ەەڭ جاڭا مازمۇندار
اۋەلگى ماقساتقا،بورىشقا تاباندى بولىپ،مۇرات-سەنىمدى بەكەمدەدى
چىن چۋانگو قاشقار ايماعىندا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە مىنانى باسا دارىپتەدى
وڭايلىقپەن قولعا كەلمەگەن تاماشا جاعدايدى بەكەمدەپ جانە دامىتىپ، ورنىقتىلىقتىڭ،دامۋدىڭ ءتۇرلى ىستەرىنىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
كورىكتى شيحۋ قوناقتاردى قىزۋ قارسى الدى
كۇش-قۋاتتى ۇيىستىرىپ، شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ كوركەم پاراعىن بىرلىكتە جازدى
شيحۋ قالاسى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋدى ناقتى تياناقتاندىردى
دۋ جۇڭيۋان: جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرىپ،وتاندى قۇتقارۋ -ءبىزدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىمىز
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
جاڭبىرداعى كوشى-قون...
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارىنىڭ 3 كۇندىك تيجارات سوماسى 513 مىڭ يۋانعا جەتتى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ،تياناقتاندىرىپ، جۇڭگوشا سوتسياليستىك شينجياڭ قۇرۋ ءۇشىن حاۋىپسىز، ورنىقتى ورتا جاراتايىق
ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا . ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى
توڭكەرىستىك اندەردى شىرقاپ،پارتيانىڭ قامقورلىعىن جىرلادى
سۋرەت كورگىزبەسى وتانىمىزعا تارتۋ ۇسىندى
دەمالىسقا، زەينەتكە شىققان كادرلار وزگەرىستەردى تاماشالادى
ادەبيەت-كوركەمونەر كونسەرتىن وتكىزدى
پارتياعا جۇرەگىمىزدى ارناپ، وتانىمىزدى جىرلايىق
تەڭىز ونىمدەرىنىڭ دامىنەن ءلاززات الىڭىز
«اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ» نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسىن قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن دايەكتىلەندىرۋدىڭ، تياناقتاندىرۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشايىق
تىڭ وراي، ويداعىداي وزگەرىس
قاتىناس حاۋىپسىزدىك بىلىمدەرى مەكتەپكە كىردى
تابيعي گازدى حاۋىپسىز پايدالانۋدى ۇگىتتەدى
حاۋىپسىز ءوندىرىستى كوكەيدە ساقتايىق
قورقىس قالاشىعى نەگىزگى ساتىنىڭ اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتىپ،قىزمەت وتەۋدى جەبەدى
سىرا مەكەنىنە قوناق بولىپ قايتىڭىزدار
بىلعارىعا ورنەك سالۋ شەبەرى ءپۇرىنجاپ
لياۋنيڭ كۇشى تارباعاتاي حالقىن يگىلىككە كەنەلتتى
تارباعاتايدىڭ سىرتقا باعىتتالعان ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ جاڭا پاراعىن جازايىق
شەكارا حالىقتارىنىڭ ءوزارا ساۋدا بازارى اشىلىپ،بۇقارانى تيىمدىلىككە كەنەلتتى

قارلىعاش ءۇندى قارا قىز

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/7/17 11:08:32

اراي ايتىكەن ۇلى

  «ءان توگىلگەن جەردە ادامنىڭ تىرلىگى جەڭىلدەيدى» دەپ قارايتىن حالقىمىزدىڭ ءومىرىن اسەم ءانسىز،كۇمبىرلى كۇيسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءتىپتى «ءانسىز ءومىر ءمانسىز ءومىر» دەپ ءبىلىپ،ۇرپاقتارىن كىشكەنتايىنان حالقىنىڭ ءانىن جاتتاپ،كۇيىن ۇعۋعا باۋليتىنى بار. مۇندايدا مەيلى ۇل،ياكي قىز بالا بولسىن،باستاپقىدا بۇل ونەرگە بەلسەندى كەلىپ،شاعىن وتباسىلىق  ساحنانىڭ شىرايىن اشىپ،ۇلكەندەردىڭ العىسىن الاتىندارى مول بولادى. الايدا ەسەيە كەلە ماناعى كىشكەنتاي ارتيسكالارىمىزدىڭ كوپ ساندىسى-اق تابيعي تۇردە ات باسىن باسقا سالاعا بۇرادى. سەبەبى،ناعىز حالىق قالاۋىنان شىعاتىن بۇلبۇل كومەي ءانشى،داڭعايىر كۇيشى بولۋ اتانىڭ كۇشى،انانىڭ سۇتىمەن دارىعان تابيعي دارىنمەن بىرگە،اسقان تاباندىلىقتى،مۇقيات جاتتىعۋدى،ونەرگە دەگەن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن سۇيىسپەنشىلىك رۋحتى قاجەت ەتەتىن كيەلى ونەر ساپارى. سوندىقتان ونەرگە بولعان سەنىمى جوق،مول دايىندىقسىز كەلگەندەر بۇل سالادان تەز بەت بۇرىپ كەتەدى دەپ قارايمىن.

  قازىرگى ادامداردان «بۇل كۇندە ەكىنىڭ ءبىرى ءانشى،كۇيشى،اقىن» دەگەن تۇراقتى ءسوز تىركەسىن كوپ ەستىپ جۇرگەنىمىزبەن،شىنىن ايتقاندا،شىنايى ونەرپازدارىمىز ساۋساقپەن سانارلىق ەكەندىگىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ماسەلەن،ءبىر ميلليون ەكى ءجۇز مىڭ قازاعى بار شينجياڭنان قانشا ونەرپاز وسى سالادا ءوزىن باسقالارعا  مويىنداتا الدى؟مىنە،وسىدان-اق ولاردىڭ كوپ ەمەس،قايتا تىم ازدىق ەتىپ وتىرعانىن سەزەمىز. سىرت كوزگە ولاردىڭ كوپ بوپ سەزىلەتىنى ناعىز ونەردىڭ قادىرىنە جەتپەي بولماسا وزدەرىن شامالاي الماي،مازمۇنى تاياز،ماعىناسى جوق،قايداعى كور-جەردى انگە اينالدىرىپ،ونى ەلەكتروندى ميشىق ارقىلى دىبىسقا جازدىرىپ الىپ،قيقىلداپ-شيقىلداپ ەلگە رۋحي ءلاززات سيلاعاننىڭ ەسەسىنە،مازاسىن الىپ جۇرگەن ءبىر شوعىر  ونەر ادامدارىنىڭ  ءىسى بولسا كەرەك. بۇلاردىڭ بارلىعىنىڭ دا باعاسىن ۋاقىت سىنىنان وتكەننەن كەيىن عانا حالىق ءوزى بەرەدى دەپ سەنەمىن.

  ال،ەندى وسى ماقالامىزدىڭ گەرويى،قاراپايىم قازاقتىڭ قارا دومبىراسىمەن قوسىلىپ ءان سالىپ،كوپ كوڭىلىنەن ورىن الىپ،تالاي ۇلكەن ساحنالاردا باسەكەلەستەرىنەن وزىقتىعىن ايگىلەپ جۇرگەن ءانشى،تەرمەشى ماڭگىنۇر موشان قىزىنىڭ  ونەر جولىمەن ىشكەرىلەي تانىسالىق.

  «ادام بالاسى تۋعان جەرىنە تارتادى» دەيتىن وسى ءبىر كيەلى ءسوزدىڭ دالەلىندەي،سان الىپ،سان بوزداقتىڭ كىندىك قانى تامعان تولى توپىراعىندا 1977-جىلى  10-قازاندا اۋدانعا قاراستى قاسيەتتى جايىر تاۋىنىڭ  قاراعايتى دەگەن جەرىن  مەكەندەنگەن ونەرلى موشاننىڭ وتباسىندا بولاشاق ءانشى ماڭگىنۇر دۇنيە ەسىگىن اشتى. ۇلكەن اتاسى جۇمان ون ساۋساعىنان ونەر تامعان شەبەر،سوققان باكى-پىشاعى جەتەسىنە دەيىن وتەتىن شىلىڭگىر ۇستا ەدى. اعاشتان ءتۇيىن ءتۇيىپ،ەتىكشىلىك،ورىمشىلىك،ءتىپتى سىرماقتىڭ ويۋىنا دەيىن ويىپ قيۋىن كەلتىرەتىن،حالىق كۇيلەرىن ناشىنا كەلتىرىپ تارتاتىن شەبەر ورىنداۋشى ەدى. ال ءوز اكەسى موشان جۇمان ۇلى دا ونەردەن قارا جاياۋ ەمەس،تالاي-تالاي اسەم ءان،ءتاتتى كۇيدىڭ يەگەرى. شينجياڭ قازاعىنا اتى تانىس سازگەر،قوعام قايراتكەرى ەدى.

  ماڭگىنۇر مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعاننان كەيىن اكەسىنىڭ قارىنداسى مۇعاليما زادانىڭ باۋلۋىمەن مەكتەپتەگى ونەر كۋرجەكتەرىنە قاتىناسىپ،قانىنا سىڭگەن قازاقى ونەر ساپارىن باستايدى. تولى اۋداندىق 1-ورتا مەكتەپتەن تولىقسىز ورتانى بىتىرەتىن جىلى وبلىستىق كوركەمونەر مەكتەبىنە ەمتيحان تاپسىرىپ،بارلىق سىناقتاردان سۇرىنبەي ءوتىپ،كۇيتۇن قالاسىنداعى ىلە وبلىستىق كوركەمونەر مەكتەبىنىڭ دومبىرا كلاسىنا بىردەن قابىلدانادى. وسى مەكتەپتە 1993-جىلى قىركۇيەكتەن 1997-جىلى شىلدەگە دەيىن  ءوزى بالا كەزىنەن  ارمانداعان كاسىبىن بەرىلە وقىپ،جاقسى ناتيجەمەن ءبىتىرىپ شىعادى. 1998-جىلى تولى اۋداندىق مادەنيەت مەكەمەسىنە مادەنيەت قىزمەتكەرى بولىپ قابىلدانادى. ول وسىنداعى اعا بۋىن كوركەمونەرشىلەردەن كومپوزيتور بادەت احىمەتجان ۇلى،مەللات شاكەي ۇلى،قايرات سايفوللين،ءانشى ورمانگۇل توقتاۋباي قىزى قاتارلى ونەرپازداردى  وزىنە ۇستاز تۇتىپ،ونەرىن ۇزدىكسىز ۇشتايدى ءارى سول ونەرپازداردان ءتالىم العاندىعىن كۇنى بۇگىن ماقتانىش ەتەدى.

  ماڭگىنۇر تابيعات سيلاعان اسەم داۋىسىمەن ورتالىق دىبىس كەسكىنگە الۋ ورتالىعىنان 2003-جىلدان 2005-جىلدار ارالىعىندا «شىرايلىم-اي» جانە « اۋىلىم» اتتى ەكى ءان تاسپاسىن باسپادان شىعارىپ،حالىقپەن جۇزدەستىرىپ،ەل-جۇرتتىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى،ءتىپتى وسى ەكى ءان تاسپاسى-اق ماڭگىنۇردىڭ اتىن الىس-جۋىققا تانىمال ەتىپ،ءان سۇيەر قاۋىمنىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.

  2008-جىلدان باستاپ شينجياڭ حالىق راديو ستانسياسى جاعىنان ماڭگىنۇردىڭ ورىنداۋىندا اكەسى موشاننىڭ شىعارعان اندەرىنەن جيىرما مينۋتتىق ارناۋلى كونسەرت تاراتىلسا،بۇدان تىس،حالىق اندەرى مەن اۆتورلى اندەردەن 10 عا جۋىعى شينجياڭ تەلەۆيزياسى،تارباعاتاي تەلەۆيزياسى جانە اۋە تولقىنى ارقىلى حالىققا تاراپ،رۋحاني ءلاززات باعىشتاپ كەلەدى.

  ماڭگىنۇر ون نەشە جىلدىق ونەر ساپارىندا كوپ رەت ونەر بايقاۋلارىنا قاتىناسىپ،بارلىعىندا دا ولجاسىز قايتقان جوق. باستىلارىن  ايتا كەتەر بولساق،2008-جىلى تارباعاتاي ايماقتىق باس جۇمىسشىلار ۇيىمى،شينجياڭ حالىق راديو ستانسياسى،ورتالىق حالىق راديو ستانسياسى بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان باعالاۋ جارىسىندا اكەسى موشان جۇمان ۇلىنىڭ «اسىل ساۋلەم» اتتى ءانىن ورىنداپ،ءانى دە،ءوزى دە «ۇزدىك ءان»، «ۇزدىك ورىنداۋشى» بولىپ باعالاندى. 2010-جىلى وتكىزىلگەن  تارباعاتاي ايماقتىق  جاس انشىلەر بايقاۋىندا 3-دارەجەلى ورىنداۋ شەبەرى  بولىپ سيلاندى. 2012-جىلى ءۇرىمجى قالاسىندا وتكىزىلگەن «مۇرا» جۋرنالىنىڭ شىعا باستاعانىنا 30 جىل تولۋ قارساڭىندا وزدىرىلعان 1-رەتكى بۇكىل شينجياڭ كولەمىندەگى تەرمە جارىسىندا «تاڭداۋلى تەرمەشى» بولىپ ماراپاتتالدى. مۇنان تىس،زامان تالابىنا ساي عالامتوردىڭ شالقار سايتىندا ماڭگىنۇر ورىنداعان ءان-تەرمەلەر تىڭدارماندار جۇرەگىنە جول الىپ،جازباشا جوعارى باعاعا يە بولىپ ءجۇر.

  «ونەرلىنىڭ قولى التىن،ولەڭشىنىڭ ءسوزى التىن» دەگەندەي،اۋدان،ايماق،اۆتونوميالى رايوندىق ناۋرىز كونسەرتتەرى مەن باسقا دا كولەمدى ساۋىق كەشتەردە ۇسىنىسپەن قاتىناسىپ،ارقالى تەرمە،اسەم اندەر ورىنداپ،ونەر سۇيەر قاۋىمنىڭ القاۋىنا بولەنىپ،اق باتاسىن الىپ ءجۇر.

  ءيا،ونەر ۇلكەن كەرۋەن،جەز بۇيدالى انىمەن ونەر كەرۋەنىنە كەلىپ قوسىلعان ماڭگىنۇر موشان قىزىنىڭ الداعى ۇزاق ونەر ساپارىنا جول بولسىن ايتىپ،داۋىسىڭ قارلىقپاسىن قازاقتىڭ قارلىعاش ءۇندى قارا  قىزى دەگەن ىزگى  تىلەگىمدى بىلدىرەمىن.




رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.


 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn