ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ايماقتىق پارتكومنىڭ بىرلىكساپ ءبولىمى: بىرلىكساپ قىزمەتىنىڭ تاعى دا تىڭ ساتىعا كوتەرىلۋىن جەبەيىك
ايماقتىق ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى، باقىلاۋ-تەكسەرۋ كوميتەتى: ءتارتىپ تەكسەرۋ، باقىلاۋ-تەكسەرۋ قىزمەتىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ىلگەرىلەتەيىك
ايماقتىق پارتكومنىڭ ۇيىمداستىرۋ ءبولىمى: كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس رۋحىن ويداعىداي ۇيرەنىپ، ءار سالا قىزمەتتى ناقتىلى تياناقتاندىرايىق
ايماقتىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمى: ۇگىت قىزمەتىن ىلگەرىلەتۋدى تىڭ ورەگە كوتەرەيىك
اۆتونوميالى رايوندىق 13 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 2 - ءماجىلىسى اشىلدى
شاۋكەت يمىن تارباعاتاي ايماعى ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ تالقىسىنا قاتىناستى
2019-جىلى 1-ايدىڭ 15-كۇنى 12-سان
2019-جىلى 1-ايدىڭ 14-كۇنى 11-سان
ءار ۇلت بۇقاراسىمەن بولعان سۇيىسپەنشىلىكتەرىن نىعايتتى
قاتىناس حاۋىپسىزدىگىنىڭ كومەسكى قاتەرىن الاستادى
تەگىن دەنساۋلىق تەكسەردى
تەلەگراف الدامكوستىگىنەن ساقتانۋ بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
جاڭا داۋىردە جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم، قونىستانۋعا جايلى تارباعاتاي قۇرۋدىڭ جاڭا پاراعىن بىرلىكتە جازايىق
ايماق باتىل ءۇن قاتىپ، ايقىن پوزيتسيا ءبىلدىرۋدى ۇزدىكسىز ىشكەرىلەتۋ قىزمەتىن ىلگەرىلەتۋ ءماجىلىسىن اشتى
اۆتونوميالى رايوندىق 13-كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 2 - ماجىلىسىنە قاتىناساتىن تارباعاتاي ايماعىنىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى جالپى ءماجىلىسىن اشتى
اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەس 12-كەزەكتى كوميتەتىنىڭ 2-ءماجىلىسى اشىلدى
اۆتونوميالى رايوندىق 13-كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 2-ءماجىلىسى دايىندىق جيىنىن جانە ءتوراعالار القاسىنىڭ 1-جيىنىن وتكىزدى
2019-جىلى 1-ايدىڭ 12-كۇنى 10-سان
بەيدوۋ جۇيەسى تۇتاس جەر شارىنا قىزمەت وتەۋ داۋىرىنە قادام باستى
جۇڭگو ادامزاتتىڭ بارلاۋ جابدىعىن ايدىڭ ارعى بەتىنە باياۋ قوندىرۋدى ءساتتى جۇزەگە اسىردى
سۇيەنىشسىز قارتتاردان حال سۇرادى
ۇيىمداستىرۋ كادرلارى «كوللەكتيۆ ساياسي تۋعان كۇن» وتكىزدى
تۇرعىنداردىڭ جانىنا شۋاق سيلادى
ىنتىماعى جاراسقان ءبىر ءۇيلى جان
اكىمشىلىك مەكەمەسى كەڭسەسى: وزەكتى قىزمەتتى ارقاۋ، قىزمەت ورىندى تياناق ەتە وتىرىپ تىڭ ۇلەستەر قوسايىق
ايماقتىق پارتكوم كەڭسەسى: قىزمەت ورىندى تياناق ەتىپ، جاڭا ناتيجەلەرگە ۇزدىكسىز قول جەتكىزەيىك
جاراسىمدى، ەكولوگياسى كوركەم، قونىستانۋعا جايلى تارباعاتاي قۇرۋ جولىندا تىنباي قۇلشىنايىق
جاڭا ءداۋىردى تياناق ەتىپ، جاڭا بەينەنى ايگىلەيىك
ايقىن تۋ ۇستاي وتىرىپ ساياسيدى دارىپتەيىك
ايماقتىق ساياسي كەڭەس قىزمەت كوميتەتى ورگانى ايماقتىق پارتكومنىڭ كەڭەيتىلگەن ءماجىلىسى رۋحىن جەتكىزدى، ۇيرەندى

قاتىناس شىرعالاڭىندا وقيعا تۋدىرۋشىنىڭ ەمدەلۋ قاراجاتىن الدىن الا تولەۋ بورىشى بار ما

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/2/27 17:37:56

ورال قاسەيىن ۇلى 

  كۇندەلىك تۇرمىسىمىزدا كوبىندە وقيعا تۋدىرۋشى ەمدەلۋ قاراجاتىن   الدىن الا تولەيدى، ايتسەدە ءىشىنارا وقيعا تۋدىرۋشىلار ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى جار بەرمەۋ سەبەبىنەن نەمەسە باسقا سەبەپتەردەن الدىن      الا تولەۋگە شاراسىز بولادى.        ەندەشە، وسىنداي جاعدايدا قايتۋ  كەرەك؟ 
 
  زاڭدىق تۇرعىدان ايتقاندا، زاڭدا وقيعا تۋدىرۋشىنىڭ ەمدەلۋ قاراجاتىن الدىن الا تولەۋ بورىشى بەلگىلەنبەگەن 
 
  ادەتتە جول قاتىناس شىرعالاڭى    تۋىلعاننان كەيىن، قاتىناس ساقشىلارى « جول قاتىناس شىرعالاڭى جاۋاپكەرلىك انىقتاماسىن» شىعارىپ بەرەدى، بۇل انىقتاما وبيەكتيۆ رەالدىقتى بەينەلەيتىن كاسىپتىك - تەحنيكالىق جاقتاعى ساراپتاما، ول شىرعالاڭنىڭ تۋۋ سەبەبىن تۇراقتاندىراتىن سىپات. ءبىراق بۇل انىقتاما تولەم بەرۋ - بەرمەۋ مەن تولەم سوماسىن تۇراقتاندىرا المايدى. سوندىقتان تولەم ماسەلەسى جونىندە قاتىناس ساقشىسىنىڭ ايتقانى ەسەپ بولمايدى. قاتىناس ساقشى اترەتىندە قاتىناس ساقشىسى تەك قانا تاراپتاردى جاراستىرادى، ءبىر جاقتى ەندى ءبىر جاققا تولەم تولەۋگە كۇشتەي المايدى. جاراستىرۋدىڭ ەڭ نەگىزگى پرينسيبى ءوز ەركىمەن بولۋدى نەگىز ەتەدى. تولەم ماسەلەسى جونىندە جاراستىرۋدان ءونىم بولماسا، حالىق سوتى مەكەمەسى ۇكىم شىعارادى. ۇكىم كۇشكە يە بولۋدان بۇرىن وقيعا تۋدىرۋشى جاق، ءسوز جوق، تولەم بەرۋ كەرەك پە، جوق پا؟ مۇنداعى تولەم سوماسىنىڭ قانشا بولاتىندىعى بەلگىسىز بولادى. سوندىقتان ۇكىم كۇشكە يە بولۋدان بۇرىنعى ءارقانداي ءبىر تولەم بەرۋ ءىسى وقيعا تۋدىرۋشىنىڭ ءوزىنىڭ ەركىندە بولادى، ەشكىمنىڭ ونى زورلاۋىنا بولمايدى. جوعارىدا ايتقانىمىزداي، وقيعا تۋدىرۋشىنىڭ الدىن الا تولەۋ بورىشى بولماسا، زياندالۋشىنى كوزىن باقىرايتىپ قويىپ ەمدەتپەي تاستاپ قويۋ كەرەك پە؟ امالياتتا ونداي ەمەس. ادەتتە كوبىندە وقيعا تۋدىرۋشى الدىن الا اقشاسىن تولەيدى، ءبىراق ءىشىنارا وقيعا تۋدىرۋشىلار ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق جاعدايى جار بەرمەۋ سەبەبىنەن نەمەسە باسقا سەبەپتەردەن الدىن الا تولەۋگە شاراسىز بولادى. ەندەشە، وسىنداي جاعدايدا قايتۋ كەرەك؟ 
 
  «اۆتوكولىك قاتىناس شىرعالاڭى جاۋاپكەرلىگىن زورلىقتى قامسىزداندىرۋ ەرەجەسىنىڭ» 31 - تارماعىندا: «قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگى قامسىزداندىرىلۋشىعا قامسىزداندىرۋ سوماسىن تولەسە دە، تىكەلەي زياندالۋشىعا قامسىزداندىرۋ سوماسىن تولەسە دە بولادى. ءبىراق، زياندالۋشىنى قۇتقارۋ ءۇشىن قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگى اقشا تولەۋ نەمەسە شۇعىل قۇتقارۋ  قاراجاتىن الدىن الا تولەۋ قاجەت بولسا، قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى قاتىناس باسقارۋ تاراۋىنىڭ ۇقتىرۋىن تاپسىرىپ العاننان كەيىن، تەكسەرىپ كورىپ   دەر كەزىندە ەمدەۋ ورگانىنا قۇتقارۋ     قاراجاتىن تاپسىرۋى نەمەسە الدىن    الا  تولەۋى كەرەك » دەپ بەلگىلەنگەن. 
 
  «جارالىلاردى قۇتقارۋ ءۇشىن قۇتقارۋ قورىن باسقارۋ قۇرىلىمى قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا تاپسىرۋ قاجەت بولعاندا، قۇتقارۋ قورىن باسقارۋ قۇرىلىمى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى قاتىناس باسقارۋ تاراۋىنىڭ ۇقتىرۋىن تاپسىرىپ العاننان كەيىن، تەكسەرىپ كورىپ دەر كەزىندە ەمدەۋ ورگانىنا قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا تاپسىرۋى كەرەك» دەپ بەلگىلەنگەن.
 
  جوعارىداعىلار ەلىمىزدىڭ قۇتقارۋ  ءتۇزىمى بولىپ، تومەندەگىدەي انىق بەلگىلەمەلەر شىعارىلعان: 
 
  ءبىرىنشى، قاتىناس شىرعالاڭى   تۋىلعاننان كەيىن، زورلىقتى قامسىزداندىرۋدىڭ قامسىزداندىرۋشىسى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ ۇقتىرۋىن تاپسىرىپ العاننان كەيىن قۇتقارۋ سوماسىن الدىن الا تاپسىرۋ بورىشى بولادى، ەگەر قامسىزداندىرۋشى قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا تاپسىرۋ بورىشىن وتەمەسە جازاعا تارتىلادى. 
 
ەكىنشى، قۇتقارۋ قورىن باسقارۋ قۇرىلىمىنىڭ قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ ۇقتىرۋىن تاپسىرىپ العاننان كەيىن، قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا تاپسىرۋ بورىشى بولادى. قۇتقارۋ قورى ۇكىمەتتىڭ شۇعىل قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا تاپسىرۋ ماسەلەسىن ءبىر جاقتى ەتۋ ماقساتىندا قۇرعان قور  قوعامى، مۇنىڭ ىشىندە جۇرگىزۋشى كولىك جۇرگىزۋ سالاۋاتىنا يە بولماۋ نەمەسە ماس بولىپ كولىك جۇرگىزۋ، قامسىزداندىرۋعا قاتىناستىرىلعان اۆتوكولىك ۇرلانعان، تونالعان مەزگىلدە وقيعا تۋدىرۋ، قامسىزداندىرىلۋشى قاساقانا جول قاتىناس شىرعالاڭىن تۋدىرۋ قاتارلى احۋالدارداعى زياندالۋشىنىڭ قۇتقارۋ قاراجاتىن الدىن الا  تولەۋ ماسەلەسىن ءبىر جاقتى ەتەدى. 
 
  سوڭىندا، سىزدەرگە قاتىناس شىرعالاڭىنان كەيىن ەمدەلۋ قاراجاتىن تولەۋ ماسەلەسى جونىندە تومەندەگىدەي   ۇسىنىس بەرمەكشىمىن: 
  
  1. وقيعا تۋدىرۋشى شوفەرگە قاراتا ايتقاندا، دەر كەزىندە جارالانۋشىنىڭ قۇتقارۋ قاراجاتى مەن قاجەتتى وپەراتسيا جاساۋ قاراجاتىن تولەۋ كەرەك، وسىلاي ىستەگەندە اقشا تولەمەۋ   سەبەبىنەن زياندالۋشىنىڭ جاراقاتىنىڭ اسقىنىپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋعا كەپىلدىك ەتۋگە، ەمدەۋدىڭ ءونىمدى مەزگىلىن وتكىزىپ الۋدان ساقتانۋعا بولادى. سونىمەن بىرگە، ارتقى تولەم ماسەلەسى جونىندە دە ۇقىققا سۇعاناقتىق جاساۋشى مەن قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگىنىڭ تولەم جاۋاپكەرلىگىنىڭ اۋىرلاپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋعا كەپىلدىك ەتۋگە بولادى. 
  
  2 . زياندالۋشىعا قاراتا ايتقاندا، وقيعا تۋدىرۋشى شوفەردىڭ دەر كەزىندە بارلىق ەمدەلۋ قاراجاتىن تولەۋى ەڭ جاقسى ءىس، ايتسەدە وقيعا تۋدىرۋشى شوفەر الدىن الا تولەۋگە ۇناماسا، دەر كەزىندە ەمدەۋ قاراجاتىن ءوزى تولەپ تۇرۋى كەرەك، ەگەر ەمدەلۋ قاراجاتىن تولەۋ جونىندە، شىنىندا، قيىنشىلىعى بولسا، دەر كەزىندە قاتىناس ساقشى تاراۋلارىمەن حابارلاسىپ، قاتىناس ساقشى تاراۋلارىنان قامسىزداندىرۋ سەرىكتەستىگى، وقيعا تۋدىرۋشى جاق نەمەسە ەمدەۋ قورى قۇرىلىمىمەن سەلبەسىپ بەرۋى جونىندە كومەك سۇراپ، دەر كەزىندە زياندالۋشىنىڭ دەنساۋلىق اقاۋسىزدىق ۇقىق - مۇددەسىن قامتاماسىز ەتۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى. 
  
  3. ەمدەلۋ قاراجاتىن الدىن الا    تولەگەندە، تولەگەن جاق ەمدەلۋ سوماسى تالونى نەمەسە زياندالۋشى جاق جازىپ بەرگەن اقشا تاپسىرىپ الۋ قولحاتىن جاقسىلاپ ساقتاپ، سوڭعى  ارىز - شاعىم ىستەرىندە دالەل - سىپات ورنىندا ىستەتىپ، قاتىستى    ۇقىعىن دارىپتەۋگە دايىندىق كورۋى كەرەك.
 

رەداكتورى: جازيرا قاجىكەن قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.


مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.