ەەڭ جاڭا مازمۇندار
ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى
ءسوز مادەنيەتى تۋرالى
پارتياعا قاي - قاشان دا ادال بولىپ، كوممۋنيستەردىڭ اسىل قاسيەتىن ماڭگى ساقتايمىن
جاڭا داۋىردە جاڭا بەينەمەن تىڭ جۇمىستار تىندىرايىق
پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن جەتەكشى ەتىپ، جاڭا داۋىردە تىڭ جۇمىستار تىندىرامىن
پارتياعا ادالدىعىمدى ءىس جۇزىندىك ارەكەتىم ارقىلى ايگىلەيمىن
19-قۇرىلتاي رۋحىءار ۇلت حالقىنىڭ كوكەيىنە ۇيالادى
وتىرىكتىڭ سىباعاسى
«تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلىن ورىستەتتى
ايماعىمىزدا ۇلتتار ىنتىماعى بويىنشا « تۋىستاسۋ اپتالىعى» قيمىلى جاپپاي باستالدى
قۇرىلتاي رۋحى ءار جۇرەككە ءنار بەردى
مالدىڭ قىس قىرىنان امان-ەسەن وتۋىنە كەپىلدىك ەتتى
راديو قابىلداعىش ءوز رولىن كورسەتتى
ۇلى ارماندى ورىنداۋ ءۇشىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنا،ءسوزسىز،تاباندى بولۋىمىز كەرەك
«قىستاق ىستەرىن باقىلاۋ كوميتەتىن قۇرۋ، كەمەلدەندىرۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىردى» باسىپ تاراتتى
پارتيا 19-قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە تاباندىلىقپەن قول جەتكىزۋدى باسا دارىپتەدى
«اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، بورىشتى ەستە ساقتايمىز»
پارتيا 19-قۇرىلتايى رۋحى قارتتارعا قۋات بەردى
لاشىقتار رايونىن وزگەرتىپ سالۋ ينجەنەرياسى بۇقارانى يگىلىككە كەنەلدىردى
ۇسىنىلىمدى ارتتىرىپ، حالىقتىڭ باقىت كورسەتكىشىن جوعارىلاتتى
ءدوربىلجىن اۋدانى قارامايلى ـ شاۋەشەك تەمىر جولى قۇرىلىسىن پارمەندى جەبەدى
سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسى تاربيەسىن كۇشەيتتى
پارتيا مۇشەسىنىڭ «قول سومكەسى»
مەيىربان انالار كەدەي وتباسىلارعا جىلۋ اتادى
ەكى تامشى
ايقىن تۋ ۇستاپ، پارتياعا باتىل ىلەسەمىن
بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاپ، نەگىزگى ساتىدا تامىر تارتىپ، باس نىسانانى ىسكە اسىرۋعا اقىل-پاراساتىم مەن كۇش-قۋاتىمدى ارنايمىن
شينجياڭدا جاساپ جاتقانىمدى ماقتانىش ەتەمىن
پارتيانىڭ ابزال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا تاماشا تۇرمىسقا قول جەتكىزدىك
ءدوربىلجىن اۋدانى تۇراقتى مۇلىككە قارجى قوسۋ نىساندارىن ءتۇيىندى ىلگەرىلەتتى

قايتكەندە تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازىنا قاراپ جالعان ەكەنىن دەرەۋ انىقتاۋعا بولادى

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/3/16 17:35:50

جاۋ شينشىڭ

  جالعان ءارى ساپاسىز تۇقىم ماسەلەسى ءار جىلى ءجۇز بەرىپ تۇرادى، ەگىنشىلەر ەگەردە جالعان تۇقىم پايدالاناتىن بولسا، ءتۇسىمى  ازايىپ، ءتىپتى ەش ءونىم الا الماي، ءبىر جىل ارام تەر بولادى. سوندىقتان تۇقىم العان كەزدە تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازىنا، ءسوزسىز، زەر سالىپ، تۇقىمنىڭ شىن، جالعانىنا كوز جەتكىزىپ، الدام قالتاعا ءتۇسىپ قالۋدان ساقتانۋ كەرەك.
  
  ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا، ءسوزسىز، بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە ەكى ءتۇرلى بولادى. ءبىرىنشىسى، بارلىق ەگىس داقىلى تۇقىمدارىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە، ەندى ءبىرى، ەرەكشە تۇردەگى ەگىس داقىلى تۇقىمدارىندا بەلگىلەنگەن ەرەكشە تالاپ قويىلعان كورسەتپە.    «ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازى جانە پايدالانۋ تۇسىندىرمەسىن باسقارۋ ءادىسىنىڭ» 6-تارماعىندا بارلىق ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە تومەندەگىدەي 7 ءتۇردى قامتيدى دەپ بەلگىلەنگەن: (1) داقىلدىڭ ءتۇرى، تۇقىمنىڭ دارەجەسى، تۇقىم سورتىنىڭ اتى؛ (2) تۇقىم وندىرگەن تيجاراتشىنىڭ ينفورماتسياسى، تۇقىم  وندىرگەن تيجاراتشىنىڭ اتى-ءجونى، تۇقىم ءوندىرۋ، تيجارات  جاساۋ رۇقسات كۋالگىنىڭ ءنومىرى، تىزىمگە الدىرعان ورننىڭ ادرەسى جانە تەلەفون ءنومىرى؛ (3) ساپا كورسەتكىشى، تازا قۇرامى؛ (4) تەكسەرىپ- ولشەۋ ۋاقىتى مەن ساپاسىنا كەپىلدىك ەتۋ مەرزىمى؛ (5) تۇقىمنىڭ ەگۋگە ۇيلەسەتىن ءوڭىرى، ەگىلەتىن مەزگىلى؛ (6) كارانتيندەۋ سىپاتتاما ءنومىرى؛ (7) ينفورماتسيا شارتتى سيفرى.
  
  « ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازى جانە پايدالانۋ تۇسىندىرمەسىن باسقارۋ ءادىسىنىڭ» 7-تارماعىندا ەرەكشە تۇردەگى    ەگىس داقىلى تۇقىمى جونىندە تومەندەگىدەي ەرەكشە بەلگىلەمە جاسالعان: (1) نەگىزگى   ەگىس داقىلى تۇقىمىندا تۇقىم سورتىن تەكسەرىپ بەكىتۋ رەت ءنومىرى بولۋ؛ ەكىدەن جوعارى ولكە دارەجەلى تەكسەرىپ بەكىتۋدەن وتسە، ەڭ كەمىندە تۇقىمدى ساۋدالايتىن  ورننىڭ تۇرعان جەرىنىڭ ولكە دارەجەلى   تۇقىم سورتىن تەكسەرىپ بەكىتۋ ءنومىر كورسەتپەسى بولۋ؛ ەنگىزىلگەن  باستى ەگىس داقىلى سورتىنا تىزىمگە الدىرۋ جارناماسى بولۋ؛ (2) ۋاكىلدىك بەرىلگەن تۇقىم سورتىنىڭ   ءنومىرىن جاپسىرۋ؛ۇقىق بەرۋ ءنومىر كورسەتپەسى بولۋ؛ (3) تىزىمگە الدىرىلعان ەگىس داقىلى تۇقىم سورتىنىڭ تىزىمگە الدىرۋ ءنومىر كورسەتپەسى بولۋ؛ (4) يمپورت    ەتىلگەن تۇقىمنىڭ يمپورت ەتۋدەگى تەكسەرىپ بەكىتۋ قۇجات ءنومىرى جانە يمپورت ەتۋشى ساۋداگەردىڭ اتى- ءجونى، تىزىمگە الدىرعان ادرەسى مەن تەلەفون ءنومىرى بولۋ؛ (5) دارىلەنگەن تۇقىمىندا ءدارى اتى، ءونىمدى قۇرامى، مولشەرى جانە ادام مەن مال ابايسىزدا تۇتىنىپ قويعان جاعدايدا ونى ءبىر جاقتىلى ەتۋ جوباسى بولۋ؛ ءدارىنىڭ زاھارلىق دارەجەسىنە ساي جەكە- جەكە «ەرەكشە ۋلى»دەپ جازىپ، قوسىمشا ادامنىڭ باس سۇيەك قاڭقاسى بەلگىسىن، «ورتاشا ۋلى» دەپ   جازىپ، كرەست فورماسىنداعى قۋ سۇيەك بەلگىسىن سالۋ، «ۋىتى تومەن» دەپ جازىپ قويىلعان بولۋ؛ (6) گەنى اۋىستىرىلعان تۇقىمعا «گەنى  اۋىستىرىلعان» دەپ ەسكەرتىپ قويۋ،اۋىل شارۋاشىلىعى گەنى وزگەرتىلگەن ورگانيزمدەردىڭ حاۋىپسىزدىك كۋالىك ءنومىرى بولۋ.
  
  ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازى تۇقىم قورابىنىڭ سىرتىنا توتە باسىلىپ شىعۋى ءتيىس. قوراپتاماي ساتاتىن تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازى تۇقىمعا بەرىك نەمەسە جانامالاي   باسىلىپ جاپسىرىلادى، بۇدان تىس، باسىلىپ شىققان جاپسىرما قاعازدى تۇقىم ساتقان كەزدە الارمانعا بەرەدى. تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازىنا تۇقىمدى پارىقتاۋ ءۇشىن سۋرەتى جانە جازباشا تۇسىندىرمەسى بەرىلەدى، بۇل نەگىزىنەن بەلگى ورنىندا ىستەتىلىپ، وندا سىرتتاي  پارىقتاۋ ەرەكشەلىگى بولادى. « ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازى جانە پايدالانۋ تۇسىندىرمەسىن باسقارۋ ادىسىندە» تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازىن جاساۋ تۋرالى تومەندەگىدەي تالاپتار قويىلعان:
  
  ەسكەرتىلگەن تۇرلەر تولىق، مازمۇنى انىق بولۋ ءتيىس. ەسكەرتپە قوراپتىڭ سىرتىندا، الدە بولشەك ساتىلاتىن تۇقىمنىڭ بەرىك  جاپسىرىلماعان جاپسىرما قاعازىندا بولسىن، بارلىعىندا كورسەتىلگەن تۇرلەردىڭ تولىق بولۋى نەگىزگى تالاپ ەتىلگەن. باسىپ شىعارعان مازمۇن ايقىن، ۇزاق ۋاقىتقا شىدايتىن، وڭاي اجىراتۋ جانە تانىپ وقۋعا قولايلى بولۋ. كورسەتىلگەن مازمۇنداعى جازۋ مەن ارتقى كورىنىس جانە بوياۋىندا ايقىن ايىرماشىلىق بولىپ، جازۋى انىق كورىنىپ تۇرۋ،ەسكەرتۋ بەلگىسى مەن تۇسىندىرمەسى انىق بولۋى،   «ەرەكشە ۋلى»  دەگەن ءسوز قىزىل رەڭدى ارىپپەن باسىلۋى ءتيىس.
  
  ەگىس داقىلىنىڭ ءتۇرى، تۇقىم دارەجەسى، تۇقىم سورتىنىڭ اتى، تۇقىم سورتىن تەكسەرىپ بەكىتۋ نەمەسە تىزىمگە الدىرۋ   ءنومىرى، تازا قۇرامى، تۇقىم ءوندىرۋ، تيجارات ەتۋشىنىڭ اتى- ءجونى، تۇقىم ءوندىرۋ، تيجارات رۇقسات كۋالگىنىڭ ءنومىرى، تىزىمگە الدىرعان ورننىڭ مەكەن-جايى مەن تەلەفون ءنومىرى، «گەنى وزگەرتىلدى» دەگەن ءارىپ بەلگىسى، ەسكەرتۋ بەلگىسى قاتارلى ينفورماتسيالار ءبىر بەتتە كورسەتىلۋى ءتيىس.
  
  جاپسىرما قاعازدا كورسەتىلگەن جازۋ    تىزىمگە الدىرعان ساۋدا ماركاسىنان تىس، مەملەكەتتىك ءتىل- جازۋ قىزمەت كوميتەتى جاريالاعان قازىر قولدانىپ وتىرعان ارناعا تۇسىرىلگەن حانزۋ ءارپى بولۋى كەرەك. كورسەتىلگەن جازۋ، تىنىس بەلگى، سيفردىڭ بيىكتىگى 1.8 ميلليمەتردەن كىشى بولماۋى؛ سونىمەن قوسا، جاپسىرما قاعازداعى حانزۋ ءتىلىنىڭ دىبىستىق ءارپى نەمەسە شەتەل جازۋىنىڭ جازۋ ۇلگىسى حانزۋ ءارپىنىڭ جازۋ ۇلگىسىنەن كىشى نەمەسە تەڭ بولۋى؛ ينفورماتسيا شارتتى سيفرى 2 شارشى سانتيمەتردەن كىشى بولماۋى؛ تۇقىم سورتىنىڭ اتى كورنەكتى ورىنعا قويىلۋى، ءارپىنىڭ ۇلكەن-كىشىلىگى جاپسىرما قاعازدا كورسەتىلگەن باسقا جازۋلاردان كىشى بولماۋى قاجەت.
  
  يمپورت ەتىلگەن تۇقىمدا اۋەلگى جاپسىرما قاعازىنان تىس، قوسىمشا وسى ادىستەگى بەلگىلەمەگە ۇيلەسەتىن حانزۋ تىلىندەگى جاپسىرما قاعازى جانە پايدالانۋ تۇسىندىرمەسى بولۋ؛يمپورت (ەكسپورت) ەتۋدەگى تەكسەرىپ بەكىتۋ كەستەسىندە بەكىتىلگەن تۇقىم سورتىنىڭ حانزۋشا اتى مەن اعىلشىنشا اتى، ءوندىرۋ، تيجارات ەتۋشىنىڭ اتى بولۋ ءتيىس.
  
  بۇل كۇندە تۇقىم بازارىنداعى زاڭعا قايشى جاپسىرما قاعازىن جاپسىرۋ ارەكەتىنىڭ باستى بەينەلەرى نەگىزىنەن تۇقىمنىڭ جاپسىرما قاعازى بولماۋ، تۇقىم جاپسىرما قاعازىنداعى كورسەتىلگەن تۇرلەردىڭ تولىق بولماۋى،سونداي-اق جاپسىرما قاعازدىڭ جالعان بولۋى سياقتىلاردى قامتيدى.
  
  جاپسىرما قاعازى جوق تۇقىمدى تۇراقتاندىرۋ. تۇقىم بازارىندا زاڭ اتقارۋ، تەكسەرۋ بارىسىندا، ەگەردە قوراپتالعان تۇقىمنىڭ ەڭ كىشكەنە قالتاسىندا جاپسىرما قاعاز جوق بولۋ جاعدايى بايقالسا نەمەسە جاپسىرما قاعازدىڭ بارلىعىن ۇلكەن دوربانىڭ ىشىنە سالىپ،   قوراپتالعان زاتتىڭ سىرتىنا جاپسىرىلماسا، ياكي جاپسىرما قاعازدىڭ كورسەتپە مازمۇنىنىڭ ىشىندە تۇقىم سورتىنىڭ اتى جازىلماعان بولسا نەمەسە قوراپتاۋعا بولمايتىن تۇقىمداردى ساتقان كەزدە، الارمانعا بولەك جازباشا تۇسىندىرمە ماتەريالىن بەرمەسە، جاپسىرما قاعازى جوق تۇقىم دەپ تۇراقتاندىرۋعا بولادى.

  تۇقىم جاپسىرما قاعازىنىڭ كورسەتپە ءتۇرىنىڭ تولىق بولماۋىن تۇراقتاندىرۋ. ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا، ءسوزسىز، بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە ەكى ءتۇرلى بولادى. ءبىرىنشىسى، بارلىق ەگىس داقىلى تۇقىمدارىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە، ەندى بىرەۋى، ەرەكشە تۇردەگى ەگىس داقىلى تۇقىمدارىندا بەلگىلەنگەن   ەرەكشە تالاپ قويىلعان كورسەتپە. بارلىق ەگىس داقىلى تۇقىمىنىڭ جاپسىرما قاعازىندا بولۋعا ءتيىستى كورسەتپە 7 ءتۇردى قامتيدى ءارى ءسوزسىز تولىق كورسەتىلۋى كەرەك. ەرەكشە تۇردەگى ەگىس  داقىلى  تۇقىمدارىندا بەلگىلەنگەن   ەرەكشە تالاپ كورسەتپەسى ەرەكشە جاعدايعا قاراتا،ءسوزسىز،ەسكەرتۋ تالاپ ەتىلگەن تۇرلەردى مەڭزەيدى،بۇل نەگىزىنەن  6 ءتۇرلى بولىپ، جاعدايعا قاراي تاڭداپ ىستەتۋگە بولادى.  ەگەردە كورسەتىلۋگە ءتيىستى تۇرلەرى بولىپ،جازىلماي قالسا، وندا جاپسىرما قاعازىنداعى كورسەتپەنىڭ تولىق ەمەس ەكەنىن تۇراقتاندىرۋعا بولادى.

  جالعان جاپسىرما قاعازدى تۇراقتاندىرۋ. «تۇقىم زاڭىنىڭ» 41- تارماعىندا: « جاپسىرما  قاعازدا كورسەتىلگەن مازمۇن ساتىلاتىن    تۇقىممەن سايكەس كەلۋى كەرەك» دەپ بەلگىلەنگەن. جاپسىرما قاعازداعى كورسەتىلگەن مازمۇن مەن ساتىلاتىن تۇقىم سايكەس كەلمەسە، جالعان جاپسىرما قاعاز دەپ تۇراقتاندىرۋعا بولادى.
 
اۋدارعان- امان مەللات ۇلى
 
رەداكتورى: جازيرا قاجىكەن قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.


مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.