ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ايماق ءبىرىنشى توقسانداعى ەكونوميكالىق اينالىم جاعدايىنا تالداۋ جاساۋ ءماجىلىسىن اشتى
كۇش-قۋاتتى شوعىرلاندىرىپ،باس نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا ۇلەس قوسايىق
ۇيعۇر جاستارىنا بەس سۇراۋ
پارتيالىلىقتى دارىپتەپ، جاۋاپكەرشىلىكتى باتىلدىقپەن ارقالاپ، باستان-اياق بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرىپ، ىنتىماقتىلىقتى دارىپتەۋدىڭ ۇلگىسى بولايىق
«ءۇش ءتۇرلى كۇشپەن» سوڭىنا دەيىن باتىل كۇرەسەيىك
بوستوڭكە فەرماسى جەر سىلكىنىسىنە ءتوزىمدى بەيقۇت ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزە باستادى
زاڭدى ۇگىتتەۋ قيمىلىن ورىستەتتى
اۋىل-قىستاق وقىتۋشىلارى تۇرمىستىق قوسىمشا قاراجاتتان كەنەلدى
قىزمەت اترەتىنىڭ سەنىمى بەكەم،سەرتى انىق
ەرەكشە باعىمشىلىق ەگىنشى-مالشىلاردىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋىنا جەبەۋشى بولدى
2017-جىلى 28-ءساۋىر 92-سان
اۆتونوميالى رايوننىڭ ورىنباسار ءتوراعاسى جاۋ چۇڭجيۋ ايماعىمىزدا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
لياۋنيڭ ولكەسىنەن العاشقى توپتا كومەككە كەلگەن 24 ەمدەۋ مامانى اۋىلدارىنا اتتاندى
ۇيعۇر كادرلار ايقىن تۋ ۇستاي وتىرىپ بولشەكتەۋشىلىككە،ۇشقارىلىققا،زورلىقتى كۇشكە قارسى تۇرۋدىڭ ەڭ الدىڭعى شەبىندە تۇرۋى كەرەك
ساياسي مايداندا بەرىك تۇرىپ، قوعام ورنىقتىلىعىن قورعايىق
ەڭبەك شاتتىققا كەنەلتەدى، ىنتىماق جەڭىسكە جەتكىزەدى
شۋە بين ساۋان اۋدانى مەن شيحۋ قالاسىندا تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇرگىزدى
ايماق « 1-مامىر» حالىقارالىق ەڭبەكشىلەر مەرەكەسىن قۇتتىقتاۋ بايلانىسىمەن «جۇڭگو ارمانى. ەڭبەك داڭقتى. كورىكتى تارباعاتاي» اتىنداعى ماداقتاپ-سيلاۋ جينالىسىن وتكىزدى
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ جانە تياناقتاندىرىپ،شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعىن ىسكە اسىرۋعا ساياسي كەڭەستىڭ كۇشىن قوسايىق
بىرلىكساپ جۇيەسىندەگى از ۇلت كادرلارىنىڭ ەرەكشە رولىن ساۋلەلەندىرۋ كەرەك
ۇلتتار ىنتىماعىن قورعاپ، باي-باقىتتى تارباعاتاي قۇرايىق
ايماقتىق بىرلىكساپ جۇيەسى «ءۇشتى قىزۋ ءسۇيۋ،ۇشكە قارسى تۇرۋ» اڭگىمە ءماجىلىسىن اشتى
قىزمەت اترەتتەرى «ۇيرەنۋ،بۇرىلىس جاساۋ،جەبەۋ» ارناۋلى قيمىلىن قىزمەت بارىسىندا تياناقتاندىردى
«قالاي ىستەۋىم كەرەك» تاقىرىبىندا لەكسيا جارىسىن وتكىزدى
بالالار باقشاسى وقىتۋشىلار قوسىنى تولىقتاندى
ەلەكتر قۇرىلعى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتتى
التىن ەمىلدىڭ اماندىق قىزمەتى ايتارلىقتاي
حاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىزداندىردى
بەتاشار
قازاقتىڭ تەرىدەن جاسايتىن ىدىستارى

كارتوپ ءوسىرۋدىڭ قاراپايىم تەحنيكالىق تالاپتارى

جولدانعان ۋاقىتى : 2015/10/23 11:05:07

ءسادىقان بايتۋلاق ۇلى
 
  كارتوپ _ سورتاڭ جەردەن باسقا جەرلەرگە ەگۋگە بولاتىن،جەر تالدامايتىن،ورتاعا ۇيلەسكىشتىگى كۇشتى،مول ءونىمدى تۇينەك ساباقتى داقىل. دەسەدە،مول ءونىم الۋ ءۇشىن،ارينە جەردىڭ قۇنارلى بولۋى العى شارت. كارتوپتىڭ ادامدارعا قاجەتتى بولعان ءونىمى توپىراق استىنداعى تۇينەك ساباعى (كارتوبى)،ونىڭ ۇستىنە،ءار مۋ جەردەن بەرەر ءونىمى دە مول بولىپ،ادەتتە 2 دە 3 توننا ءونىم الۋعا بولادى. وسى ەرەكشەلىگىنە ساي توپىراققا بولعان تالابى مەن باپتاۋ شارالارى دا ءبىرشاما جوعارى. ايتار بولساق،توپىراقتىڭ ورگانيكالىق زات مولشەرى ٪4 تەن جوعارى قارا توپىراق بولۋىن؛توپىراقتىڭ بوس،جۇمساق،اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتىنىڭ جوعارى بولۋىن؛ورگانيكالىق تىڭايتقىشتار مەن حيميالىق تىڭايتقىشتاردى توپىراق استىنا جەتەرلىك مولشەردە سايكەستىرىپ بەرۋدى؛ۋاعىندا كونتۋاتسيا جۇرگىزىپ،ارام شوپتەردى وتاپ، تۇپتەۋدى؛ۋاعىندا سۋارۋدى،دەرت-دەربەز، زياندى جاندىكتەردىڭ الدىن الىپ،جويىپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى.

  1. جەر اۋدارۋ،جەر تۇزەتۋ. كارتوپتىڭ جەر استى بولىمىندەگى تۇينەك ساباعىن (كارتوبىن) ءونىم رەتىندە جيناپ الۋدى ماقسات  ەتەتىندىكتەن،توپىراقتىڭ بوس،جۇمساق ءارى توپىراقتاعى ورگانيكالىق زات مولشەرىنىڭ مول،قاۋلاپ ءوسۋ مەزگىلىندە توپىراق ىلعالدىعىنىڭ ٪60 تا ٪80 بولۋىن تالاپ ەتەدى. سول ءۇشىن كارتوپ ەگەتىن اتىزعا ورگانيكالىق تىڭايتقىشتان ءار مۋ جەرگە 3 تە 4 توننادان بەرۋمەن بىرگە،جەردى 26 دا 30 سانتيمەتر تەرەڭ اۋدارىپ،جەر بەتىن تەگىستەپ،قاجەتتى سۋمەن ۋاعىندا قامداۋعا كەپىلدىك ەتۋ ءتيىس.

  2. ورگانيكالىق تىڭايتقىش بەرۋ. تۇقىم  ءسىڭىرۋدىڭ الدىندا ءار مۋداعى قازىلعان شونەككە تولىق شىرىگەن ورگانيكالىق تىڭايتقىشتان 1000 كيلوگرام،ارگان (فوسفورلى) تىڭايتقىشتان 20 كيلوگرام،كاليلى تىڭايتقىشتان 15 كيلوگرامدى تولىق ارالاستىرىپ بەرىپ، سوڭىنان تۇقىم سىڭىرگەن ءجون.

  3. تۇقىم ءسىڭىرۋ. كوكتەمدە 10 سانتيمەتر توپىراق قاباتىنىڭ تەمپەراتۋراسى 7 دە 8 سەلتسي گرادۋسقا تۇراقتانعاندا ءارى اۋا رايى جاقسى،اشىق كۇنى تۇقىم ءسىڭىرۋ. بۇل  بارىستا پىشاقپەن ۇلكەندىگى 50 گرام مولشەرىندەي كەسىلگەن تۇقىمنان ءار مۋ جەرگە 150 كيلوگرامدى 4 تە 6 سانتيمەتر تەرەڭدىكتە سىڭىرسە بولادى. تالدانعان تۇقىم دەرتتەنبەگەن،زياندى جاندىك زاقىمداماعان، قابىعى جىلتىر،ساپالى،سورتتى تۇقىم بولۋى شارت. ساپالى تۇقىمدى تالداعاندا مىنا تۇيىندەرگە كوڭىل بولۋ ءتيىس: (1) ساپالى،مول ءونىمدى،دەرت-دەربەز،زياندى جاندىككە قارسىلىق قۋاتى كۇشتى بولعان سورتتاردى تاڭداۋ،اسىرەسە،ۋىتسىزداندىرىلعان كارتوپ تۇقىمىن تاڭداۋ. (2) تۇقىمدى دەزينفەكسيالاۋ. دەرت-دەربەزدىڭ تۇقىم ارقىلى تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن،تۇقىمدى سىڭىرۋدەن بۇرىن ٪0.5 تىك فورمالين ەرتىندىسىنە 20 دا 30 مينۋت شىلاعان سوڭ،ءسۇزىپ الىپ جىلى ورىندا 6 ساعات تۇرعىزىپ بۇرشىكتەندىرۋ. (3) تۇقىم سىڭىرۋدەگى ولشەمدەر: قاتار ارالىعى 50 دە 60 سانتيمەتر،ءتۇپ ارالىعى 20 دا 25 سانتيمەتر،تۇقىم ءسىڭىرۋ تەرەڭدىگى ادەتتەگى توپىراقتاردا 4 تە 6 سانتيمەتر، قۇمداۋىت،قاعىر جەرلەردە 8 دە 10 سانتيمەتر تەرەڭدىكتە سىڭىرسە ۇيلەسىمدى بولادى.

  4. كارتوپ مايساسىن باپتاۋ شارالارى: (1) كارتوپ تۇبىنە كونتۋاتسيالاپ توپىراق ءۇيۋ. كارتوپ اتىزىنداعى ءشوپتى وتاۋعا بىرلەستىرىپ،كونتۋاتسيالاپ توپىراق ءۇيۋ ارقىلى توپىراق تەمپەراتۋراسىن جوعارىلاتىپ،تۇينەك ساباقتىڭ ۇلكەيۋىنە پايدالى بولعان توپىراق شارت-جاعدايىن جاراتىپ،تۇينەك ساباقتىڭ كوبەيۋىن ىلگەرىلەتۋ مول ءونىم الۋدىڭ العى شارتى بولىپ تابىلدى. مايسا تولىق ءونىپ شىققان سوڭ از مولشەردە تۇپتەۋ،بوي تارتۋ مەزگىلىندە ورتاشا دەڭگەيدە تۇپتەۋ،ساباق، بۇتاقتارى قاۋلاپ ءوسىپ قاتار ارالىعىن جاپقان مەزگىلدە تاعى ءبىر رەت بيىك تۇپتەۋ. (2) قوسىمشا تىڭايتقىش بەرۋ. كارتوپتىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىن تەزدەتىپ،جالپى تۇپتەردى تولىق قاتارعا قوسۋ ءۇشىن،نەگىزگى تىڭايتقىشتى جەتەرلىك بەرۋمەن بىرگە،قوسىمشا تىڭايتقىشتى ۇيلەسىمدى بەرۋدى دە قاعىس قالدىرۋعا بولمايدى. كونتۋاتسيالاۋ مەن سۋارۋعا بىرلەستىرىپ ەكى رەت حيميالىق تىڭايتقىش تولىقتاپ بەرىلەدى. العاشقى قوسىمشا تىڭايتقىش بەرۋدە ازوتتى تىڭايتقىشتى نەگىز ەتىپ،ءار مۋ جەرگە ۆەرادان 10 كيلوگرام بەرىلسە،ەكىنشى رەتتە فوسفور، كاليلى تىڭايتقىشتى نەگىز ەتىپ،ءار مۋ جەرگە فوسفورلى تىڭايتقىشتان 8 كيلوگرام،كاليلى تىڭايتقىشتان 6 كيلوگرام بەرۋ ءتيىس.

  اتىزداعى كارتوپ كوگىن مىنە وسى تالاپ بويىنشا عىلمي باپتاعاندا مول ءونىم الۋ ماقساتىنا جەتۋگە بولادى.

       
رەداكتورى: پارزانا عادىلبەك قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.
مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.