ەەڭ جاڭا مازمۇندار
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6-كۇنى 150-سان
2022-جىلى 7-ايدىڭ 6 -كۇنى 150 ـ سان
قىزىل قايىق رۋحىن اسقاقتاتىپ، جاڭا ءداۋىردىڭ نۇر-شۇعىلاسىن ايگىلەدى
ايماعىمىز تۇڭعىش كەزەكتى كاسىپتىك شەبەرلىك باسەكەسىن وزدىردى
لي جۇڭچياڭ: ساقشىلىق ارمانىن سىندارلى ناتيجەسىمەن ۇشتاي ءتۇستى
ەرىكتى قىزمەت وتەۋ ماقساتىن ەستە بەرىك ساقتاپ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى جانىنداي قورعادى
ايماق 4-كەزەكتى باسشى كادرلاردىڭ ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتۋ قابىلەتىن، ساپاسىن جوعارىلاتۋ ارناۋلى كۋرسىن وتكىزدى
تەاتر كوركەمونەرىن ايگىلەپ، كوركەمونەر اۋىس -كۇيىسىن ىلگەرىلەتتى
قۇربان ايت مۋزيكا كەشى وتكىزىلدى
120 ءتۇرلى سالىق جيناۋ كاسىبىن شوعىرلى ۇلگىدە شينجياڭ بويىنشا ءبىر تۇتاس ءبىتىرۋ جۇزەگە استى
«شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» 4 - تومى شياڭگاڭدا تاراتىلدى
اۋلاسىندا ارا باعىپ اۋقاتتاندى
سۇرلەمدىك جۇگەرىگە وراق سالىندى
جەمىس جۇگەرى بازارعا سالىندى
شىعىس سولتۇستىك ازاتتىق رايونىنا اتتانۋ بۇراڭ دا شۇعىلالى ساپاردى ايگىلەدى
جاڭ يانجۇي: اۋا رايىن بارلاۋشى مامان
شيحۋ: بالىق اۋلاۋدى دانەكەر ەتىپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن ىلگەرىلەتتى
ايماقتىق حالىق قۇرىلتايى قىزمەت كوميتەتى 2022 -جىلعى 2 -رەتكى ءماجىلىسىن اشتى
تارباعاتاي ايماعى 2 - توپتاعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ نىساندارىنا شوعىرلى قول قويۋ جانە الدىڭعى جارىم جىلداعى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ قىزمەتىن قورىتىندىلاۋ ءماجىلىسىن اشتى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 5 -كۇنى 149 ـ سان
”ءبىر ەل، ەكى ءتۇزىم“ − جاقسى ءتۇزىم، وعان، ءسوز جوق، ۇزاق ۋاقىت تاباندى بولۋ كەرەك
العىس جىرىن پارتياعا ارنادى
”ياۋجانزىنى تانىستىرۋشىنىڭ“ ەستەلىگى
اۆتونوميالى رايوننىڭ پارتيا، ۇكىمەت ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى حىبەيدا ۇيرەنۋدە، تەكسەرۋدە بولدى
تيانشان الابى جاراسىمدىلىق كارتيناسىمەن كەستەلەندى
پارتيانىڭ 100 جىلدىق كۇرەسىنىڭ تاريحي تاجىريبەلەرىن اناعۇرلىم ويداعىداي يگەرۋ جانە قولدانۋ كەرەك
شي جينپيڭ شياڭگاڭ عىلىم باقشاسىندا قىزمەت تەكسەردى
شياڭگاڭ وتان قۇشاعىنا ورالعاندىعىنىڭ 25 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جينالىسى جانە شياڭگاڭ ەرەكشە اكىمشىلىك رايونى 6 - كەزەكتى ۇكىمەتىنىڭ مىندەتكە وتىرۋ سالتى سالتاناتپەن وتكىزىلدى
شي جينپيڭ شياڭگاڭعا باردى
2022-جىلى 7-ايدىڭ 4 -كۇنى 148 ـ سان

ۋاقىت،ەڭبەك جانە توراپ تۋرالى وقۋشىلارىما حات

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/8/14 11:50:48

قادىل نۇراحىمان ۇلى

  سۇيكىمدى وقۋشىلارىم، بالدىرعان بالالارىم،امانسىڭدار ما؟

  جازدىق دەمالىسقا تاراپ،ىستىق ۇيالارىڭا باۋىر باسىپ، اتا-انالارىڭنىڭ مەيىرىنە قانىپ، ءار كۇندەرىڭ كوڭىلدى ءوتىپ جاتقان  بولار. بيىلعى  جازدىق دەمالىستارىڭ وتە ۇزاق  بولدى. بۇل ءوزى شەتەلگە شىعىپ ساياحاتتاپ كەلۋگە دە جەتەتىن، ۇيدە بەكەر قاراپ جاتساڭ دا وتەتىن ۋاقىت. ايتسەدە، سەندەر وسى التىنعا بەرگىسىز قىمباتتى ۋاقىتتارىڭدى قالاي وتكىزۋ جونىندە قانداي تاماشا جوبا-جوسپارلار جاسادىڭدار؟ ول جوسپارلارىڭنىڭ ورىندالۋى قالاي بولىپ جاتىر؟ بۇل دا ءبىر ويلانۋعا  تاتيتىن ماسەلە.

  قازىرگە دەيىن دەمالىستارىڭنىڭ ءبىرتالاي ۋاقىتى ءوتىپ تە كەتتى. قانشالىق جۇمىستارىڭ ءبىتتى، بۇل ەسەپتى وزدەرىڭ عانا بىلەسىڭدەر. بۇگىن  مەنىڭ  وزدەرىڭە حات جازىپ، ءتىل تابىسۋداعى ماقساتىم _ جازدىق دەمالىس تاپسىرمالارىڭنىڭ ورىندالۋ جاعدايىن ۇعىسۋ ەمەس، قايتا «ۋاقىت، ەڭبەك جانە توراپ» دەيتىن ۇعىمدارمەن بايلانىستى بولاتىن ءبىرقانشا ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وزدەرىڭمەن وي ورتاقتاستىرماقشىمىن.

  عالىم ەديسون: «ادام ءومىرى وتە قىسقا، ىستەيتىن جۇمىستارى وتە كوپ، مەن قاس -قاعىم مەزەتتى دە بوسقا وتكىزبەۋىم كەرەك» دەگەن ەكەن. دەمەك، تابىسقا جەتۋدىڭ كىلتى ۋاقىتتا ەكەنى وتە ايقىن بولدى.

  بىرەر جىلدىڭ الدىندا شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى امەريكا مەن جاپونيادا دوكتورلىق وقىپ جاتقان شينجياڭدىق قازاق جاستارىنا تىلشىلىك ىستەپ «قانداي قيىنشىلىقتارىڭ بار؟» دەپ سۇراعاندا ولار «ۋاقىتتى جەتكىزە الماي جاتىرمىز» دەپ جاۋاپ قايتارعان ەكەن. بۇدان ۋاقىتتىڭ التىننان دا قىمبات ەكەندىگىن، سونداي-اق ەلىمىز ستۋدەنتتەرىنىڭ ۋاقىت كوزقاراسىنىڭ عىلميلىعىن اڭعارعان بولارسىڭدار. ەگەر سەندەردىڭ ۋاقىتتى پايدالانۋ ادىستەرىڭ دە الگى ستۋدەنتتەردىڭ ايتقانىنداي بولاتىن بولسا، وندا قوماقتى تابىستاردى قانجىعالايتىندىقتارىڭا كۇمان كەلتىرمەس ەدىك.

  بەس ساۋساق قاشاندا بىردەي ەمەس قوي، بايقاۋىمشا، قازىر ورتا، باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارىندا «قۇدايدىڭ كۇنى كوپ» دەپ بويىن كەڭگە سالىپ، بۇگىنگى جۇمىستى ەرتەڭگە قالدىرىپ، جايبىراقات جۇرەتىن جايتتەر دە بارشىلىق. ۋاقىت كوزقاراسىنىڭ كەمشىلدىگىنەن ۋاقىتقا قۇرمەت ەتىلمەي، بەكەرشىلىكتەن قولىمىز بوساماي، جالقاۋلىق جەلكەمىزدەن تارتىپ،يگى ىستەرگە يىلمەي،قول ۇسىنىپ كەلگەن تالاي-تالاي جاقسىلىقتاردان قۇرالاقان  قالدىق. قازاقتىڭ      « ەرىنشەكتىڭ ەرتەڭى تاۋسىلمايدى »  دەۋىنىڭ ءمانى دە مىنە وسىندا.

  ەندى ەڭبەككەرلىك قاسيەت حاقىندا وزدەرىڭمەن ازىراق وي بولىسەيىن. دانالار ايتقان ەكەن: «سالتى جاقسى حالىقتان سانالى ۇرپاق تۋادى» دەپ. سول سالتى جاقسى حالىقتىڭ ءبىرى ءبىزدىڭ قازاق ەجەلدەن-اق بالانى باستان تاربيەلەۋگە ءمان بەرگەن حالىق. اتتىڭ جالى، تۇيەنىڭ قومىندا وسكەن قازاقتان بالۋان-باتىرلار دا، ارداگەر اقىندار دا، شەجىرە-شەشەندەر دە، كورەگەن كوسەمدەر دە شىققان. ءبىز مىنە وسىنداي سانالى سالتى بار، ەڭبەكشىل داڭقى بار ۇلى قازاقتىڭ ۇرپاعىمىز. جاقسى سالت پەن جاقسى    ادەتتى اتا بابامىز بىزگە بەلىمىز بەسىكتە جاتقان كەزدەن باستاپ ۇيرەتىپ، ءسابي سانامىزعا ءسىڭىرىپ كەتكەن.  سولايدا، قازاق حالقى كوزىن ەڭبەكپەن اشىپ، جاپاعا ءتوزىپ، جانكەشتى عۇمىر كەشكەن، ەڭبەككە بەل بۋىپ، بىرلىكتى ەل قۇرىپ، ءتورت تۇرمانى  تەڭەسكەن  ەڭبەكشىل حالىق.

  بايقايمىن، قازىرگى زامان بالالارىندا وسى ەڭبەكشىلدىك دەيتىن اسىل قاسيەت سولعىنداپ بارا جاتقان سياقتى. اۋەل دەسەڭىز، ونىڭ ورنىن جالقاۋلىق، سالاقتىق، بويكۇيەزدىك دەپ اتالاتىن دەرتتى دۇنيەلەر باسىپ بارا جاتقان جوق پا؟! بالدىرعان بالالارىم، وسى دەرتتى دۇنيەلەردى جۇقتىرىپ الۋدان اۋلاق بولىڭدار. سەندەر باقىتتى بولۋدى ارمانداعان بولساڭدار، ەڭ اۋەلى، ەڭبەكتى سۇيەتىن بولىڭدار.

  ۇلى ۇستاز ەنگەلس: «ەڭبەك ادامنىڭ ءوزىن جاراتقان» دەگەن ەدى. راس، ەڭبەككەرلىك  جۇڭحۋا  ۇلتىنىڭ  عانا  ەمەس، بۇكىل ادامزاتتىڭ بويىنداعى اسىل قاسيەت. تەك ەڭبەككەرلىكپەن وتكەن ءومىر عانا  ارمانعا  قانات  ءبىتىرىپ، باياندى باقىتقا باعدار شام بولا بەرەتىندىگىندە  كۇمان  جوق. حالقىمىز  مۇنى  «ەڭبەكسىز ءومىر _ سونگەن كومىر» دەپ الدەقاشان دالەلدەپ تە بولعان.

  جازدىق دەمالىس _ سەندەردىڭ جانۇيالارىڭنان جانە قوعامدىق ورتادان ۇلگى-ونەگە قابىلداپ ونەر-ءبىلىم يگەرەتىن، ءومىردى ۇيرەنەتىن ورايلى ۋاقىتتارىڭ. وسى كەزدە سەندەر نەنى كورسەڭدەر، كەيىن ۇشقاندا سونى الاتىن بولاسىڭدار. بۇل تۇستا سەندەر ەڭبەك ىستەپ از دا بولسا پايدا تابۋدى ار كورمەڭدەر. اۋلا شارۋاشىلىعىن، ءۇي جۇمىستارىن،ايتالىق، مال باعۋ مەن ەگىن سالۋدى،تاماق ىستەۋ مەن كىر جۋۋدى ۇيرەنىپ العاندارىڭ ءجون.

  اۋىل بالالارى بۇل جاعىندا قالانىڭ بالالارىنان الدا. جازدىق كانيكولعا تاراپ،كوپ وتپەي جايلاۋعا بارعانىمدا، جۇدىرىقتاي قازاق بالالارىنىڭ ساياحاتشىلارعا ات مايلاپ، كۇنىنە ءجۇز يۋاننان ارتىق كىرىس تاۋىپ جاتقانىن كوزىممەن كوردىم. مىنە، بۇل ساحارا بالالارىنىڭ بويىنداعى ماداقتاۋعا تاتيتىن ارتىقشىلىق ەدى. مەن قالادا تۇراتىن بالالاردى جامانداۋ ويىندا ەمەسپىن. قوعامدىق ورتا ۇقسامايتىندىقتان، بالالاردىڭ ەڭبەك بەيىمدىلىگى دە ءار ءتۇرلى بەينەلەنۋدە، بۇل ءۇشىن  ارتىق شارت قويۋدىڭ قاجەتى دە شامالى.

  قالاي ايتساڭ دا ءوز شارۋاڭدى ءوزىڭ تىندىرساڭ، ۇساق-تۇيەك قاجەتىڭدى ءوزىڭ قامداساڭ ەلدە سەنى كورىپ «تەگى جاقسى ەلدىڭ بالاسى عوي» دەپ ماقتايتىن بولادى. ەڭبەكتەن ەبىڭ قاشىپ، جۇتاپ تۇرساڭ «پىشاق سابىنان وزباعان ەكەن» دەگىزىپ، تەگىڭدى قوزعاپ الاسىڭ. « تاماعى توقتىق،جۇمىسى جوقتىق، ازدىرار ادام بالاسىن» دەپ اباي اتامىز ايتقانداي، ءبارىمىزدى ازدىراتىن دا، توزدىراتىن دا وسى بەكەرشىلىك.

  ايتايىن دەگەن تاعى ءبىر ويىم _ مىناۋ توراپ دەيتىن دۇنيەگە وتە اۋەس بولىپ بارا  جاتىرسىڭدار، بالالار. ءبىزدىڭ  قازاقتا «اۋرۋ كەتسە دە ادەت كەتپەيدى»،«سىنىقتان باسقانىڭ ءبارى جۇعادى» دەيتىن ءسوز بار. مەيلى جاقسى ادەت بولسىن، جامان ادەت بولسىن قالىپتاسىپ قالعان  ادەتتى وزگەرتۋ قيىن. ءبىز ۇلگىلى ىستەردى قابىلداۋعا اسىقساق جارار ەدى. كەساپاتتى نارسەلەردى جۇقتىرىپ الۋ قانداي وڭاي، ول ءوزى  كەلىپ  جۇعا  بەرەدى. ءبىر كەزدەرى ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىندا تەمەكى قۇمارلار كوبەيىپ كەتتى. بەرتىنىرەك كەلگەندە تەلەۆيزوردان باس كوتەرمەيتىن اۋرۋ پايدا بولدى. ونىڭ ارتىنان توراپ دەيتىن پالەكەت ميىمىزدى تورلاپ، ەسى-دەرتىمىز سوعان ءبىر-اق اۋدى. بۇل كەزدە ءبىر ءبولىم وقۋشىلار مەكتەپتەن قاشىپ شىعىپ، ۇيىنە قايتپاي، توراپحانالاردا تۇنەپ ءجۇردى. اكە-شەشەلەرى باعدارسىز كەتكەن بالالارىن تابا الماي، ءبىر جەردە ءولىپ قالماسىن دەپ كۇندى-تۇنگە جالعاپ ىزدەۋمەن ىشكەندەرى ءىرىڭ، جەگەندەرى جەلىم بولدى. ال، قازىرشى؟ قازىر قانداي كەسەلدى جۇقتىرىپ الىپ جۇرگەنىمىز ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. نەگە ەكەنىن قايدان بىلەيىن، قولفونعا تەلمىردىك تە قالدىق. وعان تەلمىرگەن كەزدە ساباق تۇگىل تاماقتى دا ۇمىتتىق. كۇندىزگى تەلمىرگەنىمىز از بولعانداي، ۇيىقتاعاندا  قۇلاعىمىزعا  جالعاپ قويدىق.

  وزدەرىڭ ويلاپ كورىڭدەرشى،سۇيكىمدى بالاقايلار، اقىلدارىڭدى توزدىرىپ، قۇمارلارىڭدى قوزدىراتىن كەساپاتتى نارسەلەرگە قالايشا ءۇيىر بولىپ قالدىڭدار؟ ءبىلىم ۇيرەنىپ، ونەر يگەرەتىن التىن داۋىرلەرىڭدى تۇككە تۇرعىسىز توراپ وينى ءۇشىن شىنىمەن قۇرباندىققا شالعاندارىڭ با، سوندا؟ كوڭىلگە كولەڭكەسىن ءتۇسىرىپ، كوز الدىڭدى قاراڭعىلايتىن كەسىرلى نارسەلەرگە نەگە بوي ۇراسىڭدار؟

  بىلمەستىكتە ۋ ىشكەن بولساڭدار ونى كەشىرۋگە بولار، ال ەندى  ءبىلىپ   تۇرىپ، ۋ ۇستىنە تاعى دا ۋ ىشسەڭدەر ونى قالاي كەشىرەمىز؟ وزدەرىڭ جايلى كوپتەن بەرى كوڭىلگە تۇيىنشەك بولىپ جۇرگەن كەلەڭسىزدىكتەردىڭ تەرىسكەي بەتىن تىرناپ اشقانىم  بولماسا، جالپى قازاق بالالارىنىڭ بويىنداعى التىنعا ايىرباستاپ العىسىز ارتىقشىلىقتاردى جوققا شىعارماقشى ەمەسپىن. كوپكە توپىراق شاشقىم دا كەلمەيدى. « بار بولسا تۇزەتىپ، جوق بولسا ساقتانسىن» دەگەنىم. جاقسىلىققا جانى ءۇيىر ءبىلىم قۇمار بالا بولعىلارىڭ  كەلسە، اباي  اتالارىڭنىڭ   «بەس نارسەگە اسىق بول، بەس نارسەدەن قاشىق بول» دەگەن اقىلياسىن وقىپ ءتۇسىنىپ، جاتتاپ الىڭدار، بالالار.



رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.




 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn