ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن تيتتەي دە بوساڭسىماي مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ قىزمەتتەرىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ويداعىداي ىستەۋ كەرەك
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتىپ، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرىپ، ناقتى يگەرىپ، تياناقتى يگەرىپ، ەكى جاعىن دا يگەرۋگە تاباندى بولىپ، قوس جەڭىسكە قول جەتكىزۋ كەرەك
ءبىر رەتكى ەرەكشە مەملەكەت تۋىن شىعارۋ سالتى
رۋحاني جاقتان ىندەتتەن ساقتانىپ، قيىنشىلىقتى بىرگە جەڭەيىك!
شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ قوس جەڭىسىنە تاباندىلىقپەن قول جەتكىزەيىك
سەنىمدى بەكەمدەپ، ۇزدىكسىز ەرلىكپەن كۇرەس جۇرگىزىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ حالىقتىق شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە جالپى بەتتىك قول جەتكىزەمىز
تاسىمال مولشەرىن ارتتىرىپ، شيكى زاتپەن قامداۋعا كەپىلدىك ەتتى
كوكتەم جاقىنداپ، كۇن بىرتىندەپ جىلىندى، سۇيىسپەنشىلىك قويۋلاي ءتۇستى
الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرى ارەكەتتە
جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن اقىلداستى، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ويداعىداي ىستەۋ جونىندە ورنالاستىرۋ جاسادى
ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنە قامقورلىق جاساپ، ولاردى ايالاپ، ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىزگىلىگىن ارداقتايمىز
باعىتتامالى كومەكتەسۋ ارقىلى شەشۋشى جەڭىسكە كۇش توپتايىق
ايماعىمىز ءتۇرلى شارا قولدانىپ، كوكونىسپەن قامداۋدى قامتاماسىز ەتتى
قوعامداعى قاۋىمنىڭ ماسكى ىستەتۋ تۋرالى باعدارلاما
اسقاق جىگەردى ساقتاپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزەمىز
رايونىمىزدىڭ كوپتەگەن تاراۋلارى شارا بەلگىلەپ، ىندەتكە قارسى اتتانۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندەگى قىزمەتكەرلەرگە قامقورلىق جاسادى
ءبىرىنشى شەپتە ەرلىكپەن شايقاس جاساپ جاتقان كومپارتيا مۇشەلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ولاردىڭ جاستىق كوكتەمى «ىندەت» پەن شايقاستا الاۋلادى
«84» زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىن ورىندى پايدالانايىق
ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن قورعاۋعا، ولارعا قامقورلىق جاساۋعا، ولاردى ايالاۋعا، ءسوزسىز، وسكەلەڭ ءمان بەرىپ، ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىندەتتى جەڭۋ كۇرەسىنە ۇزدىكسىز ساۋ - سالامات ات سالىسۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىنىڭ جانە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ايماقتىق جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ-تىزگىندەۋ ورتالىعى لاباراتورياسىندا ۆيرۋسپەن «بەتپە-بەت شايقاس»جاساپ جاتقان لابارانتتار
ۇيدە وتىرىپ ۇيرەنۋدە كوزدى قورعاۋ ءبىرىنشى ماسەلە
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدى عىلمي ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جۇمىس باستاۋدى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدى حاۋىپسىز، ءتارتىپتى ىلگەرىلەتىپ، تۇتاس جىلدىق نىسانا مەن مىندەتتەردى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
ءبىرىنشى شەپتە شايقاس جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك اۋماق قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت بىلدىرەمىز
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ كەزىندە كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ءتۇيىندى قىزمەتىن ورنىقتى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
شاۋەشەك قالاسى: ىندەت جاعدايى «كوجە-قاتىققا» ىقپال جەتكىزە المادى
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جانە ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قوس جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ سىندى قاتاڭ شايقاستى باتىل جۇرگىزەيىك
ۇلكەن شايقاستا اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى امالياتتا ايگىلەپ، ۇلكەن سىناقتا تولىمدى جاۋاپ قايتارايىق

«عارىشتىق ليفت» عارىشقا ساپارىڭىز ءۇشىن قىزمەت وتەيدى

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/8/24 11:34:23

     بۇل بالكىم، كوپتەگەن ادامنىڭ    بالالىق شاعىندا « عارىشقا راكەتا     ۇشىرعانشا،كوككە جەتەتىن بيىك ليفت ورناتسا بولدى عوي » دەيتىن بالالىق قيالدارىنىڭ رەالعا اينالعانى بولار.

  كەزەكتە عالىمدار بيىكتىگى 20 مىڭ مەترگە جەتەتىن اسپان مەن  جەردى تۇتاستىرىپ تۇراتىن ءبىر ءتۇرلى گاز تولتىرۋعا بولاتىن «عارىشتىق ليفتتى» سالماقشى.

  ۇلى بريتانيا « كۇندەلىك تەلەگراف گازەتىنىڭ » 16-تامىزداعى حابارىنا نەگىزدەلگەندە، كانادانىڭ توتت تەحنيكا سەرىكتىگى وسى تۇردەگى      «عارىشتىق ليفتتىڭ» پاتەنت ۇقىعىنا يە بولعان ەكەن.

  وسى سەرىكتىكتىڭ جاڭا جوباسىنا نەگىزدەلگەندە، بۇل «عارىشتىق ليفت» «توتت X مۇناراسى» دەپ اتالىپ،  ءبىرسىپىرا بەكەمدەۋ قۇرىلىمدارىنان قۇرالعان، جوعارى جاعىنا عارىش  كەمەسى نەمەسە جاساندى سەرىك   ۇشىرىلاتىن سىرعىما جول ورناتىلعان. كۇردەلى ءتىستى دوڭگەلەك قۇراماسى مۇنارا تۇلعاسىنىڭ تىك تۇرۋىنا كەپىلدىك ەتەدى ەكەن.

  تاسىمالداۋشى كولىك ءبىر رەتتە 10 توننا اۋىرلىقتاعى جۇكتى جەر بەتىنەن مۇنارانىڭ باسىنا جەتكىزە الادى ەكەن.

  مۇنارانىڭ بيىكتىگى ستراتوسفەرا   قاباتىنا جەتەتىندىكتەن، ول ارادان   عارىش كەمەسىن نەمەسە جاساندى سەرىك ۇشىرۋ ءتىپتى دە وڭاي بولادى ەكەن.

  تاپقىرلاۋشى برەندان كۋەن:        «عارىشكەرلەر ليفت ارقىلى شامامەن 20 مىڭ مەترگە، ياعني مۇنارانىڭ ۇشىنا جەتكەندە، عارىش كەمەسى تەك جالعىز بۋىندى راكەتامەن وربيتاعا جەتە الادى، ونىڭ ۇستىنە، مۇناراعا قايتىپ كەلىپ، جانار زات تولتىرىپ جالعاستى ۇشۋىنا بولادى » دەدى.

  جايشىلىقتا راكەتانىڭ كوككە كوتەرىلۋىنە كوپتەگەن ەنەرگيا سارىپ بولادى، ويتكەنى راكەتانى قوزعالتۋ ءۇشىن، راكەتا قىرۋار جانار زات الىپ جۇرۋىنە تۋرا كەلەدى، جانار زات بولعاندا عانا راكەتا جويقىن كۇشتىڭ  اسەرىنەن اتموسفەرانىڭ كەدەرگىسىن جويىپ كوككە كوتەرىلە الادى.

  توتت تەحنيكا سەرىكتىگىنىڭ    مەجەلەۋىنشە، « عارىشتىق ليفت » پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن، عارىش كەمەسى ونشا كوپ جانار زاتتى قاجەت ەتپەيتىن بولىپ، عارىشقا شىعۋعا   قاجەتتى قاراجاتتىڭ ۇشتەن ءبىرىن  ۇنەمدەۋگە بولادى ەكەن.

  جوبالاۋشىلاردىڭ مەجەلەۋىنشە، ۇشۋدىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ مەن ساياحاتتى ءتىپتى دە قولايلىلاندىرۋ ارقىلى « عارىشتىق ليفت » عارىش ساياحاتىنىڭ تىڭ پاراعىن اشپاقشى.  ونىڭ ۇستىنە، ول عىلمي زەرتتەۋ، حابارلاسۋ، جەل كۇشىمەن توك شىعارۋ سياقتى سالالارعا دا پايدالانۋعا بولادى ەكەن.

  توتت تەحنيكا سەرىكتىگىنىڭ باس القاسى جانە باس اتقارۋشىسى كارولين روبەتس: « تەڭىز دەڭگەيىنەن 20 مىڭ مەتر بيىكتىككە قونۋ، عارىش كەمەسى جونىنەن جولاۋشىلار ۇشاعىمەن بىردەي قولايلىلىقتار اكەلەتىن  بولادى» دەدى.

  «عارىشتىق ليفت» سالۋدى ەڭ   العاشىندا رەسەي عالىمى كونستانتين تسيولكوۆسكي 1895-جىلى ورتاعا قويعان. الايدا، ونىڭ ورتاعا قويعانى جەر شارىنان تىنىش وربيتاعا جالعاناتىن الىپ مۇنارا سالۋ ەدى، ال ونىڭ جەر بەتىنەن بيىكتىگى 35 مىڭ كيلومەتر شىعادى ەكەن.

    «توتت X مۇناراسى» بۇل بيىكتىككە جەتە الماعانىمەن، جەر شارىنداعى ەڭ بيىك قۇرىلىس بولعان اراب بىرىككەن امىرلىگىندەگى حاليفا مۇناراسىنان 20 ەسە بيىك تۇرادى.

  1979-جىلى ۇلى بريتانيانىڭ فانتاستيكالىق جازۋشىسى ارتۋر چارلەس كلارك « جانناتتاعى پونتان » اتتى شىعارماسىندا «عارىشتىق ليفتتى»  اۋىزعا الىپ، سول ارقىلى زاتتى جاساندى سەرىككە جەتكىزسە وزىندىك قۇندى ۇنەمدەۋگە بولادى دەگەن ەكەن.

  ۇلى بريتانيانىڭ ارۋپ ينجەنەريا  اقىل - كەڭەس بەرۋ سەرىكتىگىنىڭ قۇرىلىس ينجەنەرى پەتەر دەبوني شىركەۋلەردىڭ ۇشكىر توبەسىنەن  شابىت الىپ، كونۋس فورماسىنا كەلتىرۋ ارقىلى جەردىڭ تارتۋ كۇشىنە توتەپ بەرىپ، عارىشتىق ليفتتى سالۋعا بولاتىندىعىن بىلتىر ورتاعا قويعان   ەكەن.



 
رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn