ەەڭ جاڭا مازمۇندار
مەملەكەتتىك نەگىزگى زاڭ كۇنى مەن «نەگىزگى زاڭدى ۇگىتتەۋ اپتالىعىنىڭ» ۇگىتى
اكىمشىلىك مەكەمەسى 2019-جىلعى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ ارناۋلى تاقىرىپتىق توپتىق ۇيرەنۋىن وتكىزدى 
اكىمشىلىك مەكەمەسى 2019-جىلعى 15-رەتكى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسى ءماجىلىسىن اشتى
ورتالىقتىڭ ”اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋ، بورىشتى ەستە بەرىك ساقتاۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق تاربيەسى باسشىلىق گرۋپپاسى «حابارلاندىرۋ» باسىپ تاراتتى
شي جينپيڭ رەسەيدىڭ زۇڭتۇڭى پۋتينمەن بەينە ەكراندا كەزدەسىپ
چىن چۋانگو قاشقار ايماعىندا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە مىنانى باسا دارىپتەدى
2019-جىلى 12-ايدىڭ 5-كۇنى 282-سان
2019-جىلى 12-ايدىڭ 4-كۇنى 281-سان
2019-جىلى 12-ايدىڭ 3-كۇنى 280-سان
ساۋان اۋدانىنداعى حالىق بۇقاراسى ارالاپ قىزمەت وتەۋ قيمىلىن القادى
2019-جىلى 12-ايدىڭ 2-كۇنى 279-سان
«تارباعاتاي تاڭداي قاقتىراتىن جاعى كوپ جەر ەكەن»
ساۋان اۋدانى 100 مىڭ دانا ەلەكتروندى سالاماتتىق كارتچكاسىن تاراتتى
2019-جىلى 11-ايدىڭ 30-كۇنى 278-سان
اۋىل-قىستاققا ساياحاتتاپ، حالىقتىق تۇسەلحانادا جاتا-جاستانا ءدامدى تاعامداردان ءدام تاتىڭىز
ورتالىق كاسىپورىنى شارۋالاردىڭ قانت قىزىلشاسى كاسىبىن دامىتۋىنا دەم بەردى
جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى، مەملەكەتتىك كەڭەس جەردى كوتەرمەگە الۋ قاتىناسىنىڭ ورنىقتىلىعىن ساقتاۋ جانە ۇزاق ۋاقىت وزگەرتپەۋ جونىندەگى پىكىردى جاريالادى
ساۋان اۋدانى 4-كەزەكتى ءمورال ۇلگىلەرىنە سيلىق تاراتۋ سالتىن وتكىزدى
كوپشىلىك ءوزارا كومەكتەسىپ، قيىنشىلىعى بار وتباسىلاردىڭ كەدەيلەسۋىنىڭ الدىن الدى
اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى جەر-جەرگە ساتىلدى
ءورت ءوشىرۋ، ورتتەن ساقتانۋ بازاسىن ەكسكۋرسيالادى
سەكسەننىڭ سەڭگىرىندەگى قارتتىڭ باقىتتى تۇرمىسى
2019-جىلى 11-ايدىڭ 29-كۇنى 277-سان
2019-جىلى 11-ايدىڭ 28-كۇنى 276-سان
اۋەلگى ماقساتتى، بورىشتى امالياتتا ايگىلەپ، ساياسي دەڭگەيدى جوعارىلاتىپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدى كۇشەيتىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىنىڭ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋلارىنىڭ تياناقتانىپ، تامىر تارتۋىنا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك
2019-جىلى 11-ايدىڭ 27-كۇنى 275-سان
پارتيا 19-كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ءتورتىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ ماڭىزدى شارالارىن تياناقتاندىرىپ، رەفورمانى ۇزدىكسىز جاپپاي تەرەڭدەتىپ، جاندى ۇشتاستىرۋدى، توعىستىرا ساباقتاستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك
جالپى ءماجىلىس رۋحىن ۇيرەنىپ، بۇقاراعا قىزمەت وتەدى
تۇرعىندارعا قىزمەت وتەۋدىڭ «ەڭ سوڭعى 100 مەتر»ىن تۇتاستىردى
ءبىر رەتكى «ءتورت قابىلەت»تى كۇشەيتۋدىڭ جاندى امالياتى

تورلەت،ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ءاز ناۋرىز

جولدانعان ۋاقىتى : 2017/3/22 13:30:05

ريشات سابىرباي ۇلى
 
   ادامزات ءوزىن تابيعاتتىڭ ءتول پەرزەنتى  سانايدى. تابيعاتتان قۇدىرەتتى نە بار دەيسىڭ.  ادامدار تابيعاتقا تاۋەلدى. بىزگە جارىق كۇن،كەڭ دالا،اسقار تاۋ،جاسىل ورمان، ايدىن كول،ت.ب سيلاعانى ءۇشىن دە ونىڭ الدىندا قارىزدارمىز. سول جارىقتىق تابيعاتتىڭ تۇلەپ، جاڭاراتىن شاعى _ وسى ناۋرىز. جەر _ انانىڭ توڭ كەۋدەسى ءجىبىپ، تاس ەمشەگى ءييدى. اسپان دەنەلەرى ەڭ باستاپقى نۇكتەلەرىندە توعىسادى. كۇن مەن ءتۇن تەڭەلەدى. جان-جانۋارلار ءتول ورگىزەدى. جەر ۇستىنە تىلمەن ايتىپ جەتكىزگىسىز كەرەمەت ءبىر شاتتىق ورنايدى. ال،سول شاتتىعىمىز _ ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى  ناۋرىز. 

   دۇرىس-اۋ،بارشامىزدى باۋىرىنا باسىپ، سۇلۋلىققا،كوركەمدىككە،تازالىققا ۇمتىلدىرىپ وتىرعان تابيعاتىمىز جاڭارعان،جايناعان، نۇرلانعان ساتتەن ارتىق ۇلى كۇن،اياۋلى كۇن بار ما ەكەن،ءسىرا؟!

كوكتەم جەتتى كول-كوسىر شۋاق قۋىپ، 

 قىس بارادى قيىلىپ جىلاپ تۇرىپ. 
 شاتىرىندا ۇيلەردىڭ ناۋرىز ءجۇر،
 مۇز كورپەسىن اقپاننىڭ لاقتىرىپ. 
                     -م. ماقاتايەۆ
   ءيا،مۇقاڭنىڭ وسى ولەڭى حالىق ساناسىنداعى قىس پەن جازدىڭ ۇلى كۇرەسىن كوز الدىڭا ەلەستەتەرى حاق. قىتىمىر قىستىڭ سۋىق ىزعارمەن شەڭگەلدەپ العان ءۇش ايلىق ايازدى تاعدىرى اقپان ايىن اتتاندىرىپ بارىپ   ورالعان ناۋرىزبەن بىرگە شەشىمگە كەلەدى  ەكەن.  

   اشالاپ ايتقاندا،شىعىس كۇن ەسەبى بويىنشا جىلدىڭ العاشقى ايى. گريگوريان كۇن ەسەبىندە دە،جىلدىڭ العاشقى ايى ەسەبىندە دە كۇن مەن ءتۇننىڭ ۇزاقتىعى تەڭەسەدى. سول سەبەپتەن ناۋرىز جىل باسى بولىپ سانالعان. سونىمەن بىرگە، قىستىڭ سوڭى، كوكتەمنىڭ باسى. كۇن جىلىنىپ،قار ەرىپ،جىل قۇستارى كەلە باستايدى. مىنە،بۇل ناۋرىزعا بۇكىل حالىقتىڭ اسا قۇرمەتپەن قاراپ،ونى ەستە  قالارلىق قاسيەتتى اي ەسەبىندە باعالاۋىنىڭ سەبەبى.

   ناۋرىز اتاۋى پارسى تىلىندە «ناۋ» _ جاڭا،«رىز» _ كۇن،ياعني «جاڭا كۇن» دەگەن سوزىنەن شىققانى كوپكە بۇرىننان-اق بەلگىلى. بۇل قازىرگى كۇن ەسەبى بويىنشا ناۋرىزدىڭ  22-جۇلدىزىنا سايكەس كەلەدى. حالىق ناۋرىز مەرەكەسىنە الدىن الا دايىندالادى. توقشىلىقتىڭ بەلگىسى رەتىندە ىرىمدار جاسالادى.  بۇلاقتار  تازارتىلىپ، اعاش  ەگىلەدى. «بۇلاق كورسەڭ،كوزىن اش» دەگەن ءسوز وسىدان شىققان بولۋ كەرەك. قازاقتار دا  بۇل  كۇندى «ۇلىستىڭ ۇلى  كۇنى»  دەپ  اتاپ،جاڭا  جىل، ىرىس،بەرەكە،مەرەكە ەسەپتەيدى. ۇلىس كۇندى قارسى الۋ ارقىلى جاس،وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىنا وتان سۇيگىشتىك،تابيعاتتى قورعاۋ،ەڭبەكتىڭ قادىر-قاسيەتىن  سەزىنۋ،ۇلكەندى سيلاۋ،جامان ادەتتەردەن جەرىنۋ تاعى  سول سياقتى  ىزگى قاسيەتتەردى سىڭىرۋگە تىرىسادى. 

   تىرلىگىمىز تۇتامداي عانا بۇل ومىردە  ءارقانداي پەندەشىلىك _ ادام ساناسى مەن جۇرەگىن ءتۇرلى سەبەپپەن شايلىقتىرىپ،دوس پەن دوستىڭ،الىس پەن جاقىننىڭ ارازداسۋىنا تينامداي وكپەنىڭ،رەنىشتىڭ دانەكەر بولىپ جاتۋى ءالميساقتان تىنباعان اتتەگەن-ايىمىز ەكەنى بەلگىلى. سوسىن دا اتا-بابالارىمىز كوپتەگەن جوسىندار مەن قاعيدالاردى بەرەكە-بىرلىكتىڭ،كەشىرىمشىلدىكتىڭ كۋاسى رەتىندە قاراپ،كوپتىڭ كوڭىلىن كوكتەمگە، جىلىلىققا باۋليتىن ءۇردىستى ساقتاعان. سونىڭ ءبىرى،ناۋرىزعا ءتان بولماق. بۇل كۇنى ادام قاتەلىگى بولسا،كەشىرىم سۇراۋعا جانە وعان كەشىرىم  بەرۋگە  ءتيىس. كەشىرمەسە  «بۇل كۇنى  سامارقاننىڭ دا كوك تاسى ءجىبيدى،سەن تاستان قاتتىسىڭ با؟» دەپ توقتاتىپ وتىرعان. سول سياقتى بۇل كۇننىڭ دە وزىندىك قاسيەتى مەن كيەسى ادامنىڭ سانا-سەزىمىمەن دە   قاتىسقا تۇسەتىنى بار.  

كەلگەنىنشە قۇتتىقتاپ ءبىرىن-ءبىرى، 
 قۋانىشتا كورىسىپ كارى-جاسى. 
 كوڭىلى تۇگىل ادامنىڭ سەن كەلگەن سوڭ، 
 سامارقاننىڭ ەلجىرەپ تۇسكەن تاسى (ا. بايتۇرسىنوۆ).

   تاريحي ايتىلىمداردا ناۋرىزدىڭ تاعى ءبىر ءمانى _ توعىستىڭ كۇنى. كۇن مەن ءتۇن، ۇلىلىق پەن كىشىلىك،دانالىق پەن بالالىق، توقشىلىق پەن جوقشىلىق،بايلىق پەن كەدەيلىك تەڭەسىپ،حان قاراشانىڭ حالىن ۇعىپ، قاراشا حاننىڭ تورىنە شىعاتىن كۇن دەلىنەدى ەكەن. راس-اۋ،پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ نۇر شۇعىلاسىنا مالىنىپ،جاراسىمدىلىقتىڭ تۋى جەلبىرەگەن بۇگىنگى تاڭدا اۋقاتتانىپ،جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى ورەگە ۇمتىلعان حالىق بۇقاراسىنىڭ باي-باياشاتتى تۇرمىسى كوكتەمنىڭ جانعا جايلى شۋاعىنداي بارلىق ۇلتتى شاتتاندىرۋى سول تاريحتان بەرگى ەل تىلەگىمەن ساباقتاسىپ جاتقانى دا شىندىق.

   ناۋرىز كۇنى ادامدار باقاي ەسەپ،پەندەشىلىك اتاۋلىدان تازارىپ،ار-ۇجدانى الدىندا ارىلۋعا قۇلشىنادى. «ۇلىس كۇنى الدىڭا كەلسە،اتاڭنىڭ قۇنىن كەش»،«جاقسىلىققا   جاقسىلىق _ جاي ادامنىڭ ءىسى،جاماندىققا  جاقسىلىق _ ەر جىگىتتىڭ ءىسى»،«تاس اتقانعا اس ات» سەكىلدى ناقىلداردى توڭىرەكتەپ نىسانا ەتكەن اقساقالدار مەن ەل  اعالارى ات قۇيرىعىن كەسىسىپ،اراعا جىك تۇسكەن اعايىن،دوس-جارانداردى ءبىر داستارقاننان ءدام تاتتىرىپ،تابىستىرىپ جاراستىرعان،بىرلىگىن بەكەمدەۋمەن قوسا،وتباسىن تەنتىرەتىپ   جىبەرگەندەردى قايتا قوسىپ،جالعىز جارىم جەتىمدەردى ۇيلەندىرىپ،جەكە وتاۋ قىلعان.  «سۇيەككە داق،ەتكە تاڭبا بولماسىن» دەپ كەمباعال،مۇگەدەكتەردى جاقىن تۋىستارىنىڭ قاراۋىنا ارنايى  مىندەتتەپ  تاپسىرىپ وتىرعان.

   ناقتىلاپ ايتار بولساق،ناۋرىزدىڭ ايرىقشا ءتالىم-تاربيەلىك،ۇلگى-ونەگەلىك،ءسان-سالتاناتتىق،ءمارت-جومارتتىق،قادىر- قاسيەتتىلىك نىشان بەلگىلەرى  مەن  تانىم  ۇعىمدارىنىڭ ۇلگى تۇرلەرى وتە كوپ.
ونىڭ بارلىعى ءار ادامدى جوعارى سانالىلىققا،ادەپتىلىككە،ونەگەلىككە،باۋىرمالدىققا،كورگەندىلىككە،ىزگىلىك پەن بىلىمدىلىككە باۋليدى. 

   ءيا،وسىناۋ القاپتى شۋاققا بولەگەن ناۋرىز مەرەكەسىندە وتانىمىزدىڭ،مەكەنىمىزدىڭ نۇرلى ولكەسىندە باقىتتىڭ بالىن تاتىپ،شاتتىقتىڭ جىرىن جىرلاعان ءار ۇلت حالقىنىڭ  جاراسىمدىلىعى ارتا ءتۇسىپ،باي دا سان  سالالى رۋحاني مۇرالارى جارقىن بولاشاق جولىنداعى جارقىن ىستەرىنە قۋات بەرسىن  دەگەن تىلەگىمىز،جۇرەكجاردى جىرىمىز  ەشقاشان تىنباس-اۋ... 

   تورلەت،ۇلىستىڭ ۇلى  كۇنى  ءاز  ناۋرىز! ءوزىڭدى اسىعا كۇتكەن بارشا حالىق نيەت- پەيىلىن جاقسىلىققا باعىشتاي وتىرىپ،باقىتتى بولاشاققا نىق قادام باسۋدا. ءاز ناۋرىز سامارقاننىڭ كوك تاسىن ەرىتىپ،كوكتەمنىڭ جىلى شۋاعىمەن تۋعان جەر توسىندە اۋەلەپ ۇشقان قۇستار اۋەنى ۇلىستىڭ ۇلى  كۇنىن ءپاش   ەتىپ،جەر دۇنيەگە بەيبىتشىلىك دارىتىپ، قۇت-بەرەكە اكەلە بەرسىن. 

   تورلەت،ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ءاز ناۋرىز!  جالپى ىزگىلىك پەن جاڭارۋ، مەيىرىم مەن شاپاعات ۇيلەسىم تاپقاندا عانا قۇت قونىپ، بەرەكە ورناپ،تابيعات پەن قوعامنىڭ،ادام مەن ادامنىڭ،ەل مەن ەلدىڭ ارا قاتىناسىنداعى جاراسىمدىلىق زاڭىن ساقتايتىن باستاۋ-بۇلاقتار مەن تالانتتاردىڭ قاينار كوزدەرىنىڭ اشىلۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزاتىن ءسان-سالتاناتتى،   ءماندى دە ءساندى،ماعىنالى كۇندەر ادامدارعا ارمان مەن ادالدىق،قۇشتارلىق پەن سۇلۋلىق سيلار ەدى. 

   قاڭقىلداپ قازدار كەلىپ،قىرلاردا قىزعالداق بۇرشىك اتىپ،تابيعات _ انا گۇل كورپەگە  ورانىپ،شۋاقتى ءوڭىردىڭ اسپانى نۇرلانا بەرسىن. 

   تورلەت،ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ءاز ناۋرىز! 




رەداكتورى: ارداق  كامالقان قىزى
 
تورابىمىزدان ماقالا كوشىرەتىن بولساڭىز ، توراپ اتىن بەرىپ قويۋدى ۇمىتپاڭىز، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگىن قۋزاستىرامىز.

مسالى: «تارباعاتاي اقپارات تورابىنان» الىندى.

 
powered by IlgharCMS 3.2 www.ilghar.cn