ەەڭ جاڭا مازمۇندار
كوك زەڭگىر اسپان، اقشا بۇلت، كوز جاۋىن الار كوركەم كورىنىس
لياۋنيڭ ولكەسىنىڭ مادەنيەت-كوركەمونەر شاعىن ۇيىرمەسى ايماعىمىزعا كەلدى
ايماقتىق ساياسي كەڭەس قىزمەت كوميتەتى 2019-جىلعى 2-توقسانداعى 2-رەتكى ءماسليحات ءماجىلىسىن اشتى
پارتيانىڭ ساياسي قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋدەگى سانالىلىق پەن تاباندىلىقتى كۇشەيتەيىك
شۇعىل قۇتقارۋ بىلىمدەرىنەن ساۋات بەردى
قاسيەتىن ماڭگى ساقتايتىن تۋ بولدى
شاعانتوعاي اۋدانىنىڭ 150 مىڭ مۋلىق ماقسارىسى كوركەم كورىنىسكە اينالدى
شيحۋ توراڭعى ورمانى سۋ ءۇستى باقشاسى ءسىزدى جازدى كوڭىلدى وتكىزۋگە شاقىرادى
ءسىز اڭساعان جاز كەلبەتى وسىندا
شينجياڭعا كومەكتەسۋ بارىسىندا ءومىرىن ارلەندىرە ءتۇستى
بۇقارانىڭ كوڭىل تۇپكىرىنەن ورىن الدى
الۋان ءتۇر، اسقاق كوڭىلمەن مەرەكەنى قارسى الدى
شاۋەشەك قالاسى شارلاپ تەكسەرۋدىڭ كولەمىن اتىز باسىنا دەيىن كەڭەيتتى
وقۋ-اعارتۋ ىستەرىنە تاباندى بولىپ، شۇعىلالى تابىستارعا قول جەتكىزدى
ەڭ سۇيىكتى ءورت ءوشىرۋشى
پارتيا قۇرىلىسىنىڭ نەگىزگى كاسىبىن مىقتى يگەرىپ، جاۋىنگەرلىك قامالدى بەكەمدەيىك
ازىق-تۇلىك حاۋىپسىزدىگى وتكەلىن
ماڭايىمىزداعى كوركەمونەرشىلەرمەن تانىسايىق
ايماعىمىزدىڭ الدىڭعى جارىم جىلداعى جۇمىستاندىرۋ جاعدايى ورنىقتى ارتتى
چىن چۋانگو ۇرىمجىدە كاسىپورىنداردىڭ ءوندىرىس،تيجارات جاعدايىنا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى
شاۋەشەك قالاسى 90 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ،50 كيلومەتر ۇزىندىقتاعى جىلۋمەن قامداۋ قۇبىر تورابىن جاڭالادى
«جاقسى ىستەپ، تىپتى دە جوعارى ەڭبەكاقى الۋعا كۇش سالامىن»
قۇرىلىم رەفورماسىنىڭ جاڭا جاعدايىن بارشا جۇرت القادى
ىنتا-پەيىلىمەن كۇش سالا قىزمەت وتەدى
مەيىرگە تولى جانۇيا قۇردى
ەكولوگيالىق ورتاسى كوركەم سۋرەتتەي شاعانتوعاي
شاۋەشەكتە باس قوسىپ، اككوردەون مەرەكەسىنەن ءلاززاتتانايىق
شاعانتوعاي اۋدانىندا ماقسارى گۇل اشىپ، شارۋالار شاتتىققا شومدى
ءبيدايعا وراق سالىندى
تاربيە ايىندا ستيل تازارتۋ قيمىلى تەبىندى ورىستەتىلدى

ارام شوپتەردىڭ زيانىنان ساقتانۋ شارالارى

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/9/14 13:35:08

  جازيرا مىرقان قىزى

  ارام ءشوپتىڭ ەگىس داقىلدارىنا تيگىزەتىن باستى زيانىنا كەلسەك،ەگىس اتىزىنداعى ءتۇرلى ارام ءشوپ ەككەن داقىلدارمەن قاتارلاسا ءوسىپ، كۇن نۇرى، اۋا، سۋ جانە قورەكتىك زاتتارمەن تالاسىپ، داقىل مايساسىنىڭ كۇن نۇرىنان پايدالانىپ فوتوسينتەز جۇرگىزۋىنە كەدەرگىلىك جاسايدى. اتىز توپىراعىنداعى سۋ جانە قورەكتىك زاتتاردى ءسىمىرىپ الادى دا  توپىراق داقىلداردىڭ سۋ مەن قورەكتىككە بولعان قاجەتىن قاناعاتتاندىرا المايدى. ارام ءشوپ قالىڭ وسكەن اتىزدا اۋا الماسۋ شارت-جاعدايى تومەن بولعاندىقتان داقىل مايساسىنىڭ تىنىس  الۋ ورتاسى شەكتەمەگە ۇشىرايدى، مايسا ويداعىداي ءوسىپ-جەتىلە المايدى. ونىڭ ۇستىنە ارام ءشوپ داقىلداردا بولاتىن دەرت-دەربەز، زياندى جاندىكتەردىڭ پايدا بولۋىنا ءتيىمدى  ورتا جاراتىپ، داقىلداردىڭ ءتۇسىمى مەن ساپاسىن  تۇرلىشە دارەجەدە تومەندەتەدى. سول سەبەپتى  داقىلداردان  مول  ءونىم  الۋ  ءۇشىن، ەڭ الدىمەن  اتىزدارعا ارام ءشوپ  قاپتاۋىنىڭ الدىن  الىپ، كوپ جاقتىلى  عىلمي، الۋان شارالاردى   جەرلىك جاعدايعا سايكەستىرە قولدانا ءبىلۋ كەرەك.

  1. اڭىز الماستىرىپ ەگۋ

ەگىس اتىزدارىنا  داقىلداردى  اڭىز  الماستىرىپ ەگۋ ارقىلى  ارام ءشوپتىڭ  ەكولوگيالىق ورتاسىن وزگەرتىپ، كەيبىر ارام ءشوپتىڭ ءوسۋىن تەجەۋگە جانە تۇبەگەيلى جويۋعا بولادى. ماتەريالدارعا نەگىزدەلگەندە، اتىزعا ءۇرتىس 3 جىل ءبيداي ەگىپ، 4-جىلى كارتوپيا ەكسە ءتيىمدى بولىپ، بۇرىن ءبيداي اتىزدارىنىڭ ءار شارشى مەتر جەرىنە 100 ءتۇپ قارا سۇلى وسەتىن  بولسا، كارتوپيا  ەككەننەن كەيىن، ونىڭ نە ءبارى 7 تۇپكە ازاياتىندىعى؛ ال، ءبيداي ەگىلگەن اتىزعا كەلەسى جىلى جۇگەرى  ەگىلسە، اتىز شىرماۋىعى، قامىسقياق سياقتى كوپ جىل وسەتىن تىعىز تامىرلى ارام شوپتەردىڭ وڭاي وسەتىندىگى؛ ءبيدايدىڭ ورنىنا كۇرىش، مايلى داقىل ەگىلسە، بۇل تەكتەس ارام شوپتەردىڭ شىعۋىن تەجەۋگە بولاتىندىعى؛ بۇرشاق، مايلى داقىل ەگىلگەن اتىزدارعا كۇرىش ەگىلسە، قۇمتارى، ءيتقوناق، الابوتا سياقتى ارام شوپتەردىڭ  شىقپايتىندىعى  دالەلدەنىپ وتىر.

2. جەردى تەرەڭ جىرتۋ

  جەردى تەرەڭ جىرتقاندا، ءبىر جىلدىق جانە كوپ جىلدىق ارام شوپتەردى جويۋعا بولادى.  اتىزعا اشتى  جابايى  زىعىر، سىلدىر ءشوپ، مىڭباس شىرماۋىق، سۇلۋشاش، الابوتا، قۇمتارى، ءيتقوناق سياقتى ارام ءشوپ كوپ شىققان جىلداردا، ەگەر جەردى تەرەڭ جىرتسا، كەلەسى جىلى بۇل شوپتەر توپىراق بەتىنە وڭاي شىعا المايدى؛ قامىس، اتىز شىرماۋىعى، اقميا، قىمىزدىق سياقتى ارام شوپتەردىڭ تامىرلارى جەر بەتىنە شىعىپ قالادى دا بوران-شاشىننىڭ، كۇن نۇرىنىڭ ىقپالىمەن جانە تىرما سالۋ، تەرىپ تاستاۋ ارقىلى ونىڭ قايتالاي كوكتەۋ مۇمكىندىگى ازايادى. ماسەلەن، قارا  سۇلى تۇقىمى جەر جىرتقاندا 15 سانتيمەتر تەرەڭدىكتە قالسا، ءوسۋى باياۋلاپ، ءبيدايداي بوي تارتا المايدى.

3. ساپالى، سورتتى تۇقىم ەگۋ

ساپالى، سورتتى تۇقىمداردى تاڭداپ ەگۋ ءونىمدى، كىرىستى  ارتتىرۋداعى  ۇتىمدى جولداردىڭ  ءبىرى. داقىلدار  تۇقىمىنىڭ  ءبىر-بىرىنە  ۇقسامايتىنى  سياقتى، ارام شوپتەردىڭ تۇقىمى دا ءبىر-بىرىنەن مۇلدە پارىقتى بولادى. داعدىلى ەگۋ تاسىلىندە ەگىنشىلەر ارام  ءشوپ  تۇقىمىنىڭ ۇلكەن-كىشىلىگىنە، اۋىر-جەڭىلدىگىنە، تۇكتى-تۇكسىزدىگىنە، جىلتىرلىعىنا، قالقۋ دارەجەسىنە نەگىزدەلە وتىرىپ ۇشىرۋ، ماشيناعا سالۋ، ەكشەۋ، سۋعا سالۋ، تەرۋ سياقتى شارالاردى قولدانىپ، ولاردى داقىل تۇقىمىنان ەكشەپ شىعارىپ تاستاپ، تازا، دەرتسىز، قۇرتسىز، ءشوپ تۇقىمى ارالاسپاعان تاڭداۋلى تۇقىمداردى ەگۋ ارقىلى ەگىس داقىلدارىنىڭ  ءونىمىن جوعارىلاتادى.  ايتالىق، ءبيداي تۇقىمىنان قارا سۇلى  تۇقىمىن ارىلتۋ ءۇشىن ەكشەۋ، ۇشىرۋ شارالارى قولدانىلادى.

4. اۋلا تىڭايتقىشىن تولىق ءشىرىتىپ شاشۋ

ەگىنشىلىكتە اتىزعا اۋلا تىڭايتقىشىن شاشۋ ۇنەمى دارىپتەلەدى. مۇندا، اۋلا  تىڭايتقىشىن تولىق شىرىتكەندە، وعان  ارالاسقان ارام ءشوپ تۇقىمىن جويۋعا  بولادى. اۋلا تىڭايتقىشىنىڭ كەلۋ قاينارى اسا كۇردەلى، وندا داقىل ساباعى، داقىل تۇقىمى، جابايى  وسىمدىك تۇقىمى، قوقىر-قوقسىق سياقتى كوپتەگەن قوسپالار بار. ەگەر تىڭايتقىشتى تولىق  شىرىتپەي اتىزعا شاشسا، كوكتەۋ قۋاتىنا يە ءشوپ-شالاڭ تۇقىمى سول بەتىندە اتىزعا شاشىلىپ، اتىزدى ارام ءشوپ  باسىپ كەتەدى. دەمەك، اۋلا تىڭايتقىشىن تولىق ءشىرىتىپ، ونداعى ارام ءشوپ تۇقىمىن تۇبەگەيلى جويۋ - ارام ءشوپتىڭ زيانىنان ساقتانۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى ەسەپتەلىنەدى.

5. داقىلداردى ءجيى ەگۋ

ەگىس داقىلدارىنىڭ اتىزداعى ءتۇپ سانى جيىلىگىن جوعارىلاتۋ - ەگىستىك جەردىڭ ارام ءشوبىن تەجەۋدىڭ جانە ونى جويۋدىڭ تاعى  ءبىر ءتۇرلى شاراسى.  ەگىس داقىلدارىنىڭ ءتۇپ جيىلىگى ارتسا، ارام شوپكە كۇن نۇرى تولىق تۇسپەيدى دە ارام ءشوپ ءوسىپ-جەتىلە الماي، قۋراپ جوعالادى. ارام ءشوپ كوبىندە جۇگەرى، گاۋلياڭ، شەكىلدەۋىك سياقتى بيىك وسەتىن داقىلداردان الاسا شىعادى. ەگەر مۇنداي داقىلدار ءجيى ەگىلسە، كۇن نۇرى  تولىق  تۇسپەگەننەن  كەيىن،  فوتوسينتەزدىك رولى تەجەلىپ، ارام ءشوپ وزدىگىنەن ىعىسىپ قالادى. ادەتتە سويا بۇرشاقتىڭ  مۋ  باسىندىق  ءتۇپ جيىلىگى 8 دە 10 مىڭ ءتۇپ، شەكىلدەۋىكتىڭ مۋ باسىندىق ءتۇپ جيىلىگى 2500 دە 3000 ءتۇپ، جۇگەرىنىكى 5  مىڭ ءتۇپ اينالاسىندا  بولسا  ۇيلەسىمدى  بولادى.

6. سۋدىڭ تازالىعىن ساقتاۋ

سۋ - وسىمدىكتىڭ تىرشىلىك نەگىزى. دەسەدە، كەيبىر ارام ءشوپ سۋ ارقىلى  تارالادى. ايتالىق، اتىزدارداعى ارپا باس، قارا سۇلى، سەلەۋ سياقتى شوپتەردىڭ تۇقىمى اتىزعا اعىپ كەلەدى. تاۋ بوكتەرىنە ءبىرشاما جاقىن ەگىستىك جەرلەردەن  اقميا، قاڭباق، سيىر جوڭىشقا سياقتىلاردى كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى. ەگىنشىلەر اتىز ارام ءشوبىن وتاعاندا،كوبىندە ارىقتاعى سۋعا نەمەسە ارىق جاعاسىنا تاستايدى. سول ارام شوپتەردىڭ تۇقىمى تابيعي تۇردە سۋمەن اعىپ بارىپ اتىزدارعا تارالاتىنىنا ءمان بەرمەيدى.  سوندىقتان اعىن سۋدىڭ تازالىعىن جاقسى ساقتاپ، ارام شوپتەردىڭ تارالۋىنان ساقتانۋعا ءمان بەرۋ ءتيىس.


       
رەداكتورى: ارداق كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn