسىمدى بولۋ، كوزسىزدىكپەن ىستەتپەۋ، قالىپتان تىس قورعانباۋ
قىسىلتاياڭ كەزەڭدە وزىندىك قاسيەتتى ايگىلەپ، ”ىندەت“پەن شايقاسۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە پارتيا تۋىن جەلبىرەتتى
ەكونوميكانىڭ ورنىقتى اينالىمىن جانە قوعامنىڭ جاراسىمدىلىعىن، ورنىقتىلىعىن ساقتايىق
قايتا ورالۋ ساپارىنداعى قورعانۋ باعدارلاماسى
شينجياڭداعى ەگىنشى - مالشىلاردىڭ ءۇي تىرلىگىنە نازار سالىڭىز
ەلەۋلى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ءتۇزىلىس - مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ شۇعىل جاعدايعا توتەپ بەرۋ - باسقارۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ كەرەك
ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ءماجىلىسى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە توتەپ بەرۋ قىزمەتىن زەرتتەگەندە سويلەنگەن ءسوز
قالىپتى ەكونوميكالىق، قوعامدىق ءتارتىپتى شىنايى قورعايىق

«اۋىلداستار» ءانى اۋەلەگەندە...

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/6/17 17:14:06

ەركىن كامەي ۇلى

«سەرگىتەدى سەزىمدى ءان شارشاعاندى،
ءالدي اۋەن تەربەسىن بارشا ماڭدى.
ءان سالدىرىپ،بەرىلە تىڭداۋ كەرەك،

  سويلە دەسەڭ سولەكەت ءانشى ادامدى» دەپ ازيا ماعپەر قىزى ايتقانداي،ءانشى ادامدى كوبىرەك سويلەتكەننەن گورى،ءان سالدىرىپ،بەرىلە تىڭداساڭ قانداي راقات دەسەڭشى؟!

     ءبىز جاساپ جاتقان وسىناۋ تىرشىلىك دۇنيەسىن اباي اتامىز كەزىندە «بۇل بەس كۇندىك ءبىر جالعان،ەر سىنارلىق» دەپ كەرەمەت ايتقان. قاي داۋىردە بولسىن،تالانتى دارا،تالعامى جوعارى ونەر يەلەرى وزدەرىن ۋاقىتتىڭ سىندارلى تالقىسىنا سالماي كەلگەنى جوق. بۇگىنگى ايتىلىپ جۇرگەن نە ءبىر تاماشا حالىق اندەرى جۇزدەگەن جىلداردى ارتقا تاستاپ،ۋاقىت تالقىسىنان مۇدىرمەي  ءوتىپ بىزگە جەتىپ جاتقانى بارشامىزعا ايان. الەمدىك اقىن مۇحتار شاقانوۆ «ەرلىكتى جاساماۋدان،باعالاماۋ الدەقايدا حاۋىپتى» دەگەن. راسىندا،شىنايى ونەردى سەزە تۇرا ونى دۇرىس  باعامداپ باعالاي  الماساق،وندا ونەرگە از دا بولسا پەندەشىلىكتىڭ ارالاسقانى دەي بەر.

  «ورگە سالساڭ شىن جۇيرىك ورشەنەلەر» دەگەندەي،ناعىز تالانت يەسى،تانىمالى سازگەر،قوڭىر داۋىستى ءانشى ەربولات قىزىكەن ۇلىنىڭ تانىمالى اندەرىنىڭ ءبىرى «اۋىلداستار»ءانى جونىندە ازىراق سىر شەرتۋدى ءجون كوردىم.

  «بۇل كۇندە ءانشى كوپ،تەك عانا ءشامشى جوق» دەگەندەيىن،قاراپ وتىرساق،قازىر انشىلەر مەن سازگەرلەردىڭ سانى از ەمەس. وتكەن عاسىردىڭ 80-،90-جىلدارىمەن سالىستىرعاندا نەشە ەسە كوبەيدى. بۇل قۋ نارلىق ءجايت. الايدا،كەيبىر ءىشىنارا اندەرىمىزدىڭ بەلگىلى انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا جارق ەتىپ ەلمەن جۇزدەسكەننەن كەيىن اياق استىنان ءىز-ءتوزسىز جوعالىپ كەتەتىندەرى دە جوق ەمەس. بارلىق انشىلەردى دە حالىق  تۇتاس ۇناتا بەرمەيدى. وزدەرىنىڭ ءسۇيىپ تىڭدايتىن  ءانشىسى  بولادى. ءوز  باسىم  ەربولاتتىڭ قوڭىر اۋەنىن ەستۋدەن ءبىر كۇندە جالىعىپ كورگەنىم جوق. مۇمكىن،باسقالار دا سولاي شىعار. ەربولاتپەن 1985-جىلى تانىستىم. ونىڭ  العاشقى  اندەرى « قۇس كەلەدى »،«اق شولپانىم» اندەرى ەدى. بارلىعى دا ءساتتى شىققان تۋىندى. «اۋىلداستار» ءانى 1987-جىلى جازىلدى. مارقۇم اقىن اعامىز توقتاسىن توقان ۇلى تەكستىن جازعان. اعامىزدىڭ تۋعان اۋىلىنان الىستاعان شاعىنداعى اۋىلداستارى مەن باۋىرلاستارىنا دەگەن ساعىنىشى مەنمۇندالايدى. ءالى ەسىمدە،1988-جىلى قىستا توقتاسىن توقان ۇلى اعامىز «اۋىلداستار» ءانىن سول كەزدەگى  ءۇن العىشقا ەربولاتتىڭ  ورىنداۋىندا  تارتتىرىپ  الىپتى. اۋىلداعى قۇربى-قۇرداستارىنا،ءبىز سياقتى ونەرگە اۋەس جاستارعا دا قويىپ بەردى. ءان ايتارلىقتاي جازىلىپتى. ءسوزى مەن  اۋەنى قانداي قابىسقان. ورىنداۋشىسى كەلىسكەندە كىم-كىمدى دە وزىنە تارتپاي قويماس. بۇل ءاندى قانشا قايتالاپ تىڭداساق تا اۋىلداستار ەشقاشان جالىعار ەمەس. بۇل اندە اقىن سەزىمى مەن سازگەردىڭ تىلەگى وتە ۇندەسكەن. «اۋىلداستار» ءانى اۋىلدان تارتىپ،ۇلكەندى-كىشىلى رايوندىق ساحنالارعا دەيىن كوتەرىلىپ،قانشالاعان جاس انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا جالپاق جۇرتقا كەڭىنەن تاراپ كەلەدى. ەندى ءبىر ءسات «اۋىلداستار» ءانىنىڭ تولىق تەكستىنە ءساپ سالىپ كورەيىك:

«كوكتەمەدە كوگىلدىر ساعىم قۋعانداي،
كەتكەنىمدە الىسقا ساعىندىم قانداي.
اۋىلداستار،باۋىرلاستار قيا الماۋشى ەدىم،
وزدەرىڭە ءان-جىرىمدى ءجيى ارناۋشى ەدىم.

ءالى ەسىمدە اسىر ساپ ويناعان كۇندەر،
ايرىلام دەپ دوستاردان ويلاعان كىمدەر.
اۋىلداستار ساعىنىشىم ءبىر باسىلمايدى،
وزدەرىڭسىز وزگەلەرگە سىر دا اشىلمايدى.

ۇمىتپايىق دوستارىم ءتاتتى كۇندەردى،
شارىقتاتا شىرقاعان شاتتىق ۇندەردى.
تاي-قۇلىنداي تاتۋ وسكەن باۋىرلاستار-اي،
تاعدىر اۋلاق قاسىرەتتەن اۋىلداستار-اي.

ا.. ا.. اي قارىنداستار-اي،
قيماس دوستار-اي.
اۋىلداستار،باۋىرلاستار قيا الماۋشى ەدىم،
وزدەرىڭە ءان-جىرىمدى ءجيى ارناۋشى ەدىم».

  ءسوزى قانداي،تىلگە جەڭىل ءارى وبرازدى،وزىنە اۋەن سۇرانىپ تۇرعانداي. تەكست باستالعان جەردەن-اق «كوكتەمەدە كوگىلدىر ساعىم قۋعانداي،كەتكەنىمدە الىسقا ساعىندىم قانداي» دەپ اقىن اعامىز ساتكە بولسادا اۋىلدان الىستاعان شاعىن ەسكە الىپ،ساعىنىشىن جىرعا اينالدىرادى. تەكستىڭ ەكىنشى شۋماعىنا كەلسەك: «ءالى ەسىمدە اسىر ساپ ويناعان كۇندەر،ايرىلام دەپ دوستاردان ويلاعان كىمدەر». بۇل نەدەگەن  قيماستىق. اقىن   كەشەگى بالا كۇنىن ۇمىتقان جوق،ولاردان قازىرشە بولسادا الىستاعانىنا وكىنىش بىلدىرەدى. «اۋىلداستار ساعىنىشىم ءبىر باسىلمايدى،وزدەرىڭسىز  وزگەلەرگە سىر دا اشىلمايدى».

  اقىننىڭ تۋعان ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى اۋىلداستارىنسىز وزگەلەرگە سىر ساندىعىنىڭ قۇلپى  اشىلمايتىندىعىن  پوەزيالىق  تىلمەن ايشىقتاپ ايتىپ تۇرماي ما!؟تەكستىڭ سوڭعى شۋماعىندا « تاي - قۇلىنداي تاتۋ وسكەن باۋىرلاستار -اي،تاعدىر اۋلاق قاسىرەتتەن اۋىلداستار-اي». قاراشى انە،قام-قايعىسىز تاي-قۇلىنداي تەبىسىپ تەل وسكەن اۋىلداستارىن قاشاندا قاسىرەتتەن اۋلاق بولۋعا شىنايى تىلەكتەستىك بىلدىرەدى.

  «اۋىلداستار» ءانى ەربولاتتىڭ مايدا قوڭىر داۋىسى ارقىلى دومبىرانىڭ قوس ىشەگىمەن بىرگە قوڭىراۋلاپ اۋەنگە اينالعاندا تاڭداي قاقپاي تۇرا المايسىڭ. ەربولاتتىڭ مۇنان سىرت،«قۇس كەلەدى»،«بوزىنگەن»،«قارا تورعايىم»،«ءۇش قۇلىستاي مەكەنىم»،«قۇدا بالام»،«قۇسني ساۋلەم» ت.ب تولىپ جاتقان تاڭداۋلى اندەرى بار. ەرەكەڭ كەلسە-كەلمەس تەكستكە ءان جازا  بەرمەيدى. ءاندى  اسا جاۋاپكەرلىكپەن جازادى. ءبىر ءان جازسا دا بىرەگەي جازۋعا كۇش سالادى. ول كەشەگى اسەت،ءبىرجان،ءمادي،اقان سەرىلەردىڭ بۇگىنگى سارقىتىنداي بولىپ كورىنىپ،جالپى حالىقتىق اۋەندى ءوزىنىڭ شىعارماسىنا ارقاۋ ەتىپ،دالا مادەنيەتىنەن بارىنشا سۋسىنداپ،وزىندىك دارا ەرەكشەلىككە يە ۇلتتىق بوياۋى كۇشتى ومىرشەڭ اندەردى ومىرگە اكەلدى. مىنە،بۇل ەربولاتتىڭ ناعىز سازگەر ەكەندىگىن ايگىلەسە كەرەك.

  ءبارىمىز دە  بىلەمىز،«حالىق  كوزى تارازى»،«حالىق ايتسا قالت ايتپايدى». ەربولات جۇرت نازارىنداعى ورەسى بيىك ءانشى. ونىڭ قوڭىر داۋىسى قانداي ادامدى وزىنە تارتپاي قويمايدى. ونىڭ داۋىسىن ەستىگەن سايىن ەستىگىڭ كەلىپ وتىرادى. ادەتتە كوپ ەسكەرمەيتىن اندەردى ەربولات ايتاتىن بولسا،قالايشا ەكەن،تاماشا ءان بولىپ،تىڭداۋشىسىن وزىنە باۋراي جونەلەدى. جاقسى ءبىر ءان قاشاندا حالىق قالاۋىنان شىقپاي قويمايدى. ەرەكەڭنىڭ «اۋىلداستار» ءانى سياقتى ءبىر قىدىرۋ اندەرى ۋاقىت  وزعان  سايىن  قايتادان  كەشەگى   ءشامشىنىڭ  اندەرىندەي  تۇلەپ  قۇلپىرىپ،اجارلانىپ،كىمدە-كىمنىڭ جۇرەگىنەن جول تاپپاي قويمايدى. ەرەكەڭ ايماقتىق تەلەۆيزيا مەكەمەسىندە دەكتورلىق،وپەراتورلىق،رەداكتورلىق قىزمەت ىستەپ تۇرعان تۇستاردا ءان جاسامپازدىعىمەن شۇعىلدانىپ وتىردى. ونىڭ «اۋىلداستار» ءانى «20-عاسىر جۇڭگو قازاق سازگەرلەر» دەگەن كىتاپقا ەنگىزىلسە،ءبىر قىدىرۋ اندەرى «تولىقسىعان تولى»،«تولى ءان-جىردىڭ مەكەنى»،«قاراعايباستاۋ سازگەرلەرى»،«ءان اۋەنى» سياقتى كىتاپتارعا ەنگىزىلگەن. ەربولات  كەزىندەگى  دۋبەك   انسانبلىنىڭ بەلدى مۇشەسى. ايماقتا كولەمدى كونسەرتتەردىڭ جوبالاۋشىسى ءارى ءانشىسى. ونىڭ كوپتەگەن اندەرى مەملەكەت جانە اۆتونوميالى رايون جاعىنان 1-،2-،3-دارەجەلى سيلىقتاردى ەنشىلەگەن. بۇدان سىرت،ەرەكەڭ رايوندىق تۇڭعىش رەتكى دەكتورلاردىڭ «بۇلبۇل ساۋىتىنا تالاسۋ» جارىسىنىڭ جۇلدەگەرى بولعان. قانشالاعان جاس انشىلەر مەن سازگەرلەر ەربولاتتى ۇستاز تۇتپادى،ەربولاتقا ۇقساپ ءانشى بولامىز دەگەندەر قانشاما؟ونىڭ  2004 - جىلى  شاۋەشەكتە  «قۇس كەلەدى» اتىندا ونەر كەشى ءوتىپ،تۋعان ەل -جۇرتىن انگە  بولەگەن  ەدى. ەربولات 2007-جىلى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق حالىق ۇكىمەتى جاعىنان «قازاق مادەنيەتىنە ەڭبەگى سىڭگەن ونەر يەسى» دەگەن گرامموتاسىمەن ماراپاتتالسا،2009-جىلى شينجياڭ  قازاق  ءتىل عىلمي قوعامى جاعىنان «ۇزدىك مادەنيەت ۇلەسكەرى» دەگەن گرامموتاسىنا يە بولادى. 2010-جىلى جۇڭگو احپارات كينو ستۋدياسى تۇسىرگەن «اق سارباس» كينو فيلمىنىڭ ارقاۋ ءانى ابايدىڭ «كوزىمنىڭ قاراسىن» ەرەكەڭ قوڭىر داۋىسىمەن اۋەلەتىپ ورىنداپ،فيلمگە تاماشا اجار سيلادى. ەربولات،راسىندا،ونەردەگى دارا تالانت يەسى. ەلىمىز ءىشى-سىرتىنا تانىمالى سازگەر ءارى ايتۋلى ءانشى. ونىڭ «اۋىلداستار» ءانى قاتارلى كوپتەگەن اندەرى قاشاندا كوپ كوڭىلىنەن شىعىپ،ەل القاۋىنا بولەنە بەرەدى دەگەن سەنىمدەمىز.



رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn