ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى
ءسوز مادەنيەتى تۋرالى
پارتياعا قاي - قاشان دا ادال بولىپ، كوممۋنيستەردىڭ اسىل قاسيەتىن ماڭگى ساقتايمىن
جاڭا داۋىردە جاڭا بەينەمەن تىڭ جۇمىستار تىندىرايىق
پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن جەتەكشى ەتىپ، جاڭا داۋىردە تىڭ جۇمىستار تىندىرامىن
پارتياعا ادالدىعىمدى ءىس جۇزىندىك ارەكەتىم ارقىلى ايگىلەيمىن
19-قۇرىلتاي رۋحىءار ۇلت حالقىنىڭ كوكەيىنە ۇيالادى
وتىرىكتىڭ سىباعاسى
«تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلىن ورىستەتتى
ايماعىمىزدا ۇلتتار ىنتىماعى بويىنشا « تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلى جاپپاي باستالدى
قۇرىلتاي رۋحى ءار جۇرەككە ءنار بەردى
مالدىڭ قىس قىرىنان امان-ەسەن وتۋىنە كەپىلدىك ەتتى
راديو قابىلداعىش ءوز رولىن كورسەتتى
ۇلى ارماندى ورىنداۋ ءۇشىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنا،ءسوزسىز،تاباندى بولۋىمىز كەرەك
«قىستاق ىستەرىن باقىلاۋ كوميتەتىن قۇرۋ، كەمەلدەندىرۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىردى» باسىپ تاراتتى
پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە تاباندىلىقپەن قول جەتكىزۋدى باسا دارىپتەدى
«اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، بورىشتى ەستە ساقتايمىز»
پارتيا 19-قۇرىلتايى رۋحى قارتتارعا قۋات بەردى
لاشىقتار رايونىن وزگەرتىپ سالۋ ينجەنەرياسى بۇقارانى يگىلىككە كەنەلدىردى
ۇسىنىلىمدى ارتتىرىپ، حالىقتىڭ باقىت كورسەتكىشىن جوعارىلاتتى
ءدوربىلجىن اۋدانى قارامايلى ـ شاۋەشەك تەمىر جولى قۇرىلىسىن پارمەندى جەبەدى
سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسى تاربيەسىن كۇشەيتتى
پارتيا مۇشەسىنىڭ «قول سومكەسى»
مەيىربان انالار كەدەي وتباسىلارعا جىلۋ اتادى
ەكى تامشى
ايقىن تۋ ۇستاپ، پارتياعا باتىل ىلەسەمىن
بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، نەگىزگى ساتىدا تامىر تارتىپ، باس نىسانانى ىسكە اسىرۋعا اقىل-پاراساتىم مەن كۇش-قۋاتىمدى ارنايمىن
شينجياڭدا جاساپ جاتقانىمدى ماقتانىش ەتەمىن
پارتيانىڭ ابزال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تاماشا تۇرمىسقا قول جەتكىزدىك
ءدوربىلجىن اۋدانى تۇراقتى مۇلىككە قارجى قوسۋ نىساندارىن ءتۇيىندى ىلگەرىلەتتى

اقىننىڭ ءار ءسوزى بىرەگەي بولسىن، شۇرەگەي بولماسىن

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/3/13 18:25:12

_ ايگىلى تەرمەشى اسىلقان ناۋرىزقان ۇلىمەن اقىندار ايتىسى تۋرالى اڭگىمە
 

  جەڭىسبەك: ونەرپاز وتباسىندا تۋىپ-ءوسىپ،تەرمە ونەرىن بويىڭىزعا قوندىرىپ،ونى ساحناعا قايتا اكەلگەنىڭىزگە ەلىڭىز كۋا. مادەنيەت سالاسىندا باسشىلىق ورنىن مەڭگەرىپ تۇرعان شاعىڭىزدا اۋىز ادەبيەتىمىزدىڭ التىن كوپىرى ايتىس ونەرىن دە ماڭىزدى ورىنعا قويىپ، ەل  كوزىنە تۇسىرگەن ەڭبەگىڭىز ەسىمىزدە ءارى ۇزاق جىل سان رەتكى اقىندار ايتىسى مەن تەرمەشىلەر تارتىسىنا باعالاۋشى بولدىڭىز. ايتىس ونەرىنە جان كۇيەر  بولعانىڭىزعا بەلگىلى حالىق اقىنى اكەڭىز ناۋرىزقان اقساقالدىڭ دا سەپتىگى مول دەپ ەستيمىز،ول كىسىنىڭ ايتقان ايتىس تۋرالى وسيەتتەرىنەن نەلەردى جانىڭىزعا ساقتادىڭىز؟

  اسىلقان: ءيا،باۋىر،ارقاما قاققانىڭا العىستان باسقا ايتارىم جوق،ءدوربىلجىن ەجەلدەن اقىندار اۋىلى،ونەرپازدار ولكەسى،ايتقاندارىڭنىڭ بارلىعى ونەرپازداردىڭ ءوز ەڭبەگى،مەنىكى تەك تۇيەگە ‹‹ءاتشۋ›› دەگەندىك قانا ءىس. ال،سۇراعىڭا كەلسەك،قازاقءتىل ونەرى اسا ۇزاق تاريحقا يە،ايتا قالسىن ايدىك ونەردىڭ ءبىرى،ءبىرى بولعاندا ءبىر ەگەيى. ءسوز سايىستارىنا،اقىندىق ونەردىڭ جەكپە-جەك ايتىستارىنا از دا بولسا سەپتىگى  بولار دەپ ايتقىم كەلىپ وتىرعان ءتىل قولدانۋ جاعىنداعى اكەم ايتاتىن وسيەتتەرىنەن،اكە سوزىنەن باستايىن.

  اكەم ءوزى زەرتتەپ،جازىپ، ايتىپ جۇرگەنى مە،الدە،باسقالاردىڭ ايتقانىنان ەستىگەنىنەن بە، بولماسا بايىرعى جىر-داستانداردان وقىپ ويىنا توقىپ العانى ما، ول جاعى ماعان كۇڭگىرت.

  ءتىل ۇشكە بولىنەدى دەيتىن اكەم.   الەمدەگى ءتىل وسى ءۇش ارنادان اسپايدى. وسى ءۇش توپتان اۋا جايىلىپ  كەتپەك ەمەس، بۇرىندا،قازىردە،بۇدان بىلايدا سولاي بولا بەرمەك. ولار:

  ءبىرىنشى _ ماي ءتىل،ەكىنشى _ شاڭ ءتىل، ءۇشىنشى _ قان ءتىل.

  ماي ءتىل دەگەنىمىز ەل مەن ەلدى، مەمەلەكەت پەن مەمەلەكەتتى،ادامدار ارا جاقسى قارىم-قاتىناستى، ۇلت پەن ۇلتتى بىرلىككە، بەرەكە-ىنتىماققا،تاتۋ-ءتاتتى ءومىر سۇرۋگە،دوستىققا شاقىرىپ،ارالىقتاعى وكپە-ناز، تۇسىنبەستىك قىلىقتاردى جۋىپ-شايىپ وڭىنا كەلتىرىپ، تەنتەكتى تەزگە ساپ تەجەپ،جاماندىقتى جاقسىلىققا باستايتىن جايما-شۋاق جاز پەيىلدى جاقسى ءتىل. ادامدىقتىڭ ءارىن بەرەتىن،ءسوزدىڭ ءنارىن توگەتىن ءتىل، ءتىپتى كەلىس ءسوز ارقىلى كەلىسىمگە كەلتىرىپ،جاۋىڭدى دا دوسىڭا اينالدىرىپ، ىركىتتەي ءىرىپ تۇرعان ورتانى ايرانداي ۇيىتىپ جانىڭا شاقىراتىن،بەرەكەلى سۇحباتقا، ىنتىماققا كەلتىرەتىن  قۇرىش دانەكەر،كۇشتى مايەك،مايدا قوڭىر ماي ءتىل.

  ەكىنشى،شاڭ ءتىل. كونەدە ‹‹كۇنانىڭ ۇلكەنى ۇشەۋ،ولار: ۇرلىق،زورلىق، حارلىق›› دەگەن. حارلىق وسى شاڭ ءتىل دەيتىن اكەم. ول ءتىل اراعا ىرتكى    سالىپ،ءسونىپ قالعان شالانى قاعىستىرىپ ۇرلەپ وت جاعىپ،ورتكە ايلاندىراتىن، ءتىپتى ەر مەن ايەل، كورشى مەن   كورشىنى،دوس پەن دوستىڭ اراسىنا ىرتكى سالاتىن،ارازدىق تۋدىرىپ،ءسوز تاسيتىن،ءتىپتى بىرەۋدىڭ جاقسىلىعىن جاسىرىپ،جاماندىعىن اسىرىپ وسەك  تاسىپ، ۇرىس قوزعايتىن،وشەستىرەتىن، ءىشى تار قىزىل كوزدەردەن،كوزسىزدەردەن، بەز بۇيرەك بەرەكەسىزدەردەن شىعاتىن سۋماقى ءسوزدى،سۇيكىمسىز سودىر ءتىل.

  سوڭعىسى،قان ءتىل. بۇل ءتىل اتالۋىنان-اق بەلگىلى. ەكى ەل،ەكى ادامدى جاۋلاستىراتىن،ولىسپەي-بەرىسپەيتىن جاڭجالعا، سوعىسقا،قاندى قىرعىنعا    باستايتىن ءتىل. سۇمدىقتىڭ باستاۋشىسى، سۇرقيانىڭ جاقتاۋشىسى،قارعىس ايتىپ قان-قاقساتاتىن ءتىل دەيتىن   اكەم.

  جەڭىسبەك: جوعارىداعى ايتىلعان  تىلدەردىڭ ايتىس اقىندارىمىز ءۇشىن ءتىل قولدانۋ بارىسىنداعى پارىقتى انىقتاپ، ءتىل ونەرىمىزدى تۋرا قولدانىپ، اقىندىق

  ونەرىن ۇشتاۋىنا وراسان ۇلەسى  بارىن بىردەن ۇعىنىپ الامىز. ايتىس بارىسىندا قانداي ءسوز جۇيەلەرىن ءدال   تاۋىپ ايتىسۋ جونىندە قانداي ويىڭىزعا ساقتاعاندارىڭىز بار؟

  اسىلقان: ايتىس-تارتىس،داۋ-شار، ءسوز سايىسى،جەكپە-جەك،قاعىتپا   قالجىڭ،اقىندار ايتىسى بولسىن ءبارى دە قازاقتىڭ التى اسىعى بويىنشا ءجۇرۋ   كەرەك.

  التى اسىق دەگەنىمىز _ جاي،مالدىڭ  اسىعىنىڭ التى جاعىنىڭ اتالۋى،ياعىني    الشى، تايكى،بۇگە،شىگە،وڭقا،شوڭقا.

  ايتىس-تارتىس،داۋ-شار تاعى باسقا ءسوز سايىستارى وسى التى ءتۇرلى   جولدان اسپايدى ءارى وسى التى اسىق بويىنشا جۇرىلەدى، ۇشقىر ويلامدى   پىكىر ايتىپ،قارسىلاسىن مەڭدەتىپ الۋعا،بەتتەتپەي بەرىك قامال قۇرۋىنا   تارتىمدى ءتاسىل قولدانۋداعى ەجەلدەن كەلە جاتقان قازاقتىڭ تارتىمدى تاكتيكاسى دەيتىن اكەم.

  الشى _ ۇرا سويلەۋ،تايكى _ بۇرا سويلەۋ، بۇگە _ قۋا سويلەۋ،شىگە _ بۋا سويلەۋ، وڭقا _ جاناي سويلەۋ،شوڭقا _ قاداي سويلەۋ.
ءبىرىنشى اسىقتىڭ ءتۇسۋى الشى _ ۇرا سويلەۋ. ويدا جوق ۇرىمتال جەرىن  كوزدەپ، تالماۋ تۇسىن ءدال تاۋىپ داليتا سوعۋ،ەسىن الىپ ەسەڭگىرەتۋ. بۇعان كۇشتى دايىندىق،باسىم كۇش،قارىمدى قايرات، وتكىر ءتىل، ورامدى ۇيقاس  كەرەك. مىسالى: جامالقان قاراباتىر   قىزى بوسانىپ وتىرعاندا،ءبىر زامانداسى كەلىپ:
بۇل ءسوزدى ءجونىڭ كەلدى بايقاعانداي،
قالارسىڭ بۇعان جاۋاپ قايتارا الماي.
اڭعارماي الدى-ارتىڭدى جاس كۇنىڭ دە،
وسىعان تيگەنىڭ بە،باي تابا-الماي،-دەپ ولەڭ ايتقاندا، جامالقان:
سول كۇندە سەن دە قانشا وڭىپ ەدىڭ،
جۇرتىنا كوشكەن ەلدىڭ قونىپ ەدىڭ.
جۇرىندى جۇرتتا قالعان قولىڭا الىپ،
جەردەن التىن تاپقانداي بولىپ ەدىڭ،-دەپ بايدان شىققان ايەل العانىن ايتقاندا،  زامانداسىنىڭ اۋزى بۋىلعان.

  ەكىنشى اسىقتىڭ ءتۇسۋى تايكى _ بۇرا سويلەۋ. قارۋىڭدى جاسىرىپ،قۋلىعىڭدى    اسىرىپ،قاشا سوعۋ،اسىپ-ساسپاي،كۇشكە باسپاي،قول بەرىپ،جول بەرىپ كوزەۋلى جەرىڭە،نىسانالى كومبەگە قاراي جەتەلەپ  الدامالاپ تۇزاققا ءتۇسىرۋ،ورايىن كەلتىرىپ ورعا قاراي وماقاستىرۋ.
مىسالى: ءبىر ايتىستىڭ ورتاسىندا اقىليما:
وتىرىستىڭ كەلتىرتىپ جىرىم ءسانىن،
ويلامسىزدا بولادى ءبىلىم شاعىن.
ايەل كورسە ايلانىپ ۇيرىلەتىن،
جەك كورەمىن جىگىتتىڭ ۇرىنشاعىن،-دەپ ولەڭ مازمۇنىن وسى تاقىرىپقا بۇرعان دا، قۇرمانبەك ايەلدەردىڭ جامان مىنەزىن،اقىليما ەرلەردىڭ ناشار ادەتتەرىن ايتا كەلىپ:
قىزىقپايمىن ايەلدىڭ ءبىتىمى دەپ،
ۇرىنۋدان قىزىلعا ۇتىلىپ ەك.
مەن سەكىلدى ەركەككە تىرشىلىكسىز،
سەن سەكىلدى جولىقسىن ۇقىبى جوق،-دەگەن دە، اقىليما:
ۇقىبى جوق سول ايەل ەركە ەمەس پە،
ەركەلىكتەن جابىسقان دەرت ەمەس پە.
ساباق الىپ قايتسا دا سونىكى ءجون،
ءتۇن دە جۇرسە كۇيەۋى ەرتە-كەشتە،-دەپ كەيبىر ەركەكتەردىڭ ىشىمدىك دۇكەنىنەن ەرتەلى-كەش بايلاعان اتتاي شىقپايتىنىن كەزەگەن دە،الدانعانىن بىلگەن    قۇرەكەڭ:
مەن دە كەيدە ولەڭگە وسال-اقپىن،
جۇيەلىگە جۇگىنىپ بوساماقپىن.
جىگىتتەر-اي،مىنانىڭ جەڭگەنىن كور،
ەستىرتپەگەن ءسوزى جوق وسى اراقتىڭ؟!-دەگەن ەكەن.

  ءۇشىنشى اسىقتىڭ بۇگە ءتۇسۋى _ قۋا سويلەۋ. تاريحتان تاپتەشتەي تارتىپ،   عاسىرلار قويناۋىنان قوزعاپ،ءتىپتى ەستە جوق ەسكى زاماننان قازبالاپ،قارسى  جاقتىڭ قامسىز تۇسىن،ءالسىز بۋىنىن    تاۋىپ،ارعى تايپالاردان جالعاسقان اڭىزدان بەرگى جەرلەسى،رۋىندا بولعان ۇنامسىز قىلىق بەتكە شىركەۋ بولاتىن بەيپىل ءسوز، بەيباستاق قىلىقتارىن ايتىپ،بەت قاراتپاي بەلىن بۇكتىرۋ. مىسالى:
جامالقان:
اتا ءجونىن ارىپتەس ايتا ءبىلدى،
وعانداعى جاۋابىم قايتارۋلى.
اكە كورگەن ادەپتى جىگىت بولساڭ،
سيلار ەدىڭ جاقسى مەن جايساڭىڭدى.
قارتايعاندا جورعاسىن ءوزىڭ ءمىنىپ،
بايلاماپپا-ەڭ باسىنا بايتالىڭدى،-دەپ بەردىقانعا بابا بولاتىن وجىراي شەشەننىڭ:
بالا-بالا دەگەنگە نازالىمىز،
سول بالادان بولا ما اجالىمىز.
جورعاسى مەن جۇيرىگىن ءوزى ءمىنىپ،
كوشكەنگە ءبىر تاي بەرسە دە رازىمىز،- دەيتىن ولەڭىن كولدەنەڭ تارتادى. سوندا بەردىقان:
شەشەننەن جاقسى بالا تۋمادى دەپ،
ءبىر تاققان قۇربىسىنىڭ سىنى شىعار.
نەمەسە بالالارعا بيلىك بەرىپ،
قارتىمىز تاقتان تۇسكەن كۇنى شىعار.
اكەدەن رۇقساتسىز اتىن مىنگەن،
اقىلسىز،البىرت ۇلدىڭ ءبىرى شىعار،-دەپ قارۋ ايتادى.

  ءتورتىنشى اسىقتىڭ ءتۇسۋى شىگە _ بۋا سويلەۋ. سوزدەن بۇلتارتپاس فاكت،ۇتىمدى دالەل تاۋىپ،بۇلتارىپ وتە المايتىن،جالتارىپ كەتە المايتىن،بۇلجىماس بوگەت،اسا الماس اسۋ،بەرىك قامال ورناتىپ،قاتتى اعىسقا قارا بۋراداي بوگەت جاساپ،تولقىپ بارىپ كىلت توقتايتىن ەتۋ. مىسالى:
اشكەن:
شىن قوزعاندا شابىتىم سامعار مەنىڭ،
جەرىمنىڭ شالايىن ءبىر ارمان كوگىن.
ارينە،وسىنداي دا تەر شىعادى،
ويتكەنى جاعىپ وتىر قالجام مەنىڭ،-دەگەن دە، تاڭنۇر:
جىگىتتىڭ كەزىكتىردىم ونەرلىسىن،
ءسوزىڭنىڭ قالدىم ۇستاپ اۋەلگىسىن.
ءسوزىڭ دە دەپ وتىرسىڭ ‹‹قالجام جاقتى››،
سەن ءوزى ەركەكپىسىڭ،ايەلمىسىڭ؟-دەپ ۇرىمتال جەردەن ۇرىپ تۇسىرەدى.

  بەسىنشى اسىقتىڭ ءتۇسۋى _ وڭقا، جاناي سويلەۋ. قارسىلاسىپ قاتارلاسا  شاۋىپ،ءالسىز تۇسىن،تالماۋ جەرىن ءدال كوزدەپ،باتىرلاردىڭ شىنتاقتان قاعىپ، شىر اينالدىرۋ،تىزەدەن ۇرىپ تىراڭ    اسىرۋ ءادىسىن قولدانۋ، ءسوز سايىسىن ولەڭ ايتىس بارىسىن دا قارسى جاقتىڭ قۋات كۇشىنىڭ دەڭگەيىن تولىق يگەرۋ، كۇش باسىم بولعان دا ءالسىز جەرىن اڭدي كەلە ورايىن تاۋىپ،سول وسال جەردەن وپىرىپ ءتۇسۋ. ءادىسسىز كۇش داڭعويلىققا، ۇشقىر ءتىل ۇرىنشاقتىققا،اسقان كوڭىل البىرتتىققا،جەڭىس بەيعامدىققا جەتەلەيدى. سوزگە ءسوز كەلگەندە قالت جىبەرمەي، قاپى قالماي قاداپ اتىپ   قاتاردان شىعارۋ. مىسالىن ايتساق اقىن بەردىقان مەن جامالقان ايماقتىق ءناسىلدى قوي فەرماسىن دا جامالقان مەن رۋلاس ازاماتتىڭ ۇيىنە بارعان دا ول ەشكى اكەلىپ باتا سۇرايدى.
سوندا بەردىقان:
قوزى ەمەس،قوي ەمەس ەشكى كەلدى،
داۋىسى كۇندىك جەردەن ەستىلەدى.
اققويدىڭ ازاماتى توقتاسىنىم،
ەشكى مەنەن الدادىڭ ەستىلەردى،-دەگەن دە،جامالقان:
قوي سويساق ءوزىمىزدىڭ ماقتانىمىز،
ەشكى سويىپ،جارتى ەتىن اپ قالىڭىز.
بەكە سىزگە قوي سويماي ەشكى سويدى،
ەشكى دەي-اق بولعان سوڭ ارت جاعىڭىز،-دەپ باۋىرىن اراشالاپ الادى.

  التىنشى اسىقتىڭ ءتۇسۋى _ شوڭقا،قاداي سويلەۋ. كەرى اۋىز ءسوز،كەكەسىندى پىكىر ايتىپ قارسىلاستى شامداندىرىپ،شامىرقاندىرىپ،اشۋ-ىزاسىن كەلتىرىپ،ويلاپ كەلگەن ويىن،ايتپاقشى ءسوزىن ۇمىتتىرىپ،قۇبا دالا، قۋ مەديەنگە لاعىپ كەتەتىن ەتۋ،تۇمانعا شوكتىرىپ تۇنشىقتىرا توقتاتۋ؛ دىرىلدەتىپ-قالشىلداتىپ،كوگەرتىپ-سازارتىپ اۋزىنان ءسوزىن ءتۇسىرىپ جىبەرەتىن اشىق ءتىل، ءزارلى ءسوز قولدانۋ ارقىلى اپتىعىن باسىپ شوڭقايتىپ وتىرعىزۋ. مىسالى: اقىن جامالقان وزىنە قىلجاقتاعىسى كەلگەن ىبىرايقان دەگەن جىگىتكە:
كوزىڭ بار ىبىرايقان توستاعانداي،
مۇرنىڭ بار قاشساڭ شالما تاستاعانداي.
استىنان يەگىڭنىڭ پىشەن شاۋىپ،
توبەڭە ءبىر تابىن مال قىستاعانداي،-دەگەن دە قىسىلعان جىگىت تەرىس اينالىپ كەتە بەرىپتى.

  جوعارىداعىلار شەشەندىك ءسوز سايىستارىندا،اقىندار ايتىسىندا،ادەتتەگى قالجىڭ-قاعىسۋلاردا،جيىن توپتاردا ىلەزدىك اڭگىمە ۇستىندە كوپ قولدانىلاتىن ءسوز سايىستارىنىڭ التى ءتۇرلى جول تاكتيكاسى، ياعني قازاقي التى ءتۇرلى ءسوز جەلىسى. ال،ۇنەمى كەزىگەتىن زاڭدىق داۋ-شارلار،جەر داۋى،جەسىر داۋى ت.ب نەگىزىنەن پاكىتكە جۇگىنۋ، دالەل كەلتىرۋ،كۋاگەرى انىق بولۋ سياقتىلاردى نەگىز ەتەدى.

  جەڭىسبەك: جوعارىداعى ايتقان اڭگىمەلەرىڭىزدەن اكەدەن كوپ ءتالىم العاندىعىڭىز مەن مۇندالاپ تۇر،ەندىگى وركەندەپ كەلە جاتقان جاس اقىندارعا قانداي ايتار وي-پىكىرىڭىز بار؟

  اسىلقان: ءسوز سايىستارىندا،اقىندار ايتىسىندا اقىن بولعان ادام ەڭ الدىمەن ءوز قۋاتىنىڭ جوعارى ياكي تومەن ەكەندىگىن تولىق ءبىلۋ كەرەك. قارسى جاعىنىڭ كىم ەكەندىگىن، اقىندىق ونەر دەڭگەيىن،تاريحىن،ءبىلىم-ساۋياسىن، مىنەز-قۇلقى پسيحولوگياسىن، ارتىق-كەمشىلىگىن،ونەرىن،ماماندىعىن  تولىق يگەرۋ، سوعان قاراپ دايىندىق جاساۋ، قارسى جاقتىڭ قارۋىنا قاراي قارىمىڭ بولسىن دەر ەدىم.

  ەكىنشىدەن،سوزدىك قورىڭ، ولەڭ جيناعىڭ مول بولسىن،ءار تەمەدەگى  مەيلى ماحاببات،سۇيىسپەنشىلىك   جايلى، بەرەكە-بىرلىك، ەل-جەر تۋرالى،وتانشىلدىق جىرلار،قالجىڭ-قاعىتپا كۇلدىرگى،قارسى جاقتىڭ شىمبايىنا ءتيىپ شىجعىراتىن كەكەسىندى مىسال ولەڭدەر دەگەندەي ت. ب ولەڭ قورىڭ مول بولسىن. ول سەنىڭ قاشان اتساڭ دايىن تۇراتىن قاپشىقتاعى وعىڭ،مىلتىعىڭ،وق ىزدەپ اۋرە بولمايسىڭ. قارسىلاسقا قارىمجىڭ دايار، قيسىن ىزدەپ قىسىلمايسىڭ. ورايى كەلگەن دە وپىرىپ قالاسىڭ. نىساناڭ ايقىن،ۋايىمىڭ جوق، كوڭىلىڭ توق،وعىڭ كوپ بولسىن.

  ۇشىنشىدەن اقىندىققا البىرتتىق جاراسپايدى،بايگە الاتىن جۇيرىكتەر بىرەر اي،  ءتىپتى ءبىر ەكى جىل باپتالادى،باپ تىلەيدى. اربادان شىعارا سالىپ،شارۋادان بوساتا سالىپ بايگە الاتىن جۇيرىكتەردى اۋىز  جۇزىندە اڭىز-اڭگىمەلەردە بولماسا كورمەدىك.

  تورتىنشىدەن باپ كەلەمە،باق كەلەمە؟ دەيتىن سۇراق ءالى شەشىلگەن جوق، مەنشە باق باپقا قارايدى. ارينە، اقىندىقتا سولاي، ءوزىڭدى-ءوزىڭ  باپتا،وكىنىشتە قالمايسىڭ. بىرەر جول  اعات ايتىپ قاپىلىستا قالۋ ات  سۇرىنبەي جەر تانىمايدى عانا،قايتا ول سەن ءۇشىن تاتىمدى تاجىريبە،وعان بولا وپىق جەپ ورايدى جىبەرمە. قايتا شيرىعىپ شىمىرلانا ءتۇسۋىڭ،قارىمىڭدى قاتايتا ءتۇسۋىڭ كەرەك. قوشقاردىڭ شەگىنگەنى جەڭىلگەنى ەمەس، قاتتىراق سوعۋ ءۇشىن ەمەس پە. قازىرگى اقىنداردىڭ كوبى ايتىس بار ەكەن دەگەندى ەستىگەننەن باستاپ جىنىككەن بولادى، ءتىپتى سول كۇنى عانا ‹‹كىم   ەكەن ارىپتەسىم،ەر مە،ايەل بولسا›› دەپ قازىلار القاسىنان سۇراپ،تالاپ ەتىپ، ‹‹الدىمەن ءبىلىپ الايىن، سودان كەيىن كورە جاتارمىز›› دەپ بابىن سىناماي،باعىن تىلەيدى. بۇل دۇرىس ەمەس،سەن  اقىن بولادى ەكەنسىڭ، اقىندىقتى ونەرىم دەپ ءبىل، سەن ءۇشىن ماماندىعىڭ سول.

  بەسىنشىدەن،قالتاڭ دا قالامىڭ، قاتيراڭ دايىن ءجۇرسىن. ماقال-ماتەل توبىن كوپ جازىپ،كوپ ءبىلۋىڭ، تاريحقا كوپ ءۇڭىلىپ،كىتاپتى كوپ وقۋىڭ، حالىق قازىناسىن ارالاپ،ەستە جوق ەسكى تاريحتان عاسىرلار قويناۋىنا قول سوزىپ، قوماقتى بايلىق توپتاۋىڭ كەرەك. تىڭدارمان دا،قازىلار دا سەنىڭ ءبىر جولدا كوپ ايتقانىڭدى ەمەس،ءدال ايتقانىڭدى باعالايدى. «توقسان اۋىز ءسوزدىڭ    توبىقتاي ءتۇيىنىن» الادى. اسىپ-تاسىپ ويدان ورىپ،قىردان قىرىپ دۇرسە قويا بەرىپ،ءدويدالا كەتۋ، كوپىرمە ولەڭمەن كوپ ايتۋ ءوزىڭدى  جەكسۇرىن ەتۋى مۇمكىن. از بولسا دا ساز بولسىن،ءاربىر اۋىز ءسوزىڭ مىردىڭ وعىنداي بىرەگەي بولسىن،شۇرەگەي بولماسىن. «كەلىنشەك بولۋ وڭاي،كەلىن بولۋ قيىن» دەمەي مە. ءيا، ارينە ‹‹تۇيەگە مىنگەن قازاق تا ءتورت اۋىز ولەڭ ايتا الادى›› دەمەكشى، ولەڭشى بولۋ وڭاي، اقىن بولۋ قيىن، اقىندىق جول قيىن-قىسپاق قيا جول،ساپارى كۇدىر بۇراڭ جول. بۇل ساپار دا تالاي-تالاي تارباڭدار مەن تارتىسقا ءتۇسىپ، جۇمباق ويلى جۇلىمىرلارمەن جۇلقىلاساتىن، الپىس ەكى ايلالى قۋلارمەن قويان-قولتىق قۇشاققا ءتۇسىپ، ازۋى التى قارىس اپايتوس ارقالى كوكجالدارمەن ارىسقا تۇسەسىڭ. مىڭداعان كوزدىڭ الدىن دا ابىرويىڭ اسا، داڭقىڭ اسپانعا كوتەرىلىپ، كۇللى الەمدى تاڭداي قاقتىراسىڭ، ءمۇلت كەتىرسەڭ، قۇردىم كەتەتىن تار جول، تايعاق كەشۋ. سوندىقتان دا اقىندىق ءار جاقتان الىمدى بولۋ،«سەگىز قىرلى،ءبىر سىرلى بولۋدى» بۇگىننەن باستاۋىڭ، ەرتەڭگىگە قالدىرماۋ كەرەك. سول ءۇشىن تاعى ايتارىم   شەشەندىك ءسوز مارجاندارىن قىلعا ءتىزىپ تىلىنەن ءدىلدا بۇركەتىن قاسيەت بولۋ، ماقال- ماتەلدەردى ءاربىر ولەڭ ۇيقاستارىنا ءسىڭىرىپ،ءسوز اراسىن    ايشىقتاندىرا جۇرۋگە ماشىقتانۋ.

  قارسىلاستىڭ قىلت ەتكەن قيمىلىن قيادان ءىلىپ،قالت جىبەرمەي قاعىپ تۇسۋگە،قاشاندا قارشىعاداي تەزدىك،قىران قىراعىلىق،شەبەر شەشەندىك،باتىلدىق   كەرەك.

  وسىنداي قاسيەتتى كاسىپتى، ۇلاعاتتى   ونەردى بيىكتەن-بيىككە كوتەرۋ،ولمەس  ونەگە قالدىرۋ،اقىندىق اتتى الەمگە ايگىلەۋ، جوعارىدا ايتقانداي ءوز ەڭبەگىڭە،ىزدەنگىشتىگىڭە بايلانىستى.
سەنبە جۇرتقا،تۇرسا دا سەنى ماقتاپ،
اۋرە ەتەدى ىشىنە قۋلىق ساقتاپ.
وزىڭە سەن،ءوزىڭدى الىپ شىعار،
ەڭبەگىڭ مەن اقىلىڭ ەكى جاقتاپ،-دەگەن اباي اتامىزدىڭ سوزىمەن اياقتايمىن.
 
اڭگىمەلەسكەن:  جەڭىسبەك شۇكەن ۇلى
 
رەداكتورى: جازيرا قاجىكەن قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.


مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.